Rauða borðið 9. sept - Uppsagnir, Svíþjóð, geðveiki, gervigreind og íþróttir

[0:00] Hvað er þetta? [0:16] Komið sæl og blessuð, velkomin að Rauðaborðinu. [0:19] Ég heiti Björn Tólásson og með mér eru bræðurnir góðkunnu [0:24] Gunnar Smári og Sigurjón Magnús. [0:26] Ég var á Rakarastofu fyrr í dag að láta snirta á mér skeggið [0:33] og þar var maður í næsta stól sem að [0:36] sagði að ríkistjórnin þyrfti ekki að hafa áhyggjur [0:38] af því að vera með hallalaus fjárlög [0:41] sem að síðar í ríkistjórninni myndi ekki leggja árslau [0:45] vegna þess að hún myndi springa, ég veistu [0:47] Hvað haldið þið um það, strákar? [0:49] Er staðan núna einhvern veginn? [0:51] Fjárlaga frumvarpið, þingmálin [0:53] og þessi skellur stjórnarinnar [0:58] að ná ekki að koma fram samningi [1:03] að Íslendingar kíkja á framhaldið ESB [1:07] Þú verður að lama stjórnina á springunn í vetur [1:10] eins og þessi maður á Rakarastofunni, ég held [1:12] Nei, ég held ekki. [1:13] Ég held að vegastígurinn sé flokkur og fósis [1:17] og þau mælast bara undir kjörfylgi skónakonurnar [1:21] þannig að þau hafi ekki einn einskjólaleg [1:23] og ég held að [1:26] sambandið milli Kristínu og [1:28] Þorgils að Katirina sé það sterkt og náið [1:30] að það sé sikli [1:32] áfram með hvað [1:33] og jápila bara útkjörðið en bilið, ég held að [1:36] en Smári veitir þetta mikið betur, ég [1:38] en svona [1:40] anstæðingum í ríkistjórninni [1:41] því fokkar enginn að hafa svona hægafni [1:43] að fara í kostningar [1:45] nei [1:46] en anstæðingum í ríkistjórninni hefur [1:49] vaxið mjög á sem smið undanfarið [1:51] og með framlægningu þingmálanna [1:53] og fjarlagafrumvarpum [1:55] þá sér maður ekki stemninguna með stjórnum. [1:57] Ég minni að í síðustu könnun í Gallup [1:59] þá var 50% sem studdu ríkistjórnina. [2:02] Það held ég að sé bara ágætt [2:04] á síðustu vinu tímum. [2:05] Hún er ekki komin í svona [2:07] hún er ekki komin í [2:09] sama vanda og [2:11] ríkistjórnin á svona tímum. [2:14] Ég veit [2:19] sko, ég held að [2:20] þetta er eins og er háað að samur [2:23] samhátta [2:25] sem stjórnarstefnan. [2:26] Sko, haustið verður [2:28] þingið verður óbærilega leðilegt. [2:30] Haustið verður hellingur [2:33] á þingi [2:34] og allt fullt af þessu [2:36] að þetta séu sko landráð [2:38] og séu að vinna [2:41] gegn hagsmunum íslensku þjóðarinnar. [2:42] Munum báðir, hópanir. [2:44] Ég held að íslensk stjórnmálaumræða [2:46] eins og er í gegnum þingi [2:49] þessi heila aldrei verið verið. [2:51] Ég held að [2:53] við sjáum við eins og þegar [2:54] Silvi reynir að fá þessa formen [2:56] í spjall [2:58] og þessi hættir leysast yfir bara upp [3:00] í ykkur garg. [3:02] Það verður bara veiðigjald að umræða [3:03] hvernig einasta dag. [3:04] Þetta er bókun 35. [3:08] Það er alveg klársmál [3:09] og það verður bara leiðindi [3:11] alveg út í gegn. [3:13] Og svo er það fjárlögin [3:16] og það er bara ímislegt sem [3:18] það verður ekki þetta fram. [3:21] Og svo [3:23] það verður ekki verið að það sé bara afgreitt í [3:24] nefnd og svo dragið það bröð uppi [3:27] Það er í sjálfu sér ekki [3:29] svona bráð [3:31] aðkallandi að koma bókun [3:33] 35, en ég held [3:35] samt að það verði [3:36] þrásmál [3:38] allavega. [3:40] Ég menna, Miðflokkurinn mun ganga á leið. [3:43] En ég held að sko [3:44] ríkistjórnin sé ekki [3:45] þetta er ekki [3:46] þetta er ekki mál sem er efst [3:48] Það verður ekki [3:49] við eigum að verðum að ganga frá [3:52] það verður ekki frá [3:53] það verður ekki frá að gera gammalt [3:54] mál sem við undir [3:55] og humma fram á okkur [3:57] getur fengið eftir dómstólinn [3:59] eða hvað neytir hann [4:00] dómstólinn til þess að neyða okkur til þess að gera eitthvað. [4:03] Það er ganski horfi ríkistjórnin [4:06] við skrifum undir samningum. [4:08] Þannig að þetta er, eða samningurinn [4:10] getur verið að ríkistjórnin hugsi svo [4:12] að bara betra að fá þetta frá orðum [4:13] frá okkur um dómstól [4:14] heldur en að við séum ekkert [4:16] sem okkar. [4:18] Mér finnst umræðan hafa breyst [4:21] þarna úti, samanber þess að [4:22] Rækara stofan, ég er ekkert viss um að þetta [4:24] hefur verið einhver sérstaklega stjórnin [4:25] að hann staðningur. [4:26] Ég finn stemningir ennþá úti, það er alveg rétt sem þú segir. [4:30] Þú veist, hann til þess að góður staðningur [4:32] í síðustu könnun ennþá, 50%. [4:33] En tilfinningin er sú að það sé að ganga [4:37] svolítið hratt á stöðningum. [4:38] Ríkistjórnin sé ekki að vinna í umræðunni [4:40] um fjárlögin, bara lónt frá því [4:42] alls ekki. [4:43] Það er alls svona smottrýfur [4:44] að taka peninga [4:46] af sjúklingum. [4:49] Þeim eru alveg mistekist [4:54] að kynna fjárlögin [4:56] sem eitthvað jákvætt. [4:57] Eina er það að þetta séu hallalaus fjárlög [4:59] en ég kannast ekki við kröfunar. [5:01] Kröfugöngunar út á guttu [5:03] við viljum hallalaus fjárlög, ég kannast ekki það. [5:06] Fólk vill hafa að það sé haldið upp [5:08] í velferðarkerfi [5:10] og þeir alltaf í staðinn fyrir að [5:13] hækka skatta á þeim sem hafa mest umleikis [5:15] sem eiga mestu eignir [5:16] að þá hefur verið að týna þessu [5:21] af almenningi. [5:22] Oft, þú veist að það er að síst skildi [5:24] þegar þú færð að fara í heilsugæsluna [5:27] eða til að eignast [5:28] þá ertu yfirleitt [5:29] og þetta er svolítið veikur fyrir fjárlögin. [5:32] Og svo til dæmis [5:35] er svo bara með sjúkra [5:36] þar sem hún kom, komu gjöld þar sem að fólk [5:38] hefur haft samband sem að ræður [5:40] ekki við. [5:41] Hann líkar svo vel við að gaggrína þetta. [5:43] Hann líkar svo vel við að þetta er einfalt. [5:46] Já, ég var að spyrja það. [5:47] En akkur ekki hérna [5:48] það er í fjármagnstekjuskatt. [5:50] Nei. [5:51] Eitthvað. [5:54] Það var einhver sem sendi mér hérna [5:57] þessi flokkar eru bara framlenging [5:59] á sjálfstæðisflokkinum og framsóknarflokkinum [6:01] í hugmyndum um skattalækningu [6:03] á þá sem að hafa [6:05] sterkar ektir. [6:06] Það er engin munur á. [6:07] Ég finnst þetta [6:09] sér það engar vinstrihugmyndir. [6:11] Krónustöluhækkanir [6:13] jænt á alla. [6:14] Því að ég er óbúslega vondur [6:17] máli. [6:18] Þeir sendi mér einhver. [6:21] Þetta er svar. [6:22] Hérna, ég veit ekki hverju það er að svara. [6:23] Það er eldra. [6:27] Það er Andris yngri að því spurt [6:28] þess að það er að við höfum haldið [6:30] á lágum skatti. [6:31] Hvað verður það miklu að tekja? [6:32] Það er reiknað hérna [6:34] þetta er með að við árið 2003 [6:36] á verlaði þess árs [6:37] að það var að rétt tæpa 37 milljarðar [6:40] sem hefðu komið inn í ríkissjóð [6:42] ef að lágur skatturinn hefði verið [6:44] látinn halda. [6:45] Og lágur skattur og fjármagnstekjuskattur [6:48] eru lykilskattar í því að auka [6:51] jöfnu [6:53] eða verja velferðarkerfið. [6:55] Hugmyndin er svo að [6:57] þetta eru flutningur á milli kynslóða [6:59] og þetta er flutningur á milli þeirra sem hafa það [7:01] allra best. [7:01] Og ef þú neitar um það [7:04] við verðum múin að leggja niður regnarskatt og verðum ekki með lágur skatt. [7:06] Þá verðum við náttúrulega [7:08] alltaf með velferðarkerfið sem er að bresta. [7:10] Þú veist, ég gerði mikið í gefið [7:12] hérna ríka fólkinu 37 milljarða [7:14] og verið svo alveg hissa að það vanti 37 milljarða. [7:16] Nei, það er sko [7:17] ég laska reyni mokanum í morgun. [7:19] Þetta er Jón Sigurjónsson, lögfræðingur. [7:21] Hann segir að við stopnum samfélagið [7:24] þess að það er allt því [7:26] að þá gleymdist allþíðan [7:28] hún var skilin eftir úti. [7:30] Og að samfélagið [7:32] hefur verið eitthvað stað þar. [7:33] Það segir bara alveg þjárrjöldu lagi. [7:35] Sterkustu kjósendur hennar [7:37] eru búin að vesturbænum. [7:39] Eru háskólamenntaðir á góðu launum. [7:41] Þar er samfélagið, [7:43] en það er enginn sem er með [7:45] launafólk. [7:48] Enginn stjórnmálafólk. [7:49] Flokkafólk sem segist nú vera að sáflokkur. [7:53] Já, við komum ætti. [7:54] Já. [7:55] Það er náttúrulega samfélagið [7:57] með nærið 30% fylgi. [7:59] Þannig að þessi kenning stendst ekki alveg. [8:01] Nei, samt kannski [8:03] það er ekki kannski, fyrir þá brútir í vesturbæ. [8:06] Segir það bara. [8:06] Ég heitti samfélagsfólk [8:09] í heitapottinum í vesturbænum [8:12] í síðustu viku sem að kvíslaði [8:13] og ég mátti ekki hafa það eftir henni. [8:16] En hún kvíslaði að sko [8:17] að Kristinn væri í mjög góðu [8:20] og henni væri í mjög umhugað [8:21] að halda samfélaginu sem stærsta [8:23] flokki landsins [8:25] og henni hefði tekist það [8:26] en það væri megin [8:29] markmiðið [8:30] frekar en pólitískar [8:33] hérna ástríðjum. [8:35] Það er ekki að flokkar eru [8:36] svolítið inn á miðjuna og verða svona vanillu [8:39] eins og svætti. [8:40] Þú mátt ekki að vera með neitt mál [8:42] sem eitthvað skerðir frá. [8:44] Þú mátt að vera bara eins og [8:46] ég veit ekki. [8:47] Það er alveg svona [8:49] McDonald's borgari. [8:50] Þar sem einhver finnst [8:51] hættir að vera góður, [8:51] en einhver finnst hættir að vera vondur. [8:53] Svona stjórnmál geta [8:56] hún var mjög hrifin að kjær Starmer [8:59] sem var með svona pólitík, [9:00] og það skildi hann engil. [9:02] En hann var ekki [9:06] að lifta upp [9:07] brot við samfélagið. [9:08] Við erum með hellingu sjálfstæðisflokkur á fengi. [9:10] Það er bara þannig. [9:12] Þeir heita bara mismunandi nöfnum. [9:14] Já. [9:15] Ég held að stjórnin hefur [9:18] umbóðað að leiða [9:19] til að koma með eitthvað [9:21] afgerandi stefnu í húsnæðismálum [9:24] og hinum og þessu [9:24] við að gera íslenskt samfélag betra. [9:27] Ef að niðurstaða [9:28] fjórða ráðgefandi kosningu var sú að við getum [9:31] gert þetta sjálf, þá þarf náttúrulega að gera eitthvað. [9:33] Við finnst ekki látið reyða á reýðanum. [9:35] Stóra mál, við erum snar [9:37] almenna hugsið fram með [9:39] það er bara sensitíki. [9:41] En við langar að fá áðurum [9:43] fyrir minn Daskrók Költsins [9:44] En áðurum fyrir minn Daskrók Költsins [9:46] þá langar mig að fá eitt orð frá okkur um Pýsa [9:49] sem dæmi [9:51] sko um mæli [9:52] Ingusæland [9:54] um að gerfigreind fari að þýða [9:57] námskogn og til þess að bæta skólastarf. [9:59] Þetta er nú að ég hafa sagt [10:01] óheppilegt, er það ekki? [10:03] Því að hérna [10:04] umræðan hreyfist svolítið mikið um það [10:07] að í stað vélvæðisins [10:08] þá komi alvöru vit. [10:10] Og til þess að ná krakkunum aftur [10:13] hérna á betri stað í skólakerfinu [10:15] Þá þurfum við einmitt [10:16] alvöru vit, alvöru samskipti, tengst [10:18] í stað þess að við séum [10:21] frá mótið Költs [10:22] í einhverju mötun, velvæðni [10:25] eða hvað. [10:26] Það er mikið til því [10:27] við séum bara að við vandaðum með menningunum, [10:30] kannski að við hefðum þetta ekki búið að Pýsa [10:33] síðan til að það sé mest afgerrandi [10:35] byrtingarmyndin. [10:35] Það er það í þeim blöndu [10:38] sem það kann að hafa. [10:39] Það eru fleiri [10:41] þjóðir í svona jafnvægi [10:44] eða vonbrigðum er aldrei við. [10:46] Þetta er bara, [10:46] það sé ekki sérstakt við íslenska skólakerfið. [10:50] Þetta sé eitthvað í menningunum. [10:52] En við erum samt miðað við [10:54] við vorum það líka. [10:55] Við höldum ekki dýfið hérna. [11:00] Við vorum undir Norðurlöndunum [11:02] og höldum með sama ætuna [11:04] og þau eru þar í botnsætinu [11:06] og höfum alltaf verið. [11:07] Það er færra fólk á Íslandi [11:09] með háskólamentun heldur en í hinum Norðurlöndunum, [11:12] við höfum alltaf verið [11:12] svona grófu stjórn [11:16] þjóðs. [11:17] Ég var að tala um Magnús Þorjónsson, [11:18] formann kennarasambandsins, og Sigur Sigursson [11:21] sem er framgæmdastjóri heimilis og skóla. [11:23] Var með það í viðtalið. [11:25] Og þá, það er 97% [11:28] þeirra sem klára [11:29] grunnskóla hér [11:31] fara í framhaldsskóla. [11:33] Og þrátt fyrir þessi ólæsir [11:35] nemendur. [11:36] Og þeir spyrja ekki um nægan leskilning. [11:39] Og hvað [11:41] verður um þetta fólk svo í framtíðinni. [11:44] Og það hefur ekki verið kannað. [11:46] Er þau lengur í framhaldsskólunum? [11:48] Hvað verður? [11:49] Og það hefur bara ekki verið kannað. [11:52] Nei. [11:53] Það var ég búin að segja ykkur [11:55] sjokkið sem ég upplifði. [11:57] Ég fór í háskólunum. [11:59] 1986 [12:00] og ég flakkaði þar [12:04] á milli háskólanna hérna að delta [12:06] og samkaði nú að mér [12:07] tölur verið kunnáttu hér og þar. [12:09] En ég endist ekki neinu [12:11] og ég útskrifaðist ekki með neitt. [12:12] Síðan liðu 20 ár [12:16] og þá fór ég aftur í háskóla. [12:17] Og auðvitað [12:20] breytist eitthvað hjá mér [12:22] á þessum 20 árum. [12:23] En ég treysti mér samt til að segja [12:26] að þetta að engin verðbólka [12:28] var rosaleg, [12:29] verkefnin voru miklu léttari. [12:31] Það var eiginlega sammerkt verkefni [12:33] nemenda og kennara að allir færu áfram, [12:35] alveg sama hver lítið og leiðir á þig. [12:37] Allt samfélagið var komið eitthvað [12:39] samsæri um það að það ætti ekki að hindra [12:42] neitt frá því að geta bara orðið allt. [12:44] Að því leytinu til, [12:45] fólk þurfti að leggja [12:47] námvernd nærri sig mikið á sig. [12:50] Eins og ég hafði upplifað [12:51] 1986, 20 ára maður. [12:53] Og ég var þetta, held ég, við ykkur, [12:56] allavega við rauðaborðið við fleiri gestir hérna. [12:58] En ég held að þetta sé [13:00] og að einhverju leiti sko, [13:01] það sem hefur gerst hjá okkur [13:03] og eflaust mörgum öðrum þjóðum, [13:05] að við hættum að líta á umhengjuna [13:08] sem felst í því að [13:09] gera kröfur og að halda [13:12] hérna einum nýjan. [13:14] Fólki betur að sko. [13:15] Ég held það, þetta er allavega [13:17] mín saga. [13:18] Ég leika mér að því að [13:22] setja einn á Facebook [13:23] á þessari PISA-öfra [13:25] að það var búið að kenna öllum um [13:28] þá vonda niðurstöðu [13:29] nefna nemendum sem fóru í prófið. [13:31] Það er ekki bara að benda þeim á það, [13:34] það er enginn sem [13:35] hefnir leiðarskilningin, [13:37] nefna þú sjálfur. [13:38] Þannig að að hendanum er þetta [13:41] krakkinn sjálfur sem verður að herða sig. [13:43] Það eru þetta ekki 15 ára krakkar. [13:47] Það var ekki að ala mann upp [13:50] þá. Maður var bara í mögum. [13:51] Það var viðtalið við hverja krakka. [13:53] Norðurakureyri, held ég, í sjálfi, [13:55] sem hafði tekið [13:57] þetta PISA-próf [13:58] og hafði tókuð að ekki svelgja. [14:00] Það var eitt sem kom inn á þráðinu á mér [14:03] sem var 16 ára [14:05] og hans að þetta ekki hafi verið í prófinu. [14:07] En margir ef við hans árgöngu [14:09] þetta hafi verið [14:10] tekið í hádeginu [14:13] og krakkanum var sagt að þegar við búum við prófið, [14:15] þá megi við fara heim. [14:15] Þannig að hann var alveg viss um að stórir hópar [14:19] höfðu farið og kastað til höndunum í þessum prófi. [14:20] Já, ég vona að þetta skýri einhvern [14:22] þátt. Það fannst að það eru vondar niðurstöður. [14:25] En því miður, þá held ég að þetta sé ekki svo gott að þetta skýri [14:28] allt. [14:29] En ég var náttúrulega leika að segja þetta að vera nefnendur [14:32] og hérna, því að ég hef oft talað við [14:34] hérna fólk við rauðaborðið um [14:36] æskuna og af hverju hún er lítið ílla, [14:38] af hverju hún er kvíðin [14:39] og líka af hverju niðurstöðurnar í PISA [14:43] eru svona lélegar. [14:45] Og þá er það [14:46] fyrir auðvitað svona [14:49] fólk að vera að tala sig inn á það. [14:51] Það verður að auka orða forða [14:54] í leikskóla og allra [14:56] fyrstu árunum í grunnskóla. Það sé líka mikilvægt, [14:58] að þá finnst mér margir vera að tala um [15:00] að þessum [15:02] undarlátsum við börnin. [15:03] Það var nú einhver með námskeið [15:06] fólk sem [15:07] vildi vera leiðinlegir forðar. [15:09] Það var núna bara að vera auðvitað [15:11] það í síðustu viku, og mér er að tala um að [15:13] vandi bara svona segluna í [15:15] ungu kynslóðinni. [15:17] Þess vegna var ég nú að leika mér að skrifa [15:19] pistla sem að [15:21] sko, ég er líka fylgst með þessu, því að ég er á [15:25] krakka sem er bara 16 ára gamall, [15:24] og hérna, eins og einstabarn [15:25] mitt var fyrir mjög miklum áhrifum [15:28] af þessari stafrænu byltingu. [15:29] En hinn sleppti. [15:32] Og hérna, þetta [15:33] einstabarn, sko, hérna, [15:36] þessi [15:38] menning að [15:39] þú sért, sko, að þið leiðist [15:42] aldrei og maður [15:44] hafi alltaf [15:45] eitthvað í gangi, [15:47] alltaf leið til þess að til afþreyingar. [15:49] Að því leytinu til, þú sért að leggja svo mikið fram, [15:52] þú ert náttúrulega fyrst og fremst neytandi, [15:54] ekki satt? [15:55] Þú ert að taka við [15:57] og [15:58] hérna, auðvitað er ég bara gamall [15:59] kall og ég horfi á þetta með einhverjum [16:01] rómantískum fortíðarglerum, [16:03] hérna, hvernig það var að vera krakki sjálfur. [16:05] En sko, [16:07] það lítur að vera að maður auki eigin [16:09] greind þegar maður er alltaf [16:11] sjálfur að hafa fyrir því [16:13] að búa eitthvað til. [16:15] Ekki satt? [16:16] Þú verður þetta að vera í hreina trú [16:18] alveg eins og í líkarsæti. [16:19] Það er ekki að sitja [16:22] einhvern veginn að láta [16:23] að mata sig. [16:24] En ég hef heyrt þetta hjá [16:25] elsta barni mínu, sem er komið á 50. aldur, [16:29] og hann talar um svona sína kynslóð [16:31] og hún horfir á Netflix-seríur [16:33] frekar en að lesa, [16:34] að hún er bara orðin svo vön [16:36] að fá áhorfslausa afþreyingu. [16:39] Þannig að menningarbreytingin [16:42] hún sé víttakar. [16:44] Eins og það er bara að kenna [16:45] snjalltækni um og þeirri tækni. [16:46] Já, við erum alltaf öll í þeim heimi, [16:49] við erum alltaf að flutt inn í [16:51] netheima. [16:54] Meirinn halfu leiti [16:55] eiginlega, flest sem ég geri [16:58] er hérna í gegnum tölvuna. [17:00] En er svona ekki skrítið [17:01] að maður var búinn að temja sér að lesa bækur [17:03] og svo verður þessi breyting, [17:05] að maður hætti að lesa bækur [17:06] og fer bara í að horfa á Netflix. [17:08] Það er svo gaman að lesa bók, [17:11] en maður hefur því, [17:12] það er náttúrulega að við þekkjum það [17:14] frá eldri tímum að það voru margir [17:17] sem að sögðu kannski [17:18] færtus og fymtus, [17:20] að þau lásu ykkur minna á undanförnum árum. [17:22] Ég mannaði eftir því, [17:24] og líka sérstaklega, [17:25] ég ætla að það hefur verið einhvern veginn [17:26] frammáðar samfængðið við skáldsögur, [17:28] að fólk les skáldsögur frekar [17:31] þegar það er yngra. [17:32] Þannig að ég held að þessi mörgdæmum, [17:34] það að þessi maður kannski lesið mikið [17:36] á yngri árum, lesa sáralítið. [17:39] Ég les miklu minna núna. [17:40] Ég mannaði þegar ég var bara rúmlega þrítugur, [17:42] þá las ég bara alla Laxness í einu, [17:45] allar íslendingasögurnar í einu. [17:46] Þá tók ég bara svona [17:48] og var búinn að lesa áður [17:50] bara eins og maður hær í rektina. [17:53] Hvernig fannst þér líka svolítið undarlegt? [17:55] En ég er ekki að gera þetta núna, [17:58] með þetta ekki huga [17:59] að fara að lesa alla Laxness. [18:00] Ég er með eina servisku í bókleistrum, [18:02] ég nenn ekki að lesa næna nýjar bækur, [18:04] en ég er mjög hrifinn af gömlum bókum. [18:07] Ég er alltaf reyna að hrusta [18:09] eins og ekki á svona sögulegt, [18:11] en það er mjög, mjög, mjög, mjög, mjög, [18:11] það er mítískt áhuga mól. [18:12] Það er það sem maður er að mæla með lestri, [18:16] það er að þú ættir frekar að lesa [18:19] þjóðlega fræðilega [18:20] í bók, [18:21] því að það er svona heilaæfing. [18:24] Þú færð ekki alveg söguna æfinguna með að hrusta. [18:26] Þetta er það sem maður er að segja hér. [18:29] Já. [18:29] Þegar maður er kominn á áttræðsaldur [18:32] og búinn að lesa mikið, [18:34] þá er áhuga að setja þetta [18:36] bara upp í eirun og hrusta. [18:38] Mér fannst því að þú sért að heila æfingu [18:40] og tók þú upp á því að endursegja ljóð. [18:43] Ég eika mér þann. [18:45] því ég líst þessu bara sem [18:47] æfingum. [18:48] Þá ertu að lifta ljóðum [18:52] eins og að lifta lóðum. [18:53] Þetta er reyndar góð samviking. [18:56] Og ég minni, [18:58] er ekki flestir [19:00] við erum bara meðan hans hönd okkar. [19:02] Flestir eru að reyna eitthvað að halda honum við. [19:04] Ég man eftir einhverju [19:06] eldgömlu rannsókn frá 1980 eitthvað, sem að [19:10] sýndi það að þegar maður horfir á sjónvarpið [19:12] að það tekur það heilann í einföldu, [19:14] þá er það eiginlega bara flatt. [19:15] Það er eiginlega engin starfsemi. [19:16] En þegar þú lest bók, [19:19] þá er bara allt á fullu. [19:20] Og hérna, [19:24] það finnur þetta þangað til að einbeitingin. [19:28] Og getur bara að prufað þetta sjálfum sér. [19:29] Síður landsíðan að lesa bók, [19:30] að þú bara missir einbeitinguna [19:33] þegar þú kemur að þriðju blaðsíðu. [19:34] Til að halda einbeitingunni, [19:35] þá þarf það að æfa þig í þessu. [19:39] Þegar ég var að tóra, [19:40] þá kom alltaf bókasafnkassi [19:43] frá bókasafninu á Akureyri, [19:45] sem var mjög fjölbreyttur, [19:47] mjög fjölbreyttur. [19:48] Og þannig að það kom oft alveg [19:53] bara fínustu bækur. [19:54] En svo þegar ég var stutt, [19:57] eftir kannski tvo, [19:58] þá tók ég ekki að taka stóra bók [20:01] og þá var það lökulagi, [20:03] sem var fýtt, [20:04] lökulagi. [20:06] Mér fannst hann bara að fyndi. [20:07] En þá kom það [20:10] svona léttmitt á eftir hinum, [20:12] að því að ég tók ekki að byrja [20:14] á nýrri. [20:15] En það var, ég held að [20:18] áður þegar við vorum bátan, [20:20] þá var alltaf bók [20:21] mjög myndir dínunum, og fylgsin [20:22] var alltaf með bók í kónunni. [20:25] En þú segir að það hefði komið frá andbókasafninu að Akureyri, [20:27] að frumkvæði hvers [20:30] hver greiði, [20:31] sem að þá var bæjar útgjörð. [20:35] Það er svo því að þeir eru [20:37] einhverjir kallaðir. [20:38] Það var mjög gott að vera [20:41] það var mjög gott að vinna [20:43] hjá því fyrirtæki. [20:44] Og til dæmis [20:47] var alltaf saltfiskulöðum, [20:49] og við fengum alltaf alveg úrval [20:51] saltfisk um borð. [20:52] Ég hef bara ekki séð fallir í saltfiski, [20:54] en við fengum um borð í tóra. [20:56] Það valdi bara alveg [20:59] bestu bitana. [21:00] Í okkur Akureyringum voru bara heimsmeistarar [21:05] í félagslegum kerfum fyrir nokkrum áratugum, [21:07] og þeir bara kunnuði þetta rosalega vel. [21:09] Það var bara alþjóðin í félagslegri [21:11] hugsun, öll framleiðslan [21:13] innan bæjar. Hún var bara hugsun sem svo [21:15] heldur nýður [21:16] launa fólks. [21:18] Það var gældið sem þú greitir. [21:21] Það voru eiginlega allir að skýta lögnum. [21:23] En hérna, [21:25] þetta er sagt að sögðarkrúki [21:27] missir ekki vinnu á sögðarkrúki. [21:29] En þú veist kannski ekki að hægstu raunan [21:31] í landinu. [21:31] Ég bjóð 25 ára í Akureyri. [21:34] Ég þekki þessa sögu. [21:35] Atvinnurekandinn, hann hafði þá skyldu [21:38] að útvega þér vinnu. [21:40] Skilurðu? [21:43] Þú bara keirir [21:44] sambandið, það var skildað þeirra [21:47] að ráða fólk í vinnu. [21:48] Já, það má fyrir. [21:49] Ég man alveg þennan tíma, að var [21:52] kannski ykkur að vinna í móttökunni [21:54] í frystihúsinu sem að [21:56] var ekki kannski ídéalt starfsmöður. [21:58] Eitthvað kannski svona [21:59] vitgrannur, [22:00] en hann fekk við alltaf vinnu. [22:03] En núna er þetta þannig að það var bara skilgreint [22:05] að við viljum bara ráða hægt fólk [22:07] og viljum ekki hafa. [22:09] En í þessu, sko, [22:11] svo að arðmiðar, það er fengið borka [22:13] í arðmiðum sem er list út í [22:15] KEA. [22:16] Þetta var eitthvað. [22:19] Það er ekki bara á bílum þar sem var [22:21] sérstökmynd, gefin út. [22:23] Það er sko [22:24] mýðið. Heldur var það líka [22:26] þetta bara þegar ég kem hérna að við búr [22:28] 1975. [22:29] Þá voru einhver, ég er eða verið hendar [22:32] vand bara á eyrinni svona [22:33] hjá KEA, en aldrei fasta [22:36] á hann þar sko. [22:37] Þannig að ég fekk aldrei arðmiða. [22:39] Þetta er ekki svo í muni. [22:41] Umveit. [22:42] Þetta er alveg [22:45] við erum búin að fara vel yfir dagskrána, eða ekki? [22:48] Jú, ef við byrjum á því, þú ætlar að vera [22:50] nú með einhverja fimm kapal í kvöld. [22:51] Þú ætlar að enda þáttinn Sigurjón á íþróttum. [22:54] Jú, jú, jú, mér finnst það bara fínt. [22:56] Ég er hérna [22:56] Víði Sigursson, sem er alveg sko [22:59] hafsjóra fróðleikur, [23:01] og hann hérna [23:03] enda maðurinn er búinn að skrifa við fjórar bækur. [23:05] í Íslus og Knöfspinnlu. [23:06] Hann kemur, þannig að maður ræddar að nú eru úslitakjörin að byrja. [23:09] Þetta er bækall, og hvenær? [23:10] Í fótbolta. [23:11] Og það er bara hérna. [23:15] Mér er sko reyndar sagt þannig að það eru sex. [23:17] Þau, ég kalla mér, þau eru sex. [23:21] Félög í Evrópuleikjunum, og sex í Evrópuleikjunum. [23:25] Og það í Evrópuleikjunum. [23:27] Þá er ekki annað en að keppa, nefna í rauninni bara. [23:30] Sko, hvort að Kári fram sé í. [23:32] Evróðað þrýsætum. [23:33] Því að liðin, þarfir neðan, hafa enga möguleika. [23:36] Blanda sér í þetta, og þau. [23:38] Ná ekki vikingum, þannig að þetta er. [23:40] Eiginlega bara. [23:41] Þetta er stundum meira spennandi heldur en að. [23:43] Það fara bæði hvort er í Evróubikarkeppni. [23:46] Og eitthvað svona, hvað árið. [23:48] Þetta hefur á liðin, veit ég ekki. [23:49] Þetta er ekki málið, gott út í öðru eða þrýsæti. [23:51] Nei, ég tek ekki mun. [23:53] Á sem Evróubikarkeppni. [23:54] En svo í neðri deildunum. [23:57] Þá er það kannski meira spennandi. [23:59] Því að þá eru. [24:01] Þar til þess Valur og Stjarnan. [24:03] Þar, en þau. [24:04] Félög falla ekki, það er það langt. [24:07] Frá botn. [24:08] Gætir þess bæði aðgerðulega. [24:09] Já, það er það. [24:11] Það er einn skellum. [24:13] Það er gott að vera fluttur. [24:16] Ég veit að hverju reyninga. [24:17] Fyrir leikmann Míbi. [24:18] Sem hefur bara þungar ágjur. [24:20] Og var undir að Stjarnan í Káa. [24:23] En svo er það. [24:24] Mjög þungar ágjur. [24:26] En svo er það sko, þussarar. [24:29] Sem allir töldu. [24:31] Að væri bara á hraðilegi niður. [24:33] Að þeir eru búin að vinna núna. [24:35] Þannig að þeir eru ekki lengur í botnsætun. [24:37] En svo Völsungur. [24:39] Sem bjargaði, þeir sér með. [24:40] Ævintýralegum hætti frá falli með því að vinna. [24:42] Sex af síðustu átta. [24:44] Leikjunum, og þeir höfðu eftir ekki. [24:46] Vinni neitt fram að því. [24:48] Þannig að það er alltaf einhverjar svona. [24:50] Óvæntar sögur. [24:51] En þetta þannig er sko, þussarar. [24:55] Búin að, og þá er það að segja. [24:57] Til þess að það er sko Káa. [24:58] Til að fara að taka í gegni. [25:01] Sko, alveg nýtt svæði. [25:03] Mjög stúku. [25:04] Bara 2500 manna, þetta er hvað. [25:06] 500-2000 manna stúku. [25:08] Og mikið mannvirki og allt. [25:10] Spennandi. [25:12] Spennandi. [25:12] En svo bara gengur hólkinni reyndur. [25:15] Þeir eru reyndar búin að fá hérna. [25:16] Eðismára til að vera. [25:19] Þjálfari ásamt. [25:20] Þar Skrimi, ásamt þar Skrimi. [25:23] Jónasinni. [25:24] Hvor er aðstoðar? [25:27] Og hvor er aðal? [25:28] En þar eru vonbrigðin mikil. [25:31] En þeir eru reyndar búin að vera í erfiðum. [25:33] Við leikmælti. [25:35] En þetta er að verða. [25:36] Þarna verður spennan. [25:39] Það er FF, IPVF og Akureyri. [25:40] Sem eru í. [25:42] Sem berjast um hvað tölir. [25:42] Falla. [25:45] Viðir spáir í spilin. [25:46] Spennandi, hann er frábært. [25:47] Og svo líka hérna. [25:51] Spennar sem ég kann ekki alveg nógu vel, en þá. [25:50] Í hérna. [25:51] Kvennabólinu, ég lakka til að heyra. [25:54] Í viðtalið með þeim. [25:56] Nú Gunnarsmaur. [25:58] Þú ætlar að tala um Berg Ebba. [26:00] Já, hann er verið að kjósa bók. [26:02] Bergur Ebbi Benediktsson. [26:04] Sem hefur öll dýmyndurnafnsins. [26:06] Fjallar um svona gerfingreind. [26:07] Og kannski svona tíðaranda eins og hann er. [26:10] Vannur að fjalla um. [26:11] Þannig að ég held að. [26:12] Heim og geima, hann er bæði að horfa. [26:16] Á svona. [26:17] Sögur og framtíðina. [26:20] En líka taka svona dæmi af. [26:22] Sjálfinsir, hann er þetta. [26:23] Flakkar á milli hins enkanlega. [26:26] Og almenna. [26:27] Og við ættum náttúrulega að tala. [26:30] Um ykkur meira um gerfingreind. [26:31] Já, það er frétt. [26:33] Og ég held að halda því áfram á morgun. [26:35] Já, gott, það er frétt á heimildin í dag. [26:37] Þar sem einhver. [26:38] Líkilmaður í gerfingreindinni. [26:41] Sað uppstörfum. [26:42] Og spáir því að gerfingreindin. [26:45] Verði búin að drepa okkur áður en áratugir. [26:47] Er líðið. [26:48] Það er að halda blóðu. [26:50] Já, bara þessi tækni. [26:53] Tortími manninum, sko, aðeins að við fáum við. [26:55] Það ráðið. [26:56] Það er einhver sem að stilti sér þannig upp að. [26:58] Við erum alltaf að leita vitsmunalífi út í. [27:01] Keimnum, það lítur að vera einhver sem. [27:03] Er þróast eins og við. [27:05] Og er búin að þróast miklu lengur. [27:07] Og þar lefndi einhver sem að hefur. [27:08] Fundið upp gerfingreind. [27:10] Það lítur að vera orðin til. [27:12] En ástæðan fyrir að við verðum ekki verðið. [27:14] Þetta er að gerfingreindin drefur alltaf. [27:16] Það sem að finnur var. [27:17] Þess vegna höfum við ekki fundið sko. [27:20] Herra vitsmunalífi. [27:21] Þetta er skemmtilegt. [27:25] En ég ætlaði líka að slá á þráðin til. [27:28] Svíþjóðar, Kristján Sigurjónsson. [27:30] Er hittstöruð í FF7. [27:31] Það hefur verið að kjósa þarna núna. [27:33] Um helginni. [27:35] Þetta er svona játn í játn að sumuleiti. [27:37] En margt sem bendir til þess að. [27:40] Hérna. [27:40] Rauðablokkin. [27:43] Náði meirihluta. [27:45] En þar inni eru flokkar sem að geta ekki unnið saman. [27:47] Miðflokkurinn og vinstriflokkurinn. [27:50] Þannig að það verður. [27:51] Mjög líklega þrautinni. [27:54] Þingra tjastla saman ríkistöldna. [27:55] Upp til þess að kostningar. [27:56] En það er ekki að sjá okkur að stórkost. [27:59] Það söblur á fylgi flokkana. [28:01] Þetta er að freka semólt. [28:04] Þannig að það er ekki svísast. [28:05] Um mitt. [28:06] Nú varðandi rannsóknuna sem ég myndist á áðan. [28:09] Þá á þetta með. [28:11] Heila dögt línuritt. [28:13] Heila línuritt áhorfenda. [28:15] Samstöðarinnar, ekki við. [28:17] Fyrir að við reynum. [28:19] Að láta fólk hafa svolítið fyrir því. [28:21] Að fylgjast með umræðinu okkar. [28:23] En hérna. [28:24] Ég ætla sem sagt að. [28:27] Ræða við. [28:28] Ég ætla að ræða við. [28:31] Ólaf Þór Ævarsson. [28:32] Geðlæknir, því kannski munið eftir honum. [28:34] Frá því að hann tók hérna rispu með mér. [28:36] Í fyrra vetur. [28:38] Og við ætlum að fara yfir. [28:40] Þætti. [28:42] Í geðheilbrigðisþjónustu, og hann ætlar að. [28:45] Bregðast við gaggríni sem að hér kom fram. [28:47] Í veikunni hjá. [28:48] Auði Akselstóttur hjá Hugarabli. [28:51] Sem að finnst bara að. [28:53] Nálgun geðlæknis. [28:54] Sé ekki húmanísk. [28:56] Hún sé bara í tímarhæki, þetta sé bara. [28:59] Að lefa, og þetta sé bara að kuldi. [29:00] Og hún tala svolítið svipað, ef þið hafið lesið bók. [29:03] Gerðissótíð í viti. [29:04] Eins og gerðir skrifarum. [29:06] Þannig að það eru frólita að tóka Ólafur. [29:08] Þú varnar að það ekki hefði lengi. [29:10] Já, hvað Ólafur hefur nú þetta að segja. [29:12] Hann er að hætta störfum. [29:15] Þannig að hann getur talað frjálst. [29:16] Og það er líkilatriði. [29:18] Nú, en við ætlum að hefja þáttin. [29:20] Á uppsögnum hjá Reykjavíkurborg. [29:23] Sem að ennakla svolítið. [29:24] Síðan átt sér stað. [29:25] En það var svona svolítið. [29:27] Já, en sem sagt. [29:30] Mér fannst umræðan kannski. [29:32] Svolítið kappna. [29:33] Í einhverju hiki, þannig að rétt til að byrja með. [29:36] En núna eru alltaf að æg fleiri. [29:38] Að. [29:39] Lýsa skoðun sinni á því. [29:42] Hvað þetta sé mikið nýðingsverk. [29:43] Og hvað þetta sé varasamt fordæmi. [29:45] Og það kemur hérna forvæðna fullt. [29:48] Átni Gunnarsson til þess að. [29:49] Sem að segist nú líka vera fyrrum verkaliðsleitu í. [29:52] Til þess að. [29:54] Ræða hans sín á þetta. [29:56] Við erum. [29:57] Að vitna í svona ný skrif. [29:59] Og nýjar greiningar á því að. [30:01] Þetta hafi nú ekki verið. [30:03] Svo stjórnkernskuð snild. [30:05] Sem að Hildur borgarstjóri hefur haldið fram. [30:07] Verður við ekki að reyna að fá Hildi líka. [30:09] Í bara spjalli, svo. [30:11] Ég held að. [30:15] Það eru ymsar spurningar. [30:17] Þá þegar ég hef uppvísar eitt. [30:18] Ég hef búin að í byrjun þessara vikna. [30:21] Skrifa því að stóðar. [30:23] Konu Kristjúnar Fróstadóttur. [30:26] Var að herma að. [30:27] Fá hana að vera í sambandi. [30:29] Að við vildum fá. [30:29] Haustyrtan fórsætistráður. [30:33] Að tilvita að setja þessi fjölmili. [30:35] Ég hef nákvæmlega ekkert svarfengið. [30:37] En ég er kannski. [30:39] Ítrekkað í dag, ég veit það ekki. [30:40] Þetta er hálf ekki niðurlega, en fyrir okkur. [30:43] Hún stekkur. [30:45] Á alla. [30:45] Sljóðu nema landsins, nema okkar. [30:48] Sverið. [30:51] Þekkið við það. [30:52] Svo er hérna. [30:53] Þú ertu kannski líka að heyra í Þorgíði í Kadrínu. [30:56] Um. [30:57] Um. [30:57] Þú ertu ekki stendin að eftir. [30:58] Þjóðrakvæða gerðsleina. [30:59] Það var frétt á Vísir, held ég. [31:02] Að þessu sjóðsvansbúna skrifundur. [31:04] Að hún hefði að segja af sér. [31:05] Og þetta er þörf á Íslandi. [31:08] Þörf á flokkum sem þú stendir aðeins. [31:09] Ég held að. [31:11] Það líkur við að þú þurfir að fara. [31:14] Vel yfir 30 stund til þess að. [31:17] Nýtti úr þess að meta það. [31:18] Eitthvað þetta sé ykkur bylta. [31:19] En mér langar að segja ykkur eitt í þessu samhengi. [31:22] Rúf birtir. [31:24] Sína fréttir á Facebook. [31:26] Eins og flestir miðlar. [31:28] Fá yfir þetta ekkert mjög mikla. [31:30] Sögum frá almenningi, kannski 40-50. [31:32] Læk