Hættið er að koma semundur áður og fá að koma sér í ílsí, betn út söndingu hérna á samstöðinni.Við verðum með tískittan þáttið svo aft áður, í setning hlutlega koma til okkar Andrið Snær Magnason rýttufundur,Háttís Hanna Ægistóttirhún er náttúrufræðingurog fórstöðumæðursjálfberðinstofnunarHáskóla Íslandsog svo er það veðustöðustjórin Hildur Háhá Tostenssonsem henní fyrirtónumer það Guðrun Jónssonog Brynjan Írssonog við vona á solvöðunu Jónsdótturá hverjastönduMér langar að byrja íÞað er það að skjóta þinn að við höfum aldrei haft stegog þess að þetta íÞóri Baldursson kom hérna íviðtannumdægin og hann gaf okkur þetta stegsem var spilað hérna undanÞað er glimtinn hérna þáÞað kom til sílaEn byrjum að efnarsmálunumÞað er hérnaRíkistjóttinleiku framfjárlæðfrumvart og mjög stífog ölluði að vera fimmiljörði að gangaen svo er gefið eftirtil að ná karasamvikumÞað erað ganga svonabæk orða sinnaÞað er nú ekki alveg útsið með þaðhvernig þið munum að mæta þessuÞað er ekki búið að útlista það sérstaklegaEn mér skilsta þessi að mikið verða alvegað laga í ríkisbúskapnumog fjármáru ríkisinsalmennt og yfirleitt og stopnunumog það er mikið krafa á hagraðinguá stopnunirSvo það eru þetta ekki útsið með þaðen mjög mikilvægt að þessumarkmiði verður þó haldið til streitubara eins og klassískirhagari menn, þeir eruprúdent í fiskal, eins og við segjumað það lítur að koma stöðninguvið þaðbreyðari stöðningu við þaðenþetta er þetta sásöku fylta meðan þettagangi gegn, en ástæðan fyrir þvíog þetta aðmenn eru að stefna þessu núnaþó svo að allt segja að fara í kreppuþetta keinsismin kallar að þaðað eigi það fyrir að kreppavið erum náttúrulega ekki komin þangatvið erum ennþá að reyna að draga úr blöðrunnisem að var lásinuenen aðsko, ef að ríkið helduraftur á sér og þá er náttúrulega dragst samanheildra eftirspunni í hagkjörunusem ásvoða að hafa áhriflega verðbólkunasem er náttúrulega mesta kjara bótief að næsta að ná böndum á henniþannig að það er mjög mikilvægt að sjáog gott að sjá að núna lóksins eru bæðií Sæðalabankin og fjármanrikisem þess að ganga í taktog svo verðist líka verða það sem var alveg nöðsulett að kæmi inn íað aðeila vinnumarkaðarinnsem myndu hægja á svona spíralnumsjálfurbæði þá atvinnregundursem að má sjá að allt einu núna poppar uppog smásalar sem að segjaað það er að halda verðið förstuog bara fíntég veit ekki alveghvernig það samanar með samkjömslumann sem ég að kallast áí fjármanrumen mjögmikill ég eftir að sjá þettafyrir það sem að vilja ná framstöðuleika í efnaskjörnumen með þessufjárlæðaförgófinuþað verður alveg um lítið breyktþá verður eitthvað stað nýðureitthvað stað kemur það nýðurjá en er ekki líka bara í öllum rekstrivið þurfum alltaf að endurhvernig við verðum fjönuog ég held að þessier bara mjög jákvægtí sjálfu sérað neyðinkennir nættir í náttúrla stundumað þarna þarf við að fara í gegnumsaumana og öllum rekstri hinsofinbæra og reyna að taka út það sem er óþvarteða tvítekkiðeða slíkt skoþannig að það er ekki neikvægt í þaðen brínum þið er að því líka í fólkinnijá sko að allir lífi er bara auðvitað að svingalíkstjóðinaþað er að taka þáallir lífi þá er að tala um vönnsegaog fyrirtekkinog hérnaþetta var ekki alveg leiðin sem líkstjóðinalltaf að faraen nú bara neyðist hún alltaf til þesshún neyðist þess að fara í aðhatsakirhún neyðist til að skera eitthvað mér að niðurogþetta verður þetta sálsvöga fulltþað verður bara að gera þettajá þið erum líkajá jávið þurfum að halda aftur á okkur með hækkarinn núnasem við höfum ekki hugsað okkur að geraþví að við erumí sömum tíminguhérnalækka hlutaslega alltaf meir og meirhendur önnur sveitafjörðarþannig að við erum svona í erfiðri stöðuen það verða bara allir að vera um borðjá jáþað þýr ekkert að vera með einhvern enleik núnanæeins ogSólvanna segir að hvað færst ég að gerajá enSólvanna veit vel að komatakk fyrirvið verum að tala umnýðurskurðhjá ríkinusamdráttogborgartórumoger ekki fólkeflingafólkfáframalega að listaef þau sem aðhugsaðu með þess að vinnunaheldurinn það er aðeflingafólkí ofmjörgustörumsé ekki framalega að listamakna þess aðefistilegur er alltafómæsendi fólkverður að veratil þess að reykalekskólan áhjúknarheimilinog svo framvegstil viðbútið veriðþað er auðvitað að verðaað reyka þessi kerfitil margra margra áraá hérnasvona minnsta mögulegamannablavið höfum til dæmissegjað að þau höfum veriðað samtíkjavörkvalis undan þáureða fara yfir slíkar beinirað það sem er bært okkurfrá hjúknarheimilunumer yfirleitt beinuum sko meiri mannablaen er bara dagstælaþannig að neiég held ekkien aðunlega þessi eraftur á mótiaukast mjög hratt og mikiðhjá eflingarfélagsmönnumá almennavinnumarkanumég er búin að veraað skoða þær tölurundarfariðog þar sjáum viðað mitt aðaðunlega þessi er lítiðsem ekkert hjáeflingarfólki áofnbjörnumarkanumog ég þekk þaðnú reynda sjálflegaþví að ég voruvinn á leikskólaþegar efnars aðstæðarvoru slæmarþá gekk betra ráðagott starfsfólkog svo öfugten í það minnstaaðunlega þessitil dæmis hjáaðfluttu eflingarfólkisem hefur verið að starfaí byggingareinnaðieða á veitingarstöðunumí slíkumeinnaðþað er að aukast trættog ég sé að þaðverður bara að aukastfrá einu mánutil annarsen ég hef ekkiá þessum tímapunktimiklur áeggjurað því að það verðurferði uppsagnirþar sem eflingarfólká að verða fyrirneðskorarnýpnumen að sjálfstöðuveit maður aldreihvað íheldinudettur til hugaog svo veit maðurheldur aldreihvaðþessumnulldirkendumstjórnvaldadettur til hugaen enn sem komirþá er það allavegaekki ferða að gerastÉg held að skoþað eru ákveðin stortíðindirsem að bárahver að fymtudaginþú nú alveg meðað reynu hvernighlutinu gerðusten á fymtudaginþá kemur þetta listivið hvaðtí aðgerirþrættan aðgerirþrættan aðgerirog efstablaðier hérnaaukningáfjölkunalmenna íbúðaog það er náttúrulega ekkiíhaldsmenn sem eruað reyka ríkisóð núnaþað erusósialdemokratasem að reyka ríkisóðog það erþeirraþettatækieru að reyna að skapasvona hvernigöfnuði í samfélaginuog aðbeitablöndusvonablöndari hagstjórnog það semskortir ánáttúrulega hjá okkurmiða við hinnNorrlöndiner aðhér er mikil engaeign ámarkaðiá húsnæðismarkaðiog þar ersko markaðarhefur ekki náðaþað sem við kallumsvona klera sigþað eru 7000 mannsem býða eftirhúsnæðisúræðumsem ekki eruá markanumþannig að það er ekkimarkaslegu4000 sem er fallaðundir fjöleslegt húsnæðen það eru2600 ríkbúðirsem erutil sölu á markanumog það erbara ekkiað mætastþarnakaupendurog seljendurá verðisem ætti að veraásattalit báðamáðalumþannig aðþarna erheld ég skoslégin alvegsvona ákveðintónskoaðanda þessarsem aðstjórnallu dagmikluog það var líkaánægilegt að sjáþá skoaðsamtug sveitafjölavoru mættþarnaí rauðinaþað var18 rekundurog það vorulöndið á reyninginog svoog svo náttúrulegafóstir á þarannog fulltrúisveitafjölaþannig að þaðmaður búastí því aðríkiðmuni takastlagan íþessarisvona hvað ég séflöskuhálsisem hefur verið að myndastvarandi uppbygginguá almennum í búðumenhverju þaðþarf margt að ganga upptil þess að það geristþað hefur til þess veriðbúið að samtíkja áðursvonaláneðastekkur að þessu kerfisem hefur ekki orðiðvegna þess að þaðhefur bara ekki fundistlóðir sem eru nótirtil þess að geta búið uppá ódyrst húsnaðiJá, en það liggur fyrirsko stokkurinn er að stekkasko tvöfaldastí rauninni til þess aðnýjar íbúðurhafa verið að tvöfaldastsko stokkurinn hefur stökastsvöldast frá fyrra áriþannig að það er ljóstað fara að búið tilfleiri íbúðurÞað er það rækki tækjafæri núnaÞað er að koma aðsko og takaraunverulega viðþví sem aðsveitafélagin hefa ekkináðu upphillaJáÞessum stopframleginEinnigOg það talaðumað þetta verðafjórundri íbúðursem far þennií þetta almann íbúðakerfiog að tverri þriðjufari þá enn tilsvo að setja vinnan til fólksþá í gegnum björgJá fjöluslegaJá í gegnum björgskoJáOg ég held að það búiðað erðna merkja23.400 íbúðumtil björgsÞakkilegaOg þá ætla stjórnvöldað líka koma meðþá láðirinn í þetta skoJáVið eigum svo skolánt í landsko til að veraá pariðönnu nólundég menna þaðskohústæðismarkaðarinní Danmarkuer þannig að20% eralminn bólisem er aðímískunarlegufjöluðumog er áhagnadriðien það er um 5%og við vorum komin uppí sko10 brottað1999eða eitthvað líkaen svofjarað undan þessi kerfiog sem ermjög baðalegtog ég held að skofyrst að jafnaða menneru komin til valdaþá má það baravona því að þeirþeir taki þettafyrstum tökumÉg vorum direktsérstaklega vona þvíég held að þetta er pakkisem þau eru að koma meðtil þess aðlesa þessa hörðu deiluog til þess aðeinmitt koma þarnainn þar sem aðsveitufélagin hafa ekkinefn að standa sigég held að Ragnar Þórráð þeirra flokks fólksinseigi þarna mjög stóran þáttþannig að hann var auðvitaí stjórn Björgsþekkir það málafskaplega velog ég sé fingra fyrir hansá þessuásendur endar mjög mörguöðru í pakkanumég held að það hafaeinmitt verið andstaðaí fjármúlaröðunettinuhjá virðastnar ráðuren það er við aðþetta er þið gertþannig að ég ætla nú aðég ætla nú aðég myndi að mér hérað láta eins og hérsem við komumeinhverja guða kratastjórnsem að sé núnaað fara að lesaíbúðavandamálfátagsfólks í Íslandien það myndur náttúrulegaað hjálpa skjórnstæðingumþað er ekki þeirramálheldur hittég bara þekkiég var með Ragnar Þóris Jörgbjörgség þekki umræðnar þaðog ég veit aðþingur fyrir hans erubara á þessualla leiðjá, hann er náttúrulegavöldinþað eru mjög fallega þarnaég veit ég aðþað er náttúrulega mannskjaí Íslandiað kalla Ragnar Þóris Jörgbjörgsog hann er náttúrulegakratastjórnþað er ekki hér þaðneina, þetta er alltafspurningum um barahvað er lagt upp meðog hérnaog hvað leiðin er farhvað leið er farintil að skapafríð og vinusem er mjög mikið lettirog ég held að allirgeti bara verið sátummeð þaðog hérnaog gott að sjáþessu samstöðusvona breyðaég mennaþað er ekki kominfríðránunaþað er það svona meðþessi hústaðismálieru svo stór málþað kom svo margir að þessuþað þarf auðvitað að sveita fjölþað þarf skipjölekki að hafa frambóðhvernig ná að fjármaknahvernig er að byggja þettaég mennaþetta er bara eins og núnaþegar menn er að koma samanþað þarf allir að vera meðsvo allir barakemur alltaf einhverog segir ég ætla að ekki vera meðsko vandið náttúrulegameð húsnæðismálvinnuöflsem sláleinu fólkshefur að mitt veriðsá að það hafi ekki allirvilja að vera meðReykjavík og Borghafa stæðið sér ágjöndlegaog ennmörgannarsveita fjölhafa ekki stæðið séreins og veltil dæmis hefur Kópavórekki viljastútlutta láðumí þetta verkefniþrátt fyrir þaðað stæðrindun sér svoað í fyrsta lagier bjargaðu þettamjög lótt fyrirbærifyrir verka á lánafólkþar er mjög stór hópurþegar komin innþá alls ekki nógu stórvegna þess að byrjastinnennþá mjög langurog bjargaðu líka reykiðalveg rosalega velþar er vel haldiðutan okkur einustu krónuþar er passað uppá allt sem er gertmeð einshafðkvæmum hættiog hugsaðst geturen samt vegna þessað það eru þettaverkefnisreifinginsem að reykur þettagæt að þvíað öll verkefniséu unninaf réttum að heila um hættiog þar séu ekki veriðað svindlaég kveit ekkitil að fá einhver tímaen framkvæmt að stjóraBjörgs hérog segja ykkur frá þessuHún hefur verið bóð ingaðen hefur bara ekkiséu þessi fært að komaÉg skul hérna að reynaeitthvað að bóti hannþví hann náðiað fara umog reyna að lýsa þessusem viðarþannig að þetta er mjögmerkil og áhagverð sagaog aftur ég sýtti stjórn Björgsog þá sér maðurtil dæmis á þvíað það er eiginlegaaldrei negin vanskilþað er eiginlega baraþekkist ekkihjá leiðindunumvegna þess aðí fyrstulega er leiðanþannig að þú eru á þaðvið leiðunaog í öðru leiðer fólk bara mjög ánægtmeð að vera komiðað neiðinog í þriðja leiðiþá er það svoað Björg reynilegabara leita allra leiðað koma til mótisvið fólkþannig aðég hef ekki ennhitt manneskusem hefur komist inní skjólja Björgisem berði í illasögunaog því að vera að hanaen eins og Brynjarer að segjaog við ætlum það að verasammálu um þaðþá þurfum bara allirað koma að hanaþví það eru ekki hægtað vera með blandahagkerfiþað eru ekki hægt að verameð hús kapitalismaog svo velferðaríkisem er að fungra samanef að grundalara atriðieins og húsnaðarsmál vinnuhaflsem eru kominí eitthvað rugglþað bara gengur ekkiÞað er það að benda áþess að við þurfumeitthvað annaðen kapitalisman í þettaNei, ég sé baraég var ekki að segjaþað er baraþað er okkur að tekjadæmi af þvíhverjum var að lefnaað það hefði verið10% af húsnaðinumiðjan tíundar og tíunog þá ertu líka að vísatil þess að það er aðverkamara bústaðað kerfið var brotið nýðuraf ykkar fólkiÞað er verið að tala umað það hefði verið mistökog