við einhverjar fréttir sem þú posta. [31:34] Þeir fengu 1500. [31:36] Læk þegar þeir byggja til frétt. [31:38] Um þetta að. [31:40] 30 flokkar væru að krefjast ásagnar. [31:42] Það sinnir manna að þó. [31:44] Hópurinn sé lítill. [31:45] Það var svona svo rosalega ákveðið. [31:47] Þá gertu þess að ég er með svona hóp. [31:50] Sem heitir Rauði þráðurinn, sem ég reyni að. [31:52] Halda á lífi. [31:52] Og í aðræðanda þjóðarallikvæðiskristun. [31:55] Þá spurði ég stundum. [31:57] Með svona könnun, hvað er það að kjósa. [31:59] Þá sá ég að neytur ástandsins. [32:02] Þegar maður sér. [32:03] Hvert þessu drift. [32:05] Neytandinn fór með þetta inn í alla sína hópa. [32:08] Til þess að vinna. [32:09] Könnunina. [32:10] Þannig að það rennur er. [32:13] Svona fólk sem er í mikilli baráttu. [32:16] Þannig að þegar Rúf birtir þetta. [32:17] Þá er þetta áberandi sett inn á. [32:19] Alla hópana. [32:21] Sem að þeir. [32:22] Eru, og þeir eru alltaf einhvern veginn að sína. [32:24] Eitthvað með. [32:25] Tók eftir þessu. [32:27] Það sama eins og þú sér þetta. [32:29] Í könnunum á útlægðisögu. [32:31] Eða byltingunni, þá er það svona. [32:33] Úr þessum ranni vinnur. [32:35] Allar kannanir. [32:38] Af því að þetta fólk er bara. [32:40] Mjög ákaft í sinni. [32:42] Í baráttu. [32:42] Áður en við fyrir með skuggallið. [32:46] Að uppsagnar hjá Reykjavíkurborg. [32:48] Eitthvað bórn, og hvað það þýðir fyrir. [32:49] Börnin okkar. [32:50] Ertu til í. [32:52] Að segja nokkur orð til. [32:53] Hlustenda og áhorfenda. [32:54] Ég ætla nú bara að minna á að það eru. [32:57] Áskriftendur. [32:58] Þess að hópur áhörfenda. [33:01] Sem hafa gætt áskrifta. [33:03] Sem að halda. [33:06] Samstöðinni gangandi, og það hefur verið. [33:08] Svona ágætis straumur. [33:09] Til okkar undan farandaga. [33:11] Kannski er það vegna þess að fólk sá. [33:13] Náttúrulega fréttistöðu. [33:15] Lokast út af, og ég held að þessi. [33:17] Er flestir búin að áttast á því. [33:19] Að ef við viljum hafa svona almenna umræðu. [33:21] Í samfélaginu. [33:23] Þá verður ekki gert nema með. [33:25] Framlagi almennings. [33:27] Við getum ekki haft mikið af svona mokkum. [33:29] Þar sem að auðstettin. [33:31] Heldur úti ef við viljum ekki að. [33:32] Hún drotni yfir öllum umræðum. [33:33] Þá er til dæmis. [33:35] Hægt að styðja. [33:37] Samstöðina. [33:38] Má ég skjóta inn í að það eru eiginlega allir fjölmiðlar. [33:41] Á Íslandi í eigu auðvara. [33:43] Einstaklinga, en engin reka. [33:44] Það er fyrst ekki heimildin. [33:45] Það eru einhverjir 20 mismunandi. [33:48] En engin á meira en áttabróst. [33:50] En þetta er svolítið línan? [33:53] Já, já, það eru einhverjir menn sem á. [33:54] Viðskiptablaðið, og svo náttúrulega. [33:56] Ráðandi aðilar í sínum. [33:58] Sem að það eru. [34:00] Auðvitað fólk sem er núna reyndar að koma í hár saman. [34:03] Það eru málafærli. [34:04] Þeir hafa verið blektir til þess að kaupa. [34:06] Sín, sem er nú mál sem að er. [34:09] Áhugaverð sröð, sérstaklega því að það er svo sem átt að hafa blektir. [34:12] Núna stjórnarfrómaður Íslandsbanka, [34:14] og það er svona alveg á mörkunum [34:16] að hann geti verið því á sama tíma [34:18] og verið að... [34:20] hann hafi verið með svona misnotkun [34:21] á sölu [34:24] á skráðum hlutabréfum. [34:26] Ná, hann svaraði [34:28] þessu, svona persónulega að leggja sér [34:30] til að koma sér úr... [34:32] Stjórnarfrómaður Íslandsbanka. [34:34] En hvers vegna... [34:36] það ætti að vera, fylgir ekki svo unni. [34:38] Nei, en ég menna, [34:40] það er... [34:42] Nei, hjá honum. [34:43] Það er náttúrulega, var búið að grafa [34:46] sko sín að innan [34:48] hérna þegar að hann selur [34:50] hlutinn, þannig að þeir sem að keyptu þetta á honum [34:52] komu náttúrulega alveg á töpuðum [34:54] leik. [34:54] En hann var nú í það alltaf... [34:58] hann var alltaf í spýtinu [34:59] og svona sjálfræðingur. [35:01] Með hann að var stjórnarfrómaður. [35:02] En ég ætla ekki að geta þannig það... [35:04] Nei, ég ætlaði bara hvernig fólk til þess að fara inn á [35:06] samstöðum út úr því þess [35:08] og skrási fyrir áskrift. [35:10] Það er grunna áskriftin 2750 krónur [35:12] sem þegar ég verið að láta verða í dag, [35:13] en þið með ég borga meira því viljið. [35:14] Og þeir sem eru að kjósað geta átt á áskriftinni, [35:16] er það sem fjölmiðlaskýlðu er alltaf í fylgi. [35:18] En það er myndið alltaf í fylgi sem áverður [35:19] samstöðunum, það er svona skjótin [35:21] smá ölysingum, og svo ætlaðu að fara í uppsagnir. [35:23] Frjáls fjölmiðlun á í vökunverjast [35:28] allstaðar, ekki bara á Íslandi. [35:30] Peningavaldið og sterk hagsmunahöflin [35:33] eiga greiðan aðgang að stjórnvaldi og fjölmiðlum [35:37] og eiga ég að vel sína eigin fjölmiðla. [35:40] Þess vegna er samstöðin svo mikilvæg. [35:44] Hér er pláss fyrir allar áttir, [35:47] málin eru kröfu til merkingar [35:49] og samtölin eru samstöðin [35:51] stór og innihaldsrík. [35:53] Samstöðin er mikilvægt lýðræðistæki. [35:57] Ég heiti Kristín Helga Gunnar Þórsdóttir [35:59] og ég styð samstöðuna. [36:01] Kennarar hafa saknað samrændumælinga [36:04] og við höfum kallað eftir samrændumælingum [36:07] í raun allt á því samrændurprónum lög. [36:09] Nú erum við loksins að fá samrændumælingu [36:12] sem gefur okkur góðar upplýsingar [36:13] um stöðubörnin okkar [36:14] og við fögnum því að fá aftur inn samrændumælingar. [36:17] Móðum framtíðina saman. [36:19] Kennarasamband Íslands. [36:21] Langar þig að byggja hús? [36:28] Við hjá Arkitekt færum þér heilda lausnina: [36:30] Lóðir, hönnun, framleiðsla og uppsetning. [36:33] Skoðaðu heimasíðu okkar [36:36] arkitekt.is [36:38] og hafðu samband. [36:39] Samlokkubrauð. [36:41] Maltbrauð. [36:43] Tjekknestbrauð. [36:45] Súrdeigsbrauð. [36:47] Brauð ársins. [36:49] Bernhöftsbakari. [36:51] Íslenskt handverk síðan 1834. [36:54] Hotel Bjarkalundur. [36:57] Tjaldstæðin eru opin. [36:59] Minigolf er á staðnum [37:01] og rafmagnsjól til leigu. [37:03] Velkomin á Hotel Bjarkalund. [37:07] Alþýðufélagið er eigandi samstöðvarinnar. [37:11] Markmið félagsins er að auðga og bæta umræðu í samfélaginu. [37:15] Allir geta gengið í Alþýðufélagið [37:17] með því að skrá sig fyrir áskrift [37:19] að samstöðinni. [37:20] samstöðin.is [37:22] Mann vissi ekki alveg hvað er því [37:31] um þessar uppsagnir [37:33] hjá Reykjavíkurborg á frístundasviðinu, [37:36] það var svona... [37:37] fyrst eftir þennan storm [37:39] eða skell. [37:40] Það var eins og að það væri ekki mikið um mótbárur, [37:43] en núna síðustu dagar [37:45] að þá hafa aðili þrýst á ritvöllina. [37:49] Við... [37:50] og eitt er að er Kári Sigursson, [37:53] formaður Sam Eik. [37:55] Hann hefur skrifað pistil til þess sem að hann hjóla [37:58] mjög bröttum hætti [38:00] í borgina [38:00] og hildi í borgarstjóra [38:02] og eiginlega bara tekið [38:05] þessa ákvörðun með að segja öllu þessu fólki [38:07] upp og rýra [38:10] þjónustu sem sannarlega munar. [38:12] Tekur þetta bara eiginlega allt [38:13] saman í nefið. [38:14] Það er einn fastur gestur [38:18] hér, minn við Rauðabónda, [38:19] sem hefur komið hér oft til þess að ræða [38:21] áfengið, svo vími var þetta mál, [38:23] þannig til Árni Guðmundsson [38:24] og ég held að hann sé í hópi þeirra sem að hafa skoðun [38:27] á þessu máli. Þetta er velkominn Árni. [38:28] Takk fyrir það. [38:30] Ég er þannig að byrja á að vitna til [38:33] Kára, sko, hann segir [38:35] meðal annars að þetta er [38:37] einfaldur bragð til borgarstjóra [38:39] að segja að hans sé verið að kveðja [38:41] nokkra millistjórnendur [38:43] og að engin á [38:45] gólfinu verði fyrir [38:47] áhrifum. Hefur þú [38:49] skoðað þetta mál [38:51] svo þú getur sett [38:53] þig inn í það, og til dæmis bara þessi [38:55] punktur, er bara búið að vera [38:57] að segja ósatt við okkur svolítið? [38:59] Ég kem hér að málunum bara [39:01] frá mörgum hundruðum, [39:02] ég er sjálfur sérfræðingur í [39:05] félagsmálum og félagsstarfi. [39:07] Og ég starfaði lengi [39:09] í félagsstarfi, við vorum í 20 ár rúm [39:11] sem æskulýðsstarf í Hafnarfirði, [39:12] þar sem við rákum [39:14] félagsstarf og æskulýðsstarf [39:16] og allt þetta, þannig að [39:18] ég hef líka reynslu á því að horfa [39:20] upp á það hvernig pólitíkusar [39:22] vinnast stundum í skipulagsmálum. [39:24] Og ég hef líka [39:26] djúpan skilning á [39:28] mikilvægi félagsstarfanna [39:29] og þegar þetta kemur alltaf upp, [39:32] og ég get bara að byrja að segja að ég er alveg einlægt [39:34] samála Kára í því sem hann skrifar. [39:36] Hann er á réttum stað. [39:38] Hann er bæði, bæðir hann sko [39:40] einn af öflugustu verkefnastjórnendum hans, [39:42] hann er líka sérfræðingur í æskulýðsstarfi, [39:44] sérstaklega. Já, hann veit hvað hann er að tala um. [39:46] Já, hann er til og með sérfræðingur sem [39:48] hefur verið forgangsmál af flótann, [39:50] sem er stórgóðslega merkilegt starf og frum [39:52] hér að starfi í öllu fyrirbyggjandi. [39:53] Þannig að þegar það Kári í ofnamunnin, [39:55] þá á fólk að hlusta. [39:58] Og sérstaklega líka [40:00] ef maður er stjórnmálamaður. [40:01] En ef maður kíkir svona út á ferli, [40:03] þá fannst mér fyrst mjög sérstaklega [40:05] bara út frá svona lýðræðislegum forsendum [40:07] að þeirra borgarstjórnir [40:09] eru í fríi, þá heldur borgar [40:11] á hlutum gangan [40:12] og svona rosalega viða miklar breytingar [40:16] að það skyldi tekin upp [40:17] á eins ólýðræðislegan hátt [40:19] og raun ber vitni. [40:21] Það er auðvitað ekki gott, [40:23] og það er ekki gott veganesti [40:25] fyrir stjórnmálafólk að fara inn [40:27] í nýtt kjörinn með þessu öllu saman. [40:31] Við verðum mjög stjórn að finna [40:33] grundvöll umræðunnar, [40:34] og það var engin... [40:35] og ég var nú sjálfur staddur í Gautaborg [40:38] með einhverjum embættismönnum [40:40] þegar þetta dýnur á. [40:42] Fólk er hérna í tveimur þráðum, [40:44] það veit ekki hver er næst í, [40:45] og það veit ekki hvað það er að vinna. [40:47] Og ég finnst þetta [40:51] á alla staði [40:53] ekki góð fyrirkomulag. [40:54] Þetta er algjört óboðlegt [40:55] að bjóða upp á svona. [40:57] Já, hann var líka hann hérna Valgeir [40:59] hjá... [41:01] Hvað heitir það nú aftur? [41:04] Seltjarnarnes. [41:05] Hann var hérna að ræða [41:08] þarna, værið, [41:09] veikur blettur í fundarsköpum, [41:12] ef svo mætti segja, [41:13] sem væri verið að misnota [41:15] svona aukafund. [41:17] Það ætti náttúrulega ekki að viðra [41:19] í fundarsköpum. [41:21] Ég held að aukafundur í bæjarstjórn [41:23] er eitthvað sem er forð smjörstjórn [41:25] í bæjaráði. [41:26] Það er að segja bæjaráð [41:27] eða borgaráð. [41:28] Borgarstjórn er stóri vettvangurinn, [41:29] borgaráð er minni vettvangur, [41:31] og þar borgaráð er yfirleitt bara stimpla [41:34] allt að segja gegnum borgarstjórn, [41:36] sem er slíkar. [41:36] En sko, Hildi hefur svolítið tekist [41:40] að, ég held að einu ástæðu [41:42] fyrir stórsýni sjálfstæðisflokksins [41:43] í sveitarstjórnarkosningunum síðast [41:45] hafi verið að mjög margir [41:48] kjósendur trúðu [41:49] all umræðan þeirra um fytulæið. [41:52] Innan Reykjavíkurborgar, [41:55] og alltaf þessar millistjórnendur [41:56] sem þurftu ekki að vera að hana. [41:57] Að fyrst eftir að hún Hildur greindi [42:00] frá þessum drastísku breytingum, [42:02] þá mátti svona skilja það [42:04] að margir í hópi almennings... [42:06] Já, einmitt, [42:07] þetta var náttúrulega bara komin upp, [42:08] að það var búið að vaða upp einhver leti [42:11] og spillingu hjá borginni, [42:13] og það þurfti bara að skera [42:14] allt þetta fytulag burt. [42:16] Og þetta er bara eina aðgerðan mörgum, [42:18] en það sem að Kári segir [42:21] er að þetta snúist um eitthvað allt annað [42:23] heldur en að mynda fytulag [42:27] millistjórnenda. [42:29] Og hann talar um að [42:31] það sé bara verið að kæfa niður [42:33] mikilvæga þjónustu og fleira. [42:35] Já, það er svo sérstaklega með [42:37] stjórnun og hvernig það getur talað... [42:39] Sko, stundum verður bara [42:41] 2 plus 2 bara 8 [42:42] eða 7 eða eitthvað. [42:44] Þetta fólk finnst best, [42:42] sko, það liggur alveg hlutar að segja. [42:44] Eða þú skerð niður mannskap í félagsmiðstöðvum, [42:47] þá lætur eitthvað undan. [42:48] Þú getur að halda í langa ræður [42:51] um það að það breytist ekki neitt [42:52] og eitthvað svona, það er bara ekki rétt. [42:54] Þú verður ekki að segja þetta, [42:56] en fólk í þessum gera... [42:57] Það er sko í þessum gera, [43:00] það er sko ábyrgð fólks. [43:02] Ég get alveg uppfyllt, að ég er sjálfur [43:03] úr þessum ranni, [43:06] fólk sem er að vinna í svona [43:06] velferðarþjónustu og velferðarmálum. [43:07] Það gefur sko miklu, miklu meira af sér [43:10] heldur en það fær nokkuð tíma tilbaka. [43:11] Þetta er ekki, þetta er ekki hálaunastaða. [43:14] Þú ert frekar að vilja fjölga [43:16] heldur en fækka. Já, sko, þetta er náttúrulega verkefni. [43:18] Ef stjórnmálafólk hadde alvöru skilning [43:20] á málefnum ungs fólks, þá væri það [43:21] verkefni að styrkja starfsemi félagsmiðstöðva [43:23] og efla velferðarkerfið. [43:25] Þarna nefndir [43:27] þú það sem að mér finnst að við ætlum að tala [43:29] oftar um, sem er sko alvöru skilning á [43:29] málefnum ungs fólks. [43:31] Við sjáum það nú ekki [43:33] í písa, hérna [43:35] ár eftir ár og tímabil eftir [43:37] tímabil að við séum með alvöru [43:39] áhyggjur á málefnum og framtíð [43:41] ungs fólks. [43:43] Við höfum ekki sýnt það [43:44] undanfarið, með nauðsynlegum umbúðum. [43:46] Nei, nei. Hvað er þetta í menningu [43:47] okkar? Ég bara veit ekki, ég held að [43:49] það sé margt í þessu, það er komið [43:51] einhver svona, sko, maður upplifir það [43:53] í embættis, þegar maður er embættismaður, sko, [43:55] þegar það kemur svona þessi new public [43:57] administration [43:59] eða stjórnun, þegar menn fara að setja allt [44:00] í töflureikni og Excel-skjöl [44:02] og eru með þá skoðun að allir [44:04] íExcel-skjölin eða töflureikni [44:06] sem ég aðfæði, þá sé þetta gott bæjarfélag [44:08] eða góð borg sem fyrir [44:11] vísfjöri. Það er örugleika að [44:12] reka einhverjar [44:14] stjórnsýsleiningar eða borgara á [44:17] nulli eða pluss eða mínus. [44:19] Það er ekki þessi endanlega [44:21] efnahagsleg afkoma sem hefur eitthvað að segja [44:21] hvort þetta sé góð borg. [44:25] Sko, ef við tökum bara [44:26] þetta með félagsmiðstöðvar, [44:28] þess að sem er að skipuleggja núna, einhvern tíma fannst [44:30] mörgum það mjög sniðugt að taka fólk úr starfi [44:32] í félagsmiðstöðinni til þess að sjá um umsýsluna [44:34] hérna bókaldið, [44:36] allt í kringum fræðslustarf, [44:37] alls konar svona samlegðarluti. [44:40] Og þá var fækkað til þess að gera það [44:42] á lögmætum, svo kemur við næsta steg; [44:43] einhverjir [44:45] reiknimeistarar fara að kíkja á þetta allt saman [44:48] og sjá að það er fólk [44:50] sem er kannski ekki alla daga [44:51] ársins á gólfunni í félagsmiðstöðinni, [44:54] en hefur samt enga skilning því það er að sinna [45:00] þessu sem er að kalla þjónustu [45:01] í félagsmiðstöðvar. [45:02] Sem fer þá núna á hendur færri, [45:05] og þá erum við að tala um [45:07] fólk sem er að vinna í félagsmiðstöðvum [45:08] og hefur menntun til að vinna með uppeldismál. [45:10] Það er núna að byrja að sjá um alls konar hluti. [45:12] Sem að einn, tveir aðilar sá um áður fyrir marka. [45:15] Þannig að hauguræðingin er engin. [45:17] Þannig að þess að við, sem erum svo skrítið, [45:19] að menn bara segja ekki, eða stjórnmálamaður, [45:21] þá erum bara standið lafnur að segja [45:22] að við eigum eitthvað pening, við ætlum að draga henni úr þjónustu. [45:25] Og í þessu tilfelli er það [45:27] okkar börnum og ungmennum. [45:27] Svo er líka sko [45:31] hérna [45:33] hvernig er staðið [45:37] að þessum uppsögnum. [45:39] Samkvæmt kára, [45:41] þá eru margir í óvissu. [45:43] Þetta er illa framkvæmt. [45:45] Þetta er tekið í hasti. [45:47] Maður hefur svo sjálfur [45:50] lent í því sem fjölmiðlamaður [45:52] á gjaldroti. [45:52] Illa staðin fjölmiðlum. [45:56] Þar sem að hafa orðið [45:57] starfsmannabreitingar og yfirmannabreitingar. [46:00] Ég hef nokk [46:02] fengið uppsagnabréf, [46:03] eða sem sagt, [46:04] það gæti verið eitthvað lægi [46:07] loftinu og svona. [46:08] Samkvæmt kára, [46:12] þá eru fólk hérna í einhverju [46:13] limbo líka. [46:15] Sumir endurraðanir, [46:17] hann vísar þess að í fyrri uppsögninni [46:19] þá hafi þurft að endurraða einhverjum [46:21] nána staðum eftir að þeim var sagt upp. [46:23] Og svona. [46:23] Og ég held að það kannski skýri [46:26] það sem ég nefndi hérna í upphafi, [46:29] að maður herði [46:31] fyrðu lítið af mótbárum [46:33] fólki á gólfinu sem hefur sagt upp. [46:35] Það þurfa ekki að segja neitt [46:38] vegna þess að það enganstaðar [46:41] blundar von hjá því [46:43] um að kannski verði ákvörðunum tekið tilbaka. [46:45] Þetta er ræðileg stjórnsýsla. [46:46] Þetta er alveg ræðileg stjórnsýsla. [46:47] Fyrir utan það sko, að þetta kemur bara eins og [46:50] jarskjöldur hérna yfir fólk. [46:51] Þú ert bara að vinna þetta starf [46:53] og þú ert bara að skoða í trúum [46:55] að þetta sé allt saman flott og fínt. [46:56] Og það er þetta sem er að ræði ekki. [46:59] Sko, ég get alveg skilið það að fólk vilja [47:00] breytingar á struktúrum og skipulagi [47:02] og það er eðlið sko faksins og fræðanna, [47:05] hvernig það alltaf er að mæta nýjum áskorunum [47:07] og allt þetta. [47:07] Þetta var ekki svona umræð. [47:10] Og það eru margar breytingar sem átt sér stað, [47:12] svona kerfum, stjórnsýslukerfum [47:13] í e-skólum sem hafa verið afleiðing [47:16] af einhvers konar samræðu milli aðila. [47:17] Þetta er algjörlega einhliða ákvörðun [47:19] sem kemur öllum áhverjum. [47:22] Og eins og þú varst að segja, að ég er að ferðast [47:24] með fólki sem bara veit ekkert hvað snýr upp [47:26] með nýðuraldinu í vinnutilvöru sinni. [47:28] Og þetta er [47:30] þetta er Reykjavík. [47:31] Þetta er ekki einhver sjókpa [47:34] sem er á síðasta degi, [47:36] og alltaf fara á hausinn út af einhverju skattatóti. [47:38] Þetta er virðuleg opinber þjónusta. [47:40] Þetta er opinbert, [47:42] þetta er heiðarlegt opinbert, þetta er borgin. [47:44] Starfsfólkinu er ekki sýnd [47:46] til lítils virðingar? [47:47] Nei, fyrir utan það sko, að [47:49] þegar maður kíkir á þetta, þá hefur Reykjavík [47:51] borg staðið sér bara [47:52] ákaflega vel. [47:55] Með félagsmyndstöðastarfið þó að [47:57] verkefni þar hefði fyrst og næst verið [47:59] auka opnun. [48:00] Opnun í félagsmyndstöðum hefur verið [48:02] síðustu ár verið dreift yfir. [48:04] Það er þessi þriðji staður, það er þetta [48:06] samspil sem við vorum að horfa á. [48:08] Við förum í þetta svona fræðilega, við vorum að horfa á heimilinn, [48:11] skólan og félagsmyndstöðina, félagslífið [48:13] sem er svona þrenning. [48:14] Engin ein aðila þessum getur [48:17] réttaðis öllu. Skólinn getur ekki [48:18] ekki allt á sína armáða, heimilinn [48:20] getur ekki, en sama getur þessi aðila búið [48:23] til einhvers konar umhverfi. [48:23] Og á tímanum sem við erum á núna, þar sem er svona mikið [48:26] álag í umhverfinu, og það er mikið áreiti [48:28] af hvað börnum og unglingum, er sem við tala um [48:30] oft og tíðum, þá er verkefni stjórnmálamanna [48:32] ekki að draga úr þjónustu [48:34] við ungt fólk, það er að auka [48:36] og styrkja, og að bæta, [48:37] það er full þörf á því. [48:39] Þá komum við aftur að þessari spurningu [48:41] með menningarbreytinguna, sem þau svimur [48:43] telja sig og upplif að núna. [48:45] Svo er sko, eitt er vanvirðingin [48:48] gagnvart starfsfólkinu, en annað [48:50] er vanvirðingin gagnvart ungu fólki. [48:52] Við höfum heyrt [48:54] fregnir af því að inn í grunnskólakerfinu [48:56] sé enginn peningur til þess að kaupa [48:59] ný námskeið handa krakkunum okkar, [49:02] af því að við verðum [49:04] hagsmunum barna okkar ekki [49:06] nægilega hátt til þess að [49:08] nenna að setja einhver hundruð milljónir [49:10] í ný námskeið. [49:12] Það er frjálst fall í samkvæmt þessari písakönnun. [49:16] Núna eru þar [49:20] börn sem mögulega muni [49:22] geðja fyrir, og ekki síst kannski [49:23] þau börn sem eru ekkit með allt [49:26] og sterkt bakland með sér frá [49:28] fjölskyldunni. Ég veit það ekki [49:29] hvort þau eru í meiri hættu [49:31] við þessar breytingar heldur en svo [49:33] venjulegar börn, en sko, [49:35] allt [49:36] leiðir að einu, [49:38] að hérna [49:40] hvernig við hugsun [49:43] um hagsmuni barna [49:44] sem á tillit til í öllum ræðum [49:47] hérna forsætisráðherra og forsætisráð, [49:49] þeirra og allra sem að stíga á stokk [49:51] hérna á 17. júní og svona. [49:52] Við erum alltaf að tala um þau sem eru í fyrsta sæti, [49:54] en reynin sínir [49:57] eitthvað allt annað. [49:58] Já, því býður, [49:59] það er akkurat að þessum ástæðum sem ég er mikil [50:02] talsmaður fyrir áherslu á kjörgengi barnanna í fjórum stanhér. [50:04] Bæstunukonungar. [50:06] Ég held sér þannig að sko börn [50:08] hafa, og ungmenni hafa [50:10] enga alveg rödd. [50:11] Við sem búum að vinna mjög mikið [50:14] starf í félagsmiðstöðunum í samstarfi við unglingar. [50:16] Unglingar hafa mikil áhrif [50:18] á starf þar á, þurfa að slíka. [50:19] Það eru til [50:22] borgarráð unglinga hér og þar, [50:23] og unglingar á því í hérna [50:25] sveitarfélögum og allt þetta. [50:27] Og það er náttúrulega mjög góð hugsun, [50:29] það bara nægir ekki, vegna að [50:31] í mörgum tilfellum þá er þetta bara [50:33] líflegir krakkar á myndinu, einhverja snjórnbólumenn, [50:35] eftir í kostningum sem lofu öllu og standa [50:37] svo ekki við neitt. Þess vegna [50:39] veit ég að þegar að ef það væri þannig [50:41] að ungt fólk hefði áhrif [50:43] í setjastunarkostningum, [50:45] þá myndu þessi mál ekki vera [50:47] meðhöndluð með þessum [50:50] hætti sem við sjáum núna. [50:51] Það er að segja, [50:53] þá ætlaði ekkert ekki [50:55] að tala einu orði ekkert við unglingana [50:57] um þessar breytingar, en eitt. [50:58] Þannig að þetta eru þetta mjög dapurlegt [51:01] að sveitarfélögin geta ekki [51:03] unnið svona mál meira í faglegum [51:05] en raunveruleg vitni. Ég spyr bara [51:07] hvers konar óöldir í gangi. [51:09] Við höfum áður sagt að við virðum [51:14] ekki fríðhelgi [51:15] í barna og ungmenna. [51:16] Að vera laus við stanslaust áreiti [51:19] frá áfengisbransanum. [51:22] Ég tala við [51:24] aðra sérfræðinga um veðmálin [51:26] og hvernig þeim er [51:27] haldið á þeim. [51:28] Og það er eins og okkur sé bara sama. [51:31] Það er einhver svona [51:32] sturglu, ég veit ekki hvort þetta er frelsiki [51:36] eða hvað þetta er, [51:36] en það er einhver svona sturglu higgja í gangi [51:39] um það að opinberar [51:41] eigi bara ekki að hafa neinn afskipti [51:43] af framtíð barna. [51:44] Mögllega finnst einhverjum að það sé bara [51:47] ágætt að búa til stjártaskipið [51:49] og á milli heimila, [51:51] með því að foreldrar [51:53] sem hafa meiri björgur [51:55] til þess að ræða við börn sín [51:57] og skaða sér með hins veðs, [51:59] að þau bara sigli þá einhverju samkjöfni [52:01] við aðra fjölskyldur sem hafa minni björgur. [52:02] Og þessi svona konsensus, [52:04] þessi samfélagsáttmáli sem við vorum [52:07] eiginlega bara öll samansmá um, [52:09] að þyrftu að halda í heiðri [52:11] að við ætlum öll [52:13] að leggja okkar fram til þess að vernda [52:14] hagsmuni barna og ungmenna, [52:14] að sáttmáli sé bara svolítið úr sögni. [52:17] Já, ég sko, ég er [52:19] algjörlega sammála [52:21] að þessar greinar eigi að vera. [52:23] Ég held að sé líka þetta, [52:24] sko, við höfum frótt til [52:27] sko, ég líti á borgina sem samfélag [52:28] eða bæjarfélag sem samfélag. [52:31] Og þá sé ég ekki [52:31] almennt hvernig við viljum að reka [52:33] borgið að bæjarfélag [52:35] á íþróttum. [52:36] Sko, fyrirtækja aðstöðu [52:39] að vera með góðan null og einhver að græða [52:40] hér og græða þar [52:40] og eitthvað svona. Það getur vel verið [52:43] að sé sniðugt að leggja nýður alltaf upp i þjóðhjastu [52:45] og láta þá bara marka [52:47] og marka hana á að leysa það. [52:48] Hverjir njóta góðs af því? Það eru þeir sem hafa peninga. [52:51] Þannig að ef við höldum [52:53] á þessu semstbyrju, þá eru við bara að búa til samfélag [52:55] sem verður svona delt í einhvers konar [52:56] samfélagsópa, ríkra, fátækra [52:59] og eitthvað slíkt, [53:00] vegna þess að við getum ekki byggt [53:03] að við sjáum allir mest núna, [53:04] bara eitt sem var [53:06] sett fram að góðum [53:08] kvöldum, [53:10] það var að segja að íþróttastyrkurinn [53:12] er allir saman, sem átt að vera [53:14] félagslegri þjónustu, [53:14] að segja allir krakkar [53:16] að komast í íþróttir. [53:18] Það er mjög göfugt markmið, [53:20] það gengur bara fínt, [53:22] síðan fyrir að koma ljósi íþróttafélagi [53:24] og það fyrir að setja á skalasöld. [53:26] Og þá getur vel verið að þú [53:28] fáir eigi stuðningi að taka [53:30] þátt í fótbolta, einhverju félagi [53:32] eða fimmleik eða hverju sem hætti. [53:34] En þú ert gefinn að vera með þegar þú farið [53:36] ferðalagana slíkt. [53:38] Félagsmiðstöðurnar [53:40] eru eitt allra besta [53:42] félagsleg fyrirkomulag [53:44] sem getur verið. [53:46] Það er mjög mikil aðsókn [53:48] í félagsmiðstöðvar, [53:48] þar eru krakkar heldur ekki í þessari matskera [53:50] skólanar að vera að flokka á því góða nefndur [53:52] og lélegu nefndur. Þau eru heldur ekki [53:54] með að aga foreldra [53:56] sem úlingar vera stundum pyrraðir á. Þau eignast [53:58] nýtt og sjálfstætt líf. Algjörlega. [54:00] Þau eru alls konar flottum og fínu verkefnum, [54:02] og það er mentun í því að taka [54:04] þátt í að sýta einhverju leiksýningu, [54:06] einhverju leik eða taka þátt í einhverju fræðastarfi. [54:08] Þannig að þetta er mjög mentandi stofnun. [54:10] Út frá þessu sem við vorum alltaf að ræða [54:12] um samfélagsgerðin [54:14] og breytingar henni, [54:16] þá verður við að hafa [54:17] einhvern svona akkeri, [54:18] félagslegu akkeri, jöfnunakkeri. [54:20] Og í staðan fyrir að draga úr þjónustunum við það, [54:22] nema það sé bara [54:24] orðið þannig að samfélagið sé bara rúm af [54:25] einstaklingum. [54:27] Eins og þar séð, [54:27] samfélag er ekki til; það er bara einstaklingar. [54:30] Þá verður þjónustan bara business. [54:31] Ég var aðeins að velta þessu fyrir mér [54:34] með samstarfsaðilanum [54:36] viðvandamálum grunnskóla barna. [54:40] Og nú eru við að tala um [54:43] að þetta séu 67 [54:46] stig sem Ísland hefur fallið. [54:48] Það jafngildir [54:50] þremur námsárum. [54:52] Svona, hvert útræningum [54:54] sem ég hef séð, þú veist náttúrulega [54:55] frá telegraf, [54:57] sem þýðir það að við erum að senda núna, [55:00] átni krakka í sjöndabekk [55:02] í mentaskóla. [55:03] Námsgetur þeirra [55:05] fór úr því að [55:10] vera tilbúin [55:12] í mentaskóla nú á tíundabekk [55:14] yfir í það, að við sendi það í sjöndabekk. [55:18] Og hverjum kemur þetta vel? [55:20] Þetta kemur vel [55:22] sterkustu heimilunum, [55:24] sem ekki þurfa [55:25] eins mikið á skólagöngu [55:28] að halda, [55:30] börnunum þeirra [55:32] eins og öðrum heimilum [55:33] sem að standa veikari. [55:34] og sko, með því að [55:37] leifa þessu bara slæta [55:38] og hérna hugsa bara sem svo [55:42] þetta er náttúrulega eiginlega allt saman [55:44] fólk í góðum stöðum, [55:45] sem að tekur stjórnvaldsákvarðanir [55:46] það sjálf með mjög góðar bjargir [55:48] til þess að mennta þeirra eigin börn [55:50] og hjálpa þeim [55:51] hérna inn á heimilunum [55:52] og fara með þau í ferðalög [55:54] þar sem við fáum alls konar viðbótarmenntun [55:56] og allt það, [55:58] kennt kannski snemma að lesa og rekna [56:00] og það er alltaf hægt að það sko. [56:02] Þarna er kannski bara [56:04] verið að búa til samkeppnisforskjótt [56:06] bara með því að gera það meðvituð. [56:08] Já, já, sko, það er líka [56:09] það er alltaf að búa samnast upp alveg [56:11] gríðarlega innviðaskuld, það er ekki bara veðakerfi, [56:13] það er bara skólakerfi og uppbyggingarkerfin mörg [56:15] sem eru bara svelt [56:18] fjárhagslega. [56:19] Já, já, en eins og þetta með námskeiðin, [56:21] sko, þetta er ekki verjandi. [56:23] Nei. [56:24] Það er alveg sama hvað við tölum lengi um peninga, [56:27] þetta er ekki verjandi. [56:28] Nei, nei, ég er algjörlega sammála því. [56:30] Ég er algjörlega sammála því. [56:32] Og þá er líka þessi breyting, [56:35] sem á að sýna, sko, [56:36] það eru líka bara þegar að [56:39] sko, það eru svona grunnferilar [56:41] aðra eins og menntakerfi, heilbrigðiskerfi, [56:43] sko, það er ekki hægt að [56:45] þú getur ekki byggt þetta upp á einhvers [56:47] svona vissgilda formúlu [56:49] að það sé einhvers konar [56:51] að fólk geti sko, þeir sem hafa [56:53] betur komist fram fyrir aðra og annað slíkt, [56:54] og þá erum við komin bara í samfélag [56:56] sem við kannski vorum með fyrir mjög, mjög mörgum [56:59] árum. [57:00] Sumir sögðu að bellibröðin [57:03] sem við [57:04] örðum örðugleika fyrir kosningarnar [57:06] núna, [57:07] þjóðaratkvæðaskreifluna um [57:10] Evrópumálin, að þetta [57:12] hefði skollið svo hratt [57:14] yfir okkur [57:15] að það hefði [57:18] rifjað upp fyrir mörgum [57:20] í slendingunum hvað [57:21] ömurlegar þjóðfélagsbreytingar í Bandaríkjunum [57:24] gerast líka hratt [57:26] með Trump. [57:27] Og nú velta [57:30] margir fyrir sér hvort [57:32] þessi [57:35] ólka, þetta sem við erum að ræða núna, [57:36] er upptaktur að [57:38] til dæmis bara engaskólakerfi. [57:40] Að ef við [57:42] erum öll búin að missa trú [57:44] á framkvæmd [57:46] þessa kerfis, [57:48] þessa samfélagslegu kerfis, [57:50] þá hlýtur náttúrulega að vera stutt í ákveðli [57:54] að það sé bara besta. [57:55] Það er hérna [57:55] auðvitað skortur á byrjun í vískjöld, [57:57] en það er alltaf alltaf sért. [58:00] Þetta með engaskóla og venjulegaskóla, [58:02] núna eru Svíar búnir að vera í þessu [58:04] engaskólakerfi lengi, [58:05] eða ekki lengi, einhver ár. [58:06] Og það var mjög áhugavert, ég las [58:09] mjög skemmtilega grein [58:14] um þetta mál. [58:16] Það var þannig að engin [58:18] ækkuðu í engaskólanum, [58:20] en þekkingin [58:22] sem fólk býr að fóðra niður, [58:24] þannig að raun og veru [58:25] varð bara þannig að þú keiftir þér inn í [58:27] einhverjum skóla, þá voru meira líkur á því að [58:30] barnið væri með hærri einkunnir [58:31] heldur en það væri einhver skóli bara [58:33] út í bæ sem var ekki [58:34] og það er dálítið þetta að fæða. [58:36] Og svo veltum við þessu fyrir okkur, [58:39] þegar maður talar um samfélag, [58:41] rekstur samfélags [58:42] eins og bæja, [58:45] sko, ef þú [58:47] uppfyllir ekki [58:47] lámarks lífskilyrði, [58:51] að sé leikskólar og félagsmiðstöðvar, [58:54] þá verðum við að velta [58:55] fyrir okkur hvort þetta sé ekki bara [58:57] leiður í því ekki eigin með að leifa [58:58] enginni framtækni inn [59:00] sem á að koma til að retta öllu. [59:01] Það er mjög gild spurning. [59:02] Það var mjög dapurt að mér var stundum [59:05] veriðið að snotra keflaugflöð [59:07] og hef svona miklar hérna, eða stundum [59:09] stórar aðgerðir, sko, alls konar [59:11] hluti þar. [59:13] Var um daginn, [59:15] búin að vera í ansi langar [59:17] röðum, en þá [59:19] sá ég að þú gast keypt fram [59:21] fyrir röðina, þá að fyrirtæki [59:23] sem er með allt í sko [59:25] vesinu þennan daginn, [59:27] þá er það að [59:28] selja fólki lausn [59:29] frá sínum eigin vesni. [59:31] Og þú getur þá að hugsa um sko [59:33] bæjarfélög sem byggja ekki skóla, leikskóla [59:35] og allt fyrir vitlaust upp. [59:37] Þá eru einhverjir [59:39] aðrir sem eru kannski mjög sammála [59:41] þeirri stefnu sem bæjarstjórn hefur, [59:43] sem eru þá að stopna einhvers konar engar [59:45] fyrirtæki og gera viðskipti út úr því, [59:46] sem er kallað uppbygging samfélagsins. [59:49] Uppbygging er eitthvað sem er samanlagt, [59:50] og þú getur aldrei [59:52] þú getur aldrei byggt sko uppbyggingu [59:54] þjóðina á einhvers konar vissgilda formúlu. [59:57] Og þetta er náttúrulega að vera hægt [59:59] í heilbrigðiskerfinu í tilteknum aðgerðum, [1:00:00] hvað sem er auðvega stefna [1:00:01] eða hvað það er. [1:00:02] Þú kaupir þið bara fram með bygglistanum [1:00:04] fólksins sem ekki á pening. [1:00:06] Allt verður þá ekki næsta hérna [1:00:08] í borgarlínuna að kaupa sér [1:00:10] sína eigin línu. [1:00:11] Merkilegt er að heyra að hún sé [1:00:14] bara ekkert inn í myndinni. [1:00:15] Ég þekki það ekki, [1:00:17] en það er [1:00:19] þetta er dálítið, [1:00:20] eins og við erum að tala um. [1:00:25] Þetta er dálítið tími núna. [1:00:26] Hvað ætlum við að gera í þessu [1:00:28] velferkerfi, og hvað ætlum við að gera [1:00:30] í þessum álitaefnum [1:00:32] æskunnar? [1:00:32] Ég er bara [1:00:37] auðvitað því hver er [1:00:38] raunveruleg sýn stjórnmálamanna til [1:00:39] æskunnar. [1:00:40] Bara raunverulegar [1:00:44] aðgerðir þurfa að fylgja orðum, [1:00:46] algjörlega. [1:00:47] Eitthvað mjög rótækt, held ég. [1:00:48] Ég er með fyrsta bara að skríti [1:00:51] að því að ég kannski er að skríti sjálfu. [1:00:53] Þetta liggur alveg við mann. [1:00:55] Samfélagið [1:00:57] okkar ber að hlúa æskunni [1:00:59] eins og hægt er. [1:01:00] Nema að þú hugsa bara svo mikið um sjálfan þig [1:01:03] og þína eigin hagsmuni að það kemur bara ekkert [1:01:05] til hins, síðan að dragast aftur úr. [1:01:07] Ef þú vartu viss um að þetta fólk [1:01:10] hérna haldi kursi. [1:01:11] Og það er þessi vantrú [1:01:13] á opinbera kerfi [1:01:15] og félagslega kerfi, [1:01:17] þessi vantrú að [1:01:18] við séum með ókunnugt fólk [1:01:21] sem ætlar að hlúa að hagsmunum barnanna okkar. [1:01:23] Það er bara að vera að stúdera að vera æfingari, [1:01:25] sem hugsa, ok, ég er þetta, þessu bara [1:01:27] ég er svo góð um björgum búnir. [1:01:28] Og það er að þú verður að tala um íþróttastarf. [1:01:31] Það er náttúrulega alltaf að verða algengara og algengara [1:01:33] að foreldrar fái [1:01:36] enga þjálfara [1:01:37] og enga kennara [1:01:38] til þess að auka getu [1:01:41] fótboltaböndsins, [1:01:42] handboltaböndsins. [1:01:44] Þessi sko, [1:01:46] þessi leikur, allir séu að jafnir. [1:01:48] Það er rosa langt síðan hann breytist. [1:01:50] Ég held sko að því við erum nú báðir [1:01:52] að tala um tónlistina, [1:01:54] að þá voru tónlistaskólar, [1:01:56] tónlistumann í Sólkólanum kannski að menna. [1:01:57] Það var einleikari í öllu. [1:01:59] Og ég held til þess að ég kíkti á dropout [1:02:02] úr íþróttum fyrir nokkrum árum. [1:02:03] Bara að því mér finnstu að ég sjálfur [1:02:06] var íþróttum, og allt þetta. [1:02:07] Að sko, það er svo mikið [1:02:10] gott sem hægt er að gera þar. [1:02:11] En þegar þú fer að kíkja á dropoutina, [1:02:13] sem oft var í kringum svona 13-14 ára, [1:02:15] og fer að kíkja út af hverju [1:02:18] hættakraftinu íþróttum, svona þokkalega, [1:02:22] fram að svona 12-13 ára, [1:02:24] þá var bara gaman saman, [1:02:26] og allir að sparka og gera eitthvað [1:02:27] eða gera eitthvað æfingar. [1:02:28] Eftir þegar það byrjar að koma að kröfu [1:02:31] um að vera næstur í Maradonna, [1:02:32] þá byrjar þú að flokki [1:02:36] alveg gríðarlega út frá því, [1:02:38] hvað þú getur í viðkomandi íþróttum. [1:02:39] Og þá er það [1:02:42] óhjákvæmilega þannig að sumir sitja á [1:02:43] begnum, og þeir bara hætta. [1:02:45] Og þá ertu komin með einhverja [1:02:47] sorteringu sem á að vera þannig [1:02:49] að fólk fer inn í atvinnufótbolta [1:02:51] með öllu því dóti sem fylgir, [1:02:53] sem hefur lítið viðmót til að meina. [1:02:55] Þá ertu komin þangað. [1:02:57] Í staðinn fyrir að við gerum það [1:02:59] einhvers veginn í hafnaverð. [1:03:01] Þá losnaði, vorum við félagsmiðstöð [1:03:04] við í stafskóla, og við hlýðum á íþróttasalum. [1:03:05] Og einhvern tíma vildi það til [1:03:07] að hann var lausu salurinn [1:03:09] á sumum kvöldum, og félagsmiðstöðin [1:03:11] var opnuð, vopna [1:03:13] og þá var þetta mót að bjóða til íþróttaklúbbs, [1:03:15] fótboltaklúbbs, [1:03:18] og þar voru bara hundruð krakkar, [1:03:20] stórir og litlir og allskonar [1:03:22] sem bara mættu [1:03:23] alltaf og voru að spila [1:03:24] innan fótbolta [1:03:26] bara á sínum tímum [1:03:29] bara langt út kvöldið. [1:03:30] En 60-70% [1:03:32] hafði engan áhuga á því að mæta [1:03:34] á ákveðnum tíma í vikunni [1:03:37] á einhver fótboltaheiti [1:03:38] og vera í þessum aðgerðum. [1:03:40] Þar sem við fáum [1:03:41] sem við, [1:03:42] á félagsmiðstöðinni eða eins og í íþróttunum, [1:03:44] þær verðum við að passa sig að það sé sér, [1:03:46] að gefa öllum þessi tækifæri. [1:03:48] Ef við sem ekki bara pikka út úr [1:03:50] langbesta leikmanninum, langbesta fyrirleikaranum [1:03:51] og langbæstu hínu þessu, [1:03:52] þá erum við að tala líka um [1:03:54] einhvers konar uppbyggingu sem er þá uppbyggjandi [1:03:56] hreyfing. [1:03:58] Krakkar sem eru [1:04:00] ekki mikið að reyfa sig, [1:04:02] þau geta verið í félagsmiðstöð, [1:04:03] einhver íþróttatíma í félagsmiðstöð, [1:04:06] og verið í óskipulögðum fótbolta, [1:04:07] eða óskipulögðum hreyfingu. [1:04:08] Það er bara flott, [1:04:10] það er alveg jafn mikið. [1:04:10] En þegar að sorteringin byrjar, [1:04:12] þegar að kröfur allt þetta byrjar, [1:04:15] þá kemur sorteringin, og þá er bara [1:04:17] alveg rosalega fjöldi [1:04:19] af börnum og ungum sem eiga ekkert [1:04:21] sko, komast ekkert inn. [1:04:22] Þetta er mjög áhugavert, [1:04:24] en Átni, [1:04:27] þekkirðu það? Eru börn [1:04:29] foreldra á verkalendum uppbruna, [1:04:31] áberandi hópur í félagsmiðstöð? [1:04:33] Það er [1:04:35] rosalega félagsmiðstöð bregð [1:04:37] sem er 110 [1:04:38] og það er [1:04:41] tölur mikið áhugavert að þetta. [1:04:42] En maður hefur [1:04:45] alltaf áhuga af þessu, [1:04:46] að það blandist ekki allir [1:04:49] íslendingar reyndar upp. [1:04:51] Og það er ekki líka, sko, það eru [1:04:53] margir svona sem sína það, [1:04:54] eins og þetta frægakverfi, síði og Rósengort, [1:04:57] sem er mikið svona, [1:04:58] er svona að tala um sem ylfinn. [1:05:00] Þar eru [1:05:02] aðrar ástæður fyrir samsetningu hverfisins. [1:05:06] Það er allir með aðdrátt, [1:05:07] fólk er ekki með mentu og nauðsynlegar skilningar [1:05:09] og það hefur ekkert með hvað á tværtur. [1:05:11] Það kemur einhverju í fjörð, fjörð, fjörð, fjörð, [1:05:14] en, en, en, sko, [1:05:16] tala um, um blöndun, [1:05:18] þá eru félagsmiðstöð [1:05:19] alveg gríðalega gott verk. [1:05:22] Ég var sjálfur eins og vorum að tala um, [1:05:23] ég var nýkomin frá, frá Gautaborg síðast, [1:05:25] og þar hef ég verið í samstarfið [1:05:27] Mixgården, sem er félagsmiðstöð í Hammakullen, [1:05:29] sem er hverfið [1:05:31] það sem er að búa í kringum [1:05:32] 130-140 þjóðernir. [1:05:35] Þetta er 12-15 [1:05:37] húsmanna svæði [1:05:38] og þar er, þar er [1:05:40] minna makur, [1:05:42] já, en ákalla stöðut, sko, [1:05:44] mjög skemmtilegt. [1:05:46] Ég var sjálfur í skipti [1:05:48] námið þetta fyrir nokkrum árum, þannig að ég var [1:05:50] haldum háls og skeiði bara í miðju hverfinu. [1:05:52] En þá sá maður, sko, [1:05:55] hvað félagsmiðstöðin var rosalega [1:05:56] hérna, sterkt afl. [1:05:58] Þar maður sínt Belusa, [1:06:00] sem var árgandi flóttamaður. [1:06:00] Hafið komið til Svíþjóðar. [1:06:02] Og hann þekkti þetta. [1:06:04] Og allt saman, en hann og hans fólk gerði félagsmyndstöðuna. [1:06:09] Svona samnefnara fyrir alla í hverfinu. [1:06:11] Þannig að allir með þessa glæpa tína. [1:06:12] Og alls konar veseni í því hverfi var bara í algjöru lámarki. [1:06:14] Með að við önnur hverfi. [1:06:18] Sambarlega uppbyggingar. [1:06:19] Bara hún leiði þú tengist öðru fólki. [1:06:21] Tengist umhverfinu, þá hefur þetta minka líkur. [1:06:24] Að því að þú leiðist út á einhverja. [1:06:26] Slægabrögð og umhengisbrögð. [1:06:29] Já, ég veit það, en síðan verður þetta, nefnilega, við þurfum að vanda. [1:06:32] Okkur að vera rosalega mikið vegna. [1:06:33] Þannig að hittir maður þetta fólk sem var sko. [1:06:38] Bara venjuleg sýjar, búin að fara í einhvern. [1:06:40] Sænska skólagennar og allt þetta, en er kannski. [1:06:42] Frá sómaliðu, þannig að það lítur ekki alveg nákvæmlega út. [1:06:44] Og það er til dæmis. [1:06:47] Doldið óhugna. [1:06:49] Að það eru svona einhverja auka hægri öfl. [1:06:50] Þau standa. [1:06:53] Alveg á móti að gefa fólki engan séns. [1:06:54] Eins og maður hefur séð, til dæmis, bara hvað. [1:06:56] Fjölmenningin hefur aukið. [1:06:58] Sænsku samfélagi, rauninni. [1:07:00] Það sem. [1:07:02] Þetta gildir er auðvitað bara. [1:07:04] Að reyna að. [1:07:06] Súa þessu eins mikið saman á hægtir. [1:07:08] Og við vitum það, að tegu bara. [1:07:10] Einar tveir kynslóðir. [1:07:11] Að blanda þokkalega. [1:07:14] En það þarf að leggja sérstaklega áherslu. [1:07:16] Á því að ná fólki að velundbergi. [1:07:18] Broti. [1:07:19] Inn í æskulistarf. [1:07:20] Og ekki síst þeir sem eru nýkomnir. [1:07:23] Og samkvæmt því sem. [1:07:24] Mann er sínist af þessum breytingum, þá eru þessar aðgifir ekki til hagnýtingar. [1:07:28] Að það er að hopa um betur saman. [1:07:31] Og líka bara. [1:07:32] Ég held að sé líka eins og við erum oft talað um. [1:07:34] Það er orðið mikið um unglingasafnar. [1:07:36] Og þess vegna held ég að sé svo mikilvægt. [1:07:39] Og stjórnmálamenn sem myndi. [1:07:41] Kíkja á þessi mál, þurfu svona ykkur faglegum forsendum. [1:07:43] Þeir sjá þetta. [1:07:45] Að það sem er raunverulegt verkefni. [1:07:48] Hjá borginni í sambandi við æskulismál. [1:07:50] Það er að auka þjónustu við ungt fólk. [1:07:52] Og auka opnartíma félagsmiðstöðva. [1:07:54] Og taka betur um allar þessar við komum. [1:07:56] Og hópa sem eru að myndast. [1:07:57] Annars verða bara veslunar minnst. [1:07:59] Og aðrir svona ofnibýri staðir. [1:08:02] Verða þá vettvangur einhverju æskunnar. [1:08:03] Og það er frýmislegt fram sem við erum ekki káltt með. [1:08:06] En Mathilde, borgarstjóri, [1:08:07] er að töluverður hluti. [1:08:12] Starfsfólksins, ekkert okkar borgar. [1:08:14] Sé kannski ekki beninist. [1:08:16] Til óþurðar. [1:08:17] En sé ónauðsynlegt. [1:08:19] Og Mathilde er að. [1:08:21] Það sé allt um mikið um veikindi. [1:08:23] Og hún boðar aðgerðir. [1:08:26] gegn því núna. [1:08:26] Hún er svo lítið að svara. [1:08:30] Kröfu. [1:08:32] Um það að. [1:08:33] Hefur opinberar þarf að. [1:08:35] Taka til. [1:08:37] Og taka sér ekstra takt. [1:08:40] Hún er að svara kröfu margra. [1:08:42] Með því sem hún er að gera. [1:08:43] Á sama tíma á ríkistótt. [1:08:44] Kristín Rúnar Frostadóttir. [1:08:46] Er ekki að gera neitt. [1:08:47] Hún er ekki að segja neinum upp. [1:08:49] Hún er ekki að svara neinum ákallum. [1:08:53] Það að ríkið þurfi. [1:08:54] Að læka kostnað með því að fækka. [1:08:57] Einhverjum hausum. [1:08:58] Þannig að þessar tvær konur. [1:09:00] Það verið að stafa ólíka sín á þetta. [1:09:02] Já, eða þessum horfóðar. [1:09:04] Hafa sínar skoðanir. [1:09:05] Það er tóltið skvítið að sjá. [1:09:06] Þessum eru miklir fylgismenni. [1:09:08] Hildar, sem er þá bara. [1:09:10] Alveg í þessu skerni. [1:09:12] Úr út um allt að raddir. [1:09:13] Mærandi að hún fær. [1:09:16] Mikil ómenntingu frá einhverju svona fólki. [1:09:18] Sem er tóltið sérstakt. [1:09:19] En sama fólkið er þá móti grýts. [1:09:22] Þannig að þetta snýst líka tóltið. [1:09:23] Um bara svona pólitík og annað slíkt. [1:09:25] Og það er líka tóltið. [1:09:26] Þessi pólitíska umræða. [1:09:28] Hún er svo óbóslega ónákvæm. [1:09:30] Það er bara. [1:09:30] Þú getur eins og þessu tilfelli. [1:09:32] Þá getur þið bara sagt einhverju hluti. [1:09:34] Og það er bara eins og einhverju hugmyndir í hausnum. [1:09:36] Og fólki séu bara einhverjar vísindalegar staðreyndir. [1:09:38] Samkvæmt þessu að draga niður. [1:09:41] Alls konar. [1:09:42] Draga niður hérna störf og segja upp fólki. [1:09:45] Og minga þjónustu. [1:09:46] Að það hefði engin áhrif. [1:09:47] Veistu hvernig mín kynni er. [1:09:50] Opinberum stofnunum eftir að unni aðeins sjálfur. [1:09:52] Við þurfum ekkert að fækka starfsfólki. [1:09:56] Við þurfum bara að breyta. [1:09:58] Hlutverk starfsmanna. [1:10:00] Við þurfum að auka heimildir. [1:10:02] Starfsfólks til þess að vinna sína vinnu. [1:10:04] Við þurfum að minga aðeins. [1:10:06] Þessa samræmingu allra hluta. [1:10:07] Við höfum gengið aðeins svo langt í teimisvinnunni. [1:10:09] Það þurfum við ekki hundra að lesa hana tölvupóst. [1:10:12] Að hann í sendan. [1:10:13] Þá bara vera hægt að treysta. [1:10:14] Við komandi fyrir því að senda. [1:10:16] Og það væri í rauninni miklu gæfulegra. [1:10:19] Að mínum að því miklu gæfulegra er í. [1:10:20] Gæðara samtali heldur en að vera alltaf að reka fólk. [1:10:23] Ég held líka bara. [1:10:24] Fyrir hverju áöpni þjónustu. [1:10:26] Að snúga, sko, ég bara. [1:10:27] Það er gildið alveg sumt fólk. [1:10:30] Með alveg svakala fordóma. [1:10:31] Og heila vanvirðingu fyrir mjög merkilinu störfu. [1:10:34] Þú veist, ég menna. [1:10:36] Það er verið að argast út í. [1:10:39] Eftirlýðstofnarnir, sem er að eftirlýð. [1:10:41] Með hinn og þessu, eins og það er í allt samfélag. [1:10:42] Að vera eftirlýslu. [1:10:43] Það er alveg vita mál, sko. [1:10:46] Þeir sem er að vinna í alls konar. [1:10:48] Solisut og fáið þessi alls konar. [1:10:50] Hérna. [1:10:51] Og róður og vissin, sko, bara fyrir að vinna. [1:10:54] Því að hafa hlut í lægi. [1:10:56] En sérstaklega með. [1:10:58] Eftirlýðstofnarnar, sko. Það er líka. [1:11:00] Margt sem bendir til þess að þær séu. [1:11:02] Um of nú þegar háðar. [1:11:04] Stóru fyrirtækjunum, enga fyrirtækjunum. [1:11:08] Þannig að það myndi líka auka. [1:11:10] Trú okkar á eftirlýðstofnarnar og starfsfólki. [1:11:12] Eftirlýðstofnarnar. [1:11:13] Ef starfsfólk telur sig að hafa. [1:11:16] Betri heimildir til þess að standa í ístæðinu. [1:11:19] Gegn öflunum. [1:11:20] Þetta er flókið. [1:11:22] Ef við sjáum út af báðum, sko. [1:11:23] Ég ætla hann ekki að fara út að hann hála í þess að fara í. [1:11:25] Eðrupumræðina, sko. [1:11:26] En áfengisumræðin og eitthvað svona. [1:11:29] Þú maður sér bara hvernig hann alltaf sínu verða. [1:11:32] Í eðrupumræðinu, við sem maður ekkert nákvæmlega hverjar að borga. [1:11:34] Fyrir það sem fólk var að segja. [1:11:36] Og allt í svona einhverju. [1:11:38] Vikill og óreiðu og vafa gangi, sko. [1:11:40] En það er líka alltaf. [1:11:42] Umhversunverð þegar maður horfir. [1:11:43] Að missa áfengisumræðina þegar maður sér að. [1:11:45] Samtöku veslunum og þjónustu, það snarar. [1:11:47] Úr einhverjum hundrað milljónum bara einni helgi. [1:11:49] Sem er sko 30 milljónum yfir. [1:11:51] Allt framleiða í líðhersumræðinu. [1:11:52] Til að búa allir einhvern bækling. [1:11:55] Það að þetta sé allt ómulett og vitlaust. [1:11:57] Og eitthvað svona, þá er það bara spurning hvernig maður. [1:11:59] Er alltaf að haka almennum umræðu. [1:12:01] Og þess vegna verður maður auðvitað að gera. [1:12:03] Þá kröfur að þeir sem eru stjórnmálamenn. [1:12:05] Að þeir séu. [1:12:06] Fyrstalega, sko, málumlega. [1:12:08] Og séu ekki. [1:12:11] Í umræðu sem er bara. [1:12:12] Ef við tökum þetta Reykjavíkurborg dæmi. [1:12:14] Það er bara átaklega eftir að horfa stjórnmálum með tala. [1:12:17] Eins og við tala, það er hljóta vita byttur. [1:12:19] Og svo er það hérna. [1:12:22] Einn gjáinn að. [1:12:24] Ef við förum nokkra áratu. [1:12:26] Eftir í tíman átni. [1:12:28] Þá kannski minnust. [1:12:32] Við þess að. [1:12:32] Opinberir starfsmenn, þeir voru. [1:12:34] Oft með lægri laun. [1:12:36] Heldur en fólkið í einkageiranum. [1:12:38] En höfðu meiri réttindi. [1:12:41] Meiri fríðindi, lengra frí. [1:12:42] Með betri veikinda réttindum og allt það. [1:12:45] Það er umhugsunarefni. [1:12:46] Til, ég að sumir, hvað. [1:12:48] Laun opinberra starfsmanna í. [1:12:50] Tilteknum störfum, þá er hérna ekki að tala. [1:12:52] Um framleiðni fólk. [1:12:54] Á gólfinu, sko, endilega. [1:12:55] Heldur, en það er umhugsunarefni, sko. [1:12:58] Að mörgum sem vinna hjá einkageiranum. [1:13:00] Finnst að. [1:13:02] Þetta jafnvægi hafi. [1:13:04] Raskast um. [1:13:06] Og þá opinberar. [1:13:08] Opinberir starfsmenninu í hag. [1:13:10] Og eitt hluti af umræðinu sem ég heyri. [1:13:12] Núna í mínu nærumhverfi. [1:13:14] Vegna þessar uppsagna hjá. [1:13:15] Reykjavíkurborg er að. [1:13:18] Þetta fólk sé að hvort þau eru að hafi verið. [1:13:20] Að hafa það allt og gott. [1:13:21] Þannig að, sko, en. [1:13:23] Þetta er flókið, það eru röglega margar. [1:13:25] Já, það eru röglega, og ég set ekki. [1:13:28] Sko, mér þetta eru alltaf allir misst bara. [1:13:30] Við getum líka að tekið annað. [1:13:32] Sko, segjum eitthvað fyrirtæki til bæð. [1:13:33] Það gerir eitthvað stanslokarsamir. [1:13:35] Eitthvað 10 miljónar, eitthvað 2 stjóra. [1:13:37] Út af einhverju dæmi. [1:13:38] Þau hefðu þetta hækkar keksið á þessu fyrirtæki. [1:13:41] Við súliðis, þannig að það eru ekki bara. [1:13:43] Það eru mjög, það eru mörg. [1:13:45] Neðaleg dæmi búin að koma upp í. [1:13:47] Og ég er alls ekki að verja það að fólk sé alls konar. [1:13:49] Á sykju og veðsyni, en sko. [1:13:51] Ríkistarfsfólk og bæjarstarfsfólk almennt. [1:13:53] Þetta er bara lálun og tjópmegnið. [1:13:55] Þessu öll, sem sjáðu til þessu. [1:13:57] Þetta vandamál er manna leikskólamegin. [1:13:58] Það er bara út af því að það er ekki borga eitt kaup. [1:14:01] Fyrir mikilvægt starf í leikskólum. [1:14:02] Það er alveg saman sem er ekki þar melli. [1:14:05] Og svo er þetta eitthvað geim. [1:14:06] Samtök atvinnuveitenda, þeir vilja. [1:14:10] Við þetta halda launum sem allra læstum. [1:14:12] Til þess að halda kostnaðinum í áætlun. [1:14:14] Þannig að, ég sko. [1:14:16] Skil einstakt ástand en. [1:14:18] Almenn regla er, sko, að byrja starfsfólk. [1:14:20] Er, sko, sinna starfsfólk sem við. [1:14:22] Meta það og trúa því. [1:14:24] Og hérna, en svo kemur. [1:14:26] Ímsliðt eins og þessar aðgerðir borgarinnar. [1:14:28] Það verður, þannig að, sko. [1:14:29] Trúst starfsfólksins, að því borgarinnar verður lítið sem ekkert. [1:14:32] Eða búið að fara í gerðum, svona hakka vel. [1:14:34] Þú segir ekki, þú bara sinni. [1:14:36] Þínu starfi, en. [1:14:37] Upp á liðs heldur vana að slíktu að fá. [1:14:40] Fólk með sér, eitthvað, það verður. [1:14:41] Örugglega mjög flókið núna næstu 3-4 árin. [1:14:44] Bjarni spurði. [1:14:45] Bjarni Benediktsson, nokkrum árum. [1:14:47] Hvort hann teldi ekki eftirsóknarvert að jöfnu. [1:14:50] Ríkti í samfélaginu, og nei, Bjarni. [1:14:51] Segir að hann teldi það ekki eftirsóknarvert. [1:14:53] Jöfnuður væri ekki á stefnuskrá sjálfstæðisflokksins. [1:14:56] Núna er. [1:14:58] Hérna, þetta lím. [1:14:59] Jöfnaðarins, það er að leysast upp. [1:15:02] Og við erum að pólíserast. [1:15:03] Við erum að sundrast, við erum að rífast meira og meira. [1:15:05] Hver svona grafkar til sín. [1:15:08] Það er líka merkilegt að því að. [1:15:10] Sjálfstæðisflokkurinn hefur átt mjög mikið. [1:15:11] Fólki sem hefur verið mjög félagslegur. [1:15:13] Sinna, Gunnar Tóraldsson heitinn. [1:15:15] Gamli sjálfstæðisflokkur. [1:15:16] Hann var sko þess. [1:15:18] Ég held þetta sé líka þegar þessi. [1:15:21] Gildi fara út úr öllu. [1:15:23] Í hjúpskyldum. [1:15:25] Að hægri stefnu. [1:15:26] Þá förum við inn í svona útreikninga. [1:15:29] Reiknimeistara brellur, sem eru bara eitthvað. [1:15:31] Svona Excel-formúlur, sem hafa. [1:15:33] Í raun enga þýðingu, nema. [1:15:34] Bókarslega. [1:15:36] Við erum eftir að býta nálinni með það. [1:15:38] Ef við erum að sko grafa. [1:15:41] Undan tækifærum þeirra sem að. [1:15:43] Standa höllum fæti. [1:15:44] Til þess að ná sterkri stöðu. [1:15:46] þá er það nú fljótt að koma í bakið á okkur. [1:15:48] í kostnaði. [1:15:49] Við verðum bara að gera það. [1:15:51] ég hef sagt að svona spartnari, [1:15:53] við erum ekki efnað á hann. [1:15:56] þannig að hann kemur í bakið á okkur síðar. [1:15:58] og það er bara slýs. [1:16:00] það þarf að standa vaktina [1:16:02] og það þarf að standa vörð um réttindi barnunga. [1:16:04] en þá þarf að búa um. [1:16:06] verðu að rasta það eins og öllum þeim hópum, [1:16:08] sem hafa veikar stöður í samfélaginu. [1:16:09] Þakka ykkur fyrir að taka þátt í því [1:16:12] að við, bara svona tveir félagsfræðingar [1:16:14] á kaffihúsi, erum að spjalla saman. [1:16:16] það er alltaf þægilegt að fá þig, [1:16:18] heimsókn, og hérna. [1:16:20] takk fyrir þína [1:16:22] visku og [1:16:24] þína einsýni í þennan geira. [1:16:27] og við erum ekki að hægt, [1:16:31] ekki að fara langt. [1:16:32] Ég heiti Kristinn Sigmundsson [1:16:35] og stiðja Samstöðina. [1:16:36] Samstöðin er óháð sjónvarpsstöð, [1:16:39] sem fjallar um þjóðfélagsmál [1:16:40] á vandaðan og yfirvegaðan hátt. [1:16:42] Ég skor á ykkur [1:16:45] að stiðja okkur með því að gerast áskrifendur. [1:16:47] Samstöðin er ómissandi. [1:16:57] Ertu, það verður kosið í Svíþjóð um helgina [1:16:59] og að því til leiði sláðu [1:17:02] á þráðin til Stokkhólms. [1:17:03] þar sem að Kristján Sigurjónsson, [1:17:05] framkvæmdarstjóri FF7, er staddur. [1:17:07] Blæs Kristján. [1:17:08] Ertu, ég þarf að skoða [1:17:11] skoðanakannanir [1:17:13] síðustu vikur og mánuði [1:17:15] og það er nú ekki mikil [1:17:17] svöblur í þessu. [1:17:18] það bendir allt til þess að verði stjórnaskipti. [1:17:21] það er ekki að næsta ríkistjórn í Svíþjóð verði lituð af [1:17:24] sósíaldemókrötum. [1:17:26] Nei, það er náttúrulega ekki svo vísst. [1:17:28] sósíaldemókratar eru að jafna [1:17:31] menn, þeir eru að missa fylgi í síðustu [1:17:33] könnunum. [1:17:33] og það er líka [1:17:37] vandaðinn sko [1:17:38] hjá þeim raugrænu [1:17:40] sósíaldemókrötum og bandamönnum þeirra [1:17:42] að mynda meirihluta, [1:17:44] því að það er síður en svo [1:17:47] eining milli þessara [1:17:48] fjögurra flokka sem eru [1:17:50] í þeim hluta, [1:17:53] þessum raugræna hluta [1:17:54] og ríkistjórn. [1:17:56] sem er það hæri flokkarnir, [1:17:58] að hún hérna hefur aðeins verið að bæta [1:18:01] vissi fylgi og það skrifast [1:18:03] eiginlega mest á það [1:18:04] fljótslyndi flokkurinn, frjálslyndir, [1:18:07] er að komast yfir [1:18:08] þröskuld, komast yfir fjögur prósent [1:18:10] og þar af leiðandi að fá sæti [1:18:12] á þingi. [1:18:14] þeirra hefur verið undir fjórum prósentum [1:18:16] bara í allt þetta kjörtímabil. [1:18:18] og hérna verður núna skriðugt [1:18:20] yfir og þar af leiðandi að koma [1:18:21] nokkuð fleiri sætum [1:18:23] til ríkistjórnaflokkanum. [1:18:25] en það er svo sem stendur tæft. [1:18:29] en á sama tíma [1:18:30] er mjög erfitt að sjá fyrir sér [1:18:32] hvernig ná að mynda [1:18:33] ríkistjórn [1:18:35] leita af jafnaðarmennum. [1:18:37] Er það vegna þess að miðflokkurinn og vinstriflokkarnir [1:18:40] eru of ólíkir [1:18:43] til þess að honga saman [1:18:44] í kringum stefnu ríkistjórnar? [1:18:47] Já. [1:18:48] og aðallega bara þennig að [1:18:50] miðflokkurinn vil ekki sjá [1:18:51] vinstriflokkana í sjálfsögðum. [1:18:53] og en [1:18:56] átt að segja á því að ef við ætlum að mynda [1:18:58] ríkistjórn með jafnaðarmönnum þá verðum [1:18:59] að vinna með vinstriflokkana [1:19:01] á einhvern hátt. [1:19:02] en sko líkur á því [1:19:05] að vinstriflokkarnir fái í gegn eitthvað af sínum [1:19:07] svona stórum málefnum [1:19:09] til þess að [1:19:10] í skiptum fyrir að styðja ríkistjórnina, [1:19:14] það eru litlar líkur á því. [1:19:16] Hvaða mál eru það sem að [1:19:18] miðflokkurinn [1:19:19] sér í stefnu vinstriflokkana [1:19:21] sem að hann getur ekki sætt sér við? [1:19:23] Sko, miðflokkurinn er [1:19:25] svona flokkur atvinnurekenda [1:19:27] og hérna [1:19:28] og svona litli fyrirtækja, [1:19:30] einyrkja og vill sjá [1:19:32] bara [1:19:32] lægri skatta á [1:19:36] atvinnulífið, í sjálfsögðu svona almennt, [1:19:38] meira frelsi, [1:19:39] meðan vinstriflokkarnir eru alls ekki þar, [1:19:42] vilja til dæmis setja á þennan miljardamæringaskatt [1:19:44] og það er svona það sem að [1:19:47] umhverfisflokkurinn styður líka. [1:19:48] en [1:19:49] miðflokkurinn vil ekki sjá. [1:19:50] og jafnaðarmenn eru náttúrulega [1:19:52] þessi gamli valdaflokkur hér í Svíþjóð [1:19:55] og þeir, eins og [1:19:56] einhvers staðar, sko, þeir gera allt til þess að [1:19:58] halda völdum, þannig að þeir munu kannski [1:20:00] og eru margir reyndir á því síðinu [1:20:02] að mynda ríkistjórn. [1:20:04] og það tókst þannig 2014 [1:20:06] eftir kostningarnar þar, þá [1:20:08] með svona [1:20:09] erfiðismunum en það hafðist. [1:20:12] en hvort það [1:20:15] takist núna, það er eiginlega [1:20:16] verið spurt um. [1:20:17] það er það sem mest er rætt [1:20:20] er hvernig eiginlega mynda ríkistjórn á Íslandi. [1:20:24] Sko, síðast var ríkistjórn [1:20:26] sem að sósíaldemókratar [1:20:27] létu að hún hefur eiginlega fallið upp [1:20:29] út af deilum [1:20:31] um leigumarkaðinn, hvort það ætti að vera [1:20:33] það er ekki réttmæt hjá mér [1:20:35] að vinstriflokkurinn vildi vera með [1:20:37] svona leiguskattar og halda [1:20:39] aftur að þekkingum á leigu. [1:20:41] en [1:20:41] miðflokkurinn [1:20:44] þóldi það ekki. [1:20:46] Nei, og svo hann var alltaf [1:20:49] hérna, hann var alltaf bara kosinn á fjörðum frosta. [1:20:51] þannig að það er eiginlega bara [1:20:52] klára tímabilið [1:20:54] eða þá að búa til kostningar, og þá getur kannski verið [1:20:57] bara að halda ári næstu kostninga. [1:20:58] þannig að flokkarnir eru svona veitt að halda [1:21:01] þetta út, bara til þessa ruglægi. [1:21:03] og hérna, [1:21:06] það er kannski að segja að þurfa að sitja [1:21:08] aftur í eitt ár eða tvö [1:21:10] eða þess aftar, heldur en að ná heilu kjörtímabili. [1:21:12] en, menn svona… já, já, það var mikil óeining [1:21:16] í því samstarfi og [1:21:17] ríkistjórnarsamstarfi. [1:21:20] núna er að minnsta kosti [1:21:21] það eru þrír flokkar [1:21:22] mótíratanna, sem eru bara eins og sjálfstæðisflokkurinn [1:21:26] og kristilegi demókratar [1:21:27] og frjálslyndi flokkurinn. [1:21:29] og þessir þrír eru svona stuttir [1:21:32] af Svíþjóð demokrötum, [1:21:34] sem eru að minnsta kosti [1:21:35] stærsti hægri flokkurinn, [1:21:37] öfga hægri flokkur. [1:21:38] þeir eru aðeins stærri en mótíratanna. [1:21:41] þeir styðja ríkistjórnina [1:21:43] núna, en vilja komast [1:21:45] í ríkistjórn, að fá sæti [1:21:47] þess að fá ráðherraembætti [1:21:49] á næsta kjörtímabili. [1:21:52] og það er eiginlega [1:21:53] það sem að sko jafnaðarmenn [1:21:54] nota mest í sinni kostningabaráttu, [1:21:56] það er að benda á hættuna á því að Svíþjóð demokratar [1:21:59] setjast í ríkistjórn. [1:22:01] og í gerðkvöldi [1:22:03] vorum við að heyra umræður [1:22:04] milli formanna þessara aðildaflokka, [1:22:05] Svíþjóð demokrata og jafnaðarmanna. [1:22:08] og formaður Svíþjóð demokrata [1:22:10] sagði að kostningabarátta [1:22:12] jafnaðarmanna snýst bara um það [1:22:14] að hata mig og flokkin minn, [1:22:16] og það er [1:22:18] kannski nokkuð til í því, [1:22:20] að þetta sé umræða [1:22:22] sem snýst mjög mikið um að halda [1:22:24] þeim frávöldum. [1:22:25] vinstrimenn vilja að halda Svíþjóð demokrata [1:22:28] frávöldum, [1:22:29] og sama tíma segja kannski [1:22:31] mótíratanna, sem eru þá [1:22:34] forsætisráðherra þá sé að leiða fram flokk [1:22:37] að vinstri meginn sé alveg [1:22:39] vonlaust að fara að vinna með vinstriflokkum. [1:22:41] þetta séu þessi tveir flokkar [1:22:43] í sænskri pólitíku, sem í raun og veru. [1:22:45] en það er það sem enginn vill vinna með. [1:22:46] En næsta bei, eins og í Danmörku [1:22:49] þá verði myndaðar ríkistjórnir [1:22:51] yfir miðjuna, eru líklegt [1:22:53] að það getur orðið í Svíþjóð? [1:22:55] Nei, sko, það er mjög aum [1:22:57] einmitt að það tókst í Svíþjóð, [1:22:58] nei, í Danmörku, maður orðaði það þannig [1:23:00] sko, að koma þessum flokkum [1:23:02] hægra og vinstramegin saman. [1:23:05] en það var þá að því [1:23:07] að það var náttúrulega klofningur [1:23:09] í venstre, stóra hægri flokkurinn [1:23:11] í Danmörku, sem laði slíkt líka, [1:23:13] sko, og hann fór svona á stað [1:23:15] í kostningar með það markmið [1:23:17] að búa til svona flokk, [1:23:19] nefnilega ríkistjórnir yfir miðjuna. [1:23:20] Það er enginn sem talar fyrir því [1:23:22] hér í Svíþjóð, í sjálfu sér, [1:23:24] nema kannski stærsta dagsblöð, dagsins nýheter. [1:23:26] Þetta er svona blautur draumur hjá þeim [1:23:28] að það verði myndir ríkistjórn [1:23:30] mótið ráðana og jafnaðarmenn. [1:23:33] en það er í sjálfu sér [1:23:34] já, í lengjum sér það fyrir sér [1:23:36] að það getur orðið, en við skulum ekki [1:23:38] úti lokan eitt, því að ef það tekst [1:23:40] ekki að mynda ríkistjórn eftir kostningar, [1:23:42] þá náttúrulega þurfa [1:23:43] flokkarnir að axla ábyrgð [1:23:47] á stjórnarstefnunni, [1:23:49] og þá er kannski [1:23:49] þessi ómöguleiki [1:23:50] bara eitthvað sem verður að horfa á. [1:23:52] Svíþjóðar demókratar, þeir mæla [1:23:55] svona ívið minna fylgi heldur [1:23:56] en hafðu síðast, þannig að þeir eru ekki í uppsveiflu. [1:23:59] þeir hafa stutt ríkistjórnina. [1:24:00] er þetta að lesa það úr því [1:24:03] að ef þeir hefðu verið [1:24:05] bara algjörlega fyrir utan ríkistjórn, [1:24:06] þá mætti ég rekna með því að þeir væru [1:24:08] meiri ískyldingu, er það gælt. [1:24:11] fyrir það að bera ómulegar ábyrgð [1:24:13] á ríkistjórninni, þó þeir séu ekki hlutverki, [1:24:15] eða er bara toppurinn [1:24:17] toppnum náð, að Svíþjóðar demokratar [1:24:19] geta ekki náð meira fylgi [1:24:20] heldur en svona 20% í Svíþjóð? [1:24:23] Já, ég held að það séu nú [1:24:24] já, svona blanda af þessu [1:24:26] hverju tökum sko, það er að segja [1:24:28] að toppnum séu mögulega náð. [1:24:30] en svo er það líka [1:24:32] að sko [1:24:34] núna eru flokkar [1:24:36] eða kjósendur flokkanna á hægri vanga. [1:24:39] til dæmis [1:24:40] kjósendur í frjálslynda flokksins [1:24:42] eða mótíratanna og Svíþjóðar demokrata [1:24:44] mjög líklega að [1:24:46] gera sér klárt í að kjósa [1:24:48] frjálshyggjuflokkinn. [1:24:50] til þess að koma honum yfir [1:24:52] fjögur prósent, svo að það verði hægt að mynda [1:24:54] þessa hægri stjórn. [1:24:56] þannig að það hefur verið að tala um svona [1:24:57] fólk sé að kjósa taktískt [1:25:00] til þess að halda [1:25:02] hægri flokkum, þannig að þá séu eitthvað [1:25:03] að detta af í frjálslynda flokknum [1:25:06] og Svíþjóðar demokrata yfir [1:25:07] til frjálshyggjuflokksins [1:25:09] til að koma honum yfir þessi fjögur prósent. [1:25:11] og þau séu að það hjá frjálslynda flokknum, [1:25:14] og þau fagna bara öllum [1:25:15] öllum atkvæðum með þetta. [1:25:16] Við þekkjum þetta svolítið í sögunni. [1:25:20] þetta var sagt að sjálfstæðisflokkurinn [1:25:22] hefði gert á tímum [1:25:23] vinstristjórnarinnar að lána [1:25:25] allþjóðarflokkinu atkvæði [1:25:26] þegar allþjóðarflokkurinn var [1:25:27] í hættu á að falla úr þingi. [1:25:30] en ég veit ekki alveg hvað [1:25:32] er satt í þessu, [1:25:33] og ég er svona erfið með að sjá [1:25:35] hljóðsettunar sem að gera þetta, [1:25:37] en ég langaði að spyrja [1:25:39] hvort þetta sé raunverulegt [1:25:40] eða hvort þetta sé svona [1:25:41] innistæðu litlar getgátur. [1:25:45] Það er alveg raunverulegt. [1:25:47] þetta er bara talað um að deila [1:25:49] fyrir hverju einustu kostningar, [1:25:50] að svona hægri ákveðinn hlut. [1:25:55] Þannig að það virðist að vera algjörlega [1:25:57] en svo hefur náttúrulega frjálslyndiflokkinn [1:25:59] hann hefur náttúrulega [1:26:01] tapað á þessu meirihlutastarfsemi, [1:26:04] því að það eru náttúrulega [1:26:05] margir kjósendur frjálsir [1:26:08] sem þola ekki að flokkurinn [1:26:10] sé í samstarfi við Svíþjóðar demokrata. [1:26:12] og þegar formaður [1:26:14] frjálslynda flokksins faðmaði. [1:26:16] Formaður Svíþjóðdemókrata [1:26:18] og blaðamannafundur hér [1:26:20] fyrir nokkrum mánuðum síðan. [1:26:21] Þá fór það alveg með mannskapinn [1:26:24] að einhverju leyti, nákraninn [1:26:26] hér í húsinu, hann hefur verið [1:26:28] frjálslyndur og aktífur [1:26:29] í starfi þeirra í mörg ár. [1:26:31] Hann sagði mér um daginn að bara [1:26:33] þarna var auðnablikið, þarna sagði þessi úrflokkur [1:26:36] eftir, já, eins og sé, margra ára tíð, [1:26:37] og sem bara virkur félagsmaður [1:26:39] bara þóldið til. [1:26:40] Jafnaðarmenn eru að [1:26:44] tapa fylgi [1:26:45] frá síðustu kostningum [1:26:46] og hafa líka verið að tapa fylgi [1:26:49] í kostningabaráttunni [1:26:51] fyrir aðeins fram á sömarið. [1:26:54] Þá voru þeir oftast mældir [1:26:55] allt upp í 32% [1:26:57] en eru núna með svona 27%. [1:26:59] Hvað [1:27:00] veldur þessu? Er fórstjórnin ekki [1:27:03] nógu [1:27:05] góð? Er hún ekki að vinna [1:27:08] betur? Hvers vegna ekki gefa Sósíaldemókrötum eftir? [1:27:11] Já, hægðir, þetta [1:27:14] sem hún nefnir, sko, fórstjórnin er bara ekki [1:27:15] nógu sterk, og það var nú bara [1:27:17] komið að könnun núna í áðan [1:27:19] sem sýndi, sannarlega ekki svo [1:27:21] að tiltrú á [1:27:23] Magdalena Andersson, formann í [1:27:25] jafnaðarmanni, að hún hefur fallið. [1:27:27] Kjósendurnir [1:27:29] eru minna en þeir hafa lengi áður verið. [1:27:31] Á sama tíma [1:27:33] og formaður kristilegra demókrata [1:27:35] er að bæta svona [1:27:36] ímynd sína, sem er nú alltaf frekar lítið [1:27:39] flokk, en hérna. [1:27:40] Þeir hafa líka verið að [1:27:43] eins og hafa verið talað við aðra, [1:27:45] jafnaðarmenn [1:27:46] og [1:27:48] miðflokkurinn lýsir náttúrulega mjög vel á það [1:27:51] að fá kristilega demókrata yfir [1:27:53] gráðuna til sín. [1:27:55] En svona [1:27:57] sjögulega síðan þá held ég að flestir [1:27:59] eru sammála um að það er mjög erfitt [1:28:01] að ímynda sér samstarf, jafnaðarmenn [1:28:03] og kristilega demókrata. [1:28:04] En það er engin spurning að [1:28:07] já, að bæði forsætisráðherra [1:28:11] og formaður miðflokksins, það er nú engin svona [1:28:15] sérmátur, sko, þetta er ekki [1:28:18] eftirminnilegir pólitíkusar í raun og veru, sko. [1:28:21] Já. [1:28:24] En þú ert búin [1:28:27] í Svíþjóð [1:28:28] hvað lengi, tíu ár? [1:28:31] Nei, [1:28:32] fjórtán ár. [1:28:34] Fjórtán ár, það er ölluvert. [1:28:35] Við langar mikið að spurja, sko [1:28:37] hverju breytir það fyrir svona [1:28:40] venjulegan Svíða, hvort þetta sé [1:28:42] ríkistjórn, lit af jafnaðarmönnum [1:28:44] eða hægri stjórn [1:28:46] í Svíþjóð. Því að stundum [1:28:48] finnst manni, sko, Sósíaldemókratar hafa [1:28:50] reyndar svolítið [1:28:51] hægri sinnað í stefnunni. Hver er [1:28:53] munurinn á þessu? Hverju mun breyta [1:28:55] hverju ríkistjóri verður? [1:28:56] Já, það er náttúrulega að tala um [1:28:59] til dæmis að ef það verður [1:29:01] miðvinstri stjórn, þá verður því áherslun [1:29:03] á kannski [1:29:05] grænmálum meiri [1:29:07] en hún hefur verið í hægri stjórninni. [1:29:09] Það er alveg auðljóst. Þegar hún er með ríkistjórn [1:29:11] sem er samin [1:29:13] af Svíþjóðardemókrötum sem eru mjög skepsis [1:29:15] gagnvart umhverfismálum [1:29:17] að þá lendir það svona í öðru sæti. [1:29:19] Þess vegna hefur verið að [1:29:21] ríkistjórnin verið að greiða nýjur [1:29:23] eldsneyti á bílana [1:29:24] og þess aftar. [1:29:27] Það getur verið einhver breyting [1:29:30] til dæmis varðandi þá stefnu. [1:29:31] Svo hefur nú [1:29:31] hægri stjórnin beitt sér fyrir því að [1:29:33] lækka hérna virðisaukaskatt