það skilur eftir allt og margamikilvægt láttökjufólkieftir í húsnaðisvandaog halkir angistÞað er ekki samanlegaað það hefði verið mistökNei, ég er ekkiþessum þaðSko, það erheldur ekki gottMiljöntökjufólkiðer í mestu mondanað koma yfir húsnaðinuÞað megi ekki hjálpaþessum lánaNei, það var að hafaeitthvað hjapað í þessuÞað er eitthvað hjapað í þessuÞað þú verið að hryllireitt óhjapað í þessuÞað er láttökjufólksem hefur veriðborið húsnaðiseklunnaá herðum sérNei, nei, neiÉg held að sé mikilvægtað hafaí Danmörku er þettaalmín bóliÞað er ekki barafyrir neðstu tekjutíðindunaheld að er þettahúsnaðisöryggi fyrir allaog við veitum þaðalveg öll hérað sko heilsu farog bara ástandiheimilisæðastæðurog svo frávið erum við að breystiyfir æfinaÞannig að þetta erfólk er að færastá milli tekjutíðindayfir æfinaog bara sannlegastúdendana fótagastog svo höfnaÞannig að það erþessi norðarna velferðsem snýst um þaðað þessi húsnaðisöryggifyrir allaÞetta er ekki stúdendanafótagasten hins vegarhins vegar er þettasko gert ráð fyrir þvíað þeir sem eruveststattirþeir hafi ákveðufórgangog það er þaðsem var verða að bóðaþað er eirinnamertallavega í þessu kastinuen mér finnst núóluglíktog þetta munirþetta er alvegrækinn tækifæri núnaallavegaá meðan að markarnirekki að klýraog kapitalistinurer ekki að ná að leysa þettaað markarn virkar ekki alvegNei það er að því aðallt að vera fíkt í orðunNei, nei, neiþú skyrir ekki úten málið er það að skrýtaað vera einhverju fjaraðslegu kjærfiskoalveg skosem kjæst inn í þaðsvo skyttir engum máliðhvernig aðstæðunar breytastSko, ok, ég skoÞað er þetta að genguren ég ætla líka að verasmá sammála þessuen sko málið er aðþú veist, eins og björg virkarþú kemst þetta innog þú kemst aðeins inn í björgef að tekinna einareru raunverulegatölvöld mikið lágarþá þarfst að veraskammalega lágarég meinaru af því aðbara fólk sem er aðávalla tilnýfs og skeiðartil að sleppa þetta innsem getur ekki lífaðá almennum leikumarkaðNei, en allavegaþú veist að það er baraað reyna að koma einhverjumí þetta skjólþannig að ég myndi ekkisegja á þessum tímuþað væri neitt vitiþví að fara að hekkaað það teki mörginÞað er bara að heipafyrst innum þessumstanda vestJá, en ég myndi aðvandin núna með björger ekki sá aðvandin núna með björger ekki teki mörginþó að það meðvissulega debatterumþau heldur þaðað það vantar fleri íbúðirEn það sem að geristog það er kannskiþað sem að Brynjarer svona að výsa tilég veit ekki alveger að þú ert komin inn í björgog þú kemst þarna innog þú ert kannskiað lála hennar konaen svo breytist það aðstæðirinnen þú hefur samt aðgangabjörgs íbúðinni alltafJá, eins og því sem fyrirþess að kervi almenntÉg þekki það bara ekkiEn er þetta stórt vandamann?Mikið það hátt ekkifólk inn í björg?Ég veit það ekkiÉg held reyndar aðÞað er stúttÞað breytist ekkiÉg held reyndar aðmeð björgaf því aðfólk sem hefur komist þar inner kannski að leggja fyrirmeðan það er þarna í skjólióterrið legugetur þá notahluteldalána kerviðtil þess að komastinn í sína eiginíbúðanÉg verð braðen síður þú ert aðvísa eitthvað annaðÉg ætla að klárahvað ég ætla að fá að segjaað ég held að sé ekki réttað það sé milliteki hópurinnsem að standi í verðstum vandaÞað er viss hópur fólkþað er ungd fólksem að kemst ekkiinn á íbúðamarkaðvegna þess aðlána skilirinn ermeð þeim hættu vextureru svona háiren auðvitað viðallir hér á þessu landuég ætla bara ekki lengurað látaeins og við séum bara alltafað tala um einhvernallir eigi jafn erfittog það er auðvitaðmillir stjartinhefur það bara bísna gottsýtu í bróslauna fólkhafa það bísna gottfólk sem er komið íöryggi eigin húsnæðishefur það alveg ágættjá það er leðilegtþað eru vextur eru háirog það er leðilegtað þú þurfa að borgaherri partur á þessu stöfunað tekna þeina í lánien þú ert samt í eigin íbúðog ef þú ert með vinnuog hefur það semlegtþað komast ekki margirheilur kynstog það kemst ekki eiginhúsnæði núnaAkkurat núna, jáþað er það sem ég er að segjaen ég ætla samt líka að segjaað ég þekki alls konar fólkog alls konar aldreiog ég minnabörn, velsetrar, millistættarþau fá hjálpa heimog þau komast vist í eigin íbúðirJá það er alltaf ekki eðlilegtað þessi bara hafa þvíhvað mamma og pappagetur að borgaÉg er ekki að segjaað það er eðlilegtég bara er að segjaað vandin eins og Gunnarsmarvar réttilega benda áí húsnæðismarkahefur lagst með mestum þungaá lálunar fólkþað er bara stæðrindog þau sem ætla ekki að viðkjönaþau eru þá bara ekki að viðkjönaraunleikaVið vorum við kláraJá, sko, hérna það ergaglægt að skoða þessi dæmisem að vera meðen það er líka gaglægt að skoðabara hvernig, sko, kerfin erureyginanstaðir sem þeir hafaþeir eru reyginansvona sæmilag velog þar sem að íbúanumfinnst þeir búa við öryggiþví ef þeir finnst þeir búa við öryggiþá hafa þeir ákveðin aðtafnafrelsisem fylgir þvíog geta þá eins ognýjálssonBrynjafyrir að segjaað skofélagslegt íbúakjörfieða almennan íbúakjörfiþað hefur ákveðin að skorðurþannig að um leiðu hefurfjáraslega burðitil þess að geta farið inn ísko verið með meirisvona, hvað ég segjasérþarfirað þá hefur fólk til nekatil þess að fara út úr þvíen hins vegar til þess að byrja meðað þá getur þú haft einhverja óskirsem millir tekju aðalisem að nota benni égsko, ég held aðbara markarnu bóttverður sver að mjög erfiðurhann er kaupendamarkaðurþað er ekki klírastþað er bara íbúanir of að háaog greiðslipirinn of mikilí ljósi háravaxtaþannig að þarna er baradæmi gert vandamál fyrirríki að leysahins vegareru kervin þannig að það eru mörg fjölegaekki bara eitt, það verður náttúrulega mjög fræðilegtsko, ef það verður bara eittfjöleslistíbúafjölegasem að verður að reyka það, það verður ekki gottþannig að við verðum að vonast til þessað stjórnvöld beiri gæfiað því að hafa fjölbryttileika í þessuþað er kauplega, það ermjög djúft nýðugreittnýðugreitt hústnæði, legu hústnæðisvo legu hústnæði á kostnæðaverðieins og bjargar meðþannig að það eru mörgar leiðir til í þessog ég held að það sé alveg nauðsilegt fyrir okkar samfélagef við ætlum að fara að gera þetta allt saman sjálfað þá þurfum við að taka þettaförstum tökum. En er það kostnæðaverðiþegar sko borgin afhengi þaðá mjög lágu verði sko?Ég meina það er baraþað er samfélagslegtneini, það er samfélagslegtmarkmið um það hvernig samfélagslegtþað er aldrei nýðugreittog sko ríkisjóður er ekkireygin með hagnaði og sveitafjólaer ekki reygin með hagnaði. Það er baraalltaf annar markmið með rakstriþessan fyrirbæraþannig að það að vísa til þessað Reykjavík segjaað það er vissulega nýðugreittþað er nýðugreitt, við erum að nýðugreitt að vegiég veit það, þetta sker ekkimarkaðin samfélag. Brynja,þekkið þú eitthvað dæmi að ég hef verið að leitaþeim að markaðurinnhafi leist húsnæðismál láti ekki fólks?Nei, hann ger það ekki einn og sérsko. Það er ekki hægt. Það getur gert það með trailerparksþað getur gert það með þáttakar. Nei, þetta snýstallt um skipularsmálsveitafjóla. Nei, bættum við að vera baraeitthvað samfélagi í heiminum og í sögunniþað sem að markaðurinn hefur leist húsnæðismandakannski í þriðjúmsið semhefur lægstu tveikilvara. Nei, égþekkið þetta ekki í sögunna. Ég er bara að segjaSvo talar eins og veitir það. Nei, nei, ég er baraað segja þaðað húsnæðismanda er ekkit nýtt fyrir bariEn í fátökumér er alltaf að vera mér á okkur. En þegar égsko, því ég er á slipukynslu á þið, bara öðni skoað hérnaað það gáttustór hópur, stæsti hópurinnfengið húsnæðiMér er alveg svögnast að tennarsambandivar að byggja löruglu félagiðÞetta var félagsleit húsnæði sem varstóru liti byggðuðið húsnæðiÞeir byggðuðið sjálfi, skoEn það erEn það eralltaf í lagið. Þess að ég er ekkiá móti því að björgbyggi sjálfEn ég er bara að segja það að það er verið aðmissbuna í þessu kerfiÞað er bara að það sé alltaf í lagiÞað má verða að það sé alltaf í lagiEn ég er bara að segja að þetta er sjálf mikiðmissbunun og það ger það verkumað verður tvo sem er að stofnaði heimilieins og massin ermilltegjufólk, massin er þaðað hann á orðið erfiðarameðan að komast inn og stofnaði heimiliHann á ekki erfiðaraút af félagslegaíbúðakerfunuNei, ekki út af þvíÉg er bara að segja að það er öðveldarafyrir markað sem eru í lærið tekjumað komast undir þaðÞað er missbunun af fólkiÞað eru fjögðústmann sem býði eftir úrstæðiog svo ef ég mann réttþað eru um 80%af unga fólkinu sem eru að fara náað fá stuðningeða engin lánstuðning frá fóröldrúsumeða engin lánþannig að það eru þá 20-15%og þá er ég ekki að tala um félagslegaum unga fólkiÞannig að þetta er náttúrulegaviðhósettin sem stjórnmálum verða að taka áog við höfum svo gótaími í okkar nágrunaríkjumum ákvöna lustnirÞað eru ekki fullkominog ég ætla ekki að segja þaðþað eru ekki að fullta spillinguog vandraðgangi í húsnæðismálumí kaupanöflumog það eru ekki fullkominen þetta er þó allavega þannigað fólk upplifir sig ekki í óöryggiþó svo að það hafa ekkistuðning heimilegamanna frá sér eða fóröldra húsumtil þess að koma sér upp húsnæðiEn allir þurfu húsnæði, við veitum þaðJa, allir þurfu húsnæðiÞað er ekki bara hérþví þið nefndu sko stóruborginnarþá er mikil mótmæli sem er gangaðvið spán, meðan aðsem afleyðing af markasvæðinguhúsnæðistar sem hefur sprengtverðið upp úr ölluog grafið undan húsnæðisurekki sem var áðurþannig aðvandin í Kaukmanahöfnog Stokkólmieða Barthelóna, er ekkifjælastlega húsnæðiskelviðheldur braskvæðing húsnæðissem við eigum líklegamyndi að halda hins myndiÉg las að mér áhuga verðaskyslu núna í sömurþegar að reyðreltið stóðef við erum það hvort að Íslandætti að leita skjóls íEurópa samtuna eða ekkiÉg var sannsagt íneileginu eins og margir minnaog þá las ég áhuga verða skyslufrá svona hugveitusem heitir Social Europesem hefði rannsakaðog byrst þarna úttækt á stöðulálunarfolksvarandi húsnæðismál í höfuborgumEurópu og hún var bara sattbest að segja skjálfileghún var algjörlega ótrúlegaog hún varviða miklu verri en héraðstæður verrileiga miklu mikluherri heldur en lagmarkslögnin voruog bara mynddreyin upp afalgjörlega hérnaóbærlari stöðu sem við sjáum þá núnatil dæmis með miskýrum hættiþarna á spáni þar sem þessi mótmælieru að brótast út og þarvar líka fjallaðið með þessari skysluþar sem við sjáum líka hérog þar sem hér hefur komið fram að ungd fólká erfitt með að komast inn á húsnæðismarkaðinog viða á það miklu mikluerfiðara með heldur en hérnaog talaði með þess að týndu kynnslóðað þessi samfélags sáttmáliog þannig var það orðaðið þessari skysluhann hafi verið rófinað svo samfélags sáttmálisem að var til staðarþar sem að þú endaðir þigeða fegst sæmil að launa verkamannavinnuog gast séð fyrir þérað það komast í einn húsnæðiog tryggja þannig öryrki fjölskyldunarog mögulega búa svo í hæginað börnin getur arflætt eitthvaðað hann hefur verið rófinen það er ekki félagslega íbúakjærfisem hefur rófin, en það er einmitt þettaað markaðurinn fær að ráðafyrr að gróðahaksmunir, fjörnmóksæðandaog eigna stjættarinnað fá ráða fyrrog svo skapast þau þetta sérstakku vandivið frjálsaflæðiþar sem að hópar verkafólksfara á milli landatil þess að sækja verkamannuvinnulálunu vinnuog það fólk það gefur auðvitað auðgaleiðer sjálfnesti þeirri stöðuað geta flutt til stórborgarþar sem mest að vinnur að hafaen húsnæðið dýrastog geta keft sér húsnæðiðþannig að það er algjörlega upp á náðumiskun leigumarkaðurinn skomiðog það auðvitað líkaskapar þess að hann er miklu að vandaog í þeim löndum þar sem að til dæmisþað er engin effektífengar effektífur leigu hömlurog það er bara hægt að hækka leiguna viðstöðlöstþá auðvitað býr það með til þessa stöðusem við sjáum spilast úterum að sjá núna spilast útá spáni og víðarþar sem að emiðt fólk sem að hefur lítið smæktumí handana, lendir bara í þessari stöðuþað er bara hægt eins og með þessa gamlu konusem mann þegar mér ekki hvað heitir sem núna látinsem að hérna útbyrðurinná henni sittur þetta alltaf staðhún var í íbúð sem hann hefði búið í áratöfum samaneins og kaupir einhver fjárfestingadrullusökar það uppog hækka bara leigunaþannig að hún getur ekki lengur búiðhann er ekki afnáð að greða þá er hann bara búið hérna útog allaveg hannþannig að þetta er svo samlægt ennstæmi hérþetta er bara vandinvegna þessa samfélagsáttmálinsem eitt sem var til staðar hefur í rófiná millisem sagt stjórnmáltaog verka á láluna fólksog líka atvinnurreikandana og verka á láluna fólksjá, er þetta ekki barasko, þetta endur speglaststefnum út stjórnmáltaeftir hverjir eru kostnöndi valdaog hvaða hugmyndafræði líkar að bakihjá viðkomni valdaþú fær bara sömu stefnunanú er þetta ríkist og nefnað ég er að minna að reyka stefnumen það sem aðeins og það hefur að vera líkasko þannig aðþað að taka til og laga tilþaðsínist manni sko að það errosalega lítið, hvað þannig komiðá mörgum stöðum að það er ekki eins og þólfyrir því að svonastóra samfélagslega breytingar að taka tímaog nú eru hvaða er þetta nýjöndifórstur áðurinn í Breitlandiog hvað sjöða raunnaðahvaða nú erað það er sértt sko að reformersþeir hafa ekkit svigrum til þess aðþví óþólið orðið mikiðen hins vegar er alveg tækiog tólið að vilja til þess til dæmis að dragaúr þessari braskvæðinguá íbúðurhúsnaðieða menn það viljaMá ég spyrja þegar, hvað finnst þér um leigubremsusem að Sælabokkar stjóri stóra finnst heimskolegu mitt?