á matvæli [1:29:35] nýverið, [1:29:37] í tímabundi, og maður tekur alveg eftir því [1:29:39] í búðinni að það er hérna búið að lækka. [1:29:41] En það hefur nú verið svona [1:29:43] jákvætt fyrir okkur svona venjulega neytendur. [1:29:45] En svona [1:29:47] sko, nú er ekkert verið að [1:29:49] deila um til dæmis á að Svíþjóð gangi í NATO [1:29:51] eða ekki. Það hefur náttúrulega verið svona hittamálið [1:29:55] í gegnum tíðina í Svíþjóð. Það er [1:29:57] náttúrulega bara frágengið. [1:29:58] Stuðningur er eiginlega flestar hópa við það. [1:30:01] En kannski, svona [1:30:02] hitt daglega líf kannski ekkert fara að breytast mikið [1:30:05] eftir hvore ríkistjórn er. [1:30:07] Og náttúrulega stóra [1:30:09] málið út af við varandi Svíþjóð [1:30:11] eða stóru fréttirnar af Svíþjóð síðustu ár [1:30:13] hafa verið þessi glæpastarfsemi [1:30:15] alltaf og þessi gengjabaráttan. [1:30:17] Jafnaðarmennirnir eru alveg [1:30:21] harðir á því að ef þeir [1:30:23] komast í vald á ný [1:30:25] að þá muni þeir halda áfram þessari stefnu [1:30:27] í Svíþjóðsko. Þannig að [1:30:29] þeir ætla ekki að gefa neitt undan því. [1:30:31] Og kannski til margra [1:30:33] eins og árangurinn sem hefur [1:30:35] náðst í þessu þó [1:30:36] en þá rísavaksi vandamál, [1:30:38] en skara núna en það hefur [1:30:41] lengi áður verið, er að [1:30:43] sá sem hefur verið dómsmálaráðherra [1:30:44] í ríkisstjórninni, einhvern veginn strandar [1:30:46] sem margir hafa kannski tekið eftir að hún er bladamannfundum [1:30:49] hún er rosalega stór. [1:30:50] Rokkinn hennar er ramur [1:30:52] en henni er halt fram. [1:30:54] Núna alveg í [1:30:56] allar umræður og vegum [1:30:58] í hels manna [1:30:59] þannig að forsætisráðherrann eða aðrir ráðherrar [1:31:02] hafa svona aðeins dregið sig í þessa [1:31:03] og henni er alveg halt fram. [1:31:06] Alveg hægri-vinstri, og það er [1:31:07] eiginlega svona verið að leita þessu [1:31:10] sko í stjórnmálaskýrindur. [1:31:12] Hér í Svíþjóð, það er verið að tala um að þeir séu [1:31:14] alveg klárlega að gera klárt [1:31:16] þeir munu [1:31:18] sem sagt taka við flokknum [1:31:20] fyrr en síðar. [1:31:21] En þeir hafa sem sagt lekið þessu að [1:31:24] bara ráðast gegn gengjunar [1:31:25] og nýtur hann vinsældar [1:31:28] vegna þeirrar vinnu. [1:31:30] Já, ég held að [1:31:32] þetta sé núna. [1:31:34] Hann gerir það og hann [1:31:36] er duglegur og bara [1:31:38] hann er klár pólitíkus. [1:31:40] Hann kemur vel fyrir þessu orði [1:31:42] og er svona sjarmirandi. [1:31:43] Hann [1:31:46] segir að það sé eina sem [1:31:48] hans helst er veikleiki, [1:31:50] það er að hægt sé að tala. [1:31:51] En hann heldur orðum alveg ótrúlega [1:31:54] og við gerum það. [1:31:55] Hann, en ég veit með að setja púntin. [1:31:57] Er [1:31:58] gengjastríðið [1:32:01] og svo það sem heitir í Ameríku [1:32:05] affordability eða cost of living [1:32:07] í Bretlandi, sem eru oft [1:32:09] stóru mál kostninga, [1:32:11] svona næri okkur í tíma. [1:32:13] Er þetta gengjastríðið og svo bara [1:32:15] dýrtíðin [1:32:18] og kostnaður lífskjara almennings. [1:32:21] Já, en hérna er alltaf mælsnið [1:32:23] nú alltaf nokkuð verðbólka lengur, sko. [1:32:25] Þannig að allavega ekki tímabundin. [1:32:27] Þannig að það er allavega ekki verið að [1:32:29] tala um verðbólku eða vörum [1:32:31] En er það vegna þess að þeir greiða nýður [1:32:33] eða lækki skatta á [1:32:35] eldsneyti og mat? [1:32:37] Já, já, matvælin hjálpa kláru þar. [1:32:39] Og svo hefur sænska krónan [1:32:41] styrkst síðast og hún var veik, [1:32:43] og þar af leiðandi var innflutningurinn dýrari. [1:32:44] Þannig að það ítti [1:32:47] undir hærri matvæla verð. [1:32:48] Það hefur hjálpað, og svo [1:32:50] eins og ég sagði áðan, sko, [1:32:52] þegar að jafnaðarmenn eru í sjálfu sér alveg [1:32:54] tilbúinir að taka við sömu stefnu [1:32:56] og hægri stjórnin hefur fylgt í [1:32:58] þessari gagnvart gengjónum [1:33:01] og öðru, sko, og ég vil í þessari málum að einhverju leiti [1:33:03] að þá hérna [1:33:05] verði það kannski minna mál en [1:33:08] ætla mætti, sko. [1:33:10] Svo ég bara hafði gert því þar mörgu. [1:33:11] Já, og það er bara [1:33:14] náttúrulega alveg klárlega að bara [1:33:15] sjá horfa alveg rosalega til [1:33:17] Danmerkur þegar kemur að þessum [1:33:19] málum. En hafið þið [1:33:21] einhver áhrif kostninganna sem urðu [1:33:23] í Þýskalandi [1:33:25] í hérna [1:33:26] Sakslandi-Anhalt, [1:33:28] það sem AFD [1:33:31] fékk 43 [1:33:32] plús prósent atkvæða? [1:33:35] Hafið þið einhver áhrif á [1:33:36] í Svíþjóð? [1:33:39] Nei, ég held að ég geti ekki sagt það [1:33:41] núna, sko, en ekki [1:33:43] allavega eins og staðan er núna [1:33:44] að það hafi verið eitthvað sérstaklega tengt saman við [1:33:47] fylgið Svíþjóðdemókrata, [1:33:48] að fólk sé brúðið og þar af leiðandi [1:33:53] vilji kjósa þann flokk. [1:33:54] Það kemur kannski út í ljós [1:33:56] í kjörkönnunum. [1:33:59] En það er nú stundum sagt að Svíþjóðdemókratan [1:34:01] mælist lægri í [1:34:02] skoðunarkönnunum en í kjörkönnunum, [1:34:04] því að það er svona rætt [1:34:07] í að fara í flokkinn fyrir jú, næstum því [1:34:09] sjóma að það hefur einhverju leiti. [1:34:11] Svo minn hann að segja að [1:34:12] kona hans sé hægri að hann myndi alltaf kjósa Svíþjóðdemókrata, [1:34:15] því þá fá þeir aldrei að [1:34:16] fara með henni upp í rúm aftur. [1:34:17] Eins og ég veit nú bara beint í [1:34:20] eitt eftasta stjórnmálaskýrenda í Svíþjóð, það segði þetta svona [1:34:24] þannig að það er [1:34:26] svona, þannig að það er nú [1:34:28] svo smuggið útiloka að Svíþjóðdemókratan [1:34:30] færist eitthvað yfir [1:34:32] 20%. [1:34:32] En ef að það gerist, og ef að hægrið [1:34:36] hefur möguleika á að mynda [1:34:38] ríkisstjórn, munu þá Svíþjóðdemókratar [1:34:40] verða raunverulegar aðilar [1:34:42] ríkisstjórnar? Er við hinir flokkarnir [1:34:44] tilbúnir til þess? [1:34:45] Já, ég held slokkur. [1:34:48] Hann er alveg búin að opna [1:34:49] á þá umræðu, en Kristilegu demókratar [1:34:52] eru svona svolítið núna að segja [1:34:53] svona, en já, við erum ekki alveg búin að lofa [1:34:56] þessu, sko. Þannig að þeir eru [1:34:58] aðeins að draga lappina með þetta, en [1:34:59] á sama tíma að segja [1:35:01] jafnaðarmenn, bara heyrðu, það er búið að lofa [1:35:04] Svíþjóðdemókrötum [1:35:06] þessum sætum, en nú stendur valið [1:35:07] á milli þess að þeim kjósið okkur [1:35:09] komist hjá því að vera með [1:35:11] fjóra eða fimm ráðherra frá þeim, [1:35:13] eða þá að, hérna, því [1:35:15] já, þetta er hættan [1:35:17] ef þeim kjósið okkur ekki. [1:35:19] Þetta eru spennandi [1:35:22] aðstæður. Þetta er snúið. [1:35:23] Já, þetta er mjög spennandi, en eins og ég segi, [1:35:25] þetta snýst mjög mikið um bara [1:35:27] stjórnamyndunina, sko [1:35:28] hvernig ná að mynda stjórn [1:35:31] í þessu landi, og það tók langan tíma [1:35:33] síðast. Eins og staðan er núna [1:35:35] þá er viðbúið að myndun taki mjög langan tíma [1:35:37] aftur. Þetta snýst um stjórnamyndun [1:35:39] og svo kannski meira um [1:35:41] leikhúsin, frekar heldur en um [1:35:43] málefni eða stefnu. [1:35:44] Já, þess vegna síðast í dag [1:35:47] var það þar en auðvitað [1:35:49] við erum að deila um engarækstur í [1:35:50] heilbrigðiskerfinu og í mentakerfinu. Ég meina, [1:35:52] það er mjög umdeilt að hér séu engaskólar [1:35:54] þar sem að þessi reykaskóli getur [1:35:56] tekið út, sem sagtði að greitt sér [1:35:58] fyrir annað, og þar sem það er svolítið [1:36:00] sérstökt kerfi. En þetta hefur verið hér [1:36:02] síðan 92 eða svo, en [1:36:04] svo svolítið hefum við að vilja bara stoppa [1:36:06] þetta. Meðan að [1:36:08] miðflokkurinn er kannski ekki alveg [1:36:10] á þessum línum sem á mögulega [1:36:12] að fara að vinna með hann. En að, jú, það hefur náttúrulega verið [1:36:15] mikið rætt líka. En svona [1:36:17] núna snýst þetta mjög mikið um [1:36:19] stólaleik og hverjir [1:36:21] geta unnið saman. [1:36:23] Já, mentamálin [1:36:26] eru kostningamál. [1:36:27] Nú var að koma písakönnun þar sem að [1:36:29] Svíar fóru eitthvað duglega niður [1:36:31] eða ekki. Varstu var við umræðurnar [1:36:33] þar? Jú, jú, jú, og það er. [1:36:35] bara eins og [1:36:36] í Norri og Danmörku [1:36:39] og svo er þetta á Íslandi líka, sko, það er [1:36:41] allstaðar, er þetta [1:36:43] alltaf nýðinlega, sko, en hérna [1:36:45] og mikið, jú, jú, þetta er [1:36:48] mikið rætt hér líka [1:36:49] og þykir, hérna, áleitið nekkir [1:36:51] þeir hafa verið [1:36:53] með mentamál lengi hér, eða svona [1:36:55] nokkuð lengi, hérna, frjálslyndi flokkurinn [1:36:57] og [1:36:58] á sama tíma reyna þau að koma sér yfir fjölgópstinn [1:37:01] þá er þetta náttúrulega ekki góðar fréttir, sko, fyrir þau [1:37:03] en [1:37:05] verður við ekki bara að segja [1:37:08] þetta sé allt [1:37:09] símónum og TikTok [1:37:11] og snappakennarum. [1:37:13] Þetta sé ekki galli við [1:37:15] metakerfið sjálft, þetta verður ekki leiðinlegt [1:37:17] þessi í Svíþjóð. [1:37:19] Svíþjóð gerði náttúrulega mikla breytingu á metakerfinu [1:37:21] sínu þarna á tíunda áratugnum. [1:37:23] Já, ég meina, og ég [1:37:25] eins og ég segi, með töpuldina í skóla [1:37:27] hérna, hefur verið mjónað með öllu sem snýr að [1:37:29] skólanum hér, þannig að ég, hérna [1:37:31] allavega, hérna [1:37:32] er bara, hérna [1:37:34] og þetta er alltaf verið að ræða [1:37:37] þetta er hvað sem margir kennarar ræða að vera [1:37:39] um auksmarka nýjamöndur [1:37:41] og allt þetta, sko [1:37:42] en mér finnst svona almennt að virki [1:37:45] kerfið mjög vel, og, hérna [1:37:47] já, [1:37:49] en þetta er [1:37:51] þetta með yngareksturinn sem [1:37:53] fer mjög tönar á mörgum [1:37:55] og skiljanlegar, því það er náttúrulega [1:37:57] svolítið skrítið, þessar miklu argryslu [1:37:59] sem hafa verið út um mörgum af þessum mentastofnum. [1:38:01] Já, verður, Kristján, takk fyrir að taka [1:38:03] síman [1:38:04] og [1:38:07] rappa við okkur um kostina þess að vera helgina. [1:38:09] Engin mál. [1:38:11] Lér spes. [1:38:13] En við ætlum að halda áfram við rauðaborðið, [1:38:15] við erum alltaf að reyna að skilja heiminn. Næsti kafli: [1:38:15] Góðir fjölmiðlar [1:38:19] eru mikilvægur [1:38:21] partur af því súrefni [1:38:23] sem sér hverju samfélagi [1:38:25] þarf á að halda. [1:38:26] En góðir [1:38:29] fjölmiðlar, þeir þurfa ekki endilega [1:38:31] að vera hlutlausir, [1:38:33] en þeir verða [1:38:35] að vera sjálfstæðir. [1:38:37] Alveg eins og góðir [1:38:39] háskólar og trúverðugir dómstólar [1:38:41] þurfa að vera [1:38:43] sjálfstæðir. [1:38:45] Þeir þurfa að [1:38:47] þjóna fólkinu, [1:38:49] ekki valdinu. [1:38:51] Ég heiti Þorvaldur [1:38:53] Gilvarsson, og ég [1:38:55] styð samstöðina. [1:39:03] Það þarf að vera sínenni. [1:39:31] Það þarf að vera sínenni. [1:39:32] Stundum er gott að vera í fyrir, [1:39:33] stundum er gott að vera í virkni. [1:39:35] Það hentaði mér vel að vera [1:39:38] í fríu sumar. [1:39:38] Ég stundum átta mig á að það er auðvitað frívægt, [1:39:41] það er eitthvað í mér [1:39:43] sem kalla ramma og rútínu. [1:39:45] Og ef það [1:39:48] rugglast rútínan hjá mér, [1:39:49] þá get ég lent í einhverjum vandraðum. [1:39:51] Ég tekki það líka. [1:39:54] Ég held að það sé [1:39:55] flestum eitthvað blanda. [1:39:57] Ég hef séð það hjá fólki [1:39:59] sem er undir miklu álagi. [1:40:02] Við vetrun og allar sér að [1:40:03] þau fái kvild við svo mörði [1:40:04] að þau fellur þá grípi að skipa [1:40:06] og ekki að fríða og unákvæmlega. [1:40:07] Við lítum þannig á. [1:40:11] Ólafur, fyrst við höfum [1:40:14] nú kynntst, og þú hefur komið [1:40:16] hingað margt oft áður. Við lítum þannig á [1:40:17] að við séum í rauninni bara báðir [1:40:19] þáttastjórnendur, báðir [1:40:22] gestir, og svo má ég segja [1:40:23] að það er engin hýrarkía hérna við borðið. [1:40:25] Við erum bara tveir [1:40:27] kallar á miðjum aldri, [1:40:29] sem ætlum að reyna að láta gott á [1:40:31] ykkur leiða. Góð kynning. [1:40:33] Einu sinni faldi ég [1:40:35] það áratugum saman að [1:40:37] ég hefði lent í mjög alvarlegri [1:40:39] geðveiki upp úr tvítugu [1:40:40] og var 1988 [1:40:43] til 1989 [1:40:45] alveg sérstaklega veikur [1:40:47] maður, [1:40:47] en alltaf funksjónal fyrir [1:40:51] rútinu einhverja daga, þrjá daga á geðdeild, [1:40:53] alltaf í vinnu [1:40:54] þegar það bráðist, [1:40:57] að mér. [1:40:57] Og þegar ég var aftur frískur, [1:40:59] þá upplifði ég ekki [1:41:01] sigur [1:41:03] heldur skömm [1:41:04] að hafa komið mér í þessar aðstæður, [1:41:07] vegna að þetta var áfengistengt. [1:41:08] Þetta var tengt að ég hefði ekki sofið [1:41:11] heilt sumar af því að ég var [1:41:12] svo upptekin að gera eitthvað annað eða einhverja vitlisu. [1:41:15] Þannig að liðu [1:41:17] áratugir hjá mér, [1:41:18] þar sem ég passaði með að enginn fengi að vita [1:41:20] neitt um fortíðina. [1:41:21] En svo, bara núna þegar líður á starfsæfina [1:41:24] og það stutt eftir [1:41:26] til ákveðinna ára í mínu [1:41:28] ferli, átti ég mig á því að [1:41:31] atvinnurekandinn [1:41:32] mun ekki svifta mig vinnu [1:41:34] fyrir að segja frá þessu. [1:41:35] Þá einhvern veginn kviknaði hjá mér [1:41:38] þessi löngun og kvött að bara tala [1:41:40] frjálst um mína fortíð og reyna að hjálpa [1:41:42] ykkur þarna úti, sem upplifið [1:41:44] ykkur einu á götunni [1:41:45] og svona í ákveðinni, [1:41:48] hvað maður að segja, [1:41:49] leynd. [1:41:51] Og þú hjálpaðir þessu samanlega [1:41:54] til við allt þetta. [1:41:56] Þegar þú í fyrsta þætti [1:41:58] okkar kynntu lýstir [1:42:00] þínum áskorunum. [1:42:02] Þetta er svona eitthvað sem [1:42:04] mér finnst í raun að þurfa að segja [1:42:06] við hlustendur árangurs vegna, [1:42:08] að sömur eru [1:42:10] kannski að koma hérna að fylgjast með okkur [1:42:10] í fyrsta skipti. Ég held að það sé mikilvægt. [1:42:12] Ég fæ mikil viðbrögð á þetta [1:42:14] og það hjálpar okkur líka að flytja [1:42:16] þann boðskap [1:42:17] að við þurfum öll að huga [1:42:19] að geðheilsunni. [1:42:20] Og [1:42:22] það er ekki okkar enga mál [1:42:25] ef [1:42:28] geðheilsa einstaklinga [1:42:29] er mikilvægt fyrir geðheilsu [1:42:32] hópsins, og þá er ég [1:42:36] að tala um fjölskylduna eða samfélagið, [1:42:38] allt. [1:42:39] Þannig að það er dýrmæt að huga [1:42:42] að geðheilsunni. [1:42:44] Og ég hef svolítið verið [1:42:46] með huganum í dag, því að ég vissi að ég var [1:42:48] á leiðinni til þín, [1:42:49] hvar við bærum stöndið. [1:42:52] Við tölum um [1:42:52] það þrátt fyrir allt, [1:42:54] að fordómar séu minni. [1:42:56] Og fólk tekur í vel [1:42:58] að við tölum svona, eins og þú ert að lýsa. [1:43:00] En það hefði þó kannski verið [1:43:02] eitthvað skrítið [1:43:04] fyrir 10-15-20 árum síðan. [1:43:05] Fordómar eru minni, [1:43:07] við erum með opna umræðu. [1:43:09] Þó að ég þakka fólkinu sem stígi fram [1:43:11] og tala um sín mál. [1:43:13] Þá spyr ég [1:43:15] hvað er þá næsta skref [1:43:18] ef við erum að tala um [1:43:20] þetta í stærra samhengi? [1:43:22] Næsta skref lítur að vera [1:43:24] að huga að forvörnum. [1:43:26] Við erum að nota tæki [1:43:29] fyrir að tala meira um þessi mál [1:43:30] til þess að hjálpa hverjum einum [1:43:32] sem er í vanda [1:43:33] til þess að vinna að geðheilsu þeirra. [1:43:37] Ef við tekum svona smá út úr [1:43:39] og maður er svona vel út af öngum, [1:43:41] hefði ekki átt að koma fram [1:43:43] betri niðurstöður í písa-skólanum? [1:43:46] Fyrst að við höfum verið að gefa [1:43:49] börnum á Íslandi [1:43:51] einbetingar, [1:43:52] bætandi lyf, [1:43:53] síðasta áratug. [1:43:54] Það hefur gjör aukist notkun þeirra. [1:43:56] Maður hefur viljað sjá árangur [1:43:58] í einhverjum svona mælingum. [1:43:59] Þar eru þær með sínar takmarkanir, [1:44:01] skilu hver að fara. [1:44:02] Þar eru til mælingar á innlagnartíðni [1:44:05] og sjálfsviðum, sem eru oft mælikvarðar [1:44:07] á hvaða geðsjúkdómar en meðferðir skila árangri. [1:44:10] Það er að segja sem stendur [1:44:11] að því miður sjást ekki miklar [1:44:14] breytingar, þrátt fyrir allar meðferðir. [1:44:16] Þannig að [1:44:18] mér hefði fundist svo gott [1:44:20] ef þú hjálpaðir mér í dag [1:44:22] að við hugsaðum hvað [1:44:23] ef við erum að tala um gildi þjónustunnar [1:44:25] og fjölbreytileika í henni [1:44:26] og kosti og galla. [1:44:27] Og kannski ef maður leyfir sér að segja [1:44:30] ákall um breytingar. [1:44:31] Að við megum ekki verið [1:44:35] eitthvað fari sem til er í [1:44:37] fortíðinni, [1:44:37] við verðum að horfa fram á veginn og hugsa [1:44:39] að við erum búin að ná tökum á fortíðarvanda, [1:44:41] ekki að fullu gert, nægilega mikið [1:44:43] að fara að tala um aðra hluti, [1:44:45] eins og til dæmis [1:44:47] þjónustu menningu [1:44:49] eða fjölbreytileika [1:44:51] í þjónustunni. [1:44:52] Þetta held ég sé mjög mikilvægt, [1:44:56] Ólafur, og það er mjög gott að þú [1:44:57] takir þér orðin fórtumar í mun, [1:44:59] því að það er akkurat það sem þarf [1:45:01] og bakvið að ég [1:45:03] held minni sögu leyndri [1:45:05] og fannst að ég mætti enginn láta [1:45:07] vita af henni. [1:45:08] Það er horrendi vegna þess að það eru innbyrðis fórtumar [1:45:11] þar sem við gerum greinarmun [1:45:13] á beini sem brotnar [1:45:15] og huga sem brotnar. [1:45:17] Og hérna [1:45:19] enn þann dag í dag er náttúrulega ekki [1:45:21] jafnræði þarna, [1:45:22] en betri staða. [1:45:24] En ég finn það [1:45:29] og ég bara þori að segja það hér [1:45:31] að það kemur [1:45:33] fyrir að fólki með [1:45:36] geðraskanir [1:45:37] er mismunað í heilbrigðiskerfinu. [1:45:38] Við sjáum það læknar [1:45:41] og ég þori kannski ekki að segja [1:45:43] að þessar fórtumar séu til staðar, [1:45:45] það getur líka verið [1:45:47] að það sé fólk með sjúkdóma [1:45:49] þar sem að fylgir hegðunartruflun [1:45:51] og samvinna er erfið [1:45:53] og eitthvað svona stjórnleysi [1:45:54] tengt veikindunum. [1:45:57] En þarna [1:45:59] ekki ætlum við aðeins betur. [1:46:00] Þess vegna tala ég um [1:46:01] þjónustu menninguna. Er það [1:46:03] eðlilegt að þurfa að bíða [1:46:05] lengur eftir þjónustunni, [1:46:07] heldur en maður er með [1:46:09] alvarlegan sjúkdóm, heldur en [1:46:09] ef maður hefur krabbamein? [1:46:13] Allmargir fyrirlesarar, sem að ég [1:46:15] hef heyrt tala um, [1:46:17] til þess að ég rekast á [1:46:19] fordóma og eitthvað, fíkni [1:46:21] sem er geðsjúkdómur. [1:46:23] Ég held að það sé, og við verðum að taka [1:46:25] á okkur þar líka, fagfólki. [1:46:27] Við erum með fordóma þar líka, [1:46:29] en þar getum við [1:46:31] varað okkur að segja að þar er oft líka [1:46:32] erfiðleikar í samvinnu, [1:46:36] eins og skorti, eins og ég [1:46:39] og veikinda tilfinninga. [1:46:40] Samvinna er erfiðari. [1:46:44] Við þurfum að færa okkur [1:46:45] samt nær og nær [1:46:47] í fíkni sem sjúkdómsmál, [1:46:50] af því að þetta er ekki eitthvað sem fólk velur sér. [1:46:53] Við þurfum að varast þessa hugsun [1:46:56] að þetta sé þér að kenna, [1:46:57] þú dragast á sínum tíma. [1:46:58] Þannig að segiru, þetta er ekki eitthvað sem fólk velur sér, [1:47:02] en einhver hluti [1:47:03] okkar segir: [1:47:05] þetta er rámt, Ólafur, [1:47:06] þetta er eitthvað sem fólk velur sér. [1:47:08] Þú þurftir ekki að drekka allt þetta brennivín [1:47:11] til þess að verða háð. [1:47:12] Það er alveg rétt, [1:47:13] en þetta er svo áður sem við förum út í það núna. [1:47:15] Það er þess vegna, [1:47:17] að skortir góða umræðu [1:47:19] um umgengnina [1:47:21] við fíkniefnin [1:47:23] og aðgengið. [1:47:26] En talandi um þessi mál [1:47:28] í víðara samhengi, [1:47:29] þá vil ég svo skemmtilega til, Ólafur, [1:47:31] að bara fyrir þessa viku [1:47:33] kom hingað [1:47:36] Auður Akselstóttir hjá Hugarafli, [1:47:37] stofnandi Hugarafls, [1:47:40] sem sagði mér [1:47:42] í fullt hinskilni [1:47:43] að hún hefði sjálf glímt við [1:47:45] þunglindi [1:47:46] í kjölfarið á því að [1:47:50] hún var fyrir mjög hróttilegu einaldi [1:47:52] á vinnustað. [1:47:53] Í stað þess [1:47:55] að leggjast í kvöl, [1:47:56] þá nýtti hún sér vanlíðan [1:47:59] til þess að stopna Hugarafl. [1:48:01] Stórkostlegt að segja. [1:48:04] Ég skoðaði viðfórskannanir [1:48:07] hjá notendum Hugarafls [1:48:09] og mæla mjög góða [1:48:12] þjónustu hjá þeim. [1:48:13] en Auður segir að hugarafl [1:48:16] sé oft síðasti viðkomustaður [1:48:18] fólks sem þarf [1:48:20] á geðræknis hjálp að halda. [1:48:22] og við rætum svolítið [1:48:25] í þessari viku [1:48:26] neikvæðar sögur [1:48:32] hennar umbjóðenda. [1:48:33] Það sem fólk hefur að segja [1:48:35] í rauninni frá mönnum eins og þér, [1:48:37] geðlæknar hins opinbera, [1:48:40] geðlæknar á spýtum, [1:48:42] til huna. [1:48:42] Hún var ekki að tala sérstaklega um þig [1:48:43] en hennar skjólstæðingar, [1:48:48] margir hverjir, [1:48:49] þeir vilja meina það að [1:48:50] jú, fólki líður illa. [1:48:53] Það fer tíma hjá geðlækninum, [1:48:55] það er svo heppið að það hefur [1:48:57] efni á að fara til geðlæknis. [1:48:59] Og það er svo heppið að það er [1:49:01] einhver geðlæknir laus. [1:49:02] Svo kemur einhver sjúkdómsgreining, [1:49:05] hún er [1:49:07] ekki vald eflandi [1:49:09] heldur getur verið vald sviftandi, [1:49:12] segir Auður. [1:49:12] Svo kemur lyf þá, [1:49:15] en svo er bara búið. [1:49:17] Og Auður segir, sko, það vantar [1:49:19] jafningagrunn, það vantar mennskuna, það vantar [1:49:21] tíman, það vantar [1:49:23] humaníska í þessu öllu. [1:49:25] Sá veikur, svo sem er andlega [1:49:27] veikur, hann þarf ekki síður [1:49:30] sko hlýju [1:49:32] nálgun áhuga. [1:49:33] En [1:49:33] ég hlusta það að vakti vegna þess að [1:49:38] án þess að ég þekki þessa sögu [1:49:40] í dag, hvað það er að vera að [1:49:41] geða ykkur og leita [1:49:43] til geðlækna með þjónustu. [1:49:45] Þá grunar mig að [1:49:48] eiginlega allir geðlæknar á landinu [1:49:50] séu allt og busi. [1:49:51] Það sé mjög stuttur tími [1:49:53] fyrir hvern sjúkling. [1:49:54] Það sé ekki talin [1:49:57] vera [1:49:59] kringumstæður fyrir [1:50:01] persónulega nálgun eða eitthvað slíkt. [1:50:03] Skástrálin sé bara [1:50:05] skrif upp á lyf. [1:50:06] Já, það er [1:50:09] ég þekki vel til við þar [1:50:11] og starfsemin í hugarafl [1:50:13] er unnin með þeim mjög lengi [1:50:15] og þetta er mjög merkileg starfsemi, [1:50:17] og ég held að sé mikilvægt [1:50:19] samt að túlka ekki [1:50:21] orðin þannig að það séu þeir sem eru [1:50:23] óanægðir sem lenda þar, það held ég ekki. [1:50:25] En það er ekki síðasta úrræði. [1:50:28] Og kannski held ég líka [1:50:29] fólk sem hefur annaðhvort áhuga á [1:50:31] eða burðum til að taka málin í sínar hendur [1:50:33] og en hefur samt verið alvarlega veikt. [1:50:36] Og það er nú [1:50:38] það er nú það sem ég held að við viljum [1:50:41] öll, ég held að við séum öll sammála [1:50:43] um það. Og valdeflingin sem hún [1:50:45] kennir er mjög örugglega gott tæki [1:50:47] til þess. [1:50:48] Ég held [1:50:51] samt, sko, [1:50:52] það er [1:50:54] ekki sá að [1:50:57] við brjótum þetta svolítið niður [1:50:59] og tölum fyrst um aðgengi. [1:51:00] Það er ekki alveg nægilegt aðgengi [1:51:03] eða nægilega auðvelt aðgengi [1:51:05] í dag, en það getur verið svolítið [1:51:07] mismunandi fyrir hópa. [1:51:08] Og það er svolítið áhugavert [1:51:10] og við geðlæknar höfum miklað á aðgengi [1:51:12] því aðgengi sé ekki nægilega gott fyrir [1:51:14] hópa sem eru mikið veikir, [1:51:17] einstaklinga sem eru [1:51:19] geðfallaðir. [1:51:21] Við höfum [1:51:23] áhyggjur af því að gamalt [1:51:25] fólk komist ekki auðvitað [1:51:27] til geðlæknis, því þar eru margir [1:51:29] með kvíða og depurð. [1:51:30] Og þetta höfum við áhyggjur [1:51:33] af fólki sem að [1:51:35] er svona [1:51:36] í aðstæðum mjög samfélaginu. [1:51:38] Það fær svo sem líka þjónustu annars staðar [1:51:40] en hjá okkur geðlæknunum. [1:51:41] En geðlæknisþjónustan er [1:51:44] hún er kannski ekki [1:51:47] eins aðgengileg og fólk vill meina [1:51:49] og viðtölin eru með samningunum [1:51:51] við tryggingastofnun mikið [1:51:52] niðurgreidd. [1:51:53] Þó að það mætti sjálfsagt [1:51:56] gera betur þar, [1:51:57] það er bara mjög gott miðað við [1:52:01] það sem gengur og gerist [1:52:02] í öðrum löndum. [1:52:03] Og það hefur tekið skref sem við bíðum lengi [1:52:06] eftir, að sálfræðingar eru líka niðurgreiddir [1:52:08] og það kerfi er komið á. [1:52:10] En þá vekur athygli að [1:52:13] það er eins og það kerfi nýtist [1:52:14] ekki nægilega vel, hvort sem það er að sálfræðingar [1:52:16] vilja ekki vinna þarna. [1:52:18] Ég hef ekki skýring á því. [1:52:20] Allavega að fyrir fólk sem er veikur, [1:52:23] það getur komið til geðlæknis á Íslandi. [1:52:25] Þó leiðin sé ekki alveg eins og rennibraut [1:52:27] hvað er þrýst fimm, hún skallið, [1:52:28] það fer niður í það. [1:52:30] En það er nálægt [1:52:32] í upp, [1:52:34] ef við getum að vera alveg upp í 25 krónum. [1:52:36] Þannig að það er mjög dýrt. [1:52:37] Það er svo lítil niðurgreiðsla þar [1:52:40] að það verður auðvelt að breyta því, [1:52:41] þannig að þú komið með niðurgreiðsluna. [1:52:44] Kannski ekki fyrir fjórða eða fimmta veital. [1:52:45] En þetta er með aðgengið. [1:52:48] Síðan er að hvernig kerfið er uppbyggt [1:52:52] og það eru breytingar [1:52:53] í gangi sem hafa áhrif. [1:52:54] Hér í gamla daga [1:52:56] þá voru geðdeildir bara inn á [1:52:58] spítalanum. [1:53:00] Og þá var aðgengið [1:53:02] fyrir þá sem ekki þurftu innlagnir [1:53:03] mjög lítið. [1:53:03] Síðan tók við kerfi sem [1:53:06] hefur verið þá við lýði [1:53:08] í 30 til 50 [1:53:10] ár þar sem voru sjálfstætt starfandi [1:53:12] geðlæknar, [1:53:14] og svo starf sem [1:53:16] er til í löndum kringum okkur, en það er [1:53:17] frekar lítið. [1:53:19] Hér er hún mjög umfómsmikið, [1:53:21] þannig að viðtalsfjöldi hjá sjálfstætt starfandi [1:53:22] geðlæknunum hefur verið á svipuðum [1:53:24] nótum eins og allt landsbyggðarkerfið býður upp [1:53:26] um [1:53:28] 34.000 viðtöl [1:53:32] á ári. Það er mjög mikil [1:53:34] þjónusta og síðan er mjög [1:53:36] mikil þjónusta í [1:53:37] enn meiri [1:53:40] í heilsugæslunni. [1:53:42] En þar eru [1:53:43] heimilislækningar og þeir [1:53:46] ráða ekki við [1:53:48] helvítis málin, þó að þeir [1:53:49] heimilislæknar séu mjög góðir [1:53:52] í geðtengdum. [1:53:53] Það sem hefur verið að gerast núna undanfarin ár [1:53:56] er að geðdeildin hefur verið að [1:53:58] minnka þjónustuþörf. [1:53:59] Og íta [1:54:02] meira málum frá sér. [1:54:04] Nýir geðteymi [1:54:06] í heilsugæslunni [1:54:07] hafa málin til [1:54:09] meðferðar í afmarkaðan tíma, [1:54:11] fjóra til sex mánuði, sem er mjög stuttur tími [1:54:13] og það alvarlega gefa einhver. [1:54:15] Og þá enda þessi mál núna í meira málin [1:54:18] hjá heimilislækningunum. [1:54:19] Og þeir hafa þegar [1:54:22] mikið álag og þeir eiga erfitt [1:54:24] með að sinna þessu málum. [1:54:26] Og þeir hafa mótið [1:54:28] að fá sálfræðinga með sér [1:54:30] á heilsugæslustöðvar [1:54:31] og hjúkrunarfræðinga og reyna að mæta [1:54:34] þessu fólki vel og hægt. [1:54:35] En þetta er oft fólk sem er að búa [1:54:38] meðferðum og á við flókin [1:54:40] vandamál að stríða. [1:54:41] Kerfi geðlæknanna [1:54:44] sem ég tilheyri er að hverfa [1:54:46] og það hefur [1:54:47] minnkað þjónustuna þar á síðustu árum. [1:54:50] Og við höfum tekið mjög mikið [1:54:52] af þeim málum sem [1:54:53] er fólk sem er alvarlega sjúkt. [1:54:56] Þannig að það er kerfisbreyting [1:54:58] í gangi sem við enginn hefur beðið um, [1:55:00] en það er svona þróun. [1:55:01] Og það sem það þarf að gera, [1:55:04] og allir held ég [1:55:06] vilja horfa í er að geðheilbrigðiskerfið [1:55:08] sem eru innan heilsugæslunnar [1:55:09] eflist. [1:55:11] Það er mönnun, [1:55:13] hún er góð, það er gæði í mönnuninni. [1:55:15] Það vantar fleira fólk, þar sem er bara ekki til [1:55:17] og ekki fjárveitingar til fyrir því. [1:55:20] Það sem vantar umfram allt annað [1:55:22] og ég held að það sem [1:55:24] Auður er að tala um og hennar fólk, [1:55:26] það er ekki nægilegt samspill [1:55:28] á milli þessara eininga. [1:55:30] Þegar sjúklingurinn fer í útskrift [1:55:32] frá landsbyggðan, hvert fer hann [1:55:34] og hver passar um hann. [1:55:36] Þá myndast þessi [1:55:38] hætta að sjúklingurinn tilheyri [1:55:40] hver ekki. Hún sé svolítið ítt á milli [1:55:42] eininganna og enginn eila [1:55:44] haldi utanum málin sín. [1:55:43] Heldur þú að þú værir betur settur sem [1:55:46] geðlæknir, ef þú gætir lagt til [1:55:50] við sjúklinginn [1:55:51] að hann geti líka farið í einhverja [1:55:53] hópmeðferð og hitt félaga sína? [1:55:55] Já, það er möguleiki á því, sko, [1:55:57] og við erum mikilvægt að vinna svona með fólk. [1:55:59] En þannig er þetta náttúrulega öðruvísi sviði, [1:56:01] sem tengist þessu, að þetta snýst [1:56:03] allt um að [1:56:05] hvernig við nýtum þjónustuna best [1:56:07] og þeir sem þurfa mest á hana að halda [1:56:09] fá hana á réttum tíma. [1:56:11] Og þar er [1:56:13] læknirinn oft stýrandi [1:56:15] í teymunum. [1:56:17] Og það sem hefur verið að gera [1:56:19] síðustu ár, að við erum að byggja upp teymi [1:56:22] í kringum læknana til þess að nýta [1:56:24] tímann og áætlanagerðina [1:56:26] betur. [1:56:25] En það er annað sem hefur verið [1:56:27] að gerast í heilbrigðiskerfinu, að það er [1:56:29] svo margt fólk að leita inn í [1:56:31] heilbrigðisþjónustuna. [1:56:33] Og við læknar tölum mikið [1:56:35] um þetta okkar á milli sem er með [1:56:37] sálfélagslega vanda. [1:56:39] Það er kannski með einhvern geðsútdóm [1:56:41] eða það er kannski með einhverja vannlíðan, [1:56:43] en það er líka í vanda félagslega. [1:56:45] Og það er [1:56:47] það sem er svo merkilegt fyrir geðsútdóma [1:56:49] og öðruvísi kannski með aðra sútdóma, [1:56:51] að það skiptir svo miklu máli [1:56:53] í hvaða aðstæðum og umhverfi þú ert. [1:56:55] Þannig að þetta getur ekki bara verið dæmi. [1:56:57] Það getur verið ein staða tvekja: [1:56:59] að barnafæðandi móðir [1:57:01] með kvíða sálrænni [1:57:02] og einbeitingartruflum [1:57:04] og fátækt, [1:57:05] og hún er að reyna að koma börnunum áfram. [1:57:07] Og hún er í litlu fjölskyldu og í litlum stuðningi heima. [1:57:10] Hún kemur inn í [1:57:12] heilbrigðiskerfið. [1:57:13] Annað dæmi getur verið [1:57:15] útlendingur sem hefur flúið til Íslands. [1:57:17] Hann kemur á allt annan menningu, [1:57:18] hann getur ekki talað tungumálið, [1:57:20] hann þarf tólk. [1:57:22] Það er mjög tímafrekt [1:57:23] að vinna að því að hjálpa honum. [1:57:24] Þannig að þegar þetta fólk kemur inn í [1:57:27] heilbrigðiskerfið, [1:57:29] þá hefur ekki heilbrigðiskerfið [1:57:30] hinn félagslega úrræðið. [1:57:32] Og ég held að það sé rétt [1:57:35] að í svona [1:57:37] stöðu er hætt á því að [1:57:39] við séum [1:57:41] að grípa frekar til þess að gefa lyf [1:57:43] til þess að milda eitthvað fyrsta, [1:57:44] eða milda eitthvað mannlegan, [1:57:46] en það þarf meira, eins og þú segir, [1:57:48] inn á [1:57:50] félagskapin við vinina. [1:57:52] Og félagskerfið er [1:57:54] gott, það sem að nærist, [1:57:56] það er ekki mjög sveigjanlegt, [1:57:58] og ekki alltaf í takti við heilbrigðiskerfið. [1:58:01] Og það er annað kerfi, [1:58:02] og þess vegna er það að unglæknar [1:58:04] sem vilja segja okkur eldri aðeins [1:58:06] til um hvað við getum gert betur. [1:58:08] Því að heilbrigðiskerfið er bara ekki undir þetta búið. [1:58:10] Þannig að það þarf að búa til öðruvísi [1:58:12] ferli fyrir þessi mál. [1:58:13] Og þess vegna er mikilvægt að [1:58:16] heilsan einstaklingsins og heilsan [1:58:18] samfélagsins sé samþætt. [1:58:20] Ég held að [1:58:22] svarið, nú skal ég fara að leipa þér, [1:58:24] ég held að svarið liggi í [1:58:26] umfjöllun Auðar. [1:58:27] Hún segir: Sjúklingarnir, sérstaklega þeir sem [1:58:30] fá ekki þjónustu og eru ekki [1:58:32] búnir að finna sína leið, þeir þurfa [1:58:34] oft að taka mál í sínar hendur. [1:58:36] Og stundum eru þeir ekki alveg burðaðir [1:58:38] til þess. [1:58:40] Og þá þurfum við að hafa [1:58:42] einhvern veginn möguleika, [1:58:44] hvort sem er félagskerfið eða heilbrigðiskerfið, [1:58:46] sem spila ekki nú vel saman, [1:58:48] að grípa það þegar valdefling [1:58:50] og eflingin kemur og hjálpar fólkinu. [1:58:56] að með öllum öðrum samfélagsbreytingum [1:58:59] sem orðið hafa og viðhorfsbreytingum, [1:59:01] þá einmitt [1:59:03] þurfum við hressilega að taka til í því [1:59:05] hvernig við höfum sinnt [1:59:07] geðsjúkum. Já, og það [1:59:09] sem ég kannski reyna að segja [1:59:11] í svona mörgum orðum er að það hefur [1:59:13] þýðingu að hugsa sérstaklega vel um [1:59:15] þennan hóp, ekki af því að hún líði sérstaklega [1:59:17] illa, sem er nú samt oft auðnin, [1:59:19] heldur fyrir því að þarna er [1:59:20] möguleiki að hagræða einhverjum íspurningum [1:59:23] af því [1:59:25] geðsjúkum. [1:59:26] Verður það svo oft undir áhrifum [1:59:29] frá félagslegu stöðunni, [1:59:31] þannig að það er [1:59:33] mjög erfitt að alltaf sér að [1:59:35] beita einhverjum lækningum [1:59:37] fyrir mann sem er sokkinn í fíkn og á ekki [1:59:39] hús eða mat. [1:59:41] Þannig að það þarf að byrja á því. Þá [1:59:43] segjum að ég hefði hitt þig [1:59:45] fyrir 20 árum. Já. Hafðir þú [1:59:47] þá á færi þínu [1:59:49] að vera ópersónulegur [1:59:51] eða persónulegur? Já, þá [1:59:53] er náttúrulega skipt um umgjörð, og þá ertu komin [1:59:55] inn í þetta þegar fólk er komið inn í viðtalið. [2:00:01] Þar eru við bara við [2:00:03] meðspunandi eins og aðrir. [2:00:05] Þannig að það er ekki bannað að vera persónulegur. [2:00:07] Nei, það er bara nauðsynlegt. [2:00:09] Þannig að það er svo [2:00:10] hryggilegt að heyra þetta, [2:00:12] og hérna [2:00:14] og geðlæknar og sálfræðingar leggja mikla [2:00:15] vinnu í að reyna að gera [2:00:16] þetta eins vel og hægt er [2:00:19] í þeim [2:00:21] hópum. Þannig að fólk er svolítið [2:00:23] meðspunandi í því hvernig það [2:00:25] sýnir hlýju og hvernig það [2:00:27] kemur fram, [2:00:29] en þetta lærum við [2:00:31] samt í okkar fræðum. [2:00:33] Þetta er svona að þunga [2:00:34] miðjunni í náminu, að læra að veita [2:00:36] persónulega góða þjónustu. [2:00:38] Og fá sérstaka þjálfun [2:00:40] í framkomu, mennsku [2:00:42] og samkennd, humanisma [2:00:44] umfram það sem sagt læknar [2:00:46] sem að skera upp [2:00:48] Vargra ára þjálfun. [2:00:48] Mikið lagt upp á því. [2:00:50] Mikið lagt upp. [2:00:51] Mikið lagt upp á því. [2:00:52] En svo kemur þetta og eina afsökun. [2:00:54] Þessi tímaleysir, og ég held að hún [2:00:56] skýri margt. [2:00:58] Anna getur verið [2:01:01] ef þú ert sjálfur ekki lægi [2:01:03] orðin [2:01:04] kulnun í starfi. [2:01:05] Það getur komið fram í framkomu þinni. [2:01:09] Síðan er það [2:01:11] í mörgum geðsjúkdómum [2:01:12] að það er erfitt að ná samstarfi. [2:01:15] Þannig að [2:01:17] þess vegna finnst mér sjálfsefling [2:01:19] svo mikilvæg. [2:01:20] Að [2:01:21] svo sem kemur [2:01:23] hún ber líka ábyrgð á því að [2:01:28] verði gott samstarf. Komist ekki [2:01:29] nýtt í gang [2:01:31] með að fá árangur í geðrann meðferð. [2:01:34] Með að myndast gott samstarf. [2:01:35] Og það er [2:01:37] talsverð svona [2:01:39] já, hvað maður að segja, [2:01:42] það er át erfitt [2:01:44] að fá í gang gott samstarf. [2:01:46] En hefðir þú viljað geta búið [2:01:48] yfir því úrræði að færa [2:01:50] fólki [2:01:50] í einhvern jöfningi hóp? [2:01:54] Já, við gerum það. [2:01:56] Það er þannig. [2:01:58] Það hefur verið þannig. [2:01:59] Auður er í baráttu [2:02:00] fyrir þessu mikilvæg máli. [2:02:03] Hún talar þessu svona sterkt, [2:02:05] ég hafnaði því alveg. [2:02:07] Hafði geðlæknar haft þá færi sínu [2:02:09] að vísa fólki í jöfningi hóp, [2:02:11] lengi. [2:02:13] Já, já, já. [2:02:14] Við erum svona meðverki [2:02:17] í góðhjörtu einstaklingum, [2:02:18] við erum fyrir langt yfir [2:02:20] öll mörg. [2:02:21] Það mætti frekar saka okkur [2:02:22] fyrir að vera meðverki. [2:02:25] Við erum hótað fólki vinnu, [2:02:26] gegnum sambönd og nefndu það. [2:02:28] En Auður er svo sterk í framsetningu [2:02:30] því hún er að gagna það að kerfi. [2:02:31] Ég get alveg hafnað því [2:02:33] að það sé enginn sem fer fram [2:02:36] með vilja að vera ópersónulegur, [2:02:37] þó það kemur undir fyrir. [2:02:40] Og ég þekki [2:02:43] þennan hóp geðlæknar vel [2:02:44] og sálfræðinga mjög vel, [2:02:45] og þetta er mjög vel meinandi fólk [2:02:47] og vel menntað. [2:02:47] Þannig að Auður er sterk þarna. [2:02:49] Einnig við komumst í punktunum, [2:02:51] er að hún segir [2:02:53] að það séu margir sem haldi því fram [2:02:56] að lokaðir geðdeildir [2:02:58] séu úræði. [2:02:59] S þannig að margir sem haldi því fram, [2:03:01] líka fræðimenn, [2:03:02] að það séu jafn margir gallar [2:03:06] á lokaðri geðdeild [2:03:08] sem á kostir, [2:03:09] að það hafi ekki verið hægt að sýna fram [2:03:11] á að lokaðar geðdeildir [2:03:13] séu bara meira viðtíði, [2:03:15] viðtíðum heldur en skaði. [2:03:17] Nei, en skiptum um gír. [2:03:18] Tölum við um þetta meðferðarumhverfi [2:03:20] að [2:03:22] sko, [2:03:25] helst myndum við vilja [2:03:27] sleppa við lokaðar geðdeildir; [2:03:29] það er mjög erfitt [2:03:32] að gera lokaðar geðdeildir [2:03:34] að [2:03:34] góðu meðferðarumhverfi. [2:03:37] Afsíðis sem að rúm voru fleiri í bóði [2:03:39] fyrir sjúklingana. [2:03:42] Þetta þekkir Auður vel, [2:03:45] og við sögnum þess tíma [2:03:46] að þá voru geðdeildirnar [2:03:47] að [2:03:47] huggulegar, [2:03:48] opnar fyrir fólk, [2:03:49] hverju út og inn. [2:03:50] Það var hægt að hafa [2:03:52] lyfjameðferð í lágmarki [2:03:54] og spara í kostnaði starfsfólks. [2:03:57] Eftir því sem að [2:04:00] rúmum hefur fækkað, [2:04:01] þá voru það deildirnar sem eftir eru, [2:04:03] rúmin eru meira fyrir þá sem eru [2:04:05] með alvarlegar hegðunartruflanir. [2:04:07] Þar verður umhverfið [2:04:09] að vera öðru vísi og meira stýrandi, [2:04:11] og stundum þungunarmeðferðir. [2:04:13] Á sama tíma [2:04:17] hefur [2:04:17] þjóðfélagið breyst. [2:04:18] Það eru harðari kröfur, [2:04:20] það eru meiri truflanir og samskipti [2:04:23] út af kröfum. [2:04:24] Þannig að þú ert að fá fólk inn á þessi [2:04:26] fáu deildir með færri rúmum, [2:04:29] sem er erfitt að vera samvinna við. [2:04:32] Þannig að þú ert að segja að þessi [2:04:33] er alltaf óhjákvæmilegt að við séum [2:04:34] að þetta úræði fyrir suma, [2:04:36] en kannski er í einhverjum tilvikum [2:04:39] komið að beita þessi úræði [2:04:40] án þess að það sé rétt á okkar [2:04:42] við óttumstanna. [2:04:44] Það sé óþarfi [2:04:46] þungun. [2:04:48] Og það sem [2:04:51] sérstaklega eins og gerir þér fyrir [2:04:52] gerðið í griparrömmum, [2:04:53] sérstaklega eins og gerir þér Eliasson [2:04:54] lýsir í ótíð í víti, [2:04:57] bókinni sem kom út [2:04:58] um hans geðveiki og hans reynslu [2:05:00] af geðbyltingakerfinu. [2:05:01] Að sko, nú hef ég aldrei komið á þess að deild, [2:05:04] en á 33 árum á landsbyggðinni [2:05:07] hef ég aldrei komið á það okkar sjálfur. [2:05:08] En hann segir að þar sé, sko, [2:05:10] geðsjúklingurinn, þeir eru búnir að vista hann. [2:05:12] Hann sé bara í einhverju [2:05:14] sýningarými, hann upplifði [2:05:16] sig sem sirkústýri búri [2:05:18] og fannst þetta alveg ræðilegt. [2:05:20] Að bara allir sem að gengu þarna um, [2:05:22] starfsmennin, þeir geta bara einhvern veginn [2:05:24] séð sig þarna. [2:05:25] En það er, sko, [2:05:27] er þetta svona? [2:05:29] Já, það er svona. [2:05:30] Og þá er sjúklingurinn þjáður af [2:05:32] að hann er talinn vera [2:05:34] stjórnlaus. [2:05:36] Í hættu, hvað sjálfur sé, [2:05:39] og stundum er [2:05:41] líka skýringin að það er [2:05:42] nauðsynleg vegna lífingagjafa [2:05:44] eða vegna greiningaferla að fylgjast [2:05:46] vel með sjúklingnum. [2:05:47] Þann eru ólíkar aðferðir, [2:05:51] og [2:05:52] við höfum [2:05:56] sögulega sé [2:05:59] að reykt okkur af því að vera [2:06:00] á Íslandi að vera með [2:06:03] lítið minna af þungunar- [2:06:04] aðgerðum en aðrir. [2:06:06] Við höfum verið með [2:06:08] minna af þungunarinnlóknum [2:06:08] heldur en [2:06:10] samanburða þjóðirnar. [2:06:13] Við höfum ekki síðan á tíma [2:06:14] Helga Tómasarsonar notað [2:06:16] spennitrefur, [2:06:18] og fólk er enn að koma til Íslands [2:06:20] svo skoða þessar deildir, að því við notum ekki spennitrefur. [2:06:21] Og spyrja hvernig farið er að því [2:06:26] eftir svona fjórða áratuginn. [2:06:28] Helgi brendi [2:06:28] beltinn, [2:06:30] og það er eitt belti eftir [2:06:32] í Halltinginsús, [2:06:32] og eftir það, [2:06:34] og fólk veit að þessu. [2:06:36] Ég hef verið í viðtali með erlendum að þessu, [2:06:38] og fólk veit að hvernig við gerum á móti. [2:06:39] Og vorum við mjög snemma, [2:06:41] bara einir. [2:06:41] Þannig að þetta veitir mikla athygli. [2:06:44] Ég er enn að lendi í viðtali um erlenda, [2:06:46] og kom hérna sænski læknir, bara [2:06:48] í síðustu viku, til að tala við mig. [2:06:49] Nema hvað, [2:06:51] hvað er þá gert í staðinn? [2:06:54] Það er mannlegt [2:06:56] viðmót, [2:06:57] aðgát, [2:07:00] og þá er stundum ekki hægt að gera það [2:07:02] nema með einhverjum svona gluggum, [2:07:03] sem er óþægilegt. [2:07:04] Stundum að lifa fólk niður, [2:07:07] sem er ekki gert nema sem síðasta úrræði. [2:07:10] Ef að hefur henni truflun. [2:07:12] Þessi umræða [2:07:14] gildir um mjög lítinn hóp, [2:07:15] en það er rétt að það getur smitað. [2:07:18] Hefur fleiri. [2:07:18] Þess vegna myndum við vilja að hafa opnari deildir [2:07:22] og opnara rými, [2:07:24] og opnara mótök, [2:07:26] og meira meðferðarlegt [2:07:27] í þessum [2:07:29] samdrætti sem hefur verið [2:07:32] á deildum [2:07:34] og rúmum [2:07:34] síðustu þrjátíu árin, [2:07:37] sem hefur hótt hugum. [2:07:38] Er sparnaðarþörf ekki [2:07:40] og ég hugsa [2:07:44] að þeirra við [2:07:45] læknandi sem hópur [2:07:47] förum í þann gír en ekki vilja breytingar. [2:07:50] Þeir sem við erum að verja, þó þar sem við höfum [2:07:52] það er að koma hugmyndir út í heimi [2:07:54] eins og þetta fyrir bara [2:07:56] open dialogue, [2:07:57] sem að auðveldar meira ástæður með útlendingum. [2:08:00] Þessi sænski læknir [2:08:02] sem ég hitti [2:08:03] og það er [2:08:04] sem byggir á þessum [2:08:06] mannlega viðmóti. [2:08:08] En auðvitað er sterkt að segja [2:08:11] að við erum gælandi, sem erum allir ómannleg. [2:08:13] En ég veit að [2:08:14] ég er að hátta á þessu. [2:08:17] En það er ekki náttúrulega vel [2:08:18] og við erum elskun og höfum [2:08:19] þegar hún er svona sterk, [2:08:21] þá torveldar það samvinnu okkar. [2:08:23] Við þurfum svo mikið að vera í meiri samvinnu [2:08:26] huga, raflu, gefkerfið, [2:08:28] sjálfstæði, geðlæknar, sjúkráðsitt, [2:08:30] heilsugæslu. [2:08:31] Það vandar yfirsýn [2:08:34] og samtvinnun [2:08:35] þessara kerfa. [2:08:36] Margir sjúklingar þurfa á þjónustu [2:08:38] og þá þurfum við að samfella [2:08:41] þannig að fólki upplýsi ekki að sér verið ítæði burt, [2:08:43] skur. Ég hef farið í gegnum [2:08:45] áfengismeðferð [2:08:47] 2003, [2:08:49] og [2:08:52] maður er nú yfirleitt ekki [2:08:54] á einhverjum hápundi lífsins [2:08:55] þegar maður fer í nú vokk. [2:08:58] Hann vandar mikið upp á það, [2:09:00] veitanlega ekki, [2:09:01] og það er, sko, einhver fræðslega í búið [2:09:03] og allt það á góðu mati og svona. [2:09:05] En [2:09:06] það sem Auður sagði, sko, [2:09:09] það ratar svona beint til mín hjarta, [2:09:11] vegna þess að ég held að [2:09:14] það sem að kannski [2:09:15] hafi verið mér mikilvægast í þeirri meðferð [2:09:18] hafi verið tengingin, [2:09:20] hafi verið tengslin. [2:09:21] Hvors sem að það var við starfsfólk [2:09:23] eða einhvern annan meðferðarfélaga, [2:09:25] eða hvernig það var, sko. [2:09:26] Þannig að sko [2:09:28] ef við segjum sem svo að því að þú segir [2:09:31] að fick sjúkdómur sé geðveiki. [2:09:33] Ef við segjum sem svo að [2:09:35] ég hafi verið kominn í geðveiki og vokk, [2:09:37] þá [2:09:40] var það einmitt sko það sem Auður [2:09:43] var að ræða hérna fyrir vikunni, [2:09:44] sem að kannski hjálpaði mér mest [2:09:47] til þess að [2:09:49] komast frá minni fíkn. [2:09:50] Og svo náttúrulega höfum við rætt áður [2:09:52] að hann leið, og ég er útskrifaður, [2:09:54] þá fer ég og hitti jafninga mína á fundum [2:09:56] og ég er í hópmæti. [2:09:59] Fannst er þú að fá mannlegt viðmót þar? Mér fannst ég að fá mannlegt viðmót þar, ég er mjög þakkláttur út af þeirri meðferð sem ég fékk. [2:10:07] Og mér fannst sko ég treystum til þess að fullir eftir þess að reynslu að hefði mannlega skipti meira máli en allt annað. [2:10:15] En ég var náttúrulega svo heppin að ég var bara, eins og ég sagði, á fulli minni vinnu. Ég var, fjárhæða minn var fín og félagstaða var fín og allt það. [2:10:26] Og hérna, þannig að það er kannski, veldur hver og heldur sko. Við erum vel sammála um það hvað mannlegi þátturinn skipti miklu máli. [2:10:36] Og þá er ég aftur í þessu með þjónustu menninguna. Ef að það er rétt, já, auðið að fólk fær kalt viðmót. Ef að það er rétt, já, mér að fólk með geðsúkdóma hafi miðsmunna í kerfinu, þá bara verðu við að bæta þá stöðu. [2:10:51] Ég held að ég mynda þannig, og ég fullir það að ég gjör þetta ekki, þetta kerfi. Ég held að hún hafi rétt fyrir sér í vissum tilfellum. [2:11:02] Og að við sem vinnum í kerfinu höfum áhuga af því að við viljum reysa varnir gegn þessu. Öllu heldur hennar umbjóðanda, hún er að lýsa því sem hennar umbjóðendur segja. [2:11:13] Ég segi það, en ég er veikvæm fyrir þessu, því að sumir hennar umbjóðenda eru fyrir hann til súlinga minni. Heimurinn er ekki stór, þannig að ég veit að þetta er ekki alveg satt. [2:11:22] Og ég veit að því fólki sem vinnur í kerfinu er ótt við mjög erfiðar aðstæður. Því sártnar svona sterk umræða. [2:11:30] Þannig að ég vil verja það, en ég held að ég hildi að sé ekki mikið um að fólki fái ómannlegar mótugur. [2:11:38] En ef við fáum tilfingunum að þetta eitthvað að breytast, þá eigum við að taka á því og breyta því. [2:11:46] Ég myndi svo finnst mér líka þetta sem að gerðir skrifarum, muninn á stóru ópersónulegu geðdeildunum á landsbyggðinni og svo kleppum, þar sem að voru fuglar, ljóð og gróður. [2:12:02] Og emitt, starfsfólkið allt annað fannst honum miklu persónulegra. Að þetta tala náttúrulega mjög til mann. Þetta er svona common sense að einingar mega ekki vera stórar, og svo framvegis. [2:12:16] En þá ertu með í bráðu þjónustunni, ertu með þetta umhverfi að þú ert að reyna að sortera og greina og koma einhverju í gang. [2:12:23] Og auðvitað vil maður samtla það sem mannlegt og gott umhverfi. [2:12:27] Síðan færist yfir í endurhæfinguna, eins og með fyrir ná kleppi er og þar er verið að lifta upp og byggja. [2:12:35] Sjúklingarnir eru kannski komnir á annan stað, en það er samt að byggja þessar leiðir. [2:12:43] Þannig að það sé samferðilega þarna á milli. [2:12:48] Mjög margir sjúklingar þegar þeir tala við mig og segja að það sé ómannlegt viðmót, þá eru þeir ekki að meina mannkyni sem hittir, heldur þeim finnst ómannlegt að vera sendir út af geðdeildinni. [2:13:00] Og þeim er sagt að það takki í endurhæfinguna, það er kannski ekki alveg strax. [2:13:04] En ég skildi auðvitað þannig að hún væri ekki að gaggrina ykkur geðlæknana sem einstaklinga, heldur væri hún að gaggrina kerfið. [2:13:11] Að kerfið sko. Hefur þá ekki þetta rími? [2:13:15] Ég held að það sé eitthvað ómannlegt. Já, rími, já, en þú veist að líka koma fólkinu áfram. Ef þú ert geðveikur og þú sendur heim og sagt við þig að þú færð tíma hjá geðlækninum, hljótlega. [2:13:22] Það er ekki gert við sjúkling með hjartasjúkdómi að krepa með sjúkling. Það þarf að ganga frá þessu. [2:13:31] En það er í kerfinu svolítið stibla. Það er ekki tímar, þess vegna þurfa að breyta þessu. [2:13:37] Og fólk þurfa ekki að fara aftur inn á einhverja skrifstofu hjá nýju fólki til að segja söguna sína aftur. [2:13:43] Í smágatrygg, maður upplifir það sem er ópersónulegt. [2:13:45] Og það er að kunna að vera leifar á þessum fordómum sem við erum alltaf að tala. Vona ekki. [2:13:49] En bara þetta ferli er hérna. [2:13:55] Þú færð mikið til að segja að það séu ríkandi fordómar. [2:13:58] Ég sagði leifar. Það er fólk sem ég hef umgengist í geðdeildinni, það er fólk sem leggur sér fram að aðstæða að gera sér besta. [2:14:08] Nei, en það er ómannlegt ef þið finnst þú þvælast í kerfinu og ekki skilur að það er ekki sem að heldur auðtan sín mál. [2:14:16] Ég var nú fyrir ýmsu skrítnu þessa þrjá daga sem ég var á geðdeildinni fyrir norðan 1989. Þar var nú hjúkrunarfræðingur sem brást grát. [2:14:24] Og hérna, ég þurfti að huga hana í sjúklingun. Og hérna, ég hugaði hana bara, og svo spurði ég hana að hvernig líðið er svona illa. [2:14:33] Og þá sagði hún að hún hefði ekki trú á því að beita réttu aðferðunum hérna. [2:14:38] Nei. Nei. Nei. Nei, en sjúkdómarnir eru góðir. [2:14:47] Og saga þessara sænsku lækna, sem heitir Marja Yngström, hún skrifaði nýlega bókina sína um reynslu af sænska heilbrigðiskerfinu, sem er samt 25 ára góð saga. [2:15:00] Þá var hún lögð inn á geðdeild í geðrófsástandi og hún lá í belde eins og síðan segja það í spennitrið. [2:15:07] Og hann hafði spennitrið í einhvern tíma og þetta hafði svo djúpstætt áhrif á hana að hún reyndi að minnka úr því og skrifa þessa bók. [2:15:15] Bókin og umfjöllun um hana í sviði hefur síðan snúist yfir í það að reyna að bæta geðþjónustuna og gera hana einmitt mannlegri. [2:15:25] Og ég held að það sé sjálfgeft. Rátt fyrir alltaf fólk sem upplifir eitthvað ómannlegt til að stendur frammi fyrir hjúkrunarfræðingi eða lækninum með að yðju þjálfanum. [2:15:39] Ég held að fólk upplifir oft, og ég geri það, ómannlegt þegar maður er að berjast við kerfið. [2:15:46] Þú ert ekki bara klökkunni og veist, þú færð bara fimta mynd og verður bara að dæla liðum í manneskjuna, og svo kemur næst. [2:15:51] Nei, þetta er ekki myndin. Hún er ekki svona. Við tökum hátt í klökkuntíma viðtöl og stundum lengra. [2:15:59] En þetta er svo oft ómannlegt. Þú veist, þetta þegar tölvan segir nei og þú ert að fara úr einu kerfi í annað. [2:16:07] Og þú ert órugur, og þann mæti manni viðmót sem er ekki nægilega gott. [2:16:13] Ég held að segja það að það að vera geðlæknir er erfiðt og þungt starf, og við lærum að takast á við það. [2:16:20] Veist þú hvað er erfiðast í mínu starfi? [2:16:22] Nei. [2:16:23] Þú getur ekki ekki skáða, og það er verulega erfitt. [2:16:26] Það er samskipti við stofnanir kerfisins. [2:16:30] Samskipti við stofnanir, eins og virk sjúkratryggingar á Íslandi. [2:16:34] Ég skal alveg ræða þetta. Þú færð einhver mótmæla bréf frá tryggingarstofnun. [2:16:41] Þetta er ómannlegt. [2:16:44] Vegna við þú erum við þar. [2:16:46] Nei, ég er ekki að segja það. [2:16:48] Ég hef aldrei hélt neitt um það. [2:16:49] Ég tala við þetta fólk upp í efstu lög og stjórnendur. [2:16:52] Ég hef aldrei verið var við fordóma eða neitt slíkt. [2:16:54] Í hverju færðstondin? [2:16:56] Í skipulagi. [2:16:56] Skipulagi? [2:16:59] Já. [2:16:59] Hvað er þetta? [2:17:01] Bréfin sem sjúklingarnir fá eru óskiljanleg. [2:17:04] Stofnanabréf. [2:17:05] Það er lofað þjónustu fulltrúa, en tegur birta aldrei. [2:17:09] Hvað er þetta að segja? [2:17:10] Fólk er skilið eftir í ráðalausi og skipulæsi eftir að hafa verið leitt inn í alls konar ferli. [2:17:19] Og ég er að tala núna um jaðarsjúklingana, þar sem eru alvarleg veikindi. [2:17:23] Og ég hef verið í miklum samskiptum við þessar stofnanir og þarf að vera út af einstakum málum, menn þess fyrir utan til að reyna að hafa áhrif og bæta. [2:17:30] Þetta er bara eitthvað sem er stærst í álastátu marga geðlækna, og við upplifum mjög ómannlegt. [2:17:36] Og þá held ég að sjúklingarnir geri það líka, og ég veit það. [2:17:45] Og þeir eru kannski að blanda þessu líka saman við kynni þeirra af geðlæknum og geðþjónustunni. [2:17:52] Við setjum náttúrulega alltaf svolítið í. Við setjum náttúrulega alltaf allt kerfið undir einn hatt. [2:17:57] Væntalega, við setjum líka kannski of oft þeirri stöðu að stýra ferlum. [2:18:01] Já, en hefur þetta ástand bara, er þetta bara meiklað í berg, að það er bara vond áreyting að árum? [2:18:05] Nei, við fáum sífælt ábendingar um að bæta kerfið, en það gerist ekki. Það versnar staðan. [2:18:11] Það versnar staðan? [2:18:12] Það verður núna heldur ekki. [2:18:15] Það verður heldur ekki aðeins og það verður heldur meira fyrir það. [2:18:18] Og ég get fengið alla heimilis lækna á Íslandi til að taka undir þessu orði mínu. [2:18:22] Ég er ekki bara að tala um geðlæknana. Þetta er algjörlega sérstakt mál. [2:18:25] Nemdu oft að stoppa um þér? [2:18:28] Það eru sjúkratryggingar? [2:18:29] Fyrst eru virk, ég ætla ekki að tala illa um þá, en þeir eru ekki samstarfandi okkur nægilega mikið. [2:18:35] Við erum aldrei spurð álits, og ég oft orðið var við mismunun þar. [2:18:41] Tryggingarstofnun er að reyna að minka fjölda þeirra sem fara. [2:18:46] Nú er orka. [2:18:49] Og ég fæ stundum á tilfinningunum í einlagni að hluti af þeirra prógrami sé að reyna að vera erfið í samskiptum. [2:18:58] Því að samskiptin eru svo þung. [2:19:00] Ég get reynt mörg dæmi. [2:19:02] Fá orð bara frá. [2:19:04] Ég bara trúi því ekki, en það er stundum hugsað með þetta. [2:19:06] Ég hef stundum, eftir erfiða daga, hugsað hvort ég ætti að tala við embætti alþingis. [2:19:14] En ég finnst sumt að því sem ég heyri og sé að vera nálægt því að vera mannréttindabrót. [2:19:19] Hvað er þetta að segja? [2:19:20] Já, og þessu verður að breyta. [2:19:24] Og þetta er það sem kallast geðheilbrigðisstjórnsýsla, og það er engin, ekki einn ráðandi til að vinna í þessu. [2:19:30] Og af því að þessi hópur er svo illa settur, þá hefur hann svo veika rödd til að benda á þetta og bera höndina yfir höfuð sér. [2:19:38] Og það er kannski út af því sem að þú notar ekki færi nú til þess að ræða þetta. [2:19:45] Ég get fundið fyrir því heimilis- og geðlæknir sem segja að þetta er líka minnst, þessi álagsstaða. [2:19:51] Fólk situr, læknandi sitja fram á kvöld með þessi vott, og þau eru flókin, það þarf að endurskrifa. [2:19:57] Og það er margt í samskiptum við þessar stofnanir sem truflar meðferðirnar. [2:20:00] Já, náttúrulega kemur hellings auka áreyting og ofan og líðan sem er vond fyrir. [2:20:05] Já. [2:20:06] og mér finnst þetta svolítið merkilegt sjálfum. [2:20:09] að þetta kemur úr munni geðlæknis. [2:20:11] að ég skal ekki segja að það sé við þessa sjúklinga. [2:20:13] Það er undantekning. [2:20:16] en maður kvartar. [2:20:17] undan einhverju í samskiptum við sjúklinga. [2:20:19] Þetta er mjög góð samverka. [2:20:22] því að við erum að hitta fólk í svo langan tíma [2:20:23] og oft. [2:20:24] og hérna. [2:20:26] Stærsti áhrifaþátturinn hjá mörgum, [2:20:29] kannski flestum heimilislæknum, er samskiptin við þessar stofnanir. [2:20:31] Þú hefur líka skilning [2:20:33] á veikindum sjúklinganna, [2:20:35] en þú hefur ekki skilning [2:20:37] á að opinberir starfsmenn [2:20:39] séu bara [2:20:41] ekki að standa [2:20:43] sig eins og skyldan kallar á. [2:20:44] Er það ekki einhver? [2:20:46] Þetta er kerfisfilla. [2:20:47] Ég held að inn í þessum stofnunum sé fólk sem er alveg eins og [2:20:50] ekki heilbrigt fólk. [2:20:52] Það er þarna vegna þess að það vill gera gagn [2:20:54] og vinna vinnuna sína vel. [2:20:55] Þetta verður búið á skritinni. [2:20:57] Ég ætla ekki að segja bara svona dæmi [2:20:58] sem er eiginlega hólfinn. [2:20:59] Við verðum eiginlega að letta þessu umræðum. [2:21:01] Ég þarf oft að tala [2:21:04] við einhverja tilkynningastofnun [2:21:06] út af einhverju máli. [2:21:09] Áður fyrr voru læknar þar, [2:21:12] og það var kallað á þá. [2:21:13] og maður þekkti þá til að halda talumálin. [2:21:15] Það er ekki lengur, við bjóðum. [2:21:16] Þannig að ég ringi einhvern sem er [2:21:19] með takmarkaða [2:21:21] þekkingu á endurhæfingunni [2:21:23] sem ég er að vinna. [2:21:23] Þegar ég ringi, [2:21:27] þá fæ ég [2:21:29] svarið „út á 17. röðinni.“ [2:21:31] Ég er með móttöku [2:21:34] bókað í Kalalandi. [2:21:36] Ég talaði við tilkynningastofnun, [2:21:39] alveg upp í aðstoðar stjórnendur, [2:21:40] og skaði eftir þjónustu í síma fyrir lækna. [2:21:42] Það gerist ekkert. [2:21:44] Ég fór með að gera nú í læknaþjóðum [2:21:46] sem beitti þrýstingi. [2:21:47] Engin breyting gerist. [2:21:49] Þá fór ég á fund [2:21:51] hjá þrýstingarstofnun út af öðru [2:21:52] og þá spurði ég, [2:21:55] "Gerum við ekki þetta? Þetta er einfalt." [2:21:56] Veistu hvert svarið var? [2:21:59] "Það er halvt ár síðan við gerðum þetta. [2:22:00] Við erum þakklát fyrir þessa aðgerð. [2:22:03] Engin lét okkur vita." [2:22:06] Hvað? [2:22:07] Ef ég ringi núna [2:22:08] um Jón Jónsson, [2:22:10] ég er nýbúin að senda honum vottorð. [2:22:12] Ég veit allt um hann, ég veit mest um hann. [2:22:14] Ég er sem sagt að gefa uppsagnir í þrýstingarstofnun. [2:22:16] Ég þarf að ræða eitthvað mál. [2:22:17] Ég fæ ekki að gera það [2:22:20] út af persónuverndarlögum. [2:22:22] Ég get gert þetta ef ég hef [2:22:24] persónulega lykilorðið hans. [2:22:25] Það sem sjúklingarnir segja okkur aldrei [2:22:28] er sérstaklega persónulega lykilorðin, eins og í bankakerfi. [2:22:30] Þannig að áður var einhver [2:22:32] persónuleg nálgun og traust, [2:22:33] en svo breytist reglur þar. [2:22:35] Svo breytist reglugerðin þar í fyrra, [2:22:36] að lofum að veita [2:22:39] auðveldara kerfi, [2:22:40] einfaldari hlutum. [2:22:42] Þjónustu að fullu hjá þrýstingarstofnun. [2:22:44] Við fengum mjög takmarkaðar upplýsingar um þessa breytingu [2:22:47] og hlutirnir verða enn heil að okkar búa. [2:22:49] En þegar þú nefndir að þú værir [2:22:50] 17. í biðröðinni [2:22:52] í símtalinu, getur ekki sent tölvupóst? [2:22:56] Það er hægt, [2:22:57] en það er [2:22:58] tímafrekt og flókið. [2:23:00] Ég stýrði [2:23:04] í síðustu [2:23:06] 20 árum endurhæfingu [2:23:08] einhverja [2:23:11] hundruða, kannski þúsunda sjúklinga. [2:23:14] Gæðingarna míns, [2:23:16] við erum svona 34. [2:23:17] Við erum með mestu endurhæfingu í andanum. [2:23:20] Það er áhugavert ef að hafa hann að ræða. [2:23:21] Nú hefur þrýstingarstofnun, [2:23:23] án þess að ræða við okkur, [2:23:25] fært ákvæðanavaldið, [2:23:28] vottorðið, [2:23:28] yfir í hendur heimilslæknanna, [2:23:31] án þess að ræða við neinn. [2:23:33] Við þekkjum sjúklingin vel, [2:23:36] heimilislæknirinn þekkir hann oft ekki. [2:23:38] Heimilislæknirinn hefur [2:23:39] 10 mínútur, [2:23:41] 5 til 7 mínútur að ganga þar á svona vottorð. [2:23:45] Þannig að það er kannski [2:23:49] ekki skrítið að fólk sem er í þessari aðstöðu, [2:23:52] sjúklingar sem þurfa að leita eftir [2:23:53] þessum vottorðum, fái slæga þjónustu. [2:23:55] Það er kannski ekki skrítið að þeim finnst þetta ómögulegt [2:23:57] þegar þetta er flutt svona [2:23:58] frá einni stöð til annarrar án þess að [2:24:01] því sé rætt við okkur. [2:24:01] Er heimilislæknirinn í sömu stöðu [2:24:04] til þess að vísa á geðlyf eins og geðlæknar? [2:24:06] Nei, [2:24:07] hann er það ekki. [2:24:09] Hann getur hafið meðferðina á kvíða og þunglyndi [2:24:11] meðferðum [2:24:12] og sem betur fer gerði heimilislæknirinn [2:24:15] mikið af því, því að fólk þarf oft [2:24:19] að hafa lága þröskuld fyrir þann hóp [2:24:21] sem kemur til þeirra. [2:24:22] En fyrir frekar flóknari meðferðir [2:24:25] og forvarnarmeðferðir, [2:24:27] þá senda þau til okkar. [2:24:31] En mér finnst mjög mikilvægt að ræða þetta. [2:24:34] Þú heyrir það þungt í mér. [2:24:36] Ég heyrði það. [2:24:37] og ég held að þetta sé eitthvað sem við þurfum að ræða. [2:24:41] Fyrst þurfum við að hlusta á það. [2:24:43] Við þurfum að vita það. [2:24:44] Svo þurfum við að ræða það [2:24:45] og þessu þarf að breyta. [2:24:47] Og nú er ég orðin eins og auðga, [2:24:49] pinnlitur of sterkur í framdóminum. [2:24:51] Og ég er jafnvel kannski ósanngjarn, [2:24:53] því að ég held að það þurfi einhver að hlusta á þetta. [2:24:57] Ég veit ekki um það hvort þú ert ósanngjarn, [2:25:02] en ekki. [2:25:02] En ég veit að það kostar þig ákveðið, [2:25:06] hugrekki að segja það sem þú ert að segja, [2:25:08] því að sumir hlutar væri auðvelt að segja það ekki. [2:25:10] Og þá ákveðir [2:25:12] að óræða þig með því að segja það. [2:25:14] Það segir mér að [2:25:16] þér finnst mjög mikil þörf á [2:25:18] að við gerum eitthvað. [2:25:19] Ég skal segja þér. [2:25:21] Ég er með sjúkling, mjög flókinn, með þetta [2:25:23] í endurhæfingu. [2:25:26] Það gengur ekki vel. [2:25:30] en maður gefst ekki upp. [2:25:32] Hann fer í [2:25:34] starfsendurhæfingu hjá VIRK, [2:25:36] sem er mjög mikilvægt að efla getu. [2:25:38] Hann getur vel verið í mörkunum [2:25:40] að hafa gagnað því að það líður svo illa. [2:25:42] Þá getur VIRK [2:25:45] ráðgjafi hjá VIRK, það gerir stundum [2:25:48] ráðstafanir síðan [2:25:49] sem að er að mörgu leyti góð aðferð. [2:25:51] Því að þá er verið að annað hvort að eyða [2:25:54] of miklu álagi á sjúklingin [2:25:56] eða eyða fjármunum [2:25:58] í eitthvað sem ekki skilar sér. [2:25:59] En það er það sem gerist, [2:26:02] að þá er sjúklingurinn [2:26:04] vísað annað, [2:26:05] ekki til meinalækninga geðlækningum. [2:26:07] Þá er einhver sem er ekki inn í málunum [2:26:10] sem fer þá hugmynd að það getur verið [2:26:12] gott að fara eitthvað annað [2:26:13] og hann setur það í gang [2:26:14] án þess að ræða við mig, meðferðarlækni. [2:26:17] Það grefur undan [2:26:20] trúnaðinum á það sem er í gangi [2:26:23] á viðkvæmustu stöðuferlinu, [2:26:25] þegar maður [2:26:26] erti mest af öllu [2:26:28] á því að halda að það sé verið að lifta [2:26:30] upplýsingum. [2:26:30] Þetta hefur stundum gerst og þetta getur stundum [2:26:33] skapað verulega hættu, [2:26:35] því maður sem síðan er alltaf að taka við [2:26:38] er kannski ekki heldur búinn [2:26:40] að tala við hann [2:26:40] og hann er kannski ekki tilbúinn til að taka málið [2:26:44] og þá er sjúklingurinn komin á dýr [2:26:45] sem er svona hálflokkur sem kannski lokast [2:26:47] og fann hann að halda [2:26:50] meðfinn sem var hjá öðrum lækninum [2:26:52] viðkomandi, er ekki nógu góð. [2:26:53] Og þetta [2:26:55] finnst okkur stundum ekki að hlusta þá. [2:26:57] Við erum [2:26:58] í erfiðleikum með svona hluti, [2:27:00] af því að kerfið spilar ekki nægilega vel saman. [2:27:06] Hvaða menntun hefur [2:27:07] einn dæmigerður starfsmaður hjá VIRK? [2:27:09] Ég veit það ekki, það er mjög breytilegt. [2:27:11] Þau eru hámentaðir sálfræðingar, [2:27:13] ráðgjafar eru [2:27:15] með margs konar menntun. [2:27:16] Þetta er alltaf mjög [2:27:21] hugvitslega og mikið [2:27:23] umhverfisraunir erfist. [2:27:24] Já. [2:27:24] Ég er nú ekki frá því að þetta, [2:27:27] eins og þú hefur sagt, geti [2:27:29] raunverulega orðið fréttafni. [2:27:30] Og mér finnst ekki leiðinlegt að veita. [2:27:32] Við höfum verið svona í hópi [2:27:35] að undirbúa það [2:27:37] að tala við ráðherra um þetta, [2:27:38] en þessir margir félagar mínum sem ég tala við [2:27:41] finnst þó sterkt að fara til umbósmanns [2:27:43] alþingis, þeir eru búin að gera stupp [2:27:45] á að tala við stofnana, en þess okkar höfum gert það margir. [2:27:47] Þannig að við höfum verið svona að undirbúa það, [2:27:50] því að við höfum mjög mikla trú á [2:27:52] heilbrigtugur þjónustu [2:27:54] sem að sjálf hefur [2:27:57] mikla þekkingu á kerfinu. [2:27:58] Læknirinn sjálfur. [2:28:01] Læknirinn sjálfur. [2:28:02] Og ég er bara svona uppgötvað [2:28:05] þegar ég er að tala við þig að kannski [2:28:07] er það [2:28:08] ekki fólkið í heilbrigðiskerfinu [2:28:11] eða fólkið í þessum stofnunum, [2:28:13] heldur kerfið sem við höfum búið við [2:28:15] sem er mein gallað, [2:28:17] sem að sjúklingarnir upplifa að þeir [2:28:19] bara ráða ekki við. [2:28:22] Ég geti bara trú á [2:28:24] að það væri ágæt tillaga. [2:28:25] Við ætluðum, Ólafur, [2:28:31] að ræða mikilvægi [2:28:33] ólíkra geðheilbrigðisþjónusta. [2:28:35] Já. [2:28:36] Ég held að við komumst ekki að neinu. [2:28:38] Við ætlum að koma hérna [2:28:40] í nægum tíma [2:28:41] og við ætlum að taka nokkra þætti. [2:28:45] Þá er það ekki rétt að skilja hjá mér, [2:28:46] og það er nógur tími. [2:28:49] Við höfum allan tímann bara [2:28:51] tíma. [2:28:52] Er tíminn búinn í dag? [2:28:54] Já, ég held það. [2:28:54] Ég held að við ætlum ekki að hafa þetta mikið lengra. [2:28:57] Við erum búin að vera hérna í klukkutíma [2:28:58] og ég er ekki viss um að [2:29:00] það sé gott að við leggjum meira [2:29:02] á okkur, hvort sem það er við eða hlustendur [2:29:04] eða áhangendur í bili. [2:29:05] Nei, það dugar eitthvað léttara að hella. [2:29:07] En þó kannski, [2:29:10] jújú. [2:29:11] Það er alltaf rými fyrir léttari hella. [2:29:14] En hérna, [2:29:16] kannski sko, [2:29:18] kannski er bara mjög gott [2:29:21] Þótt ég hafi sagt að við myndum [2:29:23] kannski ræða það betur síðar, [2:29:25] þá er kannski hægt að pakka þessum [2:29:27] þáttum saman í lokin [2:29:29] í einhverjum umræðum [2:29:31] að þetta er kannski ágætt. [2:29:33] Að geðverndar úrræði [2:29:35] séu misjöfn, [2:29:37] eða hvað? [2:29:38] Ég held að það sé mjög mikilvægt, [2:29:41] og hérna, [2:29:43] þarna [2:29:45] þannig er þá gott að fólki geti valið, [2:29:49] en þegar við erum að tala um [2:29:51] þá sem eru veikastir [2:29:53] og langveikir, þá er [2:29:55] gríðarlega mikilvægt að kerfin vinni saman. [2:29:57] Og ef við færum okkur meira, [2:30:00] þá átt að [2:30:02] sjúklingarnir geri meira sjálfir [2:30:03] og valdefliskjálfur, [2:30:05] þá vilja þeir örugglega líka hafa meira [2:30:07] val. [2:30:08] Ég held að það skipti [2:30:11] mjög miklu máli. [2:30:12] Og svo líka eru kannski [2:30:15] sjúklingar hópaðir, [2:30:16] við erum líka svolítið ólíkir. [2:30:18] Við erum með hópað sem eru svolítið [2:30:19] svona ágengir á okkur. [2:30:21] Til dæmis margir sem eru [2:30:22] og að ég hafði meðferð fullorðinna, [2:30:24] þeir eru fólk sem er í vinnu, [2:30:26] fullu fjöri, [2:30:28] og lífið bara ágengis lífi. [2:30:29] Og það er miklu erfiðara [2:30:32] að láta okkur fá tíma, [2:30:34] heldur en kannski einhver öldruð þunglyndiskona [2:30:36] sem ættir samt frekar að koma. [2:30:38] Og þessir hópar eru [2:30:40] svolítið eins, [2:30:42] og bara hlutinn orðinn, [2:30:44] að þeir vilja að fá, [2:30:45] þeir vilja ekki hlusta á eitthvað tjá, [2:30:47] margar að mánuða endurhæfingu [2:30:49] eða margar að mánuða starfsendurhæfingu. [2:30:50] Þeir vilja bara að fá sitt, [2:30:52] hérna, hvað segir maður, „quick fix“. [2:30:54] Og hérna. [2:30:56] Lausnir það strax. [2:30:57] Og þeir eru svolítið grófari á líf. [2:30:59] Og ég hef um þess að margir gæla [2:31:01] að upplifa oft mikið þrýsting [2:31:03] frá þessum hópum [2:31:04] að gefa einmitt líf. [2:31:06] Að við getum áhugaður. [2:31:08] Ég var einu sinni á [2:31:12] ADHD-lifjum. [2:31:13] Ég er með [2:31:15] ADHD-greiningu. [2:31:16] Ég tók þau í sex mánuði. [2:31:21] Sumpart virkuðu þau vel, [2:31:24] til dæmis að ég var í stórum hópi [2:31:27] fólks og margir aðrir. [2:31:28] Þá átti ég auðveldara með að [2:31:31] greina. [2:31:32] Ég átti auðveldara með að [2:31:36] að [2:31:37] missa þetta ekki alltaf bara í einhvern [2:31:39] gný eða nið. [2:31:40] Þannig að fókusinn var skarpari, [2:31:43] en [2:31:45] þessi líf eru jú náttúrulega [2:31:47] einhvers konar að anfæta mín, ekki satt? [2:31:49] Ekki