Æ, þakka þér fyrir þáspurninguHérna, skoleigubremsog leigubremsla, kannskiSolveig Anna, hún er alltaf búin að skoða þetta mikiðen í mínum huga er þettaaðgerðið til þess að dragaá verðringu, áhrifum verðringasem að er verið að leggja framSko, leigubremsa í mínum huga sem að reyndaeftir COVID-ið, ég mitt í Danmarkog ég kannski að tala mikið um þannað leigubremsla getur verið ágættsko til skamst tímaog hérnatil þess að stemma stegu viðað fara í gergnum eitthvað á hvern verðbolgu kúftil þess að bæti ekki ofan áen svo var við að passa mjög mikið á því að vera ekki alltafað laga mælin, við þurfum að lagaþetta sjúklinginog það er oftkrefst skoátagseins og bara allir sem þekkjasem eru að reyna aðað granna sigþað er helvits átags að granna sigaf leiðilegBani, þetta er nú þingdarstjórnumJú, jú, akkuratog það er mjög áhugavertÞað hefur aukaðÞað hefur aukað þingdarbremsaJá, og bara ógeðslegaað vera út frá hægrunum tilþetta stóra fyrirtæki sem aðnáði í rauninni að vera næstustarra heldur danmurku uppiJá, akkurat, heldur danmurku uppiEn svo við tölum aðNája, eins og ég skilji, aftur við að leigabremsa geti veriðtil þess að aðstóða fólkeða hjálpa fólki sem er fallið á výverlinumþó svo að til lengri tímasem markmið að búa til heilbriðþannig að þú þart ekki í leigabremsaJá, nokkulega, það er eiginlega hannÞannig til skamstíma getur þetta verið mjög finttæki ogÞað er nokkulega þar sem við vorum að segjaþegar við vorum að koma fram með hugmyndurog leigabremsuVið málfluttum það með þeim hættiog vorum tilbúin til þess að segjaað það þarf tímabundna leigabremsuVið lögum til að það er þvísett á leigabremsa sem að myndiþá í það minnst að ná til lokakjærasamlingsins í janúar2028, en við vorumalltaf mjög skýr með það að það erðiað laga frambóðiðÞað væri vandin, það þýrtti að koma meðframbóðstil þeirra sem að væruálegumarkaði af íbúðumsem að fólk er égði við aðgreiðaog að það þýrtti til dæmisað sitta frekari hömlur á Airbnbhér á höfuborgsvæðinuog svo framvegs og svo framvegsÞetta er alltaf náttúrulega komið fram með því ekkiþetta er til þessum eflengvann og lagði fram, en ég ætla aðsamt að segja að ég er ánæg með þettaskref sem aðhefur verið stíði núna og afturkemur úr rauneti Ragnarþórsog það er auðvitað alveg rétt sem þú ert að segjaþetta snýst auðvitað um það að draga úrvægi verðvíkingarnar, en það var líkaþað sem við vorum alltaf að segja, að þú veistreynum að sitta einhverjar hömlur ávegna þess að það mun hjálpa okkur öllumvegna þess að húsalega hún er svorosalega stór þátturí varbolgunniog hún keirir hana áframþannig að það er hægt að tempra það, þá hjálparþað okkur öllumog hefur þetta góð áhriflíka fyrir leiðendurþannig að þetta er fint skrefEitthvað segir mér að Brynjar Níalssonsé ekki hefna að leiða okkur þessuNei, ég er svo sem ekki að sefra eitthvað í þessuGuður hún lítur að vita þetta beturbara það sem aðhefur kynnsið að þetta erhvergi gengið velen hérnaNei, ekki segjaÞað fyrir eftir hvaður úr þann erog hvað er hanaVið erum alltaf að fyrta eitthvað í þessuNú er alltaf mennþessi leigabræst er réttlega með því að dragaokkur mátir og verðfekikunniSvo verðfekja menn allt annaÞaðfyrir mér virkar þetta barafyrir fyrirÉg skil það bara mjögÞað er mjögÞað er mjög verðfekirað það virkar þannigen við verðum auðvitað að takamjög ákveðin skrefí því að reyndraVið verðum að koma okkur samanþað snýstu ríkisveita fjölug og allur lífiÖll koma okkur samanum allt bara svonaþað er bara stíli skrefog svo eru skrefin stíinog svo kemur við ljóskannski virka þau ekkiog kannski virka þauog svo meðum við þaðþannig bara erþannig eru stjórnmál, þannig eru hagkerfiþannig eru bara mannlokalþetta er bara fljóðsem rennur áframog við erum bara alltaf að reynaað naviga þettaþví meiri samstað sem næstum þaðmeð einhvern markmið og einhverja aðferðiþví meiri líkur er einhverja márangriByrjina verður við ekki að horfa á tjónisem er eins og leigumarkaðurin eref að við varum á Íslandiað borga sambarrið hlutfalllöyna í húsalegurþá má við slá á þaðað við sem að borgakannski 30, 50, 40 miljardumfram í leiguheldur við að við varum að geraef við byggjum í nágrannlötunumÞetta er stokast úr skadisem er leggst á þá sem við erumstandað veikast, þetta er leggst áfóruldrakynnslúðinuen þetta er samspil svo margar hlutaef við myndum barahérna, Sveitarfjörður mynduhérna úr hluta hér loðumtil byggingar aðeila sem myndu vel að byggjafyrir þarfir og markaðureins og hvern tímaeins og var gert bara fyrir skaminsog þá sé ég svona meira rýmiog við sýmum ekki okkar á þessum loðumaf því við þurfum að gera þaðþess að Ríkisvaldi sendur alltaf á okkur nýjarnýjar hvaðir og útgjörðbara náðast á hverju mánuðimeð einhverju lögumá Sveitarfjörðurþannig að þetta er svo erfittað glýma við þettavið höfum bara hérna lögpundaskildurvið þurfum alltaf að teknaEn það hefur núna komið í lögþú veist það var mér áhugavertmálþing eða svona fundurvið veitum ekki hvað að kalla þaðþar sem að emmi það kom fram meðótrúlega skýrum hætti og það vorusannlega einhverjireinhverjir vinstri kratareða einhverjirfélagshyggjumenn sem hefur voruð að reykja þaðhvað er með markaðuren hefur ekki byggtþað sem eftirspyrðin er eftirNei markaður getur ekki byggt þaðen það sem hefur verið byggtþað sem hefur verið byggtJá það hefur verið stjórnað borginuþað hefur verið verið svona egnir og inn í þessu hverfiþað er ekki takt að segja þaðþað er sem bara borginu að kennaég ætla samt alveg að veraég ætla alveg að segja það hvernigtil dæmis þettingarstefnan spilaðist útá mjög slemtþað sjáða allir enþað er stór faktur í þessu aðverktökanir hafa ekki verið að byggja íbúirsem að fólkið hefur verið aðvilja að kveipaþað er ekkert bara út af þvíog þetta kom bara fram með mjög skýrum hættþað er svona eins ogþú ert að segja aðvandin hafi verið hérna að krafa um að byggjaódýrar íbúirþað er ekki oframinslu á þeimþað er oframinslu á dýru íbúirég veit það, hvernig duð stjórnir þvíþað er ekki verta ekki sjálfurþað er náttúrulega stór hlut í þessuað nú erunú eru bánarujá, menn þurftu bara dýru lóðnaþví menn þurftu peningtil að eigða meiraþetta er, maður eftir að skoða þaðhvort að það hefur rétt ákvörðunsem hafa tekinn í söttafílónumað fara að bjóða upplóðir, og það var gert að kröfumanna sem töltu að vera óréttlættiað það væri byðruð eftir lóðumog þetta væri útlutað eins ogallmannagæðumeina leginn til aðútdöma að allmannagæðum er allirað það var að fara að bjóða upp svoog sem að leggur kannski15 miljónir ofan á hverja einustu íbúsjá, semst að miklu meiraþetta er alveg gæðiþannig að sveitafílunin hafi ekkisko tekiöflun aðra helduren að vera okra á lóðum og íbúðumjá, það er svolítið þannigvið erum alltaf býtið skotten ég held að sé, sko, ég vil taka undir þettasko, að varandi samstöðunaað hvernig sem að á allt er litiðþað held ég að sé mjög gott gótt teignað þessir aðlar voru allar að ræða sér upphann að á femtudaginnsamtöka, samtökasamtökluna fólkssamtöksveitafíluna og ríkistöldinog það, það, við erum baraeiginlega einn fjölskylda, sko, við erum svo fáog ég held að við þurfum eiginlegaað, sko, ganga fráok, ef við erum einn fjölskyldaþá verðum við rosalega vond og ræðileg fjölskyldaeins og alltaf fjölskyldaneina, einn ekki af þvíeinn ekki af þvíég er þakklátt það fyrir mínu fjölskylduþannig að það er ekki þannig aðég og maðurum minnsetjum eitthvað á, hérna, að segjum barajá, við höfum þetta og svo höndum einhverjusvona til barnan okkar og segjumeins og það mitt er gert við verkaog lagluna fólk á Íslandiþannig að ef þau eru partur að þessir fjölskylduþá er þau ábygglega alveg baramjög ósátt við framferðiað annara fjölskyldu meðlemaog það grefur undan allir stjættagreininguog öllum möguleikum fólksem sjá hlutina bara eins og þau eruog skoða bara hérnamaterialiska umkverfi sem við búum innief við ætlum að fara enn eina ferðinaað syngja þann svöngum við séumeinn og sama fjölskyldaní fyrsta lagi var það aldrei sattef það hefði einhvern veginn verið sattþá er það svo sannarlega ekki satt lengurþegar að hinga til land það var að flyttaþúsundur og tög þúsunda ennflytjendaþess að vinna einna verka manna á lálunastöðarog hafa svo þurft að þóla þaðað ömmitíslensk milli og öfri milli stjættlætur eins og þau bara sattsem það séu ekki tilen ef þau þá ekkiþá er það lána fólk kefurhinga vegna að það er mitt og betið laugin hérnaheldur í öfru landum100% sammála en á sama tímaog launin eru miklu betri hérheldur en annar staðar í Evrópusem að markir fyrir skjámstuvildu að við leipum í fangið áþá er ímestlegt annað sem hefurverið mjög slant, eins og til dæmis húsnæðismarkaðurinneins og til dæmis það aðkjærasamnísbrótog brót álaunamálum úr svo framvegishefur fengið að viðgangast hérnaen það er ekki að langa það núnaræst þingamarkaðurinn hérhann er með allt öðrumog miklu miklu verri hætti helduren hann er í löndunum í kringumá skandinavíu löndunumog þar eru samtök aðlýfsinshelsti gerandinog þegar þau eru ekki helsti gerandinþar þá eru þau helsti vendar í fyrirtækinasem að vilja mitt fá að nýjast á aðlutna konuog svo framvegis og svo framvegisEn þú ert að tala með það sem verið gangiáður en að 50 ára komvar ekki líka verið að takaá þessu atrið varandi undirbúiVagna þrótlausrarbaráttu eflingar síðan 2019og vagna þess aðFeinbjörn Hermansson á samstagsfólki sínulagðist núna á áratnar með okkurog trýðuð þaðað inn í þessayfirlýsingu með þessum 13 atriðumkom þetta atrið varandiviðlög við brot álagmarkskjörum og réttundum kjarasamninga. Lóksins náðast þaðég hefði þetta viljaði að lengra værigengið. Hverju vorumætt og hvað var ekki?Ég hefði viljaði að lengra værigengið í því að þarna væri til dæmis ekkiað þessara lagmarkskjörraðningasamninga og bara öll greitlaðinen þetta er samt mikið framfaraskref sem Lóksins náðistþarna og ástæðan fyrir það næster þrjóðlega sparróttu eflengarnonstop sem 2019viljið allþjóðsamband sinnstil þess að standa með okkur núna í þessari baröttuog leiða hana eins mikið tilhægt og hægt voru þessum tímpuntiþað að kjara samningar voru í hægt og á að ofnastog það að íráðunætti vinnumarkasmála er maðursem hefursem betur fyrr að vilja hlustaá eflengu í gegnum árin Ragnar Stór EnglundssonMája, einn staldræðisvið verðnarsmálinna þegar við erum að vera ásöndaað fellja um það hérnaVið erum bara að vera í húsnæðsmálVið erum bara að verða í húsnæðsmálÞá er þaðmjög líkað við sem að sigla inní skrýðin tíma sem að það erverðbólka og margt sem að bendatil þess að til dæmis verðiinflutverðbólkaVið erum losna við hérna í haustút af stikkingu krónunaren orgu kreppan semer ellendi sem að ekki sér fyrir endan ámun hækkaverða á influtverðumVið erum með vaksandiaturlýsi og það eru margt sem benda til þessað háir vext í sælapokarssíðuðil að kæfaviljafyrirtækja tilframkvæmda og annað sliktog það eru margt sem benda tilþegar maður les svörþegar það sem að stýra fyrirtækjanumað þá eru eiginlega flestir á því aðég er frekar að fara að segja fólkiheldur maður á þaðÞannig að við erum með aturlýsivið erum með verðbólkuog við erum ekki með neitttelljandi hagvest, þú erum eiginlega að komaút úr svona stöðununa tímabiliog ég held að það sé yngi sem er að spá þvíað það sé hagvestu fremdöndanog þetta fremd samanGuðrún, þetta ereitthraðu koktillJá, þetta er náttúrulega sko baraviðbrað viðá þenn sluð sem að mynda er sérnaog það eru þetta að sælepankinhónum er uppálagt að halda út íverðstöðuleika og fjármálstöðuleikaog í okkar litlahagkerum við lítingjaldmiðl þá er þaðmjög erfitt verkarnien leikurinn ertil þess gerður að kæla niðurog það er vegna þess aðað vera að reyna að halda í kaupmáttog komið veg fyrir eignatilfæsluþví að það er bara skattlagning