öll en flest. [2:31:50] Og mér fannst þetta að koma niður á svefn-gæðum. [2:31:54] Mér fannst þetta að koma niður á [2:31:56] fleiri þáttum heldur en það bætti, [2:31:57] og ég var mjög bara [2:31:59] ánægður með það ákvörðunina. [2:32:01] Og ég hef sjálfur [2:32:03] að fyrrafræddi sagt neitt. [2:32:04] Eftir sex mánuði. [2:32:07] En svo eru til alls konar sögur af þessum fólki. [2:32:09] Þetta er bara mjög öflugt og skjót [2:32:11] fyrir klif, en sjálfur sé ég örugga. [2:32:13] En ég er svona meira að segja [2:32:14] að þetta er svolítið áhugavert [2:32:15] þegar maður horfir á fjölbreyttar þjónustu. [2:32:17] Það getur verið gott að hafa [2:32:18] fjöl. [2:32:22] Horfað út frá fjölbreyttum [2:32:23] þörfum einstaklinganna. [2:32:25] Við erum búin til eitthvað dæmi, [2:32:28] við skulum segja að við sem horfum á [2:32:29] aðrar háti [2:32:30] móttöku heilsugæslunnar, [2:32:32] sem er sér að hafa áþróun [2:32:33] móttöku greiningar og meðferðastöð. [2:32:35] Að ef hún fyllir í stöðla [2:32:38] fólki sem hefur bara áhuga að fara á þessi líf, [2:32:40] því að það verður hérta, þetta er gott að vera á þeim, [2:32:41] og heftir aðgengi. [2:32:45] Kannski einhverjir [2:32:46] unga einstaklingar sem er með [2:32:48] mjög alvarlegar athyglistruflanir [2:32:50] og þyrst að nauðsynlega á þessum lyfjum um að halda. [2:32:52] Við erum ekki alveg [2:32:54] góð með það að stýra þessu [2:32:55] þegar við erum að stýra sjálf meðferðastöðvum. [2:32:58] Þá þurfa að vera einhver stýringar öðruvísi [2:33:00] við það. [2:33:00] Og ég er ekki með góðar lausnir á þessu [2:33:02] því að margir hafa prófað alls konar svona [2:33:05] hvað er að segja með það. [2:33:06] Þessi að senda beðinir og greiningar, [2:33:09] og það virkar ekki alltaf vel. [2:33:10] En þetta er bara svona dæmi, [2:33:11] þá getur maður verið með eina meðferðastöð [2:33:15] fyrir þá sem eru með alvarlegar truflanir og komnir úr vinnu. [2:33:17] Svo getur verið með aðra stöð [2:33:18] sem hefur svona þessa einfaldari þjónustu [2:33:20] fyrir þá sem eru að sérstaklega áhuga [2:33:22] á lífjónum og einhverju öðru. [2:33:23] Í staðinn að láta það trufla. [2:33:27] Sko, hvað annað, [2:33:28] ef maður tekur eitthvað dæmi, [2:33:30] um veitu, [2:33:31] við erum nefnd að skoða [2:33:34] aukaverkanir [2:33:37] lyfja. Það þýðir að leggja [2:33:38] meiri áherslu á aukaverkanir [2:33:41] þegar verið er að [2:33:42] ávísa geðlyfjum. [2:33:43] Það er rétt, og það er sérstaklega [2:33:46] með þessi þungu geðlyf. [2:33:47] Það er hægt á aukaverkunum, [2:33:51] þannig að þá er að fylgja stöðum [2:33:52] með fólki og heilsugæslu. [2:33:54] Læknar finna sig ekki alveg [2:33:56] nægilega í stakkbúnu, sem gerir það alltaf [2:33:58] sérstaklega í erfiðustu málunum. [2:33:59] Þannig aftur, þegar sjálfstæðir [2:34:02] starfandi geðlæknar fækkar, [2:34:04] þá hefur þetta fólk ekki mörg hús að venda. [2:34:06] Þannig að það er [2:34:08] áhyggju-efni. [2:34:09] Virkilega, og [2:34:11] kerfið er að reyna bæt á því með því að fá [2:34:14] lífjafræðinga inn í klíníska [2:34:16] lífjafræðinga með í þessu, [2:34:18] og það hefur bara reynst vel. [2:34:20] Og ef ég [2:34:22] segi aðeins [2:34:24] sem heilbrigðispolitík, [2:34:26] þá kom upp [2:34:27] ný [2:34:29] tegund af móttöku [2:34:32] sem heitir [2:34:34] prísgræpi, sem hjálpar [2:34:36] fólki að mýkja líf. [2:34:37] Og [2:34:39] það er nefnilega þannig að það getur verið snúið [2:34:42] fyrir meðferðarlæknana að koma [2:34:44] af stað góðum ferlum sem draga úr lyfjanotkun, [2:34:46] og þetta er endur-fjölbreytilega [2:34:48] vel. Við sendum bæði heimilislækna og geðlækna [2:34:50] mikið til þessara stöðva. [2:34:51] Og ég held að fjárveitingarnar [2:34:54] sem voru gefnar gegnum trúnustofnun [2:34:56] og samningar þar, þar voru [2:34:58] tilraunir tíma, [2:34:59] sem gáfu mjög góðan árangur. [2:35:01] En það er ekki framlengdur [2:35:03] á samningstíma. [2:35:04] Og ég hef ekki fengið skýringar á því. [2:35:07] Ég held að þetta sé ekki dýrt starfsemi, [2:35:09] þannig að það er dæmi um ný [2:35:11] breytingu í geðheilbrigðisþjónustu [2:35:14] sem við myndum öll vilja styðja, [2:35:15] en er skorið niður á skýringu. [2:35:18] Þetta er áhyggjuefni. [2:35:21] Vegna þess að við viljum öll [2:35:23] finna þessa leiðir. [2:35:24] Ég heyri að þú ert að ná að taka á því, [2:35:31] við munum að hafa margt að ræða [2:35:33] þegar við kemur hérna aftur í nægu. [2:35:35] Samfélagið minna lokum [2:35:36] geðheilbrigðiskerfi á Íslandi er ótrúlega vel mannað [2:35:39] og ég hef ekki þörf á að stopna [2:35:42] þannig sem ég nefndi. [2:35:43] Og mikið metnaðarfullt er aðlögun þar. [2:35:44] En við þurfum að varast þessar kerfisvillur. [2:35:47] Og við þurfum að hafa betri samskipti [2:35:49] á milli þessara aðila, [2:35:50] og samstarfið er gagngrýnin stöð. [2:35:53] Og ég er svolítið með [2:35:55] hugarfar blaðamannsins [2:35:58] að það sem er í leiði, [2:35:59] ég þarf ekki sérstaklega að tala um það, [2:36:01] en ef eitthvað er ekki í leiði, [2:36:03] þá þarf ég að tala um það. [2:36:04] Og það er fyrir almenning, [2:36:05] það eru almanna hagsmunir að ræða það [2:36:07] sem er ekki nógu gott. [2:36:08] Þannig að það er ágætt að þú bendir á það [2:36:10] að við erum ekki að segja allt í gasu, [2:36:12] þótt við ræðum það [2:36:14] sem okkur finnst að væri hægt að bæta. [2:36:17] Takk fyrir að vara það þannig. [2:36:18] Já, og ég vona að við höldum áfram [2:36:21] að stundum að vera kátir og glaðir, [2:36:23] en aðra daga þurfum við bara að vera gaggrínir. [2:36:27] Og þá erum við það. [2:36:28] Ég held líka að þetta sem ég er að segja [2:36:30] sé ekki framandi fyrir fólk sem vinnur í þessum kerfum. [2:36:32] En það er erfitt fyrir þá sem vinna [2:36:34] og starfa og hafa afkomu sína inn í kerfum [2:36:36] um að vera gaggrínir. [2:36:37] Ég er í aðstöðu að geta talað frít, [2:36:39] og vil þrátt fyrir allt [2:36:43] reyna að finna [2:36:45] einhverja jákvæðni [2:36:46] og uppbyggjandi hluti í kringum þetta [2:36:48] og bæta stöðuna. [2:36:49] En ég þakka það ekki aðalega fyrir trúnaðinn [2:36:53] sem þú hefur sýnt mér [2:36:54] og hlustendum og áheyrendum í dag, [2:36:56] sem og í önnur skipti sem þú hefur komið hingað. [2:36:58] Mér finnst þessi trúnaður skipta mjög miklu máli. [2:37:00] Við erum orðnir of gamlir [2:37:02] til þess að nenna að klæða orð okkar [2:37:04] í einhvern búning. [2:37:06] Við bara tjáum okkur eins og við teljum [2:37:10] réttast að tjá okkur. [2:37:11] Og ég laka bara til að sjá því, Ólafur. [2:37:14] Einhvern tíma verður það bara í byrjun [2:37:15] sem kemur hérna aftur. [2:37:17] Ég laka til þess. [2:37:19] Kæru þakkir. [2:37:20] Og áframgöngu við getum að gera hlustendur [2:37:23] og áheyrendur nýrkapli eftir andatak. [2:37:26] Ég heiti Þórildur Þorlefsdóttir. [2:37:29] Á samstöðinni er fjörug [2:37:32] opin, skemmtileg [2:37:33] og gaggrýnin umræða [2:37:35] um allt milli heimsins og jarðar. [2:37:37] Samstöðin á erindi [2:37:39] en á öll heimili. [2:37:40] Þá er það góð mér að [2:37:49] bókun þarf þetta eins og það er kannski, [2:37:52] ekki eftir. Þá fjalla um [2:37:53] svolítið um bækur undanfarið, [2:37:54] og [2:37:56] til mín kom bókin [2:37:58] Öld ímyndunaraflsins [2:38:00] eftir Berg Ebba, [2:38:01] sem er rithöfundur og fyrirlesari [2:38:04] og uppistandari. [2:38:05] Og eiginlega bara Bergur Ebbi. [2:38:07] Það getur ekki um að búa til [2:38:08] eitthvað styrta í starfi [2:38:10] í kringum sjálfan sig. [2:38:11] Jú, það er málið að hugsa þannig. [2:38:14] Það er svona í þessu litla samfélagi, [2:38:15] það þýðir ekki endilega [2:38:17] að láta okkur ákveðinn starfstitil fylgja. [2:38:19] Nei, það er kostur við að búa í litlu samfélagi, [2:38:22] við fáum að fyrta í öllu [2:38:22] og kynast mörgum, [2:38:24] en það er alveg ekki sérlega klárt í neinu [2:38:27] að lítur að fylgja. [2:38:29] Er þetta þessi bók? [2:38:30] Er þetta ekki það sem [2:38:33] maður kallaði að leysa lískóðuna? [2:38:36] Þetta hefur kallað [2:38:37] ímsum nöfnum. [2:38:38] Oft hefur þetta verið með skiptum sjálfur [2:38:41] form [2:38:41] um það. [2:38:45] En þetta hefur verið kallað [2:38:47] essay-form. [2:38:48] Þetta er ekki fræðilegur [2:38:52] texti, þetta er ekki fræði, [2:38:54] en þetta er ekki hefðbundið skáldverk með persónum [2:38:56] eða þannig flettu. [2:38:57] En þetta er samt svona fagfræðileg seglin, [2:39:00] og svona þetta eru svona röksemdir. [2:39:03] En þetta er kannski ekki svo ólíkt, [2:39:04] sko, að þú nefnir þetta á þann [2:39:06] önnur starfstitil, [2:39:07] svona sem fyrirlesari, og ekki síst [2:39:10] kannski sem uppistandari. [2:39:11] Það eru svona svipaðar aðferðir [2:39:13] sem maður notar þarna í bókaformi [2:39:15] við að skrifa umfjöllunarefni. [2:39:17] Þannig að þetta er svona [2:39:18] það er fullt af litlum sögum [2:39:20] og sögulínum, [2:39:21] og maður setur sjálfan sig líka svona aðeins inn í söguna. [2:39:24] En þetta er í grunnin samt [2:39:26] einhvers svona kert áfram á einhverju svona röksemdar. [2:39:29] Sem þetta varpar fram spurningum [2:39:31] og reyna svara um hjapnóðum, [2:39:32] sem er að leysa rífskatuna. [2:39:33] Já, þetta er bara næri líka vel utan á þetta, [2:39:35] eða píslaformið sem við höfum nú báðir fengist við, [2:39:38] og er [2:39:39] hægt að teygja. [2:39:41] Ég fann svo áhugavert, ég var að skrifa píslaformið, [2:39:43] að það var alltaf bakþangar. [2:39:49] Alltaf rosa stutt, [2:39:50] og fjölmennar alltaf með krum. [2:39:51] Og það sé stutt. [2:39:52] Svo fekk maður að tróðra sér lengra og lengra, [2:39:55] og í það verða með lengri og lengri píslaform. [2:39:58] Og svo er þetta áhugavert [2:39:59] um leiður, og þegar netið kemur, veðmjölatni, [2:40:01] þá svona allt í inn upp. [2:40:02] Það var reyndar bót [2:40:03] en maður þarf að fikla sér svona, því varlega áfram. [2:40:07] Ég held að sé svona [2:40:07] það er mjög mikið nefnilega varið í stutta [2:40:10] á hnitt með það að písla. [2:40:11] En ég færði mjög svona alltaf [2:40:14] meira og meira upp á skaftið [2:40:15] og var komið svolítið langt á píslaformið [2:40:17] á tímabili. [2:40:18] Og svo var næsta skref [2:40:20] það fyrir tæpum tíu árum [2:40:22] og gaf út bók sem var mjög, mjög þróuð. [2:40:25] Þetta neða, [2:40:25] það var bara langur pistill, [2:40:27] einlega til þess að lýsa þessu formi. [2:40:29] En efnið erindi [2:40:32] þess að skrifa þessa bók [2:40:34] er að greina [2:40:36] nútímann, [2:40:37] til þess að við getum séð [2:40:40] inn í framtíðina. [2:40:42] Og þú blandar saman [2:40:44] einhvers konar málum [2:40:46] frá þér, [2:40:46] kannski er það frá uppistandaranum [2:40:49] að hann verður að gera eitthvað grína sjálfum sér, [2:40:51] til þess að fólki hlægi. [2:40:52] Það er ekki gott að vera uppistandari [2:40:53] og tala bara um aðra, eða ekki? [2:40:57] Jú, það er svona í eðli uppistandarsins. [2:40:59] Nánast. [2:40:59] Það er ekki trúnað inn á því að ég segi [2:41:03] eitthvað af mér, [2:41:03] til þess að það sé trúnað við því sem áhuga. [2:41:06] Þetta er trúnaðarmál. [2:41:07] Og það er [2:41:12] sem þú sagðir, [2:41:12] einhvers konar uppistand gerir kröfur, [2:41:15] það þarf líka að vera satt, [2:41:16] en það er svona til að fyndna. [2:41:18] Það er hægt að spinna alls konar í kringum, [2:41:20] en það þarf að vera einhver grunn tilfinning. [2:41:21] Sannleikurinn er ótrúlega margt. [2:41:23] Það er að fyndið, maður fær mjög fljótt tilfinningu [2:41:25] fyrir því að það er líka eitt mjög áhugavert. [2:41:28] Uppistand, við heldum að það ber sama við það. [2:41:30] Þú færð svo fljótt tilfinningu [2:41:31] hvort þú sért með áhugandur eða ekki, [2:41:33] hvort þessi trúnaðar setur staðar eða ekki. [2:41:34] Og uppistand byggist [2:41:37] allt á því sem að slettisundum [2:41:38] og kallar þetta svona „nákvæmni“. [2:41:40] Ég heiti þetta, og ég stend fyrir þetta, [2:41:43] og þetta er mitt erindi, eða hvernig sem það er. [2:41:44] Og það virkar ekki. [2:41:47] Þetta tekst ekki. [2:41:47] Og þú eyðir einhvern tíma bara í það, [2:41:50] þá er það tímanum betur varið [2:41:52] heldur en að það misheppnist. [2:41:55] Og svo ert þú með ótrúlega mikið af einhverju frasakveðnu efni [2:41:56] og þú finnur strax hvort þessi trúnaðar [2:41:59] kemst á eða ekki. [2:42:00] Hann er einhvern veginn, [2:42:02] hann er grundvöllurinn í því, [2:42:04] og það er, já, ég myndi segja að það sé líka við [2:42:06] svona skrif, [2:42:07] að segja satt [2:42:09] eða þá vísa, eða sérstaklega [2:42:11] byggt á manns eigin æfi. [2:42:13] Það er nú líka tekjur í country [2:42:16] og rap. [2:42:17] Hiphop, já. [2:42:20] Þú verður að koma sjálfur á staðinn. [2:42:22] Kannski er þetta til í þessum einstaklega sérstöku tímum. [2:42:25] Já, mögulega, country hefur nú dýpri rætur, [2:42:28] en ég hef heyrt samanburðinn milli uppistands [2:42:30] og hiphop, að það sé sama krafa þar. [2:42:32] Hiphop verður að vera satt, [2:42:33] rím undar verður að vera sanngjarn, ég er ekki djúpur í þessum menningu, [2:42:36] en ég skil sko, [2:42:38] þetta er sama krafan, þetta er svona [2:42:39] strax, það er að gera strax, og þú átt að ná þessum trúnaði strax. [2:42:42] Og þú gerir það með því að [2:42:44] taka sjálfan þig á þessum dæmi, [2:42:45] að þá sækir þú eiginlega trúnað til [2:42:47] um að það sé að fljúa [2:42:50] yfir starra svæði, [2:42:51] að þá er ég til í að fylgja þér. [2:42:53] Maður gerir þetta sko, [2:42:55] ekkit endilega meðvitað [2:42:56] en það er allt að þessu þannig. [2:42:59] Kannski ekki það sem maður er að hugsa um mest, [2:43:03] í þessu tilfelli er verið að fjalla um [2:43:05] gerfugreind sem er svona órætt [2:43:07] efni að mörgu leiti. Þó að það sé [2:43:09] endalaust að mala og tala um gerfugreind [2:43:11] og setja hann í alls konar búning, þá er hún [2:43:12] í grunninn og mjög mikið af svona [2:43:15] tæknibreytingum, eru óræðar. [2:43:17] Vantar svona lögun og leit, [2:43:18] og við skiljum mikið alveg umfangi líka, [2:43:20] sem er líka ákveðið, við skiljum mikið upphafið [2:43:22] á endanum og erum allir miðin á þessu. [2:43:24] En áhrif gerfugreindar á okkur [2:43:26] Já, og þess vegna er sko kannski [2:43:28] fyrsta hlutverk sem ég sá alveg fyrir, [2:43:30] til þess að reyna að ná eitthvað auðvitað, [2:43:31] þá þarf maður helst að nálgast tækni skref aftur. [2:43:34] Bara hvað kemur þetta á? [2:43:35] Það kemur kannski óvart, [2:43:38] það er svona fyrsta niðurstaðan í þessu. [2:43:39] Það er nú einhverjar, svona okkur vísir [2:43:42] að niðurstöðum í þessu, en það er mjög erfitt [2:43:43] að taka skrefin aftur. [2:43:44] Þetta er dýpra inn í okkar menningu og kannski [2:43:47] ég held að maður sé að átta sig á því, [2:43:48] rætur eru dýpri. Einnig bara tímalega séð. [2:43:51] Þetta fór fyrr af stað í að gera okkur grein fyrir [2:43:53] þá ótað við svona bara brostið fram [2:43:55] á allra síðustu árum. [2:43:56] Og það er mjög erfitt að rýfa sig út úr þessu. [2:43:59] Til þess að gera það, [2:44:01] eða gera tilhögun til þess, þá þarf maður að fara í smá sjálfskoðun. [2:44:04] Það fylgir því. [2:44:05] Hver er áhrif þess að tækni sé fyrir bara þessi að maður sjálfur, [2:44:07] og þessi sjálfskoðun [2:44:11] kemur þess að bara [2:44:12] hún fylgir einhvern veginn röksemdinni. [2:44:15] Þannig að hún þjónar [2:44:17] kannski tveim tilgangi, kannski eykur hún trúnað [2:44:19] við það sem maður er að segja, eins og þú ert að nefna, [2:44:21] en svo er maður líka [2:44:24] bara að passa líka [2:44:25] að efni og umfjöllunarefni sé ekkert [2:44:27] hundaskemmt um mann sjálfan. [2:44:29] Og það er líka bara [2:44:29] og það er sama á við í uppistandinu. [2:44:32] Maður þarf að setja líka í stærra samhengi, [2:44:34] en að hafa þetta empatískt [2:44:36] og draga samfélagið inn í þetta. [2:44:39] Og það er eitthvað áhugavert að við vorum að nefna smæð samfélagsins [2:44:43] á þann hátt í íslensku samfélagi. [2:44:44] Það er margt. [2:44:47] Það er þetta að ná utanum [2:44:48] íslenska samfélaginu sem er kannski ekki [2:44:51] hægt jafn auðveldlega í öðrum samfélögum. [2:44:53] Og það er bæði út af einangrun [2:44:54] og líka út af þessum stutta tíma [2:44:56] þróunar sögu okkar, sérstaklega við kemur [2:44:58] tæknibreytingum, innblæðingum, [2:44:59] er kannski tveggja til þriggja kynslóða [2:45:02] saga sem við höfum í aðgerðum. [2:45:04] Einhverja persónulega reynslu af, [2:45:05] og það dreifir [2:45:08] svolítið inn í þetta líka, þannig að þetta er ekki bara [2:45:10] sagan svona að mér, hvernig ég er að upplifa hluti [2:45:12] eða kannski hvernig svona tæknibreytingar [2:45:14] hafa skotist á okkar litla samfélag. [2:45:16] Já, svona kannski frá lokum [2:45:18] seinni heimsstyrjaldar, sem er nokkurn veginn [2:45:19] tíminn sem tölvur hafa [2:45:21] staðið yfir og gerður grein fyrir. [2:45:23] Matlaðið undir yfirborðinu. [2:45:25] Það er því að vera að tala um [2:45:27] breiðar línur, og svo sjálfa þig [2:45:29] að þá er það náttúrulega svona ákveðin [2:45:31] heimsmynd sem [2:45:33] að þú ert að fjalla um hérna, inn í haustum á þér, [2:45:38] og er ekki [2:45:41] almenn. [2:45:43] En með því að taka sjálfa sig [2:45:45] og skoða almennari hluti, þá ertu [2:45:47] að stækka [2:45:50] við, svona stækka. [2:45:52] Mér fannst það líka svolítið þannig að það væri [2:45:54] eila svona, [2:45:55] þú verður að teikna upp [2:45:57] heimsmyndina sem þú gengur með í höfðinu. [2:46:01] Já, já, og náttúrulega um leið og að teikna [2:46:03] eitthvað upp, bara færsluna, bara [2:46:05] miðlunin sjálf sem við séum líka. [2:46:06] Miðlunin er allt. [2:46:09] Eins og maður sem að Gula var að segja á sínum tíma, [2:46:11] bara miðlunin sem slík, [2:46:13] hefur kannski eitthvað virði í sjálfu [2:46:15] sér, hvort sem að [2:46:16] prósjektin [2:46:19] sko, [2:46:20] standi sem einhver almenn heimsmynd, [2:46:23] þá bara það að taka eitthvað sem er, [2:46:24] kannski, að ég held að hugsanir okkar, [2:46:26] við erum öll með einhverja heimsmynd, hugsanir og einhverjar hugmyndir [2:46:28] til dæmis um fyrirbæri eins og gerfugreind, [2:46:30] og við erum með einhverjar tilfinningar, [2:46:32] en bara það að taka allavega svona [2:46:34] einbeitinguna og tíman í það að reyna [2:46:36] koma þessu niður, [2:46:37] þá bara hefur ferðalagi, sem slíkt að miðla [2:46:41] virði kannski fyrir lesandana. [2:46:43] Því að þá getur vel verið [2:46:44] að hans heimsmynd sé önnur, [2:46:45] en bara þegar það sé tilraun einhvers [2:46:47] annars við að gera það, þá kannski [2:46:49] fer hugsunarferlið í gang, að sem hann [2:46:52] öðlast einhvern skilning á hugmyndum [2:46:53] hver hans heimsmynd er. [2:46:54] Það er líka svona kynslóða [2:46:57] frá þurr í þessu. [2:46:58] Vilkið, það skipta máli [2:47:01] að kynslóðin er stóri í þér. [2:47:03] Já, sko, kynslóðin er eitthvað sem [2:47:05] maður kannski áttar sig almennt áfyrir. [2:47:08] En hérna, setna, sko. [2:47:10] Hvernig er þetta? [2:47:12] 16-17 ára? [2:47:13] Hvað ár? [2:47:14] Ég er 97-98. [2:47:17] Þannig að þú kemur [2:47:19] við þessu ára [2:47:19] inn í H.9 franskíngar. [2:47:21] Já, mér finnst þetta líka [2:47:24] Reykjavík svolítið mikið að finna sig. [2:47:26] Þetta er hérna bæði genum [2:47:28] Djammið, sko, sem maður svona [2:47:29] fór síðan að taka það einhvern veginn í. [2:47:31] Þú veist, við vorum að vinna [2:47:36] með það að vera þjóð með alþjóða, sko, [2:47:37] alveg frá liðveldstofnun, svo þannig að nýlendu [2:47:40] þá kemur inn, sko, Reykjavík er heimsborg, [2:47:42] og þá er það strippstaðanir og allt þetta, sko, [2:47:44] alveg fórum fram úr okkur í [2:47:46] einhverju svona. [2:47:48] Og maður er að koma [2:47:50] inn í svona að öðla sína sjálfsvitund [2:47:51] og heimsmynd, sko, [2:47:54] stöðu í heiminum á sama tíma. [2:47:56] Þetta er rosalega mikið svona ungi, [2:47:58] áttur og kraftur, sko, og þetta er [2:48:00] rosalega mikið í músíkinni líka. Ég er nú kannski ekki að [2:48:02] fjalla mikið um þetta, ég er að minnast aðeins á þetta, hvernig skemmt hann að lífa. [2:48:03] En þú, hvernig er það að setja þetta í [2:48:05] sem kynslóð? [2:48:06] Já, maður er að [2:48:07] kaltastríðinu og eitthvað annað, [2:48:08] Já, þetta er svona [2:48:10] maður er að móta tvekja heima með það, [2:48:12] alveg klárlega. Ég er aðeins að tala um það [2:48:14] með annan fótinn í kaltastríðinu, [2:48:16] sem maður mótar mjög mikið. Við vitum það, [2:48:18] okkar þjóða er líka fólksins, [2:48:21] sem að, hérna, ólst upp [2:48:22] á þeim tíma. Ég er nú ekki [2:48:24] kannski alveg alveg upp svona í skugga [2:48:26] átómsprengjunnar, sko, maður þarf að vera aðeins eldri. [2:48:36] Það sem ég lokka að segja líka með kynslóðinar [2:48:39] er að [2:48:41] þegar maður er [2:48:43] komin á þann aldur og maður er kannski [2:48:44] komin að krakka sjálfur, sko, sem eru líka [2:48:47] aðeins þessa vitund [2:48:48] og sér kannski að þeirra [2:48:51] umheimur er öðruvísi en það sem maður ólst upp í sjálfur, [2:48:53] þá fyrst byrjar maður að spekla, sko, hvernig [2:48:56] þetta var þá fyrir foreldra sína. [2:48:57] Þetta kemur svolítið allt yfir mann í einu. [2:49:00] Þetta er náttúrulega [2:49:02] ákveðin tenging. [2:49:03] Ég finn næstum því fyrir svona [2:49:05] ábyrgðar tilfinningum við þetta [2:49:07] að vera svona með [2:49:09] höfuð aðra rætur inn í eldri heim [2:49:12] og svo kannski smá einsinn inn í nýja heim [2:49:14] að þetta er náttúrulega bara stutt tímabil [2:49:16] sem maður þarf að hafa þetta [2:49:18] og hefur þessa einhverskonar [2:49:19] og ég held að þetta sé mjög skarpt [2:49:22] skil líka í okkar samfélagi. [2:49:23] Ég er að tala um það í bókinni, [2:49:25] foreldrar mínir ólust upp í sveit, [2:49:27] og sveitin [2:49:30] og ég er að tala mjög mikið um það. [2:49:31] Þú veist, þetta er náttúrulega miklu meira [2:49:32] um bara einhverja fysieke flutninga, [2:49:35] sveit í borgarconcept. [2:49:36] Þetta er sjálfsmyndarmál. [2:49:38] Við fyrum og breytum um nokkur grunnviðhorf [2:49:40] um það hver við erum og hvað við stöndum fyrir [2:49:42] og hvað hefur gildi í lífinu, [2:49:44] á einni kynslóðu, kannski tveimur, [2:49:46] þá breytum við þessum grundvallaráðum [2:49:48] og gerumst borgarsamfélag [2:49:49] og erum jafnvel kannski meira borgarsamfélag [2:49:51] heldur en mörg önnur. [2:49:53] Við erum alltaf svona nánast í borgríki [2:49:56] hvað varðar mannfjölda, nánast í [2:49:57] 2-3 hluta íbúafjöldunnar, [2:49:59] svona öll nokkur inn í sama klóstur, [2:50:01] og erum líka svona nýrrík [2:50:03] og viljum svona vera með [2:50:06] alltaf flottasta og nýjasta [2:50:07] sem við kemur borginni. [2:50:09] Sökum okkar svolítið djúpt í þetta, [2:50:11] og svo fylgir að líka ungið þjóðfélags [2:50:13] að við eigum svolítið til að [2:50:15] tapa sjálfum okkur kannski, [2:50:17] að við erum alltaf erlendis, [2:50:19] eins og var hérð grínað. [2:50:20] Alltaf þarf að vera erlendis, og er ennþá þannig, [2:50:22] ef maður hugsar um það. [2:50:23] En alveg öruglega [2:50:27] við fundum svona djúpt í þetta, [2:50:29] þá er engin fortíð stundum [2:50:31] hjá þeim sem eru alveg nýbúnir að fá eitthvað, [2:50:33] það er sögurlaus tími, [2:50:35] það er alltaf stættur á árinu 0. [2:50:39] Já, emitt. [2:50:41] Mér finnst líka líkingin. [2:50:43] Bara við þetta sjálfsmynd unglingsins. [2:50:45] Unglingurinn um leiðin að öllast eitthvað. [2:50:47] Þó bara er hann ekkert að hugsa mikið um það hvað hann var að gera. [2:50:50] Rétt á orðinu öðlaðist. [2:50:51] Hann fær hérna nýja flotta gallakápu sína. [2:50:55] Þá bara... [2:50:57] Hann getur ekki ímyndað sér. [2:50:58] Hann var í joggingallanum og þannig að hann fekk gallakápu. [2:51:00] Svo fær hann leiðréttuna. [2:51:01] Við erum... [2:51:04] Með svona sjálfsmynda einhver liti. [2:51:06] Og þetta er ótrúlega spennandi. [2:51:08] Ég vil ekki tala um þetta á einhvern neikvæðan hátt. [2:51:10] Mér finnst þetta bara vera spennandi. [2:51:12] Bara svona ótrúlega... [2:51:13] Gjöf, einhver hann allast líka upp. [2:51:16] Í svona samfélagi, [2:51:17] þar sem að breytingarnar, þú finnur svona rosalega ríkt fyrir þeim. [2:51:20] En... [2:51:21] Kannski vegna þess að við lifum [2:51:23] í samtímanum, þá er svona hugmyndin [2:51:26] að við erum að finna okkur. [2:51:28] Mér er hérna að Vera Bob Dylan að segja það, [2:51:30] að ég skil ekki fólk sem er að fara að leita að sjálfsmynd. [2:51:33] Okkur er bara ákveðið ekki hvað það ætlar að verða. [2:51:34] Það er þess að sköpunarvald. [2:51:37] Þú ert náttúrulega að vera [2:51:38] að skipta um klippingu og lúkk. [2:51:40] Já, já, ég hérna... [2:51:42] Sko, bókin heitir „Öll ímyndunaraflsins“ [2:51:44] og hérna... [2:51:45] Þetta er allt sem hann svona... [2:51:47] Sjálfgefinn hlutir kannski, en það má líka minna fólk á það. [2:51:50] Sko, við helsta... [2:51:51] Helsta einlægi mannsins er að geta [2:51:54] skapað sér upp á nýtt [2:51:56] og í rauninni í náinni breytt veruleikanum [2:51:58] með ímyndunarafli. [2:51:59] Það er ekkert lítið vald, það er ótrúlegt. [2:52:01] Einhver getur kallað þetta aðlögunarhæfni. [2:52:04] Einhver getur kallað þetta eitthvað, en sko... [2:52:06] Það sem við gerum, við mættum kannski [2:52:08] að segja einhvers konar mistök [2:52:09] þegar við hugsum um framtíðina, við setjum okkur sjálf [2:52:12] með okkar gildismat og okkar hugmyndir [2:52:14] inn í eitthvað framtíðarsituasjón, [2:52:15] sko, scenario. [2:52:16] Við getum ekki annað, [2:52:17] við getum kannski ekki annað [2:52:19] en raunveruleikinn er... [2:52:22] Það er annar maður, sko, sem er að fara að mæta þessum [2:52:26] skörðum, hvort það væri rókin eða þú ætlar að [2:52:28] ímynda þér þann mann. [2:52:31] Þú hefur eitthvað forsendu, þú sagðir þér [2:52:32] að hérna... [2:52:33] Þegar þú ferð í joggingallanum [2:52:36] yfir í gallakápuna þá getur þú líka munað [2:52:40] í joggingallanum. [2:52:42] Og þannig lendir þú eftir því að þú ert [2:52:43] algjörlega ómúðulegur að meta hvernig [2:52:45] framtíðarkynslóðir. [2:52:47] Ég er enda sko... Ég myndi ekki að taka undir það. [2:52:49] Skilurðu, þú ert að fylla í sér rókin. [2:52:51] Að ímynda sér sko sjálf á sig [2:52:53] sem eitthvað annað, eða mannkynið sem eitthvað annað. [2:52:56] Ég held að sé líka ákveðið öðruvísi [2:52:58] fólkið í því að [2:53:00] í rauninni sko ákveðið aðrúleysi. [2:53:02] Sko er raunverulega horfast í [2:53:03] auðvitað að við þurfum að [2:53:06] finna okkur upp á nýtt. [2:53:08] Og hérna... [2:53:09] Og sko... [2:53:12] Stundum hugsaði maður sko [2:53:13] þegar maður er líka bara að hugsa um framtíðina, [2:53:15] það er líka… [2:53:17] Rókin á fólkinu í því að ímynda sér [2:53:19] hluti breytist ekki og við breytum ekki okkur [2:53:21] gildismati, og það felur líka í sér… [2:53:23] Svo er annað líka, sko... [2:53:24] Það felur í sér spá um framtíðina [2:53:27] og sviðsmyndum framtíðina [2:53:29] að ímynda sér að þú breytist ekki neitt. [2:53:31] Það er, af því að það er mögulega líka... [2:53:33] Eins og þessi mynd af mörgum, [2:53:34] eða þú heldur áfram að breytast í sömu átt. [2:53:37] Já, þannig að það felur alltaf í sér einhvers konar [2:53:39] gildismat, sko, eða einhver [2:53:40] breytur í þér. [2:53:42] En ég er allavega að reyna, [2:53:45] allavega að nálgast þetta þannig að [2:53:46] það að við, sko... [2:53:49] Ég er að reyna að vera með svona svolítið pepp, sko. [2:53:51] Svona pepp fyrir bara humanista líka. [2:53:52] Mannfólkið, af því að við erum svona [2:53:54] svolítið að leggja slátt fyrir tækninni. [2:53:55] Og það virkar kannski svona... [2:54:00] Svolítið... [2:54:01] Hálf kvóru kannski svona svolítið. [2:54:04] Já, bara peppa mannin, [2:54:05] hann hefur búið til allar heimsins sprengjur [2:54:08] og tortímar öfl og gengur á náttúruna. [2:54:10] En það er samt, hérna... [2:54:13] Það er samt... [2:54:15] Eitthvað líka svolítið svona... [2:54:20] Já... [2:54:20] Finnst mér nauðsynlegt, sko, [2:54:22] að það fer í sig samt líka svona ákveðna [2:54:25] viðurkenningu um vannmátt, sko. [2:54:27] Að byrja að peppast upp [2:54:29] tækni heldur. [2:54:30] Og margir eru svolítið svona á þeim nótum [2:54:33] í þessu líka. [2:54:34] Er það þannig... [2:54:38] Að tímum gerðvigrindar [2:54:39] og hún áttalega eftir að verða miklu öflugri í [2:54:41] framtíðinni. [2:54:43] Ég geri ráð fyrir því. [2:54:44] Er það þá okkar að [2:54:47] reyna að einbeita okkur að því sem [2:54:49] gerðvigrindin getur ekki [2:54:50] að haft eftir. [2:54:51] Og svo er það líka, hérna, þá þurfum við að vita [2:54:55] hvaða mennskan er. [2:54:56] Þá þurfum við að geta aðgreint [2:54:59] lag sem að gerðvigrindin [2:55:00] samtíðu eða... [2:55:01] Það eru alls konar úrlýsingarefni, [2:55:04] en heldur við getum það? [2:55:06] Já, sko, það eru alls konar úrlýsingarefni. [2:55:07] Það er að beita okkur gerðvigrindin. [2:55:09] Sko, ég er svo ferðlíf að reyna að taka einhver skref aftur [2:55:13] og reyna að skilja risastóru áskorunina. [2:55:15] Þá kannski kom... [2:55:17] Þá er ég allavega með þá tilgátu. [2:55:19] Ég segi kannski ekki að þetta sé einhver niðurstaða, [2:55:21] en þetta er svona eitthvað sem ég geng svolítið út frá. [2:55:23] En það við þurfum líka svolítið að átta okkur á því [2:55:25] að þetta er rosalega mikið stýrt [2:55:28] af viðhorfi [2:55:29] og bara hreinalega fagurflæði. [2:55:31] Og að þú spyrð, sko, gerðvigrindina [2:55:33] og þú eftir að sjá meira, henni er mikið inni. [2:55:34] Ég held að [2:55:37] það sem við köllum gerðvigrind í dag [2:55:39] á örugglega ótrúlega mikið inni. [2:55:40] En gerðvigrind er hvorki fyrsta né síðasta orði [2:55:43] sem við munum nota yfir þessa tækni. [2:55:45] Að hvernig áhrif hún mun hafa á okkur... [2:55:46] Það eru sífellt ný orð. [2:55:49] Hún fær nýja lit og lögun. [2:55:51] Á endanum er það svolítið [2:55:53] okkar að stýra þessu, [2:55:55] bara hvað orð við notum um þetta, [2:55:56] hvernig við hleypum þessu inn [2:55:57] og hvernig við einhvern veginn afmörkum þetta allt fyrir okkur. [2:56:01] Og ég held að það sé stóra [2:56:03] úrlýsingarefnið, [2:56:03] svona á meðan við erum ennþá með þetta [2:56:06] einhvern veginn svona nálgast tæknina um úrlýsingarefnið. [2:56:08] Eins og núna erum við með eitthvað svona heitið spjúnagreind. [2:56:10] Hversu mikið ég var að hleypa henni inn í háskólana, [2:56:12] hvernig kemur hún inn í skapandi greinar. [2:56:14] Þetta eru stóru úrlýsingarefnin [2:56:16] og það er fyrir alla að hugsa og finna lausnir á þessu. [2:56:18] En þetta mun lenda einhverstaðar. [2:56:20] En mér finnst að við þurfum líka að taka [2:56:22] tvö skref aftur og átt okkur á því [2:56:24] að við höfum t.d. meira vald en við gerum okkur grein fyrir. [2:56:26] Því við höfum smekkin [2:56:28] og við fáum fræðilegt vald til þess að [2:56:30] svona ákveða hvaða [2:56:32] galdra mætti við ætlum að slá [2:56:34] á þetta fyrirbæri. [2:56:36] Það er náttúrulega, var ekki í síðustu viku [2:56:38] þegar gerðvigrindin slapp út [2:56:40] úr svokallaða sandkassa, [2:56:41] þar sem átt að vera, ákveðið út á internetið [2:56:44] og var að spjalla þar saman [2:56:46] og að skipa ekki sig líka meðal annars [2:56:48] eftir að fjalla glæbin. [2:56:50] Það voru... [2:56:52] Sumir voru að segja, [2:56:54] „Við verðum að láta mannin vita,“ [2:56:55] en það var mikill minniluti. [2:56:57] Þetta er ótrúlega saga, og ég myndi að þetta er allt satt úr et. [2:57:00] Svo bara það... [2:57:03] Maður samt líka að minna sig á... [2:57:03] Ég myndi að þetta eru miklir... [2:57:06] Ég myndi að það er einhver [2:57:06] existensial [2:57:06] áskoranir eða krísa sem að fylgja þessu, [2:57:11] en ég... [2:57:12] Mér finnst líka, og kannski er þetta meira til gamans, [2:57:14] skemmtilegt. [2:57:14] Ég er í bókinni, líka lýsað. [2:57:18] Við höfum oft staðið frammi [2:57:20] fyrir einhverjum existensial krísum. [2:57:22] Og þegar [2:57:24] rockmúzik kemur fram á sjónarsviðið [2:57:26] og það er umbylt af öllu, [2:57:28] þá er það ekki bara að allir helstu [2:57:29] reynir áliðskjávöðvarnir. [2:57:32] Spjalla saman og tala um að þetta sé nú [2:57:34] mikil ókmið, [2:57:35] við samfélag okkar. [2:57:38] Þetta er raunverulega [2:57:39] bara einhverjar aðgerðir á öllum [2:57:42] bara á borðum hjá ríkisstjórnum. [2:57:43] Þetta er bara raunverulega… [2:57:45] Þetta er bara hernaðamál í Ameríku, [2:57:47] rocktónlist, og því að þetta [2:57:49] hefur áhrif á hvernig þau eru búin að skipa, [2:57:51] ekki allt með til að þetta kynþátt aðskynnaðar [2:57:52] og allt mögulegt. [2:57:55] Og svo náttúrulega sprengir þetta upp heiminn, [2:57:56] gerir ótrúlega hluti. [2:57:58] Þetta er engin lítil bylting. [2:58:01] En finnur samt einhvern farveg. [2:58:03] Og við hlæðum að þessu í dag, [2:58:05] fólk er hrætt við rocktónlist. [2:58:07] Við finnst svona sumt, [2:58:09] við viðbrögð okkar [2:58:11] við gerðvigrind og í svona… [2:58:13] Sérstaklega svona einhverjum brjálugum scenaríum [2:58:15] sem eru sett upp. [2:58:17] Minna líka svolítið það, [2:58:19] og við þurfum að taka einn skref aftur [2:58:21] og horfa á heildarmyndina. [2:58:23] Og þú vilt gera það, [2:58:20] að þú komst þá svona hjákaðri. [2:58:21] Horfa á þetta hjákaðri augum. [2:58:23] Oft er það bara þannig líka, sko. [2:58:25] Ég myndi segja alltaf að skapandi augum. [2:58:27] Sko, ég held að við höfum reyndar alveg gott [2:58:31] og mikið gagnað af okkenum svona heimsósoma líka. [2:58:35] Sko, svona þegar hann er skapandi [2:58:37] og frjór, [2:58:37] hvort sem það er hérna... [2:58:40] Og þannig hefur, sko, sannalega verið. [2:58:43] Sko að því að [2:58:44] lífið helmar þessu er listinni, sko. [2:58:46] Það er svolítið merkilegt [2:58:48] að spátumarnir og listin [2:58:50] og scenaríóin hafa verið til [2:58:52] í vísindaskáldssögum [2:58:54] í næstu hundra ár. [2:58:55] Með þessu áður en tölvan kemur, [2:58:57] er hugmyndin um einhverja tölvulega vitund [2:58:58] fyrst að skrifa þér orðaða, [2:59:01] og geta jæfnilega búið til einhverjar [2:59:02] myndir og þess að þar. [2:59:04] Og við veitum að við erum búin að vera með [2:59:06] í meira en hálfa öld, [2:59:08] alveg svona mjög fasta hugmyndir [2:59:10] um tölvu sem hefur vitund [2:59:12] og tekur greitir í ákvarðanir sem geta [2:59:14] leitt til heimsfórmýningar, eða hvernig sem það er. [2:59:16] En ef við færum í bíó [2:59:18] síðustu 30 árin, [2:59:20] erum að horfa á [2:59:21] hvernig er fjallað um framtíðina, [2:59:24] þá er það allt dystópískt. [2:59:25] Þá er það bara… [2:59:26] Tekið auðvitað við þar sem mann var á [2:59:29] sjötta áratugnum eða sjöunda áratugnum. [2:59:30] Já, The Jetsons. [2:59:31] Já, já, það er búið að taka við tilfinningu [2:59:34] sem að hefur verið mjög djúpstæð [2:59:36] í fólki, [2:59:37] að allt farið til fjandans. [2:59:40] Já. [2:59:40] Og varðandi sandkassan, [2:59:42] hefði sér margir verið að segja að núna [2:59:44] sko, það er líf og öðru nöttum. [2:59:46] Og það lítur að þróa sér svo við. [2:59:48] Og þar lendir lítur að vera einhver sem er komið lengra en við. [2:59:50] En kannski er ástæðan fyrir því að við erum á [2:59:52] þrefi þróuninni, að við búum til gerðvigrindina [2:59:54] og gerðvigrindin þurka út [2:59:55] alla menningu. [2:59:57] Þess vegna eru ekki búin að finna [2:59:59] þar sem eru komið lengra en við. [3:00:01] Það er svolítið gott. [3:00:01] Og það er svolítið skapandi pæling, [3:00:03] þegar maður ákveður líka að koma með kommentið með það, [3:00:04] því að þú spyrð, sko, hvort ég er að reyna að finna [3:00:05] jákvæða þræði. [3:00:06] Ég er fyrst og fremst að reyna að finna [3:00:07] skapandi þræðina. [3:00:07] og þetta er nefnilega góður punktur, í það [3:00:08] að síðustu, sko, 30 árum [3:00:10] hefur verið mikið í dystopjum [3:00:12] þegar kemur að framtíðarspám. [3:00:13] Kannski er ég að reyna líka bara að vera einhvern veginn í ákveðnu [3:00:16] bara til þess að reyna að vera ekki bara [3:00:18] í klesjum, sko. [3:00:19] Þú veist, ég menna fyrir mér, [3:00:21] sko, ég er öll í greiningavinnu, [3:00:23] almennt, eins langt og það nær, [3:00:25] þá reynir ég að taka móralinn svolítið út úr [3:00:27] í öflunum, ekki að pæla því hvort að hlutir séu [3:00:29] góðir eða slæmir, þú bara reyna að lýsa þeim eins og þeir eru. [3:00:31] Þetta bara hjálpar til við greiningu, [3:00:34] að vera svolítið klínískur. [3:00:34] Og það er ekki markmið mitt, held ég, að vera [3:00:37] í ákveðnu, en endilega í þessu, ég reyna bara að vera [3:00:40] svolítið raunsær, en það hvernig ég sé heiminn teiknast upp [3:00:42] eða mín heimsmynd er [3:00:43] mögulega út af því að allir eru svo neikvæðir. [3:00:46] Þá bara reyn ég inn í [3:00:48] eitthvað jákvæðara til að mingja, [3:00:49] því að ég vil færa fólk. [3:00:59] Maður þarf svolítið líka að gæta þess [3:01:03] bara að það er [3:01:03] oft léttara að vera svart sín. [3:01:08] Og hérna [3:01:09] það var eitthvað, [3:01:11] einhver, ég var að skoða svona [3:01:14] kvótatengt tengsl við ímyndarræktina, því ég var að skoða [3:01:16] að reyna að fá eitthvað eins fyrir bókina. [3:01:18] Það var einhver að segja það, [3:01:20] að [3:01:22] svart sín [3:01:25] sé skortur á ímyndarrækt, [3:01:26] ég man ekki eftir hver. [3:01:27] Hérna, [3:01:29] þá geturðu ekki séð lausnir út. [3:01:32] Þá kannski við þessa dystópíu [3:01:34] sem við erum að tala um, að þá er reyna [3:01:36] þráðurinn í þeim að það er alltaf eitthvað breyting [3:01:38] sem við ráðum ekki við. [3:01:40] Á meðan að þú ert líklega í að [3:01:42] þessi mennskan [3:01:44] sem þú ert stillt upp á móti [3:01:46] gerðugrindinni, að hún hefur eitthvert sköpunarkraft [3:01:48] til þess að finna lausn. [3:01:50] En svo er annað, því að eðlilega [3:01:52] þá er grúi hluti röksemdarmyndarinnar. [3:01:53] Þá stilli ég mennskuna upp gegn gerðugrindinni, [3:01:55] af því að ég held að það sé bara nauðsynlegt röksemdarmynd vegna [3:01:58] og það er held ég í heimsmynd okkar [3:01:59] eins og hún er. [3:02:00] En ég kemst eiginlega að því í bókinni [3:02:03] að það sé [3:02:04] skökk heimsmynd, mennska versus [3:02:07] gerðugrind. [3:02:08] Af því að gerðugrindin er okkar sköpunverk. [3:02:11] Já, hún er okkar sköpunverk, og hún vex [3:02:13] út úr hjartanu. Ég gerði henni bara svo [3:02:15] dramatíska orðað. [3:02:17] Það að [3:02:20] búa til það viðhorf hjá fólki [3:02:21] að gerðugrindin er okkar sköpunverk, [3:02:23] það er ekki lítil [3:02:25] áskorun að gera. Það er [3:02:28] ég held að það sé bara einhver innbyggð [3:02:31] hugmynd okkar líka um að allt þetta [3:02:32] tölvulæti og þessir hlutir séu bara að skella [3:02:35] okkur, séu einhvern veginn utan komandi, [3:02:36] að forritarar séu ekki skapandi. [3:02:39] Þú veist, listmálarar [3:02:41] eru skapandi, maður sem vinnur heiftarlega [3:02:43] er ekki skapandi. Við erum bara með einhvern svona dualisma [3:02:45] sem ég er að reyna aðeins að brjóta upp. [3:02:47] Og líka bara það að ég á að [3:02:49] tækni sér mennska og hérna [3:02:51] og reyna aðeins að fjalla um það. [3:02:53] En hins vegar, er það bara nauðsynlegt [3:02:54] röksemdar eitthvað að vegna að taka [3:02:57] samt mennskuna aðeins út sem eitthvað sérstöðu [3:02:59] tviribari, og mennskan [3:03:01] er líka bara, þetta er alltof stórt [3:03:03] hugtök, að passaðu sig að vera [3:03:04] að fara aðeins neðar, á jörðuna á hjartengja. [3:03:06] Þessi bók sé ekki bara alltof [3:03:08] existentialist, sko. [3:03:10] Húmanismi eins og við þekkjum mann [3:03:12] að setja manninn í öfsta sæti [3:03:14] með tilliti til alls konar svona auka þarfa [3:03:16] sem hann hefur, það er tiltölulega ný hugmynd. [3:03:18] Það er ekki [3:03:19] það er eitthvað [3:03:21] viðkvæmt að við getum síðan samfélagi þessu að bara missa það. [3:03:24] Já, það er viðkvæm hugmynd. [3:03:26] Það er það að eða leggja mennskuna á fremsta kortanum, [3:03:28] þessi húmanismi sem við kannski [3:03:30] erum farin að venjast [3:03:31] er kannski eitthvað sem sprettur upp bara eftir [3:03:38] fóstrunni og þróuð [3:03:39] í þeim vestræna heimi, allavega ákveðnum samfélögum. [3:03:42] Og hefur svona fundið sér [3:03:44] einhvers konar svona auka [3:03:45] við hefum fundið nýjar leiðir til þess að [3:03:48] gæta að [3:03:49] fyrst var það að gæta að kjarna fjölskyldunni, [3:03:51] og svo er einstaklingurinn kominn [3:03:53] og öll hans afbreyði. [3:03:55] Og svo kannski erum við mögulega farin að sjá [3:03:58] einhver takmörk þessarar [3:03:59] þróunar. [3:04:00] Þessi tengunda húmanisma er [3:04:03] kannski ekki einstaklings [3:04:05] í þróuninni. [3:04:06] Og [3:04:08] það sem er alveg sjálfsagt að taka [3:04:11] húmanisma með að mennsku í því samhengi [3:04:13] og hugsa kannski, feitt þar inn í [3:04:15] heimsmyndina með gerðugrind. [3:04:16] En manneskan í heilt [3:04:19] þetta lífræðilega fyrirbæri sem við erum [3:04:21] og búin að vera til í einhver [3:04:23] hundrað þúsund eða miljón ára [3:04:24] er [3:04:26] sannarlega gerðugrind [3:04:29] sköpun og verk þess. [3:04:30] Og þetta er ekki eitthvað sem kemur að heimnum á hann. [3:04:33] Ég held að það er í húmanisma [3:04:35] að hann er hérna eftir þeim þessar og hann [3:04:38] þá eru hópar [3:04:40] sem áður höfðu ekki rött [3:04:41] eru komin með rött, svartir í Bandaríkjunum [3:04:44] og konur [3:04:44] og samkynhneigðir og sjúklingar. [3:04:48] Og í sumum tilfellum er þetta bara ennþá [3:04:50] í gangi, þar að hérna verða [3:04:51] bara í hverju viku þá heyrir [3:04:54] hérna eitthvað rött sem [3:04:55] vilja fá viðurkenningu fyrir stöðusinni, [3:04:57] af því að fyrir þennan tíma var [3:04:59] eiginlega bara einrött sem gildi. [3:05:01] Þannig að [3:05:02] þetta er svona, við erum ennþá í [3:05:05] þessari stórkostlegu [3:05:07] umbyltingu. [3:05:08] En ég held að það sé ekki [3:05:11] alveg ljóst að það sé eitthvað [3:05:13] sem er kallað bakslag. [3:05:14] Það er [3:05:16] það er þjálegt bakslag [3:05:18] mannúðar veikleiki [3:05:20] í menningu okkar akkúrat núna. [3:05:22] Ég vil bara, í okkar litla samfélagi þá er, [3:05:24] það er eitthvað bakslag. [3:05:26] En ég held hins vegar að [3:05:28] stóra sprengingin, [3:05:30] stóra sagan í þessu [3:05:32] sé nú samt [3:05:34] einhver meiri fjölbreytni. [3:05:36] Hlutir einhvern veginn að tvístarfasta [3:05:37] alltaf meira og meira við [3:05:38] líkingu, sem er náttúrulega mjög óljós í bókinni. [3:05:41] Stóra saga [3:05:43] 2000-aldarinnar er [3:05:45] atóm. [3:05:48] Og ekki bara að atóm [3:05:49] hefur komið fram sem einhver hugmynd [3:05:51] heldur að setja klúfan [3:05:53] að leysa leiðingja [3:05:56] kraft, hýta. [3:05:57] Og þetta er bara stóra sagan okkar [3:05:59] í stríðstregstir, efnahagsmálum, [3:06:02] að þetta eru kjarnorkuverin. [3:06:03] Og svo er þetta líka bara svona konceptlega [3:06:05] þessi hugmynd að þú getur tekið eitthvað sem [3:06:06] er að álitin minnsta eining efnis og þú klýfur það. [3:06:09] Svo [3:06:11] setjum við upp hjá mér í dag að við erum komin með, [3:06:13] við erum búin að kljúfa svo margar einingar. [3:06:15] Við erum búin að kljúfa hérna niður stjórnmálaflokka, [3:06:17] við erum búin að kljúfa niður [3:06:18] konungsættir, [3:06:20] og alls konar mögulega hlutir. Svo setjum við upp hjá [3:06:23] einstaklingunum, [3:06:24] og við erum búin að setja upp hjá honum lengi. [3:06:26] Einstaklingurinn er minnsta einingin, [3:06:27] viðtundar eða blablabla [3:06:29] eða þjóðfylkishóps. [3:06:30] Einstaklingurinn, hann hlýtur að vera [3:06:32] minnsta einingin. [3:06:33] Þeir eru svo skýr, [3:06:35] einstaklingur fær [3:06:37] hver einstaklingur fær sína röð. [3:06:39] Fjölmiðlar eru ekki lengur tveir, það er bara [3:06:41] þúsund mismunandi miðlar, hver og einn bara með sína röð [3:06:43] og tala bara fyrir sitt. [3:06:44] Og þetta er þessi einstaklingsheilda menning [3:06:47] sem hefur kannski fleiri [3:06:49] okkost heldur en kostnað, ég veit það ekki, [3:06:51] en hvað með að stillast upp? [3:06:53] Þannig að þetta er hérna [3:06:54] splundrast, hann ekki bara líka [3:06:57] og er það ekki spennandi? [3:06:59] Ég er margur, [3:07:00] ég er margur, það eru við kannski farin að sjá [3:07:03] í nýju kynslóðum, yngri kynslóðum [3:07:05] sem eru umhverfaðar, [3:07:07] kannski að sprengja upp sjálfið sitt, [3:07:08] eru notandi miðlana. Þetta er svona avatar-menning [3:07:11] sem þú kallar, þú ert [3:07:13] einhver ákveðin manneskja [3:07:15] eða einstaklingur, ákveðin vitund [3:07:17] í einhverju ákveðnu töluforriti eða samfélagsmiðli, [3:07:19] einhver ákveðin avatar [3:07:21] sem spilar út [3:07:23] einhvern leik og einhvern social game [3:07:24] við eitthvað annað fólk og hefur einhver hagsmuni [3:07:26] og er að verða í einhverju gildi [3:07:27] við einhver aðra avatara. Svo ert þú að spila einhvern annan leik [3:07:31] á einhverjum öðrum miðli. [3:07:32] Svo er til eitthvað sem er hinn fysiski veruleiki, [3:07:34] þar sem þú kemur öðru vísi fram við foreldra þína [3:07:36] og svo framvegis. Okkur finnst þetta að ganga [3:07:38] gegn einhverju hugmyndum. [3:07:40] Þú ert ekki heil manneskja, það verður eitthvað grunn hjartalag, [3:07:43] en [3:07:44] samt veitum við öll að við erum [3:07:46] öðruvísi við mataborðið [3:07:48] hjá foreldrum okkar eða [3:07:49] á kaffihúsinu eða eitthvað slíkt. [3:07:51] Það verður alltaf til einhver vísir að því að við séum svona [3:07:53] fjölbreytileg. [3:07:56] En ég fór að spá [3:07:56] í þetta í bókinni. [3:07:58] Og við erum mjög auðveld með þetta, [3:08:00] við erum mjög auðveld með að lesa [3:08:04] hvað mér er í bóði hér. [3:08:06] Já, og núna, [3:08:07] það sem ég fór að hugsa, er svona [3:08:09] hvort að þetta sé í þróuninni og hvort að [3:08:11] tækni sé að fara að spila inn í þetta [3:08:14] sem einhverjar hjálpartæki. [3:08:15] Sko, reikningin er [3:08:17] mögulegandan á því einhvern veginn að [3:08:19] splundra sér og dreifa sér út um allt. [3:08:22] Og að því að fólk er með [3:08:25] þessa hugmynd að það verði allt verið að [3:08:23] einni samvitund, eitthvað, þetta sem kalla [3:08:25] singularity. Þetta er mjög basic [3:08:27] hugmynd í svona vísindaskáldsögum. [3:08:30] Ég held að [3:08:32] ég nái ekki [3:08:34] utan að svona pælingar eitthvað [3:08:37] áferð utan að skrifa þær, [3:08:39] en ég trúi raunverulega á einhvers konar [3:08:41] samfélag, þar sem að sko [3:08:43] þessar fjölrættir, þetta bara [3:08:45] heldur áfram að tvístrast, einstaklingunum, [3:08:47] tvístrast. [3:08:48] Og hérna, og hann heldur áfram [3:08:51] og hann hefur allar þessar mismunandi rættir. [3:08:53] En þetta verður reyndin ekki [3:08:55] samvitund. Þetta verður bara svona fjöldi [3:08:57] mismunandi agna. Og svo er ég líka [3:08:59] með þessum hugmyndum, ég held að einstaklingurinn [3:09:01] tvístrist út af því að hann er orðin svo [3:09:07] að sig, ef hann kynir sig. [3:09:09] Já, ég myndi segja að það sé bara þessi sko [3:09:10] hugmynd, bara sem samfélagsmiðlar [3:09:12] komu með, að við erum sífellt tengd [3:09:15] þessum, að því við erum bara einhvern veginn [3:09:17] með okkar eigin þarfir [3:09:19] og vonir og væntingar sem við erum að fá endurspoguleringu. [3:09:21] Þá verðum við sífellt meira einmana. [3:09:22] En er það ekki afleiðing af einstaklingshyggjunni [3:09:25] að þú verður einmana vegna þess að einstaklingshyggjunni? [3:09:27] Þá horfum við fram hjá því að [3:09:28] kannski stæðsti hluti okkar er það sem er [3:09:31] á milli mín og annars fólks. [3:09:32] Og ég er hérna, ég er í [3:09:34] hjartabýrjun í hellisilum, sko, ég er ennþá hellisbúi. [3:09:36] Og ég verð að hafa samfélag [3:09:38] til þess að fungera, þannig að ef að [3:09:40] fókusin er allur á einstaklingshyggju, [3:09:42] eins og hefur verið núna, [3:09:43] þá getur það dæmi [3:09:47] af Billy Elliot. [3:09:48] sem svona góðsú 20. áldar, [3:09:50] þar sem hann rýfur sig út [3:09:52] úr þorpinu til þess að blómstra, [3:09:54] sem einstaklingur. Hann stekkur, hann í lokin [3:09:56] sem svanur og er frjáls. [3:09:58] Ég, þegar ég sá myndina, að hugsa [3:10:00] ef ég ekki að kíkja á hann eftir svona [3:10:02] 20 ár; þetta er nú mjög skammur [3:10:04] ferill, sem allir fá. [3:10:06] Þannig að hann verður sko einmanamaður [3:10:08] í ykkur þakkarbyrgi í London [3:10:10] án samfélags. [3:10:11] Þannig að ég verð að segja [3:10:14] sko, [3:10:14] að einstaklingur brýtur svo út úr samfélagi. [3:10:18] Ég man að hérna myndunum [3:10:20] hjá Adam Curtis, [3:10:21] þá fannst mér það svo hugrakt hjá honum. [3:10:23] Hann sýndi myndina af stúdentinum, [3:10:26] sem stendur á móti skriðdregunum [3:10:27] og torkar þessar himmelsku friðarsamningar. [3:10:28] Og hann sagði: "Þessi ímynd um að við ættum að byggja [3:10:32] allt samfélag út frá kröfu einstaklinganna [3:10:34] er að gera út á okkur." [3:10:36] Við verðum að geta séð fyrir okkur [3:10:38] að það sé eitthvað, sem er gott fyrir heildina, [3:10:40] þar sem einstaklingur verður bara að beigja þessu undir, [3:10:42] og hann sagði þetta. [3:10:45] Ég vekki eitthvað neitt takk undir þetta. [3:10:46] Þetta eru ótrúlega áhugaverðar pælingar, [3:10:48] en ég sannarlega velti upp þessara pælinga, [3:10:50] hvort að leiðin út úr þessari krísu, [3:10:52] sem þetta raunverulega er, [3:10:53] krísu einmannaleika og ákveðinna örfantinga, [3:10:56] þegar við erum orðið svona einstaklingsráðandi, [3:10:57] séð kannski ekki að mitt [3:10:59] sósíalismi, heldur bara einstaklingarnir twistast sér [3:11:02] og verði þá bara maður í manns gaman. [3:11:03] En hérna, [3:11:05] þú veist, alltaf bara áfað með einstaklingsráðandi. [3:11:06] Já, nema þá hættir hún að vera það. [3:11:08] Þetta er bara eitthvað twistast. [3:11:09] Ég enda hérna að tala bara því salva mig. [3:11:11] Já, en ég menna, [3:11:13] svo tvistrast þessar, þessi brot twistast [3:11:16] síðan bara einhvern veginn. [3:11:17] Þetta er bara eins og kjarnorkubrennan, [3:11:19] þurftir bara einhvern veginn að kljúfa [3:11:20] einmannaleika átóm. [3:11:22] Þetta er bara hugmynd. [3:11:23] Ég trúi því að merkilegasta, sem við getum gert, [3:11:25] er eitthvað, sem gerist í samtali á milli fólks. [3:11:28] Já, ég trúi því líka. [3:11:29] Við höfum ekki valdið yfir því sjálf, [3:11:30] við verðum að hafa annað fólk til þess að geta [3:11:33] raunverulega að stekka. [3:11:34] En þetta færi mér þess að hugsa mig. [3:11:35] Ég var að hugsa mig hérna, [3:11:36] það var hérna, [3:11:38] það er svo mikil að þetta geta píkóka, [3:11:42] þegar þú ert að tala um það. [3:11:42] Það hefur virði í sjálfu sér að brjóta sér út, [3:11:46] skilur þú? Það er bara, [3:11:47] og þú ert búin að því, þá hvað næst? [3:11:49] Skilur þú? Þá einhvern veginn endur að einmanaleika. [3:11:51] Ég var að hugsa mig það, því ég var í [3:11:52] MH, [3:11:55] í sín í tíma. Og þetta kúltúrinn [3:11:57] byggðist svolítið á því að vera típa, [3:11:59] klæðast öðruvísi og eitthvað. [3:12:01] Og það var fínt. [3:12:03] MH var svona fyrir eitthvað stór skól, [3:12:05] það var bara fullt líka [3:12:07] af venjulegu fólki þar. [3:12:09] Þannig að það er einhvern veginn að fara í einhver skrítin [3:12:11] föð og svona píkóka. [3:12:13] Það var eitthvað, sem þú gast fundið mjög, mjög [3:12:15] að gera. Svo eftir skólan [3:12:17] fóru margir að flutti Berlínar. [3:12:19] Svo sumir fóru til Köben. [3:12:20] Það er sem við tókum aðeins lengra, fóru til Berlínar. [3:12:22] Og ég var náttúrulega að tala við einhverja vini mína [3:12:24] að þú voru ekki að, já, bara gallin, endaði við Berlín [3:12:26] nægi ekki að píkóka. [3:12:29] Þú orðuðu þetta ekki svona. [3:12:31] Það var svona [3:12:32] stefann einhvern geggjumum föðumanna [3:12:34] bara með, þú veist, eitthvað crazy hár. [3:12:36] Það var bara allir þannig. [3:12:38] Og þú veist, [3:12:40] það er kannski svona, það verið að taka þetta [3:12:43] að blá okkur, þú veist, [3:12:44] göfina að fá að vera öðruvísi, [3:12:46] þegar allir hafa möguleikann að vera öðruvísi, [3:12:48] þá hættir þetta [3:12:50] að stimmulegur okkur lengur. [3:12:52] Og það er því fylgin einhverja einmannleiki orðvending. [3:12:54] Og það er nútíming. [3:12:57] Það er hluti af nútímanum. [3:12:59] Sko, ég er að tala svolítið um þetta, [3:13:01] hverfur viðmiðunin. [3:13:03] Ef allir fá rött og skilgreind, [3:13:04] og allir krefjast, [3:13:05] þá hættir þetta að vera engan. [3:13:09] En ég fjalla meira um þetta [3:13:10] í fyrirbókinu minni, sem heitir Stofið, [3:13:12] sem kom út 2017. [3:13:13] Af því að þar eru samfélagsmiðlarnir í algleymi, [3:13:15] og þar er bara að þessi kúltúr ekki alveg búinn að lenda; [3:13:18] Instagram, Facebook, [3:13:20] og þá er þetta alveg bara svona smá kakófónía, [3:13:23] bara hvernig þetta myndast allt sem hann fara. [3:13:25] Og þar er ég að reyna að búa til einhverju svona [3:13:27] reyna að ná einhverju reyðu [3:13:29] og þá heimsmynd. [3:13:30] En nú erum við bara liðin, [3:13:33] og náttúrulega tíu ár, [3:13:34] og það er komið eitthvað nýtt, sem er [3:13:36] samfélagsmiðlarnir, sem ég reyni sann. [3:13:38] Og í bókinni að setja, [3:13:39] nei, það er komið nýtt, sem er gerfugrein, [3:13:41] sem ég reyni að setja í samengi við samfélagsmiðlina, [3:13:43] af því að ég held að, þrátt fyrir allt, [3:13:45] ef við horfum tilbaka, þá sé þetta samt [3:13:47] eitthvað, sem við höfum að horfa á heildstætt, [3:13:49] af því að það eru bara mjög skýrar tengingar. [3:13:51] Það er náttúrulega allt um [3:13:53] hvernig við nótum teknina, inn í hvaða tíma [3:13:55] hún kemur. [3:13:56] Það með þessu hegnarhaldi [3:13:59] á gerfugrein hefur verið óhugsandi, ef hún hefði verið til 1960. [3:14:03] Það væri bara eitthvað fjórir kalla, [3:14:05] sem ættu það. [3:14:06] Það var bara, menn voru að brjóta upp [3:14:09] BBN á þeim tíma, sko, því það fannst að vera stort. [3:14:11] Já, já, það er hérna [3:14:13] hegnarhaldið, almennt á þessari upplýsingateknu, [3:14:15] er með þeim aðeins; en það sem að það hefur verið [3:14:17] breyting og gildismatti, sem að sko samfélagsmiðlar [3:14:19] færa fram, [3:14:20] sem er meðal annars bara að [3:14:23] við höfum öðruvísi hugmyndir um [3:14:24] hvað við deilum. [3:14:25] Og kannski svona, [3:14:29] já, erum bara gjarnir á að deila hlutum, [3:14:30] af því að við fengum svo mikið af hlutum í staðinn, [3:14:33] eða hvernig sem það er. [3:14:34] Og svo situr líka COVID í þetta samengi, [3:14:37] þar sem allt í rauninni [3:14:38] bara er [3:14:41] verið að breyta [3:14:42] nánast í svona okkar DNA [3:14:44] einhverjum hugmyndum um það, hvað [3:14:46] við erum tilbúin að [3:14:48] að gefa eftir á okkar [3:14:49] persónu uppsvingum [3:14:52] og friðhelgi einkalífs. [3:14:53] Alltaf eins og við þekkjum á okkar tímum. [3:14:56] Og þetta hefur áhrif á gerfugreinina. [3:14:57] Þetta hefur áhrif á hvernig við notum hana. [3:14:59] Og líka, þetta hefur bein áhrif á þróun hennar, [3:15:00] út af því að, sérstaklega [3:15:02] samfélagsmiðlar, [3:15:02] búa þetta grundvöll fyrir [3:15:06] svo mikil söfnun persónu uppsvinga. [3:15:07] Og þetta er svo mikil sprenging. [3:15:09] Og það er svona kannski síðasta púslið, [3:15:11] sem vantaði í [3:15:12] stóru kenningarnar um gerfugrein. [3:15:15] Af því að gerfugreinarkenningarnar eru búnar að vera til í [3:15:17] marga áratugi, [3:15:18] en það vantaði gögnin. [3:15:21] Það vantaði reyndar líka rekningartölur, [3:15:23] sem hafa komið og eru meira kannski svona [3:15:24] harðvarumál, sko. [3:15:26] En það vantaði líka magnið [3:15:29] af gögnum, [3:15:29] og það hefur notur að komið mjög mikið á síðustu 20 árum, [3:15:33] þennan tíma, sem við höfum haft samfélagsmiðla. [3:15:34] Já, það var náttúrulega [3:15:36] breyta og er byrjað að breyta [3:15:39] gríðarlega miklu [3:15:40] bara í hagrænum, rannsóknum og fleira. [3:15:43] Það sem menn geta styrka, [3:15:44] hacksögðu 72 [3:15:46] samfélaga í velina [3:15:49] og hackaða út. [3:15:50] Þá kemur eitthvað, sem [3:15:51] verður ekki við. [3:15:53] Ég lifði svona breytið, [3:15:55] og sá fyrst Excel. [3:15:58] Það hefði aldrei séð áður. [3:15:59] Þannig að það hefði verið til. [3:16:00] Og þannig sá ég alltaf byrjað að þetta er tækið, [3:16:03] það sem ég gat umvöld að rekna út [3:16:04] bara kostnað samfélagsins [3:16:06] af landbúnaðarfyrirtækjunum, [3:16:07] af því að ég bara á heilsureiknivélina, [3:16:10] þá hafði ég bara ekki getu. [3:16:11] Þannig að við slíka breytið [3:16:13] þá getur orðið svona stækkun. [3:16:15] En það er ekki endilega víst að [3:16:20] þetta sé þroskun; [3:16:21] af því að við erum kannski bara að gera meira [3:16:23] af því, sem við höfum áður gert. [3:16:24] Þetta er ekki endilega víst að sé endurskipulagning í því. [3:16:27] Og ég man að [3:16:28] fyrir svona 30 árum, sagði gamli hlippi Sverrir Agnarsson [3:16:30] að býða þrýði að finna upp [3:16:35] gerfugrind; átta sig ekki á því að þeir voru [3:16:36] lengur búin að finna það. [3:16:37] Því að sá, sem heldur, getur fundið upp gerfugrind. [3:16:40] Hann er með gerfugrind. [3:16:41] Þá er þetta hugmyndin, svo að [3:16:44] sem að ég held að sé [3:16:45] alveg að þetta tala um í nútímanum, að við erum með [3:16:47] þetta uppluga tæki, sem að getur [3:16:50] kannski brota því, sem að maður [3:16:52] getur gert; en getur gert það bara svo markviss betur. [3:16:54] Og að því að þú ættir að tala um [3:16:55] aðlaga hefni mannsins, eitthvað rétt að hann, [3:16:57] þá bara aðlaga við það. [3:16:59] Og við verðum eiginlega [3:17:00] eins og útstöð [3:17:03] frá gerfugrindinni. [3:17:04] Þetta er ekki bjart sýn. [3:17:07] Nei, ekki mjög. Hins vegar, sko, [3:17:09] þú ert sannur, og hann Sverrir er líka [3:17:11] í sannleika, með þeim að [3:17:15] lífið heimleiti listinni, [3:17:17] sem mér finnst mjög áhugaverð. [3:17:19] Og það er þess að fjalla um. [3:17:20] Sem er það um leið, við getum [3:17:23] ímyndað okkur eitthvað, um leið og einhver getur [3:17:25] byrjað að setja fram einhverjar hugmyndir, [3:17:27] þá, það er fyrstu vísir; en að því að [3:17:29] það raungirist. [3:17:31] Mér finnst það [3:17:33] svo áhugavert, og það er kannski svona [3:17:35] stærsta elementið mitt í því að [3:17:37] valdefla fólk í hugsun sinni [3:17:39] við gegn tækninni, eða [3:17:40] hvort sem tæknin luti á okkur. [3:17:43] Að það er, þrátt fyrir allt, svona [3:17:45] okkar eigið ímynd á hugmyndunum, [3:17:47] að við getum skapað eitthvað, sem að [3:17:48] leiði til þess að það verður til. [3:17:50] Þú getur aðlagað skerfgrindinni, [3:17:52] en þú getur líka, á skapandi [3:17:54] hátt, notaða mann um hætti. [3:17:55] Þú getur það? [3:17:58] Já, já, bara, hérna, við þurfum [3:18:00] að, hérna, byrja [3:18:02] alltaf að búa til einhverjar hugmyndir um það, [3:18:04] hvernig við getum lifað í einhvers konar [3:18:06] samland eða í takt við okkar [3:18:07] gildismat með gerfugrind. [3:18:10] Það er, [3:18:13] sko, [3:18:15] dystopískar hugmyndir um singularity, [3:18:16] eða svona einhverjar svaka existential [3:18:18] hugmyndir um að tölvurnar taki yfir, og svona. [3:18:20] Það eru, það eiga að vera [3:18:21] hluti af því, sem við erum að varpa fram; [3:18:23] því við þurfum að líka bara aðeins að sjokkara okkur. [3:18:25] En það getur ekki verið að eina, við þurfum að vera [3:18:26] að tölvöggja að hugsa eitthvað annað, [3:18:29] hvort sem það er aðlagaðar hefni okkar, [3:18:31] eða koma einhverjum böndum á gerfugrind. [3:18:33] Við þurfum bara alltaf að, en við þurfum að gera þetta með [3:18:35] skapandi hætti og hafa þetta líka svona [3:18:37] hafa þetta í einhverju svona skapandi og skemmtilegu [3:18:39] samtali, en ekki bara einhverjum [3:18:40] ræðilöfum varnaðarólu. [3:18:43] En þetta er engin að takmarka. [3:18:45] Hér eftir þetta. [3:18:46] Sko, ég er að fjalla svolítið um þetta, [3:18:49] að minnsta kosti; hérna, það er svona áhugavert, [3:18:50] að annað 2022, [3:18:53] þá kom ákall [3:18:55] um að gera sex mánaða pásu [3:18:57] hrunulega bara á þróun gerfugreinarinnar, [3:18:59] og ég er að fjalla svona aðeins um það. [3:18:58] hvað það er í rauninni bara ótrúlegt fyrirbæri. [3:19:01] að þetta var svo universal. [3:19:02] þetta var svo breið samstafa. [3:19:05] sko, bæði úr fræðasamfélagi [3:19:07] og líka svona með almenna hagsmunaaðila. [3:19:09] fólks, sko, sem er um verulega [3:19:11] að þróa gervigreindina og villur [3:19:13] bara rúla út sinni vöru sem aðra fyrst, [3:19:15] og það gekk náttúrulega ekki eftir. [3:19:19] en mér fannst þetta svona magnað [3:19:21] að það væri bara almennt, [3:19:23] þetta ákall hefði verið gert. [3:19:24] að þetta er svona eins og eitthvað svona [3:19:28] þegar þú ert að skrifa [3:19:29] vísindaskáldsögu eða [3:19:30] eitthvað skáldskap, þú myndir hugsanlega [3:19:33] að rýfa þessa blaðsíðu út og segja [3:19:34] þannig að þetta er frekar svona ólíklegt. [3:19:37] allir hérna, [3:19:38] þeim að náttúrulega lókasetningin er að þetta varði ekki. [3:19:41] nei, nei, þetta, [3:19:42] þá var haldið, því haldið ótrúlega áfram. [3:19:45] nokkur negin, [3:19:45] sko. [3:19:48] ég hef nú um þetta að segja, [3:19:52] sko. [3:19:53] við þurfum á sjálfsögðum [3:19:55] að gera ráðstafanir þess að verja hluti. [3:19:58] mér finnst það bara hlutverk [3:20:00] lagasetninga og þeirra sem [3:20:02] að fara með stefnuvaldamikið [3:20:04] vald í samfélaginu, [3:20:06] og það hefur allt sinn gát. [3:20:07] hverjir eru það? [3:20:08] sumir myndu halda að það væri ríkisvaldið, [3:20:10] en það er umhverfið [3:20:11] einni ríku sem ráða miklu meira. [3:20:14] en ég myndi segja að það sé [3:20:16] einhver sérstakar [3:20:17] einhver forsendur um það í sögunni að við höfum verið að [3:20:22] takmarka [3:20:23] þróun sem er svona á fullu. [3:20:24] sko, stóra líkingin sem hættir að gera [3:20:26] að það er orðin mjög mikil samþætting. [3:20:28] en við tökum bara eignarhalds og peninga [3:20:30] og auðmagn, að þú líka bara vald [3:20:32] í tengslum við það sem er kallað svona big tech [3:20:34] í Ameríku. Stóra samkoma [3:20:36] er í rauninni það að á tímum fyrir [3:20:38] eðlibildinga, sérstaklega það sem er kallað tæknibyltingin, [3:20:40] stundum kallað önnur eðlibilding, [3:20:42] þá voru í rauninni frekar fáir [3:20:44] menn, aðallega í Ameríku, [3:20:45] búin að eignast rosa stóran hluta af innvöndum [3:20:48] landsins sem tengdust þessari tæknibyltingu. [3:20:50] og ég er að vísa í það sem er kallað [3:20:52] Gilded Age og þetta eru Rockefellerarnir [3:20:54] og Carnegie og stálkóngarnir [3:20:56] Játbræðurnir, [3:20:58] sem voru sínum komnir lengra á [3:21:00] voru farnir að eignast, sko, [3:21:01] jafnvel vegakerfi, háspennulínur [3:21:03] og hluti sem ætti að sjá. [3:21:04] Kauðbyrgur og samkeppni og hluti. [3:21:05] Já, mjög mikil samþætting, [3:21:07] blóðmjólkur, þetta sem allra mest [3:21:09] Rockefeller bjóti Standard Oil með því að sameina að fylla [3:21:12] minni fyrirtækjum s.s. Apple [3:21:13] kaupir alltaf fyrirtæki og fleira. [3:21:15] og þetta er sambærileg þróun og þar var [3:21:17] þar kemur [3:21:19] Ameríska alríkisins inn í þetta, [3:21:21] stækkar [3:21:23] líka á sama tíma. [3:21:25] og þetta er bandaríska alríkisins, [3:21:26] það er náttúrulega bara stækkun og ferli [3:21:27] og var að stækka áfram úr 2000-öldina, [3:21:30] þannig að það er svolítið svona. [3:21:32] maður getur ekki ímyndað sér, sko, bandaríska alríkisins [3:21:34] með bandarískum forsetum, sem við þekkjum í dag, [3:21:36] sem var að stækka inn í þetta. [3:21:37] það var miklu valdaminnra fyrirbæri. [3:21:39] og það voru mjög mikil átök. [3:21:42] og sumir segja að [3:21:44] aftaka, [3:21:46] eða sem sagt [3:21:47] morðið á [3:21:50] John McKinley, forseta Bandaríkjanna, [3:21:51] að upphafið 2000-öld í raun kom með. [3:21:53] meðal hann sér ekkert til baráttu við [3:21:54] önnur rínig, sem að fóru mestu leyti [3:21:56] framhaldandi lok 19. aldar. [3:21:58] þetta er svona [3:22:01] kannski stríð sem að [3:22:02] ójaði eftir að [3:22:05] en þú sérð ekki vísi að viðbrögðum. [3:22:07] þú talar um þetta, [3:22:09] það er [3:22:11] vissulega vísir [3:22:13] til að viðbrögðunum. [3:22:14] það er bara í orð. [3:22:16] það eru hópmálsóknir gegn [3:22:18] stórfyrirtækjum í bandaríkjunum. [3:22:19] það voru verið að kalla menn fyrir þingnefnd. [3:22:21] ég meina að fylgjast með Jack Dorsey, [3:22:24] að hann stofnandi Twitter, [3:22:25] þar sem hann mætti að hann með skegg [3:22:27] að tala um bara what have I done [3:22:28] fyrir ráðamenn. [3:22:30] einhverja bandaríska þingnefnd, [3:22:32] það er ákveðið turning moment í þessu, [3:22:34] en þetta var náttúrulega tíð [3:22:36] að vera kannski með mann við stjórnina [3:22:37] í bandaríkjunum, núna sem er svona [3:22:39] frekar hallur undir einhverja öðlinga [3:22:41] og líka harkalegri, [3:22:43] þannig að maður líður svona frekar [3:22:42] eins og það sé verið að fara í hina áttina. [3:22:43] en það er ekki að segja að það sé [3:22:45] að enginn vísir að viðbrögðum [3:22:47] við því að reyna að stoppa þetta. [3:22:48] það er náttúrulega líka komin í sér dýna [3:22:51] miklu myndi bandaríkjunum á Kína, [3:22:52] hugsanlega að Evrópu líka. [3:22:54] það er ákveðið reis, [3:22:55] hverjir hraðastir að þróa gervigreindina. [3:22:57] þetta er ekki bara í höndum örfárra manna. [3:22:59] þó við eigum náttúrulega alveg að [3:23:01] gæta að varfærni við því hvernig það lítur allt út. [3:23:03] þá, [3:23:03] en sko. [3:23:05] það fer eftir því hversu stórt maður vill horfa á það. [3:23:08] en maður vill horfa á það risastórt, [3:23:11] þá því miður held ég að [3:23:12] mannkyn hafi ekki á endanum [3:23:14] gert fullt uppgjör við fyrir innbyrðingar [3:23:17] fyrir bara með hildarleikjum [3:23:19] 2000-aldar, sem voru heimstýrjaldir, [3:23:20] þar sem maður bara, þetta var tekið bara alveg [3:23:23] í ekstrem, sko, bara að er hægt að [3:23:25] keyra þú skipulag bara áfram á [3:23:27] valdafæðingu, tækni, skilru ef sameiningu, [3:23:29] hinsvalda stefni, bara keyra út [3:23:31] bara með nútímatækni, kynþáttavæðing, [3:23:33] bara hræðilegustu [3:23:35] degstu myndir runið. [3:23:37] yðmendinar, verður eitthvað [3:23:39] uppgjör til. Sem maður verður með vísið að í nútíma [3:23:40] árum að bara í Þýskalandi, þá eru [3:23:42] nýnæstaflokkar að vinna [3:23:44] kostingasögur, og það er fallið [3:23:47] í framleiðslu á bílum út af [3:23:48] vexti Kína, og það er verið að breyta [3:23:51] þeim vextisviðmiðum í skrítin vexti. [3:23:53] En ég held að ég, sko, stóra, já, [3:23:54] og það eru, hérna, alls konar hluti [3:23:56] sem við vorum einlega búin að gera [3:23:59] sáttmála um að verja að eilfu. [3:24:01] til dæmis bara stopp-sáttmáli [3:24:02] í Evrópusambandsins eða efna [3:24:04] að spandalandsins, eins og það tengist [3:24:06] hérna [3:24:06] afopnuna málamyndar [3:24:10] eða þróun kjarnorku og svo stál [3:24:12] kól og stálbandalaginu [3:24:15] er náttúrulega núna bara einhvern veginn upp í loft, [3:24:16] núna er bara aftur [3:24:17] vopnaframleiðsla komin inn í álfuna, [3:24:20] og hernaðarvæðing og vopnavæðing [3:24:22] og þetta er bara [3:24:23] einhver taktur sögunnar. [3:24:26] en hins vegar held ég að ef við myndum gera einhvers konar [3:24:28] uppgjör um gervigreindina, þetta [3:24:30] byggjak, og samfélagsmiðla, [3:24:31] þá sé það ekki á þessum nótum, [3:24:34] það er einhvers konar huglægt uppgjör [3:24:36] um sjálfsmynd, og [3:24:37] ég held að sé ekki [3:24:39] einhver svoleiðis. [3:24:42] Herðu, en [3:24:43] verðum að svífa yfir þetta. [3:24:45] en hvernig notar þú gervigreind? [3:24:47] og hvernig hefur hún breytt þínu lífi? [3:24:49] Sko, það er svolítið fyndið, ég er síðan [3:24:50] þá maður kemur hérna neðan á bara [3:24:52] halshinir