á fátatfólk, verðbólkanhún er aftur á mótihún er aftur á mótikvalreikimjögulega fyrir það sem eru með fjármagnog er að hérna og sérstaklega íverðtriði hagkerum svo við erum íað það eru verðbæturbara beilinni þess að fjármagner tryggtað stórum hlutagegnur verðbálkunniá meðan að launafólki getur ekkisótt kjörðin sínmeð sama auðvöldahættinumen nótabennir fyrirtakinn getur ekki heldurallt veldtkostnæra ykka út í verðlæðog eins og þú segirþetta er innflutt verðbólka núnaþetta síðasta skotút af átökum í fyrir botnineða það er nokkið botni vinnirþað er nú í persaflónum sem átökinn eru núnaog ótrúlegaheimsatbyrgir sem eru aðdinni á okkurog sælabankinverður aðreyna að gera það sem það getur tilað það kom ekki inn íOliver sagnalegi ekki inn í alla þjónustuog vörur og það gerða með þvíað hækka vextina til þess að draga úr heildraeftir spurning eftir það hættu við að kaupahættu við að fara í ferðalögeða eitthvað annað og draugumsaman seglinn ogþannig hafa þá aðtöndriekki samantæki fyrir þess að hækkaverður að verða eftir spurning eftir þaðÞað verður að þrengja möguleika fólk sem er skuldarog það er kannski ekki fólki sem var í ferðalógunumNei, alveg réttÞað er alveg réttog þannig er okkar kjarfi stiltað það er svona, er þannig stilt að það erreynin ekki sko sami kvadiná milli hópana til þess að halda útí stöðuleikanum. Því að ef að þú ertmeð verðtræðar egnir þá er þettaalltaf lægi sko, því að sko það erleggjast, það er leggjast mjög stungtá þessa aðilaþó svo að hérnaraun skuldinþín hafi göykist, þá samt sem að það þarfst aðtaka upp fleiri krónur á hverju mánutil þess að borga fyrirhérna vexti og verðbólkuog sama á við umhérnaþannig að sko það þarf að skoða þaðaðeins hvernig baraskatthyndu erháttað á vinnuaflu versusfjármangnikannski er ástofna fyrir eftir húsnæðiskostnaðþað sem að kæmi ljós sko munuriná þeim sem að skulda mikið og þeim sem skulda lífiðjájá, við náttúrulega viljum skoað hagstjórnum sé þannig aðþetta kom ekki fyrir sko, við þurfum aðhérna, engældmiðlun er lítill ogþetta er, við verðum fyrirsvo rosalega miklum áhérna áhrifum á órulegaerlendis, bara vegna hansþannig aðfyrst að það er komiðnýðustu að það mál, við viljum haldaþessum allavega ennum sinn skoviljum halda þessumheldur skjaldmeli og þá þýðir þaðauðvitað, við þurfum að breyta okkar kervin til þess aðgeta hérna stýrst okkarhakkar með meiri stöðuleikaog fyrirsjánleika, bæði fyrir heimilu og fyrirtækien ótturst ekki að við séum að sigla inní svona kalda stöðunummeð atvinnuleysi, harri verbolguog eiginlega ekkit að gerast íatvinnuleginuog allt þetta skoþannig að þess vegna vil maður frekar aðsjóklingunum verði ekki veikur heldurnaþurfa að taka áer það rektur borgarinn að verða enn sem er mjög áðursöyflum í hakkeruna?Já, já, en ég meinaþað sem gerist auðvitað bara ef við ætlum aðhalda kaupmætti og ætlum aðverbulguna, þá mun aukastatvinnuleysiþað er engin annu leið fyrir fyrirtækin aðhalda aftur að verðaþannig að þá eru líkasko ríkisfaldið að spila meðog ekki bara hækk og gjörð og skattaþá þarf það að draga eitthvað neðin úrog hérnaþá eru enna aftur kominað þessu samspilþað er ef ríkisfjóðurallar ekki að spila meðþað er svo margt bendið til á sínum tímaað þá bara komistekkit áfram, en við hefum áður fariðgegnum svona krísurog ég tel, og ég er samanlokurvið erum svo mikla möguleika að ég hef enga stóra ávikitil náttíða skoÉg kom út á vinnum að ganga á 18. áratögnumog mér fannst þaðekki ekkit svo erfitt að vera íverðbólgu og engu aðlunusiÉg var í 120. verðbólgu sem þú skoÞannig að við þurfum þér að fólk eru að talaog allir bara detúa sig yfir 5% verðbólguþað verð ekki eins ogég er maður kaupmátturverkafólksjógst á 18. áratögnumvið fengum breiðhóldi, við fengum stóruskref við uppbyggingu félagslega túsnaðisKaupmáttur verkaog láluna fólkshefur líka aukisttölverð frá því að ég og félagaminnirtókum við efling uppKaupmáttur verka og láluna fólksjógst verulega umfram aðraí kjálfarlíkskerðarsamlingarna 2019og kaupmátturverka og láluna fólkshefur ekkiþað verður ekki fjaraðeins mikið undanónumá síðustu árumeins ogeins og við höfum áegjur afað myndigerasten mér finnst þetta áhugaverð þettaað 15. árin hefur sko sýnt fram að þaðað allir skildu hvað var í húfi og allirætlað að axla ábyrð og þá lítuð þaðog vekið upp hjá manni þá spurninguþau sem að voru ekki tilbúinlegaað fallast á neinaneðustuð fyrir eina mínútuí domstak á15. skildu þau þá ekkihvað mikið var í húfiog hvað staðan varalvarleg? Ég held að skobara mannleg hægðunumþannig sko þegar að neyðin er kominog þegar að síðast leikurinn er leikinþá er alnað sem kemur út úr þvíheldur þau þegar þú hefur einhver tímaað slaka þú reynir að feygra þið áframog svo þegar aðsko dellan eða komiðþá verður að hættaþað er bara mannlegen ás að má ég aðeinsað þau hefur verið að sínamannlega hægðunég held égþað er bara mannlegen það sem ég langaði þess að segjaer það þá bara mannlegaðað hald aðbara mannlegog það er bara mannlegað hóta átökumog ofinbyrjum vinnumarka þegar þú hefur ekkistundið að segja hvað af þessi er bara mannlegog hvað af þessi var hérnaþetta er allt mannlegþað er margirþetta er mjög áhagastþetta er mjög áhagastþað er verið mannlegt spjall þásem að hýra á þessi staðég fæ mikla einsýn í mannlegarhugstanir um þetta allsen það sem að kannski hefur verið aðeinsmiskinningur í umræðinniþað var þetta gjaldskrahafkanirog þá er manna einblina mælinen ekki á sjúkdóminað gjaldskrahafkanir ernatúrulega skattahækanirsem gera það verkum að það dregurúr eftirspörðinu, almennur eftirspörðinuog það í eitt og sér, ég vel þó að séþennan mánuðin það komið tekku uppað þá setna næstu mánuðinukjálfarið, þá er það sem fjármennumekki varðið í vöru og þjónustuheldur í skattiog það dregur úrheldur eftirspörðinu sem að leiði til þess aðþrýstingur um yngarþannig að það er ekki slæm hagst uppeins og verður auðvitað að passa sig á þvíhvar skattur hún lendirhvort hann lendir almennauðvitað þegar hann er breyðastur, þá er hann mest áhrifþannig aðþetta er eitthvað sem maður hefur ræðastnutta mig umað því að kjálfskjálfhækkanirer skattahækkanirauðvitað tekjur ríkisinstil þess að mæta því að það er vilja til þess að viðheldur að hér eitthvað velferðakjörfiog kannski er við í sama vandaog við getum hort tilbreyðlands þar sem að sko samfélagi ereiginlega, ég næstu því að verðabara ónýtt vegna þess að það er búið að rekaþá stefnu áratun saman aðvið viljum ekki hækka skattaen við viljum samt haldaí velferðakjörfiðog það leði til sko gríðalagraskuldasöfnunar sem aðbreytanir eru konu í vanda með þettafrakkanir eru í sama vandaþjóður eru líka mjög sjálfþannig að vegna þess að sko þú vilt ekki hækka skattaen fólk vilvið halda velferðakjörfið, það vil hlafa öryggiað geta leitað í helbriðiskerfiþað vil hlafa félagslegt húsneiðtil þess að þeir sem eru með minnstutekjurnarsé ekki að búa í pappakassumog þú götu, fólk vil þettaen það er engin í stjórnmálunumsem að leggja til þess hvað er við þá að sækjatekjurnar í það og við breytum tekjuöflun ríkisins stórkorslegaá síðustu 20 ára miklulegisþess að við léttum skattaaf fyrirtækjum og fjármasegjandumgegn því lofóði að það myndiauka tekjurnar okkar og við gætumhaldu upp við velferðinni. Svo þegar það kemurí lósa það er ekki hægt. Þá erum við að reykaríkisjóðum með miklum skuldum, við erum viðvaxandi, hérna, vaxtabyrði út afríkiskuldum og þetta er orðiðsvona eins og stjórnmálarlega klemmasem að hvert ríkið á þetta eru öðruað lendi í sem að leiði til þess að við fáumtröndið. Og svo til viðbóður við þettadeynur á þeim sem að starfa inn íþessum kerfumbara stöðumannekkla og sífælt erfiðar og flóknaraástand sem að bitna raudað með mjög harkulegum hætti bara áandlir og líkalur í helsu þeirra sem aðeru þarna látin hlaupa sífælthraður og hraður og hraðar. Og við sem eruað byggjast svona líka. Já og líka byggjast að fólkiog byggjast að bönnin og viðhérna öll aðstandendur byggjastað manna og hvenna og bannaog svo gerir þetta líka einmitt þaðverkum og svo byggjast bara upp meir og meirog meir í óanæja og í staðis aðfólk horfi á velferðakerfisem eitthvað sem sé mikilvægt ogdýrmægt og grunnadriþá fer það að sjá það líkasem vandan. Já þú veistleiksklöðnir þeir eru svona hennseginhjókunahemlun eru svona hennsegin, spítalöðnir erusvona hennsegin og þámyndastsvo stemninga svona loyilitett fólks sem að var til staðargagvar þessum kerfumsem að það trúði því að það ætti og vildifjármagna með sköttunum sínumþað mingarog það er aðeins komaog það er aðeins komaog það fer í alvegí místjón sósandflóksinssko skattarer ekki bara svona amarka sem er bara spurningog tekið upp í ríkisins. Þetta eru áhrifá allt. Þetta eru áhrif á efnægslífiallir lífið og allt. Rettlættist tilfinninguí samfélaginu? Já, mér séþað líka, já. En þannig aðþegar við erum að taka ákvarðinog skattahekkanirað þá erum við að velta fyrir hvað aflengar hefurmun að skila okkur meir í tekjumþetta er bara eilittvandamáð sem þú ert að glíma viðí þínu starfi allar dagaen þetta er ekki bara svona einfaltbara maður hægt að skattavið erum að haldum velfarkerþú ert svo sem er að segja við erum ölleins og þetta sé eitthvað einfaltnei, þetta er nefnilega ekki einfaltvið viljum öll auðvitað að haldum ákveðinu velfarkervið verðum að gera þaðen það verður aldrei betraheldurum við öllum fyrirog ef við ætlum alltaf að laga alltaf með hærri og hærri sköttumog alltaf meira og meiraþá erum við baravið höfum ekki verið á því skovið erum ekki áég held að fá ríkiég held að fá ríkií heiminumer tekið meiraað vermaðarskuðbunallirlýfsins inn í operatjariðþannig við erum mjög hákannski frakkarkannski frakkar fyrir ofan okkurveit það ekkien þetta er veruleikþannig að þetta er líka of spurningalveg svo írætningarþegar þeir voru komni með allirlýfsinsþeir bara lækuðu skattaog tekiöfningin var mikiðog allur lífið bróðstæðiðog stóri fyrirtæki komið inn og svo frá þeirþetta er spurning um hagstjóð líkameira en við máttujá, þetta er spurning um hagstjóð líkaþetta er ekki baraþú veist að mótið hærri sköttumþá þá mótið bara alvöru velferðkjörnþað er ekki þannigþannig að þú lekuðu til það sem að menn voru að tala umhérna fyrir hrun, bankastjóðandir sem að hunduað þú vilt búa hér tilsvona skattaparadísií norðurinnu svipaðu í Írlandinei, er ekkier ekki aðeins hérna skobrúnubili hérnaað hérna skomér heyrist að það veriað horfa sko aðeins og mikiðá þessu sveiblur sem er mjög efkakgetarhér á landikannski aðlegajá, það er alltaf lítillítil myndþannig að við erum fá og það lítil myndog við erum mjög hérnaberskjöldu ykkert erlendum áhrifþannig aðvið þurfum auðvitað nákvæmlegaað hagstjórnum á að snúast um þaðað hafa jafnan stöðuannað vöxt og það má ekkikæfa sko enga framtækiðmeð því að skatlaekki allt í eins og við séum við erastjá, því að við viljum betta vel það að geraog það má segja það líka skoog það er ekkert eins og íslæsta atvinnlýstsé ekki skatla, það eru það sjálfsög skatlaen það er samt smásvona skohvað ég slantaðeins meiri ábatiað því að vera fjármasegandi helduren að veraí lögna fólkþannig að þóttuð már, fólk er að læra hlutað tekna sína í skat, þetta eru skúringakonasem að þrýfur íþað er það sem við viljum kannski reynaað lagaað það sé svona sæmil aðjafn aðstæðmjölivinna á fjármaks ákveðinu leitiog þannig að drepa niður alltaf áhættu segnaþað þarf að vera ábati og áhustunarmóntil þess að fara útiað vera með í natúrregsturþú ert búin aðneyta þér um neystlu og setjaheimiliði í áhættu og svo framvegðiség meina auðvitað þarf að fááhustun fjárinsen hins vegar skoáhustunokkar kærfi, þú veistverðtryggingin, hún brenglaralltaf mikið sko og það er spurninghvort að hún sé í rauninniað koma í vegferðað það ná þessi samstahóls umstöðulegan af því aðhagsmunin eru svo ólíkirog ég skjóti inn einu, það er hérna á 50 daginnþú veist, fjárst vónað þá dundægum er að fara inn íhagstofun að þeir sapna saman öllumáslifningum hérna fyrirtækja á landinuog eru með það sem er kallað viðskýtahækjurþað eru bankanir eru til liðarhíði og dryggingafílingog ég tók sérstaklegaútgreðslur þessara fyrirtækjatil eigandarsýnaðum, artgreðslurog líka það sem eru að kaupa, upplutabregu og fleiraog barða saman við launagreðslur sömu fyrirtækjaí byrjun aldarinnarþá voru útgreðslunarsvona 5% af launagreðslunumí nýjustu tölum eru20%í glóruleysunni fyrir hlunvoru útgreðslunar um 10%það eru hel mikið meira enhérna 2007 sem við teljumað við höfum bara mistvitiðvið eru þar núna, við erum með 20%sem eigandunni greiða sér útaf launagreðslumþetta er bara of mikiðer ekki líka núna líkur ekki eitthvað fremvarþað er verið svona fremvar fyrireða eru það teikna aukt um það sem á aðafnema þessar hörðureglur sem hafa veriðfrá í rauninu um eitthvað svona kaupréttamál bankastarfsmanutil þess að mitt aðleifa þeim líka eftir að fara að takameiri áhættur að því þá fá þeir meiri peningajá, þetta erallt saman mjög erfittog skríti ástand sem við erum íJá, ég hætti að sko, ef að menna alltafað samalistum það að hafa íslenska krónuáfram sem gjald meðog að margar að sé þar að landilokaður, svo að það tryggirfákjarnirna sem hér ykirí sessi, að þá munþað kalla á tildegin hagsturnu viðbröðEn erum við einhverju fákjarnir?Ég menna, þú ert með allraEurópun, ég er sér meðhvaða fákjarnir er með alltaf að tala?Þú ert með samkjarnir með allan heiminn?Nei, sko, þú sérðarlegaÞað er ekki til þess að viðstrykkingar, bankarÞetta er eitthvað þittir fyrstaog trykkingstofnistarÞað vilja ótyrra raunaJá, ég menna, þetta fákjarnistaler, finnst mér, óriðsótið skrítiðVið erum bara í mikluopnaða hakkjaröntu þegar við vorum ungirsem allt voru lokaðVið vorum ungir, það voru nýju trykkingar fyrirNú voru bara þrjúÞað faraði ekki eitt nýjuVið vorum meðSvartandamenni veginnÞað er hægraðið kvíslökuÞað er svo mikið fákjarniSvo ertu bara með mæjánuÞú getur fluttin mæjánu ástæðar úr heiminnÞað hefur búið allendisNei, ekki til lengri tímaÞá finnur þaðÉg búið allendis til lengri tímaÞetta er mjögMjög fákjarniOg meiri fáttæktMeiri fjölslega vandamálMeiri eiturlöneslaMeiri, nei, í útlandunumMeiri glæpirLæri laugRósalega dýr dagvistFyrir bönn, etc.Það er þenni skoÍ útlandunum er ekkert skjólEilifur StorbergÉg er bara að segjaKostluEina stundin er við bara einn fjölskyldaOg það er fallett að sjáFimbin HermanssonOg Bjarni BjarnssonNei, með KristrúnurSem svona einhvern brúarsmiSvo á næstu stunduÞá erum viðFöstinn í einhverju fákjarnishagjörðiKrónunarÞað getur kona til að gæsta alls sama tímaÚt af mæjunusEn við erum líka alltaf að tala um hvaðAlltaf er óvöld þettaNei, ég er alls ekki þvíNei, við erum skoÞað er baraFáralett samfjallaSvo bernum við þetta samanFóstinn bara hefur búið röndvölu erlendisÉg er búið röndvöluOg ég er komið auðvitaðOg ég kaupiÉg kaupi einhverja vörurMínból kominuMér stæði ekkiÞað hefur líka áhrifÍslur og Krónun hefur áhrifJá, núnaEn það sem ég ætla að segjaÞað er mjög mjög stæðiÞað er bara stæðiÞað er mjög stæðiOg svo skoðum við þetta út frá þeimSvona stjætta hagsmunumOg þeim stjætta glerumSem við standum annað hvort fyrirEða þeim færum að setja uppOg þá náttúrulega sjáum við baraAð hér líkt og annar staðarSpilar það greiðilega stóranOg endan er bara lang mestÞátt í því hvernig fólk hefur þaðFákjöfnun er bara þannigOg engasal á einu gunniLeði til hækandi vöruversOg valds á verði sem er hjá þeimSem er að selja vörunaEkki þeir sem kaupir hanaOg það hefur velfærar áhrif á neytmundurOg við getum ekki að afnýta þvíAð hér er fákjöfn sem makkar er búiðÞað er bara staðrindOg ég ætla að gera einhvern svona fara út í þaðÞó svo það sé einhversEngur tæki fari til þess að kaupaÞað er að aldrei vera í epp lítir fákjöfniÞað er eitthvað réttEn við törum samt meðrönda núnaÞað heldur nokkur sem fyrirJá, því að hún er til staðarEn við törum aðeinsÞað er eitthvað verið meðVið erum bara í litlu landJá, við komum á eiguÞað er bara að dyfsta koma hlutumJá, við ætlum að reynaAð komast í bóss í öllum álumEn því miðurSvo verður við reyndi aftur síðanSvo verðum við reyndi afturFæra þakkir, við ætlum aðFá hinga á eftirGott fólk til þess að ræða um málSem að stundum er kvartaðiÞað er að það séu komið úr týrskuSem er kannski að mikilvægast að málSem að við getum tekið áSem að eru lofslagsmálOg allt sem að tengjast þeimAð koma hinga Andri Snær MagnarssonSem er ítöfundur úr skáldOg alltaf þess að ég breyta að kalla hann bara aktivistaHafdi Sanna ÆgistóttirSem er náttúrfræðingurOg fórstuðum að sjálfsbærtir stofnunarHáskóli ÍslandsOg hildegunur H.H. TorstinssonSem er viðstofstjóriKom ég inn eftir öllumÞað komið í sælunniÁ franskjál haldiðNú erum við að ræða lofslagsmálOg fleri svonaHérnaNáttúrvárTil að gera þetta er Andri Snær MagnarssonEr ítöfundurOg Hafdi Sanna ÆgistóttirNáttúrfræðingur og fórstuðum að sjálfsbærtir stofnunarHáskóli ÍslandsOg hérnaOg svo viðstofstjófrinnHildegunur H.H. TorstinssonVið erum alltaf velkominTakk fyrirHvað er það að byrja?Menn dætti því að því kannast við aðLofslagsmál er ekki tískuðÞau eru tóttin út á þingiÞað er engin á þingi á lofslagsmálumEn svo bara tók ég eftir því að var svonaSvonaVar að margt að koma framEn svo þeir sem að telja þetta að veraMikið margt mál varu að svonaKoma því aðÍ umræðinaLíka því að það er ekkiNorðurslóða þing í bænumSem er mikið fellunÞað er komið stórstjárna úrUngurisöndinni og lofslagsmálumRockstjárnaRockstjárnaLofslagsmálinVið erum svo fyndið þegar aðFólk blandar samanTísku og veruleikaÞað er ekki eins ogMálið fari af dagskramEf það hættir að vera tískuVið erum svo finnið þegar aðTísku og veruleikaOg ég bjóströndar alveg við þvíÉg er búin að vera það lengiÍ svona notturöndabartuOg þegar maður erAð það erKemur okkur tímið þar sem aðMómenti þeirOg þeir sem að voru framarlegaBrenna í báða endaOg einhver önnur öllKoma inn og það er búið aðSvona vísvitandiBrjótaKanski niðurÞað er búið að hamast áLofslagsmálumTil að koma því úr tískuÞað er alveg markvist búið að koma þvíEinhvern veginn af dagskraunÞað er að upplöðast er ekki heimiHefur verið að þvíOg síðan kemur möskOg eksiðÞetta er gríðarlega stekka öllHefur þú trú á því aðJá nálega þauÞau eru ekki stekkarinn jörðin sjálfÞannig að þau eru einnig bara að tefjaÞað aðÞau eru afleðingarnarByrjaÞað erVerður það þá bara kannski ekkiKalla LofslagsvandiOg fyrir sig að það er hamfariðÞegar það er búið að eða lengja allvísindinÞað er alltaf búið að hamast í bæðiAktivistum, fjölmiðlumOg síðan náttúrulega vísindaransóknumOg eins og bara við sáum meðDótsÞað sem bara var fariðOvan íStofnannirÞað er bara eðalaðarOg vísindastarfÞað er verið að veraÁttið fariðÞað er bara að taka söndur veðurdublÞið vitið meirum þettaEn ég séEn jörðin vissi ekkiÞannig aðÞannig að hamfarið sem er í núnaÞurkarnir í EurópiÞað er uppskera brestur í öllum Európi löndumÉg var að tala við vinnminn sem er hjáSjölufélagiÞað er bara hjá bönunumOg það er bara massíftÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurÞað er ekki víst að koma í stóra kartaflurog einhverja ívilnaðnireins og hildi konum koma aðen ég hef líka einhvern veginnog ég er ofta að hugsa um þaðég er svo upptækja næst að það er stóru myndhvernig þetta allt tengist bæði í Íslandiog hvernig við erum tengt út í heiminnog hvernig við höfum áhrif á fólkkannski frá fátökulöndumsem að því við erum að flytja inn hérnabæði okkar háan Íslandstíkog við erum að bæði fjötuog byggingarefni og alls konarhvað það er að hafa áhrif á kannskivatsbúskap íStorjafriku eða íAsiú til dæmis og svo hvernigþað sem gerist erlendisbara kannski út á náttúrhanförumvegna lortasbreytinga er að hafa áhrif á okkurog aðfunga keðjur og þetta geturhækka matvala verð og svo framvegisog mitt upptækja næðis er baraþví ég er líka færast í margra sem landa bara í mín störfumen hvernig við getum komiðþessum skilabúðum áliðisað fólk skilji þess að hvernig það tengistog við séum ekki bara einu okkur hér á Íslandiog þannig aðþví við getum gett svo mikið meiraog með samvinnunum og með þessum þverfallegahvernig breytum við hegðun?Ég hef ekki svarið en þetta er svonaþað sem ég mikið hugsimÞegar þetta er gert eitthvað svonaeins og með flokka öryskumþá gerðum við það baraog svo hvað kemur næst og ef við gungumen hann stýð bara samanþað kannskimesta mengunin er hjástórfyrirtækjumsem að viðsem erum að fara sínu framþað er sömulítið að þið vorum að tala um gerðvigrindinaþá var niðurstöðan hjáDonald Trump að kalla til alla það sem áttugerðvigrinda fyrirtækinog tilkynna að þeir munu að hafa eftirlið minn sjálfum sérog það er sömulítið að það er ílofstafsmálum að þeir sem aðstjórnum þeir ekki að stýða inní þá sem að standa fyrirmestu menguninniþað bara er ekki þannigþað er ekki þess að þetta reglur á okkurþað er ekki reglu á stórútkjörðinaeða alverinjá þannig að líka kannskisyndin í þessu núna er aðþað er ekki sem aðgæti verið fremsturog ábara eins og bandarikinog eiga marga bestuvísendamenni heim íbestu hönniðiog bara allt þettaskoað þessum tímapunktiætli þetta ríkja að draga lappinarog þannig að fólk er aðsko binda vonum við Kínaþví að Kínaframleiði núnabara árlega held ég bara eitthvaðsem bara komiðteravatt af solarpannilumog ég ættiumkvæmast ráður að Pakistan í gerog hann var inn áArtíksvörgulog það var hann sem var að tala um þettameð að horfa allir fjallanaí óttasleginog þeir eru baraí rauninni í orku skiptumog ekki bara orku skiptumþetta er bara fyrsta orkanhjá mörgu fátæka fólkieru solarpannilarþannig að þetta er svonaeitthvað svona vonarglæturog þannig að með solarorkunþá eru í fyrsta skiptisvona eitthvað svona merkið þess að setjasvona reikna útjá ef þetta er skalað uppsvona mikið og annað skala nýðurá móti þá er eitthvað svona lítillglukkið þarna að hlutinni getur tekiðen það er svo náttúrulega baramannlegt aðli og valda baraog það er enginn sem aðmann getur ég að fylgja að farabara stundar skemdiverká solarversmiðumef hann fer okna oljöverðeða eitthvað markiog svo er náttúrulega afleggingarsem líka það er þessi skóaraldarsem er náttúrulega markfald áriðog ég hef búin að reyna að fáeitthvað til að skýra útfyrir mérlandið semeldurinn var áhvenar verður að nota þetta aftur?Já, það er baraþað tekur tímaég menna þettaég verður ekki vísmunund eftirég verður ekki eftir hvað við erum að gjörðaog hvað skonu visskir við vorum fyrirog hvað er þetta líka náttúrulega kerfi að brennaen þetta sem hefur verið að gerast núnaer bara miklu stærri skalaog því að stundum hefur líka umræðan veriðþá var hérna einhver semkvikti eldinn þegar mannlegten það er þetta baraþað er samtist verið svolítið afæðilega umræðanaf því að, jú það gerast vissunlegaen aðstæða að verið eðlilegaþá myndir kannski baraeldunni slóknu sjálfum séraf því að þessum miklu hýttarég var sjálf í Róm í sumar í fjölskynduferðþegar þessi rosalúþetta er bara eitthvað eðlilega týttast égog þetta verður og þá voru eldar þarna nálagtþannig að þetta er svonaþetta er einhvern veginn öðru skalaog það er að kemur baramikil áhrif áþað tekur tíma fyrir náttúrunuþetta að hjarna sig og svo verður kannski aldreiþá eru við kannski ekki að tala um þessar náttúrlugu skóareldar sem að það sem að trían þurfafrægin þurfa að fara í gegnum eld og svo frá hann veisten þetta er bara miklu stærri skalaog þetta líka er unni eins og nýting á skóumog ofnýtingar sem við sjáumog heyrum eins og í Amazonþar er einn möguleguvendupunktu fyrir losslæðiðog við tala um hvenar hann geti gersten það sem kannski rannsóknirnúna er að sína að útað því aðvið erum líka búin að ofnýtaþað er ekki bara losslæðisbreytinganheldur aðra, það kemur að þessu semhattis að tala um hvernig hlutin er tengjastþað er ekki, við erum með losslæðisbreytingarog við erum að ofnýta og við erum að gera þetta og hittog þá verður allt kerfið viðkvamarafyrir breytingum þannig aðvendipunktunum er líklega nær okkurheldur að við gerðum ráðfyrir út af því aðþað eru fleiri álögá sama kerfi, þannig að við þurfumlosslæðisbreytingar eru aldreiekki að taka þér úrsamhengi við bara náttúrunaog ég kannski verða á þetta að ámásonég fyrirhjáplaði ánku fyrir nokkur ám árum í vinnuferðog þá var hérna rosalega mikiðumröð á Íslandi, það var okkur mikið í fjölummeð eitthvað að það er sér sjálf, það er svo erfitteitthvað fyrir öndur, það voru svona mikið neikvæðumog ég stóð þarna, við vorum búin að vera meðþarlandum vísendafólkiog þú voru búin að sína okkur hvernig það búið að verahöggvað sko, ég finn ekki mér svo farin í þvíþað sem er verið að ná í bóksýtfyrir álfremlislu og baraþetta var svona rosalega sterk upplöfunog hérna bæða farin í svona alveg náttúrlanAmazon sko og svo það sem hvernig búið að höggvaþað sem búið að höggva bara fyrir skohérna beittnöytgripa, nöytgripa beitten svo var þetta svona eitt og eitt tríuá stangli sem, af því það er vendaðen hvað er það, eitt á stanglií samheng, í stóra samhenginuþú veist það hefur ekki að, þú veist, við þurfum frjóðberðaá fugglan að þetta var svo skrítiðog ég stóð það og ég bara fá bara, við verðumvið verðum að koma svo, koma svo á framfæriþessum, af því þá var einhvern veginn, vorum svoumræðan hérna heima var eitthvað svoyfgóðskent sem að smera, þarna vorum barahvernig við erum að hafa áhrifu og þauvið veist þetta var bara einhvern veginn, það var mjög svonayfirþyrmandi, þannig að þetta er allt samtengt, náttúrlanog hérna, og ég myndi að Amazon skóraer einn af þessum vendipunktumsem að hefa áhrifu okkurí raunni eins og með þarnaskóana, þásömuleytið er náttúrlega skóareldar náttúrlegirog nöðsynlegir til þess aðtaka undirgróðurinnog baraog sömuleytið magnast þeiraf því að þeir hafa ekki fengið að geisaen aðmiklu leitið undanferðin árer þetta bara vegna þess aðþað er svo miklu eldfimarí skóarnir, eldurnir voru áður út á þörkumog þegar þeirbrenna, þá maður segjaað það sé eiga sér staðeila bara svonaflóru skipti, skoþað er að segja svonavistkerfisbreyting er baraeiga sér stað, þannig að skóri sem brennurí því loslægsem er núna, er kannskiekki lengur landþar sem að sömu fræggætu vaksið í núverðinloslægi, þannig að má ekki til að segjaað siðri tegundirmyndi þá segja einn, eða þáeinhvers konar eðamerkur eða eðanaþar segja þetta er, þetta má segja þetta að sé frægsko, í sumum tilfellumer þetta meira eins ogumbreyting á baravistkerfis umbreytingog svoí þarna, og svo í Amazonnáttúrulegaog það sem Rokström var að tala um að, þar eru viðbara hásbreyt fráaðAmazon skóri náttúrulega bara framleiðursitt viður og er bararegnskóri og baraer vatni í ringrásí kringum sjálfan sigog þegar hann er síðan farinnþá er þetta vatni ekki lengur til staðarþannig að þá verður þetta eins og svona affrisk steppaog þannig aðog svo umbreytinggetur bara verið bara svonaog það er ekki vist að svoað ef það byrjarað það ferli það baraverði þá ástöðandi svona eins ogbráðinu nýsins á NóðinskláðumTömmstjórnir hefur ekki trú álínunjarðara mannavöldumog rekur stefnum bara að ég takti þaðen umhverjum smála var líkafestið niður listan í Evrópugerðið að, ég held að mér finnst að strax íCOVID að þá var skorðið niðuraðgerðir út aflostalsbreytingum og enn frekar síðan íhernaðaröfbyggingunni sem er í Evrópu út afúgrænustriðinu, þannig okkar heimsluðisem að við kannski ólustu uppvið að ætta að hafa fórust viðsem álum er það bara ekki lengurþannig að við höfum tapast fórustinniþú nefndi Kína sem að það er barastefn að sí Jingpingaað sá mun vinna í framtíniég veit ekki hvort hann orðar þetta svonasem að mun hérnavera með nýsköpunog að sumilegt er það vegna þess að þau hafa ekkijæðverðna elsniti nema kólað þá er þaðhagkvamara fyrir þau að reyna að byggja uppsólaraflur og hljurog ég held að það séu að teppa ekki aðmongolíu til þess aðknýja gagnaverin sínsem er gerast þaren þannig að reyna góðu hrettinnareru reyna hættar að koma úr okkaren ég heldég er sammálað að það er að mörguleitien ég held aðþað stundum, þú veist, eins og við höfum bara að séu það í umfraðurvið þurfum umfraðsliðist til að gera eitthvað í málunog sumar í Evrópumaður heyrir það baramikil samstafmilli veðurstofu stjóra í Evrópuog maður heyrir það að það er mikileftirspurnu eftir og þau eru útskýraog mikið búið að gera hjá þeimþað er verið aðþetta kallar á ímislegtog bæði alveg en líka aðgerðirog ég von góðumog ég veit líka samvinnuþað er IPCC fundur í gangi núnaþar sem við verðum að ræða næstu skvefog svona, ég veit, það er mikil samvinna í Evrópuog maður íta málefnum áframog íta tímalinna áframog vinnaði mér gegn hérna reytskóðunog öðrum sem vilja hæja á öllu færlinniþannig að það er eins og minns komið fyrir kopþannig að það erEvrópa er ennþá að sinna þessuogtala um þettajá, lokalaður, tala um þettaen líka aðskoða hvernig við getum gertég hef trú á því aðþetta breytar loftlega sem við búum íþannig að það íti fólk til aðgerðaog ég minnst líka einn besta lýsinginoft fólk, hvað er 1,3 gráðhvað er 1,5 gráðþað er ekki neitt, það er munarengu á 14-15 gráðumhittast í úti eða eitthvað slagsen ég heyrði hérna myndlíkingaað það væri eins og að jörðin sem ég hittaog við vitum öll hvernig okkur líðuref við erum 1,3 gráðum yfir37 gráðum, við erum algjörlega ómögluog getum ekki gert neittSjöldaglega erum við um karlen hún er að vísa úr konaþannig að hún er mjög svonaen ég held aðþetta lýsir velog það er ástandið sem við erum íog það kallar áað við tökum eitthvað hittalækandiSjöðu náttúrulega eru alvegmerkið þess aðÉg meina, Európa hefur veriðsvonamörgur íkjá að slitiðsamingi losunar og hagvækstsem varút 20. stöldina var baravar bara losun og hagvæksturbara samliðaferlarog mörgum helstuEurópuríkjum tókstað slita þessi tengslþannig að losun fór nýðurog meðan hagvæksturinn helstHelst ekkiHelst ekkiEn skoþað er líka bara mikið verið að talanýður Európu núna sko þannig að það er blandastvið umhverfið stefnunaþað er mikið svonaég sérskilega ef maður ángir eitthvaðlíka á Twitter eitthvaðþá er mikið svona and Európuog þaðogí rauninni umhverfið stefna Európuer síðan til margis sem er mikið svonaaf yðinvæðingu Európuog af siðmennaf siðvæðing Európuþað er svona tröfpsíninþannig að maður kannskiég vil að svonasvonafreka vilja að bera blagaf Európuog þannig að ég held aðhagvækstur í mjög mörgumríkjum bara alls í fyrní Európu og svona lífskeiðin áttur aðþað er bestið sem að gerist í heiminumá sama tímaog að menn minkuðu losunen það bregðast viðvið nefndum Seyðisjörðþað var ekki bara frétt í síðustu vikuþað sem varbent á hínar og þessarog öllskriðurvið varum náttúrulegavið varum náttúrulega skriðu hættuog mikil úrkomaþað var bara fimm dæmum skriður falla á vegien það bregðast þá ekki viðþað er þetta ekki það sem við ættum að segjaog ég myndi við tökum vannaþar erum við að bregðast viðvið vorum alltaf bara með snjóflóðvaktnú eru við alltaf með snjóflóð og skriðuvaktog skriðuvaktin er alltaf náttúrulega sringsnjóflóðvaktin er ennþá bara á vitunarog hérnaen þannig að þar er viðað breyta hvernig við fylgjum meðen hérnaog loftlastefnun hvernig við ættum að ná markmiðum okkarvið þurfum að haldaþví að eitt er að við þurfum aðfylgjast betur með og vaktavið þurfum að skoða varnir fyrir allt samanvið þurfum að skoða skiplagsreglækjarðirþannig að við skiplækjum núna samfélokkarí kringum færfa ár sem við erum meðog við hefðum við að breyta þaðþað stíði tók leigubílum daginnog það var nýbúið að vera steypiregnog það var eldri maðurmér sé eldri en égþað sætti aldrei að það sé að svona regninguog það er, þú veist, í þessu úrkumvið þurfum líka, og það eru innviðinu okkarfráveitukerfin okkar eru byggð fyrirrikninguna sem var í 50 árumeða 20 árum og þessi kerfiþau duga ínæstu í 100 árþannig að það er reynd að setjaallir verkværingar út með ekkurhannunarforsyndursem gera ráð fyrir ekkur breytiloslægi en nú verður þaðennþá breytara, þannig að hvernig erum við aðhanna þetta og vinna þetta allt til langs tímaþannig að það skiptir máli aðhugsa til langs tíma íaðlögun að þessum breytiþað er að bregðast við breytu veðuferrien það er ekki til þess að hindraað veður breytist ekkiþannig að við þurfum ekki að húrta ekkiþá bæði, við þurfum að dragaloslægum fyrst og fremst, við þurfum aðvenda og endur hérna að visskerfið nokkuðþannig að þau bæði standið þá að lagiðen líka því þau er að helbri visskerfier að draga erurinn aðbinda kólirni til dæmis, þannig að þetta hjálpast alltafen svo líka, eins ogHildikonur sagði, þetta þarf að fara inn íaðskiplaðið og fara inn í þaðog fara inn í, við þurfum líka bara aðhalda áfram að vera með öflugðar rannsóknirog við þurfum að styrkja rannsóknir, bæðirannsóknir á þau stjöklum ogvið þurfum að fara á svoleis, en líka þess að þverfæluvoru rannsóknir þar sem við erum að sjá, við veitum hvaðahvernig það tengis líka bara okkarhegðun og hvað við getum gerten það er bæðið aðlugunog, og, og, og, hérnadragu losumen við erum ekki að við erum ekki til dæmislandfylling á laugarnirstangunumþað eru kannski tveir hálfumetir niður í sjó, er það þannig aðvið ættum ekki að vera að byggjaog þar kemur það að hvernig viðsetjum þetta inn í, það er veriðað skoða og byrja að skoðaskipulags, hérna, það á að horfatil náttúruvár, það er allir skipulagiþað er bara, er í okkar ekkert líkarmálugum, en við getum verið skýrariog við erum bara í rauninni skýr í þvíog hérna snjóflóð, hvar má byggjaog hvar ekki, en í öðruáttu bara að horfa til hættunarog þar þurfum við einmitt rannsóknirog þróa þess að þannig við getumreiknað út hvað við viljumog hvað er ásettanlega áhættasem samfélagog það er alltaf, þú veist, eitt er aðvísinda fólk getur sagt, já, svona, svona, svonasvo þarfum við að eiga samtali, hvað erum við tilí að tóla mikið eigna tjóna á árieða á tíu árum, eða hvernigætlum við að byggja varnir eða hvernig ætlum við að leifa byggðueða ekki, þetta, það er ekki meðhvað myndir þú segja, ég var með mann hérna á daginn að talaað hann, ég myndir hann að hafa segið þettaað grænaðsíkull myndir hækka yfirbúr sjáarum 15 metra, suðu skuttuum 54 metra, þú veist, ég baraveginn að mjöna hvað hann segimyndir þú rálega ekki að mér aðbyggja upp í bregðaldiJá, ég myndi alltaf rálega ekki að byggja upp í bregðaldien það er það frábær svæðien það sem ég myndi segjaer að horfa áflóðakortinn og spátnasem að við erum með á loflagsallasinumhjá beðurstofunni og skoðaþú veist, áhættu með þaðhvað þú, þú veisthvað viltu byggja út frá þvísem að frá 10 ára flóðum50 ára flóðum, 100 ára flóðumsem verða tíðari í breyti loflagieftir sem að...Það er ekki bara að yfirbúrðið geti hekkaheldur eru flóðin orðin stærriog veðurinn verriþannig að hættan áflóðum frá hafieru miklu meiri núna heldur enheldur hún var og maður þarf að horfa til þessog hugsa þá, þú veist, ætlu við að færa byggþetta er samtölsem við þurfum að taka í æðlunætlu við að byggja héref að eitthvað svæði er í hættuætlu við að byggja varnirhverja og fjármagna þæreða eigu við að gera ráð fyrir þessu tjónií okkar tryggingakerfiþú veist, hvernig ætlu við að takast aðþetta er samtölinn sem við þurfum að takaég er ekki með lausnunaen við veitum samtalaþessi umræðaer svo stórog hún erkannski þarnafordæma lausef maður notar sérog einmitt þettahvernarþurftu leðtúar heimsins í rauninni að ræðahvernig þér voru að hækka sjáarmálog það er ekkieitthvað sem þú getur leistá einum staðallirþurfu einu einu að vera um borðtil þess að leisa vandamaliðsem við hefum baraneilaldri prófið á þaðvið hefum fordæmi í Montreal protokollinuþar sem aðósón lagið mældistað það væri að þinnastog þá voru viðá einhvern náttmeð einhverskona síðmenningusem var galt slustað á vísendali raukþvert af landamæriog síðan bara tekið að málinuþannig að það er alvegfordæmi fyrir því að taka ámálefna á þessum skalaen þetta, maður segja kannski ósónhagsmunir hafa verið bara kannski0,1% afþví sem ólíu hagsmunir erueða orguin við þérog þannig aðþetta sko, og svo er þessi nýjuhugtökk sem koma innsvo bara Súrnund sjávarvar fyrst nefnt í fjölmjölumá Íslandi 2006í septemberég var eitthvað svona að skammast mig fyrir að hafa ekkiminnst á Súrnund sjávar í draumalandinusem kom í mars 2006og þannig að ég hafðieinhver fórsendur til þess að tala umSúrnund sjávar af því að hugtökk ég kom ekkifyrir 12. september 2006í Mokarnog það var ekki eins og svona fórsíðþað var bara einu sem er nefnt svona í framhjórleipií grein í Mokarn 2006og svo var það nefnt aftur árið síðaraldrei 2008og svo einu sem er 2009þannig aðekki reyngar síðanog það var eiginlega 2009búin nefnað að þrjusarþannig að hvaða fórsendur hef égsem einhver svona almenningurog þá ég fylgsi stjórnumálum að það er sem kjósanditil að einhvern veginn að bregja það stu við þessuog personlega hjá mér varþað þegar ég fór að skoðaSúrnund sjávar að tala um þvíþá vísinduminn sem eru baka þaðað þá fyrst fannst mér svonaóhætt og stökkveim borðií lofslæstinaþannig að fram að þvíþað var alltaf svona eitt að finnasvona leiðandi mann sem var svona eins og baramann Guðmund Greinerti Þóri Jakobssonsem hann saðilíklega var kannski bara 10% menniniren það varbara um aldamötiog áður en að í rauninni áhrifinuvoru farin að koma virkilega framog þannig að það voru alveg leiðandi fólkmeir síðan á veðastóna sem var ekkert endilega á lestinuþannig hvaða fórsendur hefur égeitthvað sem almenningulegastökkva á einhvern vaktsem ekki eins og allveg veðastóna varen það er ekki fyrir hvernig að súrnur sjávarþauvísindi fara að byrtastaf einhverjum svonaaf einhverju alvörusem er þá efnaðfræðileg áhrifCO2 frekarinn eðlisfræðileg áhrifog þáþá þarnaþá sem að ég ákveði þetta er alvegþetta er ekki hægt skoþetta má ekki fara svonaþannig aðþannig aðbara súrnur sjávar eftir staðþað væri nótt til að hafa svonaMontreal protokoll og taka á við alltef bara bráðunum jökla eftir staðþað eitt og sér væri nótt til aðhafa svona alþýrætt áttakog ef bara hituninneðaeitt veðurog þurkanir og ófyrirsefnleikinen við erum með eitthvað svona tíuþætti sem er hver og einnværi nót fyrir alþýrætt áttakEn það minnst aðþað kemur inn á góðan hluter einmitt að hvernig umræðin hefur þróastsíðan 2006þetta er það stutt í tímien þá að þetta hafa ekki andil að fara í háttí því þessum kostningumþá hefur meðlut í fólksávíkjur af loftlæsbreytingumvið erum ekki lengur alltafkannski fyrir reyðin með 2006hefur við verið með einn hérna sem trúð ekki á þettaí staðfyrir hvað ég var að gera í málunniog það hefur áhrifog fólk er til í að taka þátt í lausnumeins og að flokka raustleeða getur kertir afbílþá finnur þú gæðin sem fylgja þvíþannig að við þurfum bara að halda áframað finna þessar lausnirog íta þeim í framkvæmtsamanfélg og kannskieitt þettavarandi þettaþví að núna erum viðlangflestir er að því aðloftlæsbreytingur eru að mannaveldumog þetta er bara að við sindir segja þettaog við vitum þaðen svo hefum við þurfum viðað passa okkur að þá er aðeinsþeir sem að vilja hæja á umræðinniog kannski þeir sem hafa hagsmjöndi að gætaeru svolítið að vera að segja að þetta er alltaf seintvið getum ekkert gertog það er náttúrulega það sem við þurfum að passa okkur áað jú, við getum ennþávið getum gert mjög mikiðog hver 0,1 gráða skiptir máliog þannig aðþað þarf að passa okkur að fara ekki inn í þaðbara að fólk bara svona gefist uppog bara að það er vonog þú veisteins og Rokströms að það er sjálfurþað bregðast ekki viðþað að okkur mistakist er ekki óhjáffrá vikiðanlegt, það er valþannig að það er svolítið gott hjá hannþú erum bara að velja það að bregðast ekki viðen það er svona svolítiðí okkurni kresu að þetta er bara alltaf seintvið getum bara að halda áfram eins og okkur sínistþað er svolítið meir komið til það finnst mérEitt sem er komið fram er aðþað er að hlýna í Evrópuog þannig að það er eiginlega ekki að ráðleika fólki að fara til Evrópuog sömriþað er eiginlega næsta vistað og lendur í þetta byljuen það kólnar hérna í okkurog það er þessi bletturer hann merkir þess aðhafströmmandi sem halda í okkur lífiséu að gefa sig?Hann getur verið merkir þessþað er erfitt að mæla nákvæmlegahvað er að gerast með ámanþú þarf svo langar tímar að ertil að segja nákvæmlega hvað er að gerasten það sem rannsóknir að sína okkurer að það eru breytingarvið vitum alofst að það hefur að áhrifuað þetta er svona kerfihafströmmar, þetta er ekki bara gólfströmmarþetta eru djúbhafströmmaren hefur að áhrifu að við það er bæðihérna á öll norðkvölujarðar en líka hefur að áhrifuað úrkomu minnstur annar staðarog við sjáumrannsóknir að sína að líkunnará að strömmurinnhérna að hann veikist verulegaeða reynlega reyni er aðaukast í þessum líkunnir að sínaokkur það. Það er ennþá ekkimikil, mikil, miklalíkur á það en út af því aðafleggingarnar eru svo miklaþá þurfum við að taka þetta alvarlegaog það er þessuna sem aðJóhann, umhverfið sem orkur áþurfa að setja þetta sem inni íþjóðaröryggisræðu, sem þjóðaröryggisáhættu að við þurfum aðbregðast við og það er ekki...Hvernig bregðustu við að haldaamok gamgati? Það er náttúrulega baradraglósun. Lausnin er alltaf draglósunþað er alltaf lausnin við þessuog svo þarf að áhættumeð þetta og skoðaði mitt ef aðhann mun veikjasthvað áhrif hefur þaðog áhættu með þetta þaðog hvernig við getum aðlóðið. En afleggingin erkannski stórvægilegriá Íslandi heldur en á flestum öðrum stöðumþað sem myndi gera landi mjögsvona varla íbúðræðsÞað er samt ekki bara ÍslandVáinn er algjörJá, við erum að horfa á Norðurlandinu, við erum að horfa á Brellanduvið erum að horfa á starra svæðinog aftur er þetta ekki baravið, þetta er starra svæðinen það er það í Norðurnur áþrænendinusem við erum að vinna samanáhættumati og vinnaþetta saman með okkar nákvæmlega þjóðumþví að þettaþetta er áhættu sem við þurfum að taka alvölaen hérnaog lausnin er að draga lúsOg aftur eins oghugtökég var skamlega sem ég líka fyrir að hafa ekki hafthafströman að í bókjum minnium tíman á vatnið árið2019Þú verður setja fyrir þarÞú verður líkið um þess að bækur úrað amokamok huttæki fer ekki að fljótaaðþað fyrir alveg er fyrirþrejum fjórum ármi síðanog þá ekki einsog þannig að þess égog þá var ég með mann hjá dönskuvið þess tónu sem var að spjónaog honum fannst þessarrannsynir eiginlega óvíktog það var ekki verið bara í síðan þess að sögumsem fór að komameira afgerandi neyðasturþegar það var eitthvað að segjaað þetta er áækta sem það er virkilegaað horfa áog þá náttúrulegaeinmitt afturhversu millilegalaust þarf þetta að verafrá tröstvísindamanna og ráðgjóð vísindamannatil stjórnmálumannaþarf það alltaf að síast í gegnumeitthvað leitií heitapáttirumog hvað þeim finnstum eitthvað sem er algjörlega nýttog við séð ergetursamtal vísindamannaog stjórnmálumanna átt sér staðog eitthvað svonasvonasvonasvonasvonasvonasvonaokkur um nótum sem aðþarf ekki síast í gegnumbara að býðafyrst eftir að við öllskiljum hvað amokk erþangað til að þaðog þetta er ég þó kannski að kalla eftir eitthvað svonasvona vísindaræðien samt þetta eru hlutir sem eruá skala sem aðþað er þetta skilgreining á stjórnmálum í okkar heimslutað þú getur ekki búið með búin eittsem er ekki innan fjör áraeða eitthvað sem er nefnilega engurað það verða bara ekki að það skilja stjórnmálumen ég sé að amokkið er aftursko eitthvað sem aðNorðaland, Brelland, Íslanden samt eru ennþáþessir populistari Brellandi að berjastgegn nettsýru og alveg barahafa hamförum gegn nettsýruog með í rauninnilega áráður er oft líkaen þar eruí rauninni skoþannig að það er ekki bara losin Íslandsheldur kannski líka bara rödd Íslandsskiptum hóliog ég held að röddÍslands geti stuðlað meirilosin heldur en þóttuvið ferum öll á reyðhjálfþannig aðÍsland hefur svo mikið undirog Ísland hefur svo skýrasög að segja, við erum með hafsturvið erum með sortun hafstins, við erum með jöklanaað við erum í mjög góðuraðstuða til þess aðað erum með meðla því sem er að gerastÁttu við að svona sama hátt ograttir sem eru aðkyrra að segja sem eruþað far ekki langt yfirsjáum að það er að heyrastþað er að heyrast, jáþó að það sé bara 50 stýpurað 10.000 skoog maður heyrirég hef hérna, ég bæði unnihérna í bandarskorgmálaröndunniáðurna ég hérnafyrir nokkur mánuminn svona 2006þá var ég þarog þar var ég bara ungur sérfæðingurog bara neðst í rauninnií steganum, en oftnáðist rödd mín að heyrast í gegnum eitthvaðog það kom líka frá Íslandiog ég var að tala um jarðhetaþannig að það ersagan okkar skipti máli og sérstaðaog við náum oft aðfá fólk til að hlusta á hann og náttog það er kannski talandumþú veist, einmittstjórnmál horfa bara fjögur árfram í tímanog þá er einmitt hvernigút í þessi vísin þið hafa bara breyst á senstu fjórum árumalveg sem þú segir, það eru nýjar ansóknirsem eru bara að koma fram og senasta sumarsem að ítaði ámokkmálunni framarog það er ekki komin önnurIPCC-skísla til að vittna íen við þurfum samt að byrja að tala um þettaog þá er það náttúrulega líka ábyrðvísinda fólks að geta talaá tungumáli sem aðpólitingin skilir og þeirsem að þurfa að taka ákvarðinu skiljaÞað er líka máli að þetta sé tengtatbyrðum dagsinseins og öllskriðum okkar fleiraað þessi talaðum að þetta sé aflegaþví frekaröldu að þetta séeins og framtíðarsbá sem aðþað er líka bara svolítiðsvakaralt aðað ég fór aðlesa mér til um himalæjabara 2008-2009og tala viðsérfræðinga þar og heilega mennog fleiriþá vorum við ennþá að tala um égog þetta er svo hátt og þetta er svo mikið fróðsýðað það er líklegamenn vissi ekki alveg hvort aðhvort að myndihafa einhver áhrif að þó ereinn smá breyting á loslega gerðaren auðvitað eru jöklar barahitta nefni, þeir eru bara þar sem aðog þeir nefna staðar þar sem aðhittin sé til umog þá var þetta ennþá svona framtíðarsbáum að jöklandi getur bráðnaðogaf því getur hljóttist flóðþá er náttúrulega, voru náttúrulega fordæmi fyrir þvíþað væri kannski þrjú-fjör flóðeitthvað árið þar sem að einhver jökullónvoru að breysta, bara svona náttúrulegbreyting á þvíen það sem að er að gerast núnaer þettaí rauninni bara algjöra hruná þessum kerfumþannig að þegar ég gerir þetta minnesmerkium vokjökullin og náttúrulegavokjökull skiptir engum álií alþjóðlugu samengi og ekkií íslensku samengi, en það var svona valinsem svona tákgrænstaðurogsíðan hafa fleirijöklar í heiminum fengiðsambarlegt minnesmerkimeð sömu orðumog svo í fyrra í mævar ég að vinna með þarna Ísimotsem eræsimotsem er svona jöklafræðijöklafræðingar sem eru að rannsakahindukús himalæðisvæðiðog þeir settuþá minnesmerkimeð mínum orðum áJalajökullin og það var í mæ2025og þá varum við að skilatil framþegarinnarog um það að það eru 54.000 jöklará himalæðisvæðinu sem eru aðmesturleita að fara að hverfaá þessu ári ogundir þessuundur þessari fyrir þessari skilabóliframþegarinnarframtíðin kom baraí síðasta mánuog þegar langtangdalarinnbara skólaðistí heilsinni bara útog sájökull sem hundiað hann er bara í 10 km fjallaðfrá þessum Jalajökliþessum að minnist með þessum jökluog þessum verkið okkar var sett uppþar voru orðin sett ígranít og típetsku og neipelskuþannig að allt í húnumfórða frá því að vera svonaeitthvað svona smá svonasvonasvonabláhærðir að setjaað setja þarnaað setja þarnabara svona íslenskirgoðviljæðirað minna á eitthvaðyfir að vera baraskosvona í návíivið fólkið sem bara var fyrir afleðingumvið sáum líka í sumarafleðingar þess að jöklar íörlbónum eru að gefa sigað dóna og rín voru baraog það var ekki hægt að notaþessi fluttningalegðireða til að framlega orguþarft alltaf eitthvað kælu vatnfyrir öll orguverog sérstaklega fyrir kærnorguverinog þar voru þau baramikilvægten varðandi kalltablettinum breytingasem getur verið ekki?ég veit ekki, það er oflengir merkiðþess að amoksi að gefa sigsem þau getur fundureitthvað í veðrinueða stöðunni hérna á Íslandisem maður reyka til afleðingaraf amokeða kalltablettinumer ekki sultin hérna?er ekki sultin að hella stegjaég get ekkibent á eitthvað ákveðið þaðþað er ekki orðið hlutiðað dælu lífið okkarnei, ekki á þennan hátten það er bara þettabreytingarþað er ennþá að hlýnaog það er það sem við sjáum á Íslandien við erum líka svo núnaað er að fara af stað að vinnameð næstu vísundarkíslutil að taka á stöðu þekkingar á Íslandiog hvernig við erumog erum að íta þeirri vinna á staðþannig að bráðum verðum við líka með betri upplýsingarþað er ekki svo langt síðan að ykkur sagðiað hlýnum jarðamunskapaði mikil tækifæri á ÍslandiJá, sko, það er kannskikemur að þessariþað er alltaf tækifæri í breytingumen það er spurning hversu mikla breytingarþú viltog ég held að það sé líkavið missum of mikið í þessum breytingumtil þess að við ætlum bara að fara á fullerferði í þærþað er hérnamitt missi þessi kannski líkaþú veit, þessi umræðanað tækifæri fyrirmitt, eins og sumur hafa sagt, skoþessu rosalega mikið tækifæri í Íslanden þá er mitt, ég er alltaf að hugsa um þetta hnattrænaþú veist, hvað áhrifir þettaá fólk annar stað, þú veist, við erum þetta hlutiaf heldinniog ég menna þessum er, ég hef ferðastí mínu fyrirstarfi hjá landkastlaskólasem þá var undir háskóla saminuði þjóðanatil Afríku og með Asjuþessum er bara að hýtta fólk sem þetta er barasnýst um það að lifa afog hérna, þannig ég versundursvolítið svona reyð þegar ég heyriþessa umræðuað þú veist, þetta hefur baraog þetta er fólk sem hefur ekkitlagt til þessastöðu sem við erum íþannig að þetta loftast er réttlætiog mér veist það, og mér veist þau þurfum stundumeinhvern veginn að, og ég er líka þá að hugsa um þess aðmiðlunum þegar við komum aðeins inn á hann áðanhvernig miðlum við, ég menna, að það að segja sögurþetta er þetta, andrisnærið þetta bara mistar íað þú veist, að segja sögur og þú veist, hvað hefur áhrif á okkurhvernig getur við haft áhrif á annað fólk til þess aðþað finni okkur, þetta skiptir máliþú veist að, þetta er ofta þess aðpersónalíu sögur líka, þannig aðþað er ekki baranú, við þurfum þettaað deila vísið að niður stöðumen hvernig getur við settar í það sami, þannig að fólk skilurþað er og einhvern veginn tengir við, þannig að það er svonasvona, skiptir máli, gera þaðnorður Amríkuhérna, þegar þeir horfðuá sko útrymingu sínaþá fór þeir aðdansa og kalla á guðinaog reyna einangrað sér frá sögurni semvar ójákvæmilegt að koma til þeirraég með það er þetta þegar þeir hefði endali svona dæmiðsem að maðurinn bara bregst ekki viðheldurég held að það er þessi mikludæmið sem að maðurinn bregstvið og ég meint þessi svonaþessi matraum að þaðmæ ekki hræða fólk, mæ ekki segjaum sennleikana af því að þálamast menn. En þú verður að hafa trú að því að þú geturbregt ekkert, það er ekki verið svo stórkonslegtsem er að kvalvast yfir því, að þú veistí rauninni að þú geturekki þetta gert. Sko ég sambætti við eins ogeins og þessi jákvæðafleðingarer að segjaog það var með þessi orðtík sörgólég var að tala við einu konu sem aðvar að tala um að hún var ennþá að sjá fólksem verður svona, verður sjáágóðan í þvíaðnorðurskautsísinn hirfiog norðurskautið eru íslustog þá er þið svohérna fljótleiðmeð vörurþarna yfir envar að tala um hvað það er nævt af því aðsko þá ertu rugglað saman í rauninnimetafórum í usnum að þérað það er eitt að leggja lest millir landlutaeðaeðaeðaeðaeðainnanþess kerfi sem þú býrðiog þú flítir samgöngumen þannig að það oska eftireðlisbreyting á jörðinnitil að geta sendt dót millir landaen þú eru ekki hugmynd um í rauninniinnan hvernig í jarðarþú ert þá að senda þetta dóteða hvort það sé hreinlegaeinhver hinn með einn við til að kaupa vörunaeða hvort það sé bara flóta mér að leginyfir þessi leginþannig að þessi nævismier rauninni um aðhald og getur ímyndað eða eitthvaðsiglingaliðá þess að setja það ísamvikið við öll kerfisem að verðilastog ég er búinn að vera alveg síðustu 20 áraað tala mjög mikið viðungt fólk, háskólanumog það er alveg vandið mittsem þú ert að segja meðhvernig rammar þetta inn, hvernig segir þessu söguogogþví mann í fyrstskiptið sem égsagðitalaði við eitthvað svona úlingahoppog þá bara svona byrti égbara þessar staðrindir einhver minnog það var svonaþetta var eins og ég var að slökka ljósin í augum þeirrabara þeir eru ofsegni í partíiðen síðanfór ég svona að þess að velta þessu viðog reyna að finna einhver svonahvernig getur maður sagt þettaþar að það sémaður skilja eftir einhver svona vonu orgueða eitthvað svona viljaog þávar það eiginlega baraút frá því aðvísindin sem að þið komi meðsegja okkurað þeir eruall kerfi þurfa að breytastá næstu barareynilega 2000-öldin var vittlist útregnuðog það var ekki flótt en þessubara samgjöngu kerfin okkarorgu kerfin, bara all kerfin okkar voru baraútregnuð innanþeirra hugsunar að við varum svo lítilsem mannkinað við getum eiginlega gert hvað sem við erumog þessar gjörðen í nýja viðmiðinuþá náttúrulega bara þarf aðþannig að ef þú hefur áhuga á tískuþegar við vorum unga þávar tíska bara tískaen núna er tíska 6% af bara lofslagsvöndanumpluss líffræðilegu fjölbreytinnief þú hefur áhuga á bílumþá voru bílar eins og barahversi ratti oghversi miklu loftpóði sér drifnog núna er bara samgjöngu kerfinþarf að endurauksa svo rótægtog það er ekkit endur aðneikvægt núna innan okkar kerfisvið erum ekkií ykkur borgarstíðiþannig að við erum enþá í stabílukerfi svona mestuleitiog það er ekkit að fara inn í allir þessi kerfimeð þann viljaað leggja svonalífsverksittí það að endurauksa þessi kerfiog það er ekkit endur að neikvægtog það er margt sem aðer svo augljóslegt að breytaað þú náttúrulega búin að vinna þessi fimm áraþú náttúrulega búin að breyta mjög mikluþannig að margtvennakerfinsamgangukervinvið erum ekki búin að fara yfir allansefiðá ramagsflugvel enþáog þetta eru barareytingar sem við bara erum að gera núnainnan þeirra tækni sem er tilog svo náttúrulega er þettalögfræðilegt líkahversu löglegt er kerfiðsem við búum viðsem að gera ekki ráð fyrir aðheimurinn verði lífanlegurþegar þú ert komin á sjutursaldurþannig aðþannig að ég hef alveg trúað það er þaðþað er það því aðog ég segi síðan kannski viðþetta unga fólksem ég er þá að ég er unni í samræðivið erum ekki að segja þeim, við vunum bara að tala samanaðþú veit ekki alltaf óeppin að fæðast í dageða þess að þetta veri upp í dagþað var alveg vesin að vera til í Evrópu1940, það var ekkert frábærtað vera fættur 1910 Evrópueða 1870það hefur alltaf verið áskorunirog ég myndi þvert á móti því semvið varum að tala með að fólk lípist undan áskorunumað það frekar að mannkinnihafi yfirleitt svona hert sigog reysiðeitthvað skref upp á viðþá var verið að bjóða uppá endalusan vöxtekki alltaf vöxt, því að vöxtur getur líka veriðá þessu tíma þegar maðurinnfinnur ykkur svör, þá er það yfirleittmeð vextiog meira eðslujá sko, það er alltafsko, ef við förum alltafhelmiki smarri bílþá er það eitthvað svona vöxturþað er að segjajá, það er vorandieitthvað svona frákvar fráað vöxtur sé alltafauðlindaog náttur auðlinda drifinþað lítur við til eitthvað svonaog alveg sem viðvorum að tala um áðan með aðhaugvöxtur slitnaði fráhann slitnaði fráfrá þarnalosunni, að þá lítur viðað slita einhvern veginnvirkni okkarog okkar þörf fyrir sköpunog virknifrá því að við séum alltaf að hendaeinu tonna á hjálpnií hversket það sem við gerumog það er ekki bara loftlagsvísundinsem að hafa þróast áfram, það er líkavísundum hvað er hamingja og hvað er lífskeiðiog hvað er það sem aðhvort það séu samfélagsmiðlerahvað það er sem hefur kent okkurað það eru pengingar við fólkog það er reyfing og það erþað eru alls konar hluti sem eru ekki bara hafastumaður er ekki bara gladur en maður er ríkurmaður þarf líka aðra hluti inn í samfélagipengingu í náttúrunnaen samt lítu við aðalgengast þegar fólk vil aukahamingjarsýni þá kaupir það sér meira dótog það er hættu því að þegar þið eru búin að haldaeitthvað fyrirlegst þá kemur ykkur að segjahvað vil ég ekki meira dótekki að það er sildþað er svona í sporvakég er alveg með heilanumkomaðu okkar í sporvakniður síðlega spilþað veri svona, ég er mjög gladuref það ekki myndi að gerastþetta er spurningum hagsvæltekki alltaf baravið gerum ekki alltaf það sem er réttvið gerum ekki alltaf það sem er skynsarlegtvið kjósum ekki fólki sem ættum að kjósaog við tökum ekki, stýðjum ekkiþann málsta sem ættum að stýðjaþví að við erum hérna svolítið skrítið dýrog við erum bara komað okkur í hérna að vandaog við erum ekki línulegt dýren ég hef samt trú á okkurog ég hef trú á að við séðumvið vinnum í þessuað það fer allt í síklusaen ég held aðvið eigum samt lausnirog við áttum þær ekkertendilega fyrir 30 árumvið eigum miklu fleiri lausnir núnavið erum að íta okkur áfram í mörgum málumnumog við þurfum bara að halda því áframþað er oftari freistandi að vera svartur pessimistiog sé að þetta er bara búiðog við erum baraað lokum þrjátt fyrir allar dóttarskráðarnarað það samilega höfum okkur bara eins ogeins og þörungablómivið erum bara þörungablómiþar sem allir er með dóttarskráði og internettengikuen höfum okkur á nákvæmlega saman hátten það er alveg freistandi að veraþannig skoen það er þannig aðþað er það að vera þannig að vera þannighvernig er þetta góð með skíla búinum til skílaþví það er bakslag í þessuog þetta er ekki tískuog það voru nýlega kostningar í Svíðsjósþar var þetta bara mjög aftarlegaog hérna á Íslanda kjórsöndaÞað er alltafef að Ísland beinirog opnum sínum að þeirþað er alltaf baraþað er næsti því að við verðum ísamsæris miðaðurað það verður eitthvað frá bandalegaog lífið því að sem hefur bara ákveðajá bara búum tilsvona smá læti og þarnaþá hættir fólk að talavið Greitur Thunbergþannig að því hún var fyrir nógna virkilegabara milljarða aksminnumog mjögst líka, við höfumþekkingur eins og við höfum komaðvið höfum miklu þekkinguvið veitum hvað við höfum að geravið höfum marga lausnirþannig að þetta er svona valog nú þurfum við bara að ganga í þettaog það er svona áhverð líkahvernig Rokström kom í samtalen sem við vorumþað var samtalið við hannað Silja Bár og hannvoru að samtala á sviðinniog það var eitthvað um það að komaeinhver svona spurning í svona svipuðog þá bara ég taldi þaðaf því að svonaþetta baksla væri líka af því aðþetta er grein að fara ogna að aksminnumog þá er þetta grein að fara að hafa áhrifþannig að maður svona trúi því að nú bara fyrir viðEn ég er líka svona áhugaðsem er um svona hvaða kerfiþá er ekki til núnasem ætti vera tilsko égvið vorum aðeins að liggja íættarsöfuna ég og svona mínog þannig að hann tókast því aðþú voru smargið stopnendurog þá var ekki bara því aðvið vorum sem ekki frumkvæmlega fjölskyndaheldur bara að ef þú bara vastu upp árið 1910þá bara þurftir að stopna eitthvaðog ef það verður ekkiég þurfti að fjöla reykja ykkurþá þurfti að fjöla akruniseða ég þurfti að fjöla akurireða ungbyrna fjöla norðu þingæingaþurfti allir að stopna eitthvaðog svo stopnaðið með spariðsjóðiþegar með fór eitna speningaog svo stopnaðið þeir börgunarsveitirþegar flugveilar fór hrapaeða flugklúpa þegar flugveilar byrtustþannig að menn er alltaf að stopna eitthvaðog stopna eitthvað sem viðbræði eitthvaðsaminuð þjóðanar voru ekki til1940þegar voru stopnaðarsem viðbræði ekki og svo hitt ég aðþegar við vorum í kvennaklúknumhann gerstþannig að ég fikk að veraleiminn fyrir þvíþá voru þarnaMari Robinsonog fólk í kringum hannsem hefur verið að stopnamargfinnslegfélögþannig að hvað þarf að stopnanúna afsamtökum fólkseða hvaðasem aðer til félög borgasem eru undir tíu metrum á sjáfamáliþannig að félög borgasem eru mínus tíu borginnarþær getur haftáhrif á meðan landiðþeirra er ekkiallirallir þingúsir upp á hæðeða eitthvaðþannig aðer það bandarlegt tilbandarleg bændavið sjáfamálbandarlegbandarleg borga við sjáfamáler eitthvaðég meina við horfum að tuttum seltinþað voru ekki til flugherðþað voru ekki til skritirþetta greið drega herdeildog svo var ekki til drónaherdeildfyrir fyrir fimm árumeru til eitthvaðskookkur finnst einhvern veginn alveg sjálfsagtað senda miljón unga menni hérer þetta það stort vandamálað í samum daginþað voru stelpa á facebooksem var í svona skritnum búningiog maður var að fara að vera eitthvað svonasmiður á landamæraþað var eitthvað ég var ekki hvaðið að hérsvona faransmiðurþískur faransmiðurí þrjú ármeð ekki þykja launog mér fannst þetta eitthvað svona hillandiþannig til eitthvað svona kerfium að vera faransmiðurskoafhverju erum við þáef það þurfa að byggja svona miklu innviðiog setja þásólarpanelá tíu miljón þögá næstu fimm árum eða eitthvaðgetur við það bara þurft að verafaransmiður í þrjú árvið erum svona lélega að hugsaeitthvað svonaþað er tilgömul kerfisíðan á einhverjum ástæðumað voru til þessi faransmiðurog kannski af þörf, kannski verður þetta eitthvað svonaþískur ægi, ég veit ekki hvað það varþað er til mungar sem aðsetja bara ogþylja bænir í fimm árog bara hrískur, kannski þurfum við að gera þaðþað er að segjaog svo er önnur vandamálaðsem enn henda ungu fólki og þú í falliðmeð hrískóttubessu, en það er bara mjög dýrtog enná marga vegudýrta marga veguen ég segja okkur fyrst það er einhvern veginn sjálfsettað það sé herskildallir missað, allir ungirallt ungd fólk núnaeigiði tveimur árum aðeinsí einhverjum þjálfum, afhverjum ekkiverða faransmiðir þágera eitthvað, ef það þarf að gera eitthvaðef það slýst um svona mikið minnviðisem þarf að laga og kerfisem þarf að lagaég er ekki að segjahverja löstinnikannski er þetta vandamál svo stortað löstinnarer ekki bara í einhver svonamarkaðslöstnumeða einstakningslöstnumkannski er einhver svona samfélagslegkerfi sem þarf að búa tilsem er ekki til í dagsem er nöðsettbara eins og björgur og setja þetta í íslenskukannski væri allir búið að glaða þér að farabara í einhverjum vinnukalla í eitt árog setja svona kannla á spánuen ég heldum þetta að kemraég er nefnilega samlur á rákströmaþað er ekki lamandiað það er ekki lamandi endilega að segjahver staðan erog því að það eru verkefniog við þurfum bara að taka upp skobluna og hefja standaog þá er ég ekki að setja ábyrgina á einstakninginheldum við bara sem samfélagsvandsamfélagsvand kjörðuslegterðu, jáþað er að ljúka þessuvið erum búin að vera lengivið erum fram yfir hugsaðan tímaen þakk okkur mikið verið fyrir að komatil digunurHaldi Sanna og Andri Snærtakk fyrirog við ætlum að sýta hérna eftirog byrja þessu stafturað draugna byggHaldi Sanna og Andri SnærHaldi Sanna og Andri SnærHaldi Sanna og Andri SnærHaldi Sanna og Andri SnærHaldi Sanna og Andri SnærHaldi Sanna og Andri SnærHaldi Sanna og Andri SnærHaldi Sanna og Andri SnærHaldi Sanna og Andri SnærHaldi Sanna og Andri SnærHaldi Sanna og Andri SnærHaldi Sanna og Andri SnærHaldi Sanna og Andri SnærHaldi Sanna og Andri Snær