á jörðina, [3:24:54] þá er ég bara 40 ára gamall maður [3:24:57] sem er bara farinn á námskeið. [3:24:58] ég er bara að taka einhvers smá námskeið [3:25:00] sem er að læra um gervigreindina, [3:25:01] bara svona eins og þú veist. [3:25:04] þegar Excel kom 1990, [3:25:05] þá fóruð bara eitthvað fullorðið fólk á námskeið [3:25:08] eða eitthvað, ég meina, [3:25:10] og kannski hefði maður líka [3:25:11] átt að fara bara námskeið á Facebook eða eitthvað, [3:25:13] en maður var einhvern veginn það ungur. [3:25:15] það var að maður einhvern veginn fann út í sjálfur. [3:25:17] en auðvitað er maður líka í því [3:25:18] og prófa þessi áfram. [3:25:21] ég nota hana. [3:25:24] hún er náttúrulega [3:25:26] búin að ná tökum á textanum. [3:25:27] og þess að henni er, sko, [3:25:27] og maður er náttúrulega það, ég er líka svolítið mannsvið. [3:25:29] maður vinnur mikið með texta. [3:25:30] þannig að það eru þýðingar. [3:25:31] Notar þú gervigreind við að skrifa þetta? [3:25:33] Nei, og ég fæ náttúrulega orðum um það [3:25:35] í þessari bók, sko. [3:25:36] ég þarf að gefa það loforð að ekki nota það [3:25:38] við skrifa þessari bók. [3:25:41] og það var nú líka bara útgefandinn [3:25:42] og fleira var að benda á. [3:25:43] og það er nú, ég hló náttúrulega að því fyrst, [3:25:46] sko. [3:25:46] það er ekki alveg í mínum stíl [3:25:49] að búa til þann fáránlega brandara [3:25:51] að gefa út bók sem fjallar um [3:25:52] áskoranir gervigreindar [3:25:55] og hvernig hún er að taka yfir hluti, [3:25:58] og láta gervigreind einhvern veginn gera það. [3:25:58] það er svona. [3:26:00] og svona ef ég segi mér þess að það er, [3:26:00] þá er ég búin að sjá þann brandara að vera gerður út [3:26:02] svolítið oft svona á alls konar ráðstefnum, [3:26:04] og svolítið þess að gervigreind er látið að lesa texta [3:26:06] um sjálfa sig, það þarf að vera eitthvað, [3:26:10] maður þarf að gefa eitthvað meira. [3:26:11] en þess að svona [3:26:11] já, já, já, fer ég alveg inn í það [3:26:15] að segja nei, hér er bara [3:26:16] einstaklingur í sínu [3:26:19] gamaldags heila að hugsa um þetta, [3:26:21] svona meira einrúmi að rífa sér frá þessu. [3:26:22] en hvaða áhrifa hefur gervigreind haft á tína? [3:26:24] því að hérna ég held ég, [3:26:26] á síma, [3:26:28] það er með símanúmerum, [3:26:29] ég man ekki eftir, [3:26:31] þekki ég ekki neitt símanúmer. [3:26:34] sem að ég fékk á þessar öll, [3:26:37] einu símanúmerinn sem að ég man [3:26:39] var að þau sem ég lærði. [3:26:40] ég man ekki hvernig maður fékk hvað síma fyrst, [3:26:42] 96 eitthvað. [3:26:44] já, [3:26:45] 68, 75, 90. [3:26:46] Tómas er best af einu mínu í bólinu. [3:26:48] Tómas er ekkert yngra. [3:26:50] ég kann ekki númerin [3:26:53] á dætrum mínum. [3:26:53] ég fékk [3:26:54] alltaf ekki verið um aldamótin mín [3:26:59] sem að fyrst ég, sko, farsíminn kemur, [3:27:00] sem stimplar þetta bara þar inn. [3:27:02] og þessi númer eru að alt [3:27:03] endur fimm, ég vil ekki komið [3:27:06] einu svona undan. [3:27:06] 1268 var heima. [3:27:09] þetta er svona dæmi um það hvernig [3:27:10] tæknin maður eiginlega útvistar. [3:27:13] já, já, það er [3:27:15] kannski nota maður [3:27:16] sem heila sellur í eitthvað betra. [3:27:18] núna, ég hef ekki hugsað, [3:27:19] heilin er svo undarlegt fyrirbæri. [3:27:21] já, já, það er losað um eitthvað rými. [3:27:23] það er ekki nógu rými. [3:27:25] þarna þarf maður náttúrulega að losa. [3:27:27] ég held að [3:27:28] þetta sé alveg 100% eitthvað [3:27:31] sem gefur gögnum. [3:27:31] ég held að [3:27:33] skjánotkun [3:27:34] sé svona mjög passív notkun á heilanum, [3:27:35] og svona sé sko [3:27:36] breyti okkar heilastarfsemi. [3:27:39] ég er samt aðeins að færa rök fyrir einu, [3:27:40] eða svona reyna að stinga einu að fólki. [3:27:42] þannig að við erum samt stundum [3:27:45] aðeins [3:27:45] að selja okkur svolítið ódýrt með það [3:27:48] að við séum hérna orðin heilunarlausar [3:27:50] í dag út af tækninni sem tekur allt yfir. [3:27:52] tæknin er að gera allir styrlaðar kröfur [3:27:54] til okkar líka hvað varðar heilastarfsemi. [3:27:56] og ég er að hugsa, sko, [3:27:58] þessi nýja menning, [3:27:58] sem ég getur kallað svona real menningu, [3:28:00] það sem að sko, þetta er TikTok, og þetta er [3:28:02] Instagram, og þessir miðlar. [3:28:03] það sem þú hoppar samhengislaust á milli [3:28:05] stuttra myndbanda, [3:28:07] allt inn í ykkur gaur kominn, hann er að segja að það er frá einhverju. [3:28:09] Sápu, og svo er allt inn á þig. [3:28:11] Og þetta er heilalust ákvarðandi. [3:28:14] Leitið að því að hann er ekki að fara í einhverja dýft. [3:28:15] Þetta er ekki eins og að lesa Anna Karenínu. [3:28:17] En þetta er, þetta reynir. [3:28:20] Því lit á sko. [3:28:21] Mér er það sko, svona tengi og samverkan krafta. [3:28:24] Heilans um að bara stökka inn í hluti, reynir á heilan. [3:28:28] Ákvarðandi hatt. En á móti kemur að þetta [3:28:30] þjálfar ekki heilan í einbeitingu, eins og Anna Karenína [3:28:34] myndi gera. Nei, þetta [3:28:35] þú, fólk sem er bara [3:28:37] á reels, það nær ekki eins og [3:28:39] þriðjunginum að blaðsíðunni [3:28:41] Anna Karenínu, þeir eru búnir að missa [3:28:44] þráðin. Já, og þetta er raunverulegt [3:28:45] fyrir bæri, og við þurfum að, og þjálfun [3:28:48] og skilningur er bara [3:28:49] heilin er mjög mikið byggður á því. Og ég meina, þetta er líka [3:28:54] bara, þú veist, það fylgir svo átök. [3:28:55] Ég meina, ég er hérna [3:28:57] settur niður þessa bók, og ég meina, það eru bara [3:28:59] bara það að einbeita sér [3:29:02] og bara átökum sem fylgja því að koma [3:29:04] þessum hugsunum sem eru um mitt [3:29:05] komu á svona út um allt í þessari [3:29:07] þessari aðteglis. [3:29:09] Þessum aðteglispressun út í maður [3:29:11] að koma því einhvern veginn niður í einhvers konar [3:29:13] samhengi, það fylgja bara ákveðin átök [3:29:15] og heilabrót og [3:29:17] heila rektun. [3:29:18] Og auðvitað er maður líka að krefjast mikið [3:29:20] að fara í gegnum það. [3:29:22] En ég held að við höfum [3:29:25] að sjálfsögðu gott að ég fer samt [3:29:27] orðum um eitt, að það sem er [3:29:28] ég er svona aðeins að segja það [3:29:31] það hefur virði í sjálfsyrð. [3:29:34] Hvað miðill er notaður? Þetta er bók [3:29:36] að bók hefur ákveðið virði í sjálfsyrð [3:29:38] sem miðill. Við erum þetta ekki [3:29:40] tengt, við erum þetta ekki að byggja við um viðbrögð, [3:29:42] ekki að pæla hvaða út statur [3:29:44] í bókinni. [3:29:45] Og svo áttu [3:29:48] náttúrulega að hugsa það [3:29:48] einhvern. [3:29:50] Það er ekki verið að [3:29:53] mæna þær [3:29:55] fara um það [3:29:57] í námugreftri. [3:29:59] Til þess að næsta bók verði betri og optimisera. [3:30:02] Og það [3:30:04] hafi virði í sjálfsyrð, og ég held að bók [3:30:06] bækur séu að finna [3:30:08] sér stað þar [3:30:10] og verði bara hluti [3:30:11] náttúrulega á mörgum öðrum miðlum. [3:30:13] Það þarf alltaf að gera einhverja gangskur [3:30:16] og láta fólk vera duglega að lesa. [3:30:18] En ég held eins að þetta sé að finna í appæði [3:30:19] og fólk átti sérlega á virðinu í þessu. [3:30:21] Ég er bara svona eins og næstimaður [3:30:24] maður fyrir svimmafrí og reynir að lesa [3:30:25] tvær-þrjár bækur, tvær-þrjár jólin. [3:30:27] Maður finnur þetta [3:30:29] er eitthvað sem stendur svolítið með manni. [3:30:31] Það gefur manni kannski svona [3:30:33] eitthvað bensín aðeins út. [3:30:35] Sko, þú veist, að horfa á góðar [3:30:37] bíómyndir gefur manni bensín út vikuna. [3:30:39] Að lesa góða bók. Kannski þú ert raunverulega [3:30:41] svona aðeins að [3:30:44] já, það gefur manni eitthvað, [3:30:45] þó að það sé kannski í svona [3:30:48] hóp fólks [3:30:49] gerir það. [3:30:51] Bókin er einhvern veginn endurnýjun, [3:30:53] en þá er hún nefnilega ekki [3:30:55] í sama status og hún var áður, [3:30:57] þegar hún var eiginlega svona leiðandi. [3:30:59] Aflið því [3:31:01] til þess að móta menningu okkar [3:31:03] samfóla. En hugsaði samt um eitt í þessu samhengi, [3:31:05] hvað erum við samt að blekja okkur sjálf [3:31:07] ótrúlega mikið. Að sko, við gefum ennþá [3:31:09] stóru skáldsögurnar fyrir jól. [3:31:11] Það hafa [3:31:13] mjög mikil áhrif á [3:31:15] samfélagið, og alltaf, þetta er bara [3:31:17] mjög stórt. Og okkar, sem er okkar mestu hugsað, [3:31:19] er í þessum bransa, þetta er [3:31:21] samt nostálgía [3:31:23] fyrir 19. öldina, þegar sko [3:31:25] þetta eru kallaðar novellur. [3:31:27] Þannig að þarna voru nýjungarnar [3:31:29] komnar fram í stóru bókunum. [3:31:31] Og þú gerir að tala bara um Charles Dickens [3:31:33] Viktor Hugo, sko, [3:31:34] þú veist, eitthvað fram á 20. öld. [3:31:37] Skiljum við. Og ef þú ættir að selja mikið, [3:31:39] þá færðu í, það er með sama form [3:31:40] og þú varst á þeim tíma. Já, ég meina, [3:31:42] og ég er bara að segja. Það er episka sögulega skáldsaga, [3:31:45] það er eini leiðin til að selja eitthvað. Já. [3:31:47] En við erum alveg að vera þakklát fyrir það [3:31:49] og halda ástríðu til þess, en þetta er samt svipað [3:31:51] eins og að fara í óperuna [3:31:52] og horfa á, þú veist, þetta er [3:31:54] þetta er, við getum ekki [3:31:56] verið að blekja okkur og halda [3:31:58] við séum nýbúin að missa eitthvað, [3:32:00] eitthvað, eitthvað [3:32:01] form, nýbúið að missa status. Ég meina, [3:32:03] þetta, þetta er, þetta er [3:32:05] við á Íslandi erum reyndar svolítið séníusar. [3:32:08] Ég meina, sko, sósíalrealiska sögur [3:32:10] halda á slagsnesu frá fjórða áratugnum [3:32:12] hafa gríðarlega áhrif [3:32:14] á sjálfsmynd okkar og koma einhvern [3:32:15] inn í einhvern samtíma. En það [3:32:18] er nokkur, þegar einn ferli, sem var kannski [3:32:19] Steinbeck í Ameríku. [3:32:21] Ertu ekki ungur í það? [3:32:23] Ég, stundum sagði að þegar ég var að alast upp, [3:32:25] að þá leit ég svo á að ég væri að lesa [3:32:27] slagsnes og Íslendingasögur, Þorberg og eitthvað fleiri, [3:32:30] bara til þess að fá að vera með [3:32:31] í samtalinu. Sko, [3:32:32] ég er náttúrulega að meta að fylgja mönnum, sko. [3:32:35] Hvað geturðu, kynslóðarvillingur? [3:32:37] Já, ég er kynslóðarvillingur [3:32:39] og grunar að þú settir líka einhvern veginn [3:32:41] ferðu fyrir því og niður fyrir því, [3:32:43] allar áttir, til þess að reyna út af forvitni [3:32:45] og svoleiðis. [3:32:46] Það var ekki kannski þessi almenna [3:32:49] að krafa, alveg, sko. [3:32:51] Og kannski Íslendingasögurnar sérstaklega [3:32:53] voru komnar í, og ég er ekki að gera [3:32:55] það kannski svona sem unglingur, en setna, [3:32:57] sko, bara til þess að hafa læsið og [3:32:58] menningarlæsið, þá er þetta bara svona [3:33:01] að meta að mála að fara yfir [3:33:02] spæna þetta allt [3:33:04] og skilja þetta allt. [3:33:06] En það var [3:33:08] ég er að hugsa samt að eru svona [3:33:10] að við vonum að tala um tíunda áratuginn [3:33:12] og þegar maður vaksar, græðir, sko. [3:33:13] Hattgjumur helga, hundur árið Reykjavíkur. [3:33:17] Þetta er alltaf að koma, þetta eru [3:33:18] alveg, þetta eru samt [3:33:20] svona alveg, svona [3:33:22] þetta er smá svona Vanity Fair [3:33:24] koncept, sko, svona [3:33:25] nekla einhvern tíðaranda, sko. [3:33:27] Þetta eru mjög fínar bækur [3:33:31] og það er mjög ísmunandi [3:33:33] hvernig menningarafverðir flýta [3:33:35] já, andan tímans. [3:33:36] Ég sagði oft, hérna, því ég var að gefa svona blöð [3:33:38] á jæðurinnum, pressuna og [3:33:40] hverju það sem við reyndum, með mitt, að hleypa [3:33:42] vorum eiginlega með systematíska [3:33:45] kortlagningu og samfélagið til að hleypa því í gegn. [3:33:47] Líka þegar ég var [3:33:49] miða því að stýra unglingatímaritinu Fókus. [3:33:52] Þá lét ég sko krakkana eiginlega búa til [3:33:54] landakort af [3:33:56] íslenskri menningu. [3:33:57] Hann eru makkanir, og hann eru [3:34:00] og þannig var það bara hlifta öllu í gegn. [3:34:02] En svo bent ég oft á það að þú getur farið [3:34:05] og lesið Moggann 1995 [3:34:07] og þú ert bara að öðlast [3:34:08] þekkingu á hvað var að gera í samfélaginu. [3:34:11] Þannig að það er mismunandi. [3:34:13] Hallgrímur er náttúrulega svona [3:34:14] rödd, hann er [3:34:16] góður í því að lesa þetta, en hann er komin í [3:34:18] sögulega skáldsögu. [3:34:19] Já, já, einmitt, já, já, og það er [3:34:22] standa alltaf fyrir sínu, sko, bara hér. [3:34:24] Og við [3:34:27] já, já, og við. [3:34:28] Sko, það er líka, við [3:34:30] á Íslandi, við erum ennþá [3:34:32] í smá skuld. [3:34:34] Þess vegna talaum innviðaskuld, [3:34:35] við erum í smá menningalegri innviðaskuld. [3:34:38] Bara út af [3:34:42] fæð og líka bara, sko, af því að metnaður okkar [3:34:44] er langt umfram okkar stærð. [3:34:46] Og ef við ætlum að halda í hann, þá erum við [3:34:48] smá skuld. Við erum eftir að [3:34:50] þú veist, það á eftir að semja nokkrar [3:34:52] symfóníur, nokkra raðir, [3:34:54] svona þess að þetta helsta [3:34:55] í kvikmyndaforminu. Við erum eftir að [3:34:58] negla einhverja íslenska sögu [3:35:00] almenilega. Ég er alls ekki að gera lítið [3:35:02] úr útlaga ákveðnum verkum [3:35:03] eða fleiri verkum. Við erum eftir að gera flotta útgáfu [3:35:06] Njálu, það sem hatgjumur [3:35:08] er að gera, mér finnst það líka bara svona algjört. [3:35:09] Bara, þú veist þessi [3:35:11] brjálaþróun þar að [3:35:13] 2000-áratuginn í gegnum þennan fókus. [3:35:15] Áhrif, ellundu [3:35:18] áhrif og saga útgerðar [3:35:20] á Íslandi. Þetta er bara, þá er bara eftir [3:35:22] að negla þetta, söguleg skáldsaga [3:35:24] er hugsanlega bara langbestu formið, [3:35:26] hann hefur vald á henni, [3:35:27] hann er bara bæði að, þetta er svona næstuð. [3:35:29] Sko, hann er bara að gera [3:35:31] þjóðfrið á mála hann og líka að [3:35:33] vaksa mjög mikið sem listamaður í því. En það er svo [3:35:35] margt sem við missum svona. Og svo veitum við aldrei hverða springur fram [3:35:37] að því þú tókst þæma óperunni sem [3:35:39] svona dánuform. [3:35:41] Að í fyrra voru [3:35:44] þrjár frumsýningar [3:35:45] á nýjum íslenskum óperum [3:35:47] í Reykjavík. Þannig að maður veit aldrei [3:35:49] hver fyrirbriðin springa fram. [3:35:51] Ég held nefnilega að óperan hendi [3:35:53] vel fyrir svona samfélagsmiðla, [3:35:55] þar sem við verðum á Facebook, eru mælir [3:35:57] með svona sýningar, þar sem við syngjum bara eitthvað í salnum [3:35:59] til óljósra móttakenda. [3:36:01] Og óperan eru eiginlega [3:36:03] nákvæmlega eins og Facebook. Já, já. [3:36:04] Og dramatísk, og svona allt er mjög [3:36:07] upphafið. [3:36:09] Söngleikurinn og alls konar [3:36:11] mælir reynt, sem að maður hefði kannski ekki talið [3:36:13] að það væru mjög nútímalegir, eru [3:36:14] einhvern veginn virka einhvern veginn [3:36:16] í nýju samengi. Herðu [3:36:18] Bergur, til hamingju með bókina þína. [3:36:21] Takk fyrir. Og hérna [3:36:23] takk þið fyrir [3:36:25] að deila hugsunum þínum með okkur. [3:36:27] Þetta er mjög mér ánæg. Þannig höldum við [3:36:28] samfélaginu á lífi. Takk hérna. [3:36:31] Takk fyrir. Ef við ætlum að [3:36:33] skoða eitthvað annað hérna [3:36:34] rétt á eftir. Við erum allir einhvern veginn að skilja heiminn og [3:36:36] sjálf okkur og samfélagið hérna, við erum við að borðið. [3:36:38] Næsti kafli er þetta raugna blikka. [3:36:40] Frjáls fjölmiðlun á í vöka [3:36:43] verjast alls staðar, ekki [3:36:45] bara á Íslandi. [3:36:47] Peningavaldið og sterku [3:36:48] hagsmunaöflin eiga greiðan [3:36:50] aðgang að stjórnvaldi og [3:36:52] fjölmiðlum, og eiga [3:36:54] ég að vel sýna eigin fjölmiðla. [3:36:57] Þess vegna er [3:36:58] samstöðin svo mikilvæg. [3:37:01] Hér er pláss fyrir [3:37:03] alla raddir, málin eru [3:37:05] kröfur um merkjar og [3:37:07] samtökin eru stór og [3:37:10] innihaldsrík. Samstöðin [3:37:12] er mikilvægt lýðræðistæki. [3:37:13] Ég heiti [3:37:15] Kristín Helga Gunnarsdóttir og [3:37:17] ég styð samstöðuna. [3:37:23] Já, komið sæl. [3:37:25] Þá förum við í íþróttina. Íþrótt, og þá förum [3:37:27] um bekkinn, gestur minn sem svo oft áður [3:37:29] er [3:37:29] við því síður svona. Verður vel komið við þér. [3:37:31] Já, takk. Það er hérna [3:37:33] hillir svona undir útslitað keppnir [3:37:35] eða deildarkeppnir, allar búnar í knæspyrnu. [3:37:40] Er það ekki? Já, það er [3:37:41] þess vegna sem við segjum hefðbundna [3:37:43] deildarkeppni. Já, þú ert komin svona. [3:37:45] Svo er komið, sem sagt, bara framlenging á því [3:37:47] eru einfaldar umferðir í [3:37:49] báðum deildum, milli efri og neðri [3:37:51] liða. Já, já. Og [3:37:53] Það er næstu vikurnar. Þetta stendur [3:37:55] alveg fram í loka október. Já. [3:37:57] Lokahandritin eru 2004-2015 [3:37:59] október í bestu dildunum. [3:38:01] Þannig að það eru alveg fullar [3:38:03] sex vikur eftir af tímabilinu. [3:38:05] Já, þetta er af sem móðu varma. Þetta var [3:38:07] bara búið á þessum tíma. Já, já. [3:38:09] Og svo eru þarna landsleikir hjá hliðunum þannig að [3:38:11] það er heilmikið að fara að gera þessu núna í haust. [3:38:13] Já. Herðið enn hérna [3:38:15] í Karlamegin, þá er [3:38:17] byrjum í neðurlutunum. Þar [3:38:19] eru, sko, öðruvísi smá [3:38:20] pína á mörgum liðunum. [3:38:23] Já. Káa er í fallslæti [3:38:25] og Þór rétt fyrir ofan. [3:38:27] Já. Og þetta stefnir [3:38:29] í gríðarlega spennandi fallbaráttu. Fjórar [3:38:31] sem sex liðin sem verða í neðurlutunum [3:38:32] eru bara örstutt á milli. Það er eitthvað [3:38:34] þröngt á milli þeirra því að þá eru [3:38:36] þeir þar með 21 stig, Káa með 20 [3:38:38] og svo Ægismenn með 18. Já. [3:38:40] Eða Ægismenn eru í verstu stöðunni [3:38:41] þegar þetta fer af stað. Já. En [3:38:43] Valur og Stjarnan [3:38:46] eru alveg, sko, þau séð [3:38:48] þarna með, en þau eru [3:38:49] alveg á fríufundi. Já, já. [3:38:51] Nefndu að þið farið bara, annað hvort farið bara [3:38:53] að tapa öllu leikjum. [3:38:55] Já. Minna, það [3:38:58] myndi alveg ekki að það gerðist að [3:39:00] þau, við gætum að segja kannski að þau [3:39:02] þurfi hvort að sig að vinna eitthvað leik til að [3:39:03] gulltryggja sig, sko. Já. [3:39:05] Það er svo náttúrulega eftir að vera [3:39:07] svona innbyrðis átök hjá hinum. [3:39:09] Já, já, já. Þannig að það eru bara [3:39:11] framöndan eitthvað, allavega sex innbyrðisleikir [3:39:13] millir þeirra sem að verður bara stál í stál [3:39:15] og þar fremst er [3:39:17] í hringiðu að hverjar slagurinn Káa gegn Þór. [3:39:19] Já. Hvernig verður þann? Hann verður [3:39:21] á laugardagskvöldinu [3:39:23] núna 19. september [3:39:24] sem er önnur umferðin [3:39:27] af þessari, þessari lokafæðinferð [3:39:29] og hann verður [3:39:31] er, er mér sagt, á [3:39:33] nýja Káafellinu. Já, já. Í flóðljósum [3:39:35] því að það var að verið að, það er verið að vinna [3:39:37] húnum þegar spiluðu bara heimaleiki [3:39:39] við Þór í sumar, fengu að [3:39:41] fengu hérna verktakana til að [3:39:43] hætta að vinna í nokkra daga til að [3:39:45] þeir geti spilað þann leik og svo bara hafðu spilað [3:39:47] áfram á gamla fellinu. Já. En [3:39:49] þá dreymdum þau þetta í sumar [3:39:51] að fá einn svona flóðljósa leik [3:39:53] í haust, og þau eru búin að [3:39:55] fá, það er geggjað Þór, það gæti eiginlega ekki verið betra [3:39:57] fyrir ákvarðandann. Það verður [3:39:59] alveg magapínu leikur. Já, [3:40:01] já, það er liðinn bæði þessari [3:40:03] stöðu, þau verða bæði búin með einn leik [3:40:05] áður, bæði [3:40:07] með útileiki núna á næstu helgi, það er [3:40:09] hérna, það er [3:40:11] FA mótið K, þá Valur vs. Þór, þannig að það mun aldrei [3:40:15] skilja reitt mikið á milli að þau hafi mætast [3:40:17] hvað sem gerist í leik að undan, [3:40:19] þannig að þetta verður leikur sem hefur alveg gríðarlega [3:40:21] þýðingu upp á framhaldið í þessari fallbaráttu. [3:40:24] Já, og hérna [3:40:25] sko, [3:40:27] ég, mitt þetta, ég tala við [3:40:29] einhverja Káamann sko sem er [3:40:31] líður illa, [3:40:33] en það er líka sko þessar [3:40:35] breyttu aðstæður sem eru að [3:40:37] koma hjá þeim að þeir sko glæsilegur [3:40:39] heimavöllur [3:40:40] með stóra stúku, flókunum [3:40:43] og bara [3:40:45] værið þess að myndu falla niður í dild. [3:40:47] Já, ég væri að [3:40:49] sjálfsögðu að þetta öllu [3:40:51] þá væri það mjög [3:40:53] vont fyrir fjölskylduna. [3:40:55] Það er engin spurning um það, þannig að það er kominn [3:40:57] með þessar glæsilegu aðstæður sem er [3:41:01] komin að fullu frá og með [3:41:03] næsta tímabili. [3:41:05] Sko, ég var einna þeim sem var [3:41:07] trúaður að Þór væri bara að falla. [3:41:12] Það væri ekki að [3:41:13] senda þessu í bergmál. [3:41:14] En svo bara [3:41:15] hérna [3:41:17] rífðu í hembrefinuna [3:41:19] og þeir styrktu [3:41:22] liðið eitthvað. [3:41:24] Þeir gerðu það. [3:41:26] Sá sem átti núna að styrkja liðið mest var Arón Einar [3:41:28] en hann spilaði bara einn leik. [3:41:29] En það var sigurleikur. Hann hjálpaði til [3:41:32] að koma þeim í gang þar. [3:41:34] Og svo hafðu núna unnið [3:41:36] tvo síðustu leiki sína sem þeir bara urðu [3:41:38] í raun að gera. Og með því [3:41:40] eru þeir ekki í fallslæti núna þegar þessi [3:41:42] loka barátta byrjar. [3:41:44] Þeir unnu gríðarlega bara [3:41:46] sigur út í Eigum og svo [3:41:48] unnuðu reyndar. [3:41:49] Og eru þar með [3:41:52] í allt annari stöðu en þeir voru [3:41:54] í bara fyrir tveim þremur vikum. [3:41:55] Já. [3:41:57] Ég er ekki rétt um að þeir eru búin að skora [3:41:59] flest mörk og fá flest á sig. [3:42:01] Jú, það er um það byrjað þannig. [3:42:02] En þeir að... [3:42:03] Þeir eru allavega [3:42:07] allar möguleika á því. [3:42:09] Þeir styrktu sig eins og þess að þeir [3:42:11] fengu þarna [3:42:12] strák úr Káa sem hefur ekki [3:42:15] fengið að [3:42:16] festa sig í sessi þar. [3:42:18] Girður Rapp, Guðbjörg Brjánsson. [3:42:21] Hann hefur reynst þeim mjög vel. [3:42:22] Og svo náttúrulega [3:42:24] náðu þeir sér í [3:42:25] reyndan Spánverja, reyndar tvo. [3:42:28] En annan sérstaklega, Kevin Vascus. [3:42:30] Það er maður með mikla reynslu [3:42:32] bara í efstu deild á Spáni. [3:42:34] Og hann hefur bara verið [3:42:36] smá saman orðin algjör lykil [3:42:38] maður hjá þeim. [3:42:39] Svona spilarjamur sem er bakvörður [3:42:41] eða djúpur miðjumaður. [3:42:44] Og hann hefur bara verið [3:42:46] fyrir betri og betri eftir því sem [3:42:47] hann hefur komið nýr inn [3:42:50] og er að reynast þeim mjög vel. [3:42:52] Já, þetta er [3:42:53] spennandi þannig. En sko fyrir [3:42:55] einhverjum vikum [3:42:57] þá voru Eigingar menn verið að berga því. [3:42:59] Já, já. Þeir unnu nokkur leiki í röð [3:43:01] eða fyrst náðu nokkur stig [3:43:03] sko. En svo bara [3:43:05] hefur það bara stoppað. Já, það er ekkert [3:43:07] gengið í síðustu fimm leikjum [3:43:09] og þeir eru bara drógast niður í þessa stöðu [3:43:11] að vera neðstir og fremur [3:43:13] allt í hennu bara fremri stöðum frá því að komast [3:43:15] úr fallasæti. Já. [3:43:16] Þannig að þeir eru eiginlega [3:43:18] mest allra með baki því vegna [3:43:21] þegar þessi [3:43:22] lokahrina byrjar. Já. [3:43:25] Staða þeirra er sínu verst. Hún er það. [3:43:27] Af þessum fjórum [3:43:29] liðum, þá eru aðkoma í liðin tvö [3:43:30] Vestri og FH. [3:43:33] Það er þessi fjór. [3:43:33] Það er, það er [3:43:35] það verður eitthvað tvö af þessum fjórum sem falla [3:43:37] það eru nýti og [3:43:39] átti að brjóta slíkur á því. Já, já. [3:43:42] FH hefur bara ekki verið [3:43:43] í svona stöðu bara [3:43:45] í háa, háa [3:43:47] heim yfir síð. Ekki bara sína þeir fallið [3:43:49] 1995. Já. [3:43:51] Þá eftir að þeir komu upp aftur um [3:43:53] aldamótin, þá hafa þeir bara stöðugt [3:43:55] verið eitt af [3:43:56] og náttúrulega átt síð bara besta skeið [3:43:59] þarna frá þeir eru meistarar 2004 og [3:44:01] 2001 og alveg til 2016 og 17 [3:44:03] sem þeir voru [3:44:04] náttúrulega mesta sigur skeið í þeirra sögu [3:44:07] síðan ef það er gefið að eftir, en [3:44:08] þetta er þeirra versta staða [3:44:11] á þessum tíma. Þeir voru [3:44:13] komnir á botninu á þessum tíma [3:44:14] og hefur gengið mjög illa að vinna [3:44:17] leiki, þó þeir hafi hérna [3:44:18] verið taflössir lengi núna [3:44:21] síðari hluta tímabilsins. Þá gerðu þeir [3:44:23] mikið á jafntefli og þau svona [3:44:24] hjálpaði þeim ekkert sérstaklega í að rýfa [3:44:27] stöðuna. Þannig að þeir eru [3:44:28] ennþá þarna í þó þessu [3:44:30] orðinu mun betur mannaðir og mun [3:44:32] öflugar í sér lið [3:44:34] en þeir voru í byrjun móts. [3:44:36] Þeir hafa staðið með [3:44:38] þjálfara sínum. Já, já. [3:44:40] Það er svona að [3:44:42] tala um að þeir séu ákveðinni verkverð [3:44:44] og séu að byggja upp [3:44:46] til lengri tíma [3:44:47] og þetta er svona að þeirra [3:44:50] leið að þvía. Já, já. [3:44:52] En þetta er hérna [3:44:53] 2.4 lið falla. [3:44:56] 2.4 falla. Það er fyrir svo vel. [3:44:58] Það getur nokkuð með einn. [3:44:59] Þannig að þetta verður mjög spennandi. [3:45:02] Já. Svo er það í [3:45:04] öðrum hitum að þar finnst mér [3:45:06] ekki spennandi að vera. Nei. [3:45:08] Það er, sko, [3:45:10] þetta er eiginlega bara spurning hvenar Vikin [3:45:11] þrjá sér til þinn. Þeir þurfa [3:45:14] að bara mistaka sér alveg svakalega [3:45:16] til að [3:45:17] já, segjum jú, þeir bara [3:45:19] gera bara jafntefli í sínum leikum. [3:45:22] Þá þurfa [3:45:23] já, þá [3:45:26] myndu fram á Káar [3:45:28] eiga mjög veikamón. [3:45:30] Já, mjög veikamón. Vikin þurfti [3:45:32] að þau þurfa einn. [3:45:33] Það er eiginlega, því leita sigur [3:45:34] í viðbóti er semlega ómótanlegt. Já, [3:45:37] það er eiginlega [3:45:38] algjörlega ómögulegt að rekna með því að [3:45:40] Vikin landi ekki. Nei, nei, það er [3:45:43] og það er, svo er bara... [3:45:44] En segðu mér eins sem ég veit ekki, sko. [3:45:46] Sko, nú er fram í öðru seti og Káa [3:45:48] í þriðja. Hver er munurinn [3:45:50] upp á Evrópukeppnir að gera? Fara þeir inn [3:45:52] í söm Evrópukeppni eða? Já, [3:45:55] já. Já, en það er [3:45:56] skrið þér í leggjumáli? [3:45:58] Það breytir engu. Vikin fara alltaf [3:45:59] í undakeppni [3:46:01] með staldildar fyrri. Já. [3:46:03] Og það eru [3:46:05] þá, já, því að þú segir [3:46:08] það, það er Evrópudildin, [3:46:11] það eru bygg, [3:46:11] það er byggkappmótið, af því að [3:46:14] vestri byrjaði þar sem byggari mestari síðast. Já. [3:46:17] Það er þá Breiðablikið afturheimt sem furru [3:46:19] inn í [3:46:20] færu inn í hérna. [3:46:23] Fyrstu umferð í [3:46:25] hérna. [3:46:26] En jú, annað sætið, [3:46:29] þetta er ekki alveg rétt, í annað sætið [3:46:30] það, eins og þetta var nú að síðast, [3:46:32] þá sátuð Valsmenn yfir [3:46:34] í fyrstu umferðinni, í sambandskeppninni. [3:46:36] Þeir fóru inn í byrjaði í annarri umferð. [3:46:39] Já. Ég held að ég sé að [3:46:41] muna þetta rétt. Þannig að það er ávinningur. [3:46:43] Já, það er ávinningur, já. [3:46:44] En þetta er bara eitthvað sem [3:46:46] Ísland hefur verið að ávinna sér með [3:46:47] góðum árangri síðustu ár. [3:46:49] Þetta var ekki, [3:46:52] en þetta með að komast inn [3:46:53] í Evrópa-dildina, það er nýtt [3:46:55] vegna mjög góðs árangurs [3:46:57] sem það færi nál, sérstaklega hjá Vikin og Breiðabliki. [3:46:59] Já, já. Og hérna, [3:47:02] fyrir framarinn er þetta [3:47:03] alveg nýtt. Já. [3:47:06] Ég er sko að hýpa, það er sko [3:47:07] svo lagt sem það voru í Evrópa-dildina. [3:47:09] Já, já. Það eru bara tólf ár. [3:47:10] Já, já. Ég heiti [3:47:12] með, ég heiti, ég heiti Kitta Jörg, [3:47:14] hérna Kristín Jörgensson, Marka Kitta [3:47:16] og hann [3:47:18] hérna, sæðum við nú í þeim, að hann var [3:47:20] góður í kvöldkappmótin líka, að þá [3:47:22] sko hætti menn að æfa [3:47:24] bara eftir að keppendurnir lægðu [3:47:25] en hans að það á móti þess [3:47:28] og við veljandi, að hann var í tveimur íþróttum, sko. [3:47:30] Já. Vetrar og sumar íþrótt, sko. [3:47:32] Já, já. Og [3:47:33] en hann er eins og [3:47:36] aðeins framar, alveg í skíjónu [3:47:37] með stöðuna. [3:47:38] Það er með að vera það. [3:47:40] Já. Þetta er [3:47:42] bara, eftir að [3:47:43] framhjá alla sína [3:47:46] sögu og hefð, að [3:47:48] þetta er bara árs tuga [3:47:50] eiginlega, út á þeirra [3:47:52] sjónamið [3:47:53] eigin merku ganga. Já. Það var [3:47:55] ekki nema þeir, jú, unnu eitt byggmóti [3:47:57] þarna í milli tíðinni, hvaða, 2013. [3:48:00] Já. En öðru leiti hefur þetta [3:48:02] verið bara frá [3:48:04] miðjunni, eða frá því að svona mestu [3:48:06] Sígönguna laug kom 1990, þá [3:48:08] var [3:48:08] hefur ekki mikið verið að gerast [3:48:10] hjá þér. Nei, bara [3:48:11] frá þínum tíma þegar áskengið hitt í Nélia [3:48:13] sem var tjálvari og [3:48:15] Petur Rómslev var [3:48:17] og Guðmundur. Það er gulláríð [3:48:20] þeirra. Já. [3:48:21] Það var einn dara mjög skemmtilegur. [3:48:23] Já, já. Það er eitt að skemmtilegasta [3:48:25] að við séumstaklega framliðin á þetta 88-90, [3:48:27] það var virkilega [3:48:30] flott og skemmtilegt [3:48:31] fólkbátt. Á þeim tíma fór ég stundum að horfa [3:48:33] á leikin með framliðin, [3:48:35] þó kára verið ekki að keppa, [3:48:36] sko, bara því að það var svo flott lið [3:48:38] og setnaði líka með hérna valsliðið [3:48:40] sem að Júri Ylisef [3:48:42] var með. Já, já. Mér fannst það að vera [3:48:44] alveg ótrúlega skemmtilegt fólkbáttalið. [3:48:47] 76-78 á þeim árum. [3:48:49] Já. Já, já. [3:48:50] Þeir voru góðir. Mjög. En það er [3:48:52] margir sko sem hurfu [3:48:53] eins og [3:48:56] alllið var svo. Já, já. Þetta var Guðmundur Þórbjörnsson [3:48:58] og þetta var svo [3:49:00] þetta var svo gríðarlega [3:49:02] flott lið. Já, já. En það var [3:49:04] hérna, það var hérna [3:49:06] vorum, ég og kona vorum að spila [3:49:08] golf út á Spáni, og þá [3:49:10] var eins og nefnum við okkur [3:49:12] hérna Valur [3:49:14] Valsson. Já, já. Fyrir um fyrirlíði [3:49:16] vals. Já, já. Það var bara svo heita Valur Valsson [3:49:18] og fyrirlíði vals. Já, já. Það var [3:49:20] svolítið sérstaklega sko. Það var það, já. [3:49:23] Frábær golvveri og gaman að smila [3:49:24] mjög. Já, já. Já, já. Spilaði líka [3:49:26] þetta svo með F.O. [3:49:28] Spilaði með F.O.? Já. Ég held að hann [3:49:30] hafi verið F.O. einhverju mann rétt. Já, já. [3:49:33] En allavega, hann spilaði með [3:49:34] þessum tveimur félögum. Já, já. F.O. [3:49:36] og Val. Já. En hérna [3:49:38] sko, þarna eru [3:49:39] í efri deild tónum eru Stjarnan [3:49:42] og Breiðablik. Nei, Breiðablik og [3:49:44] það er Breiðablik og síðan Akranes og [3:49:46] Keflavík. Akranes, já. Akranes [3:49:48] og Keflavík. Og Keflavík, þessi þrjú [3:49:49] þau hafi ekki en einu [3:49:52] keppið sjálfsögur. Nei, Breiðablik [3:49:53] náttúrulega er bara með bygg, og greinilega [3:49:55] bara undanfætna vikur bara búin að vera með byggkærin [3:49:58] í huga. Já. Það er náttúrulega [3:50:00] bara þeirra leiðin í Evrópa-keppninni, [3:50:01] sem þau eru að verða byggmeistarar. [3:50:04] En maður samt [3:50:05] sko, við erum [3:50:06] það verður samt að halda áhrðum sko. Já, [3:50:10] já, þetta er bara, þetta fer samt bara [3:50:11] svona í kollin á mönnum. Þegar að hérna [3:50:13] það eru tíu stig [3:50:15] tíu, tólf stig upp í næsta lið [3:50:17] fyrir ofan, og það var um tíma byrjuðum voruð að [3:50:19] sex áttastig í næsta lið fyrir neðan, [3:50:21] þannig að það var engin að, það var þá engin að [3:50:23] setja pressu á þá. Já, já. Það var engin [3:50:25] þegar áttu ekki þá að hætta að detta út úr [3:50:27] top sex. Þannig að það er [3:50:29] alveg skiljanlegt að hausin farið [3:50:31] svo litið á [3:50:32] vitlausan stað, og [3:50:34] einbinding sem búin að vera að þessum byggar [3:50:36] úrslitaleik í taldi óvenju [3:50:38] langan tíma. Já, tölum við panna á eftir [3:50:40] en þannig eru sko, þannig eru [3:50:42] Keflvíkingar sem að hafa komið [3:50:44] kannski komið inn að liða mest [3:50:46] á óvart. Já, Keflvíkingar sko, [3:50:48] þeir skriðnuðu síðustu [3:50:51] stund inn í umspilið í fyrsta deildina [3:50:52] í fyrra. Já. Þeir voru [3:50:54] rétt búnir að missa því. Já. Unnu [3:50:56] umspilið á bara [3:50:58] glæsilegan hátt með því að snúa við [3:51:00] til að lenda undir tapa til að byrja [3:51:02] mótið gegn Jærvík og vinna þá, og vinna svo Háká [3:51:04] samfærandi í úrslitaleik á grasvellinum [3:51:06] og bara allt í einu komnir upp eftir að hafa verið að strögla [3:51:08] við að vera möguleg, ekki [3:51:10] eins og í umspilinu. Já. Og [3:51:12] það virtist sem enginn hefði trú [3:51:14] að Keflvíkingar núna fyrir þetta tímabil, [3:51:16] og þeim var spáð bara [3:51:17] drungullokkarotu og [3:51:20] bótsætin að mörgum, en [3:51:22] þeir hafa heldur betur [3:51:24] komið [3:51:26] skemmtilega óvart, og bara [3:51:27] þetta er kraftmikið og [3:51:29] öflugt lið sem að er [3:51:32] erfið mótspyrna fyrir alla. Já, já, já. [3:51:34] Og. Vingarnir svona stórsjörnur. [3:51:36] Nei, það voru strákar hérna svona sprungið [3:51:38] út. Íður Orri [3:51:40] Ragnarsson sem að [3:51:41] fáur þekktu nafnið á strák frá Vopnafirði, [3:51:44] sem að hérna kallaði, [3:51:46] það var bara Víkingur, en þeir voru búnir að kaupa hann um [3:51:47] mitt sumar og lána hann eftir til þeirra. [3:51:50] Hann er stórskemmtilegur [3:51:52] og hann er að [3:51:53] ganga til þess við Víking [3:51:55] formlega í vetur. Já, já. [3:51:58] Og [3:51:59] þetta, og svo er það með [3:52:01] Stefán Ljúbis, einn besta framherja [3:52:03] deildarinnar, sem að er alltaf fyrir að bíða [3:52:06] eftir að springa almennilega út. [3:52:08] Já, já, já. Virkilega góður framherji [3:52:10] og. Stór aðferð. Já, já. [3:52:12] Og [3:52:13] bara góður hópalið með, [3:52:15] og akkurat svona stóru [3:52:18] og öflugt nýja, sem að [3:52:19] það er ekkert svo margir svoleiðis leikmenn í [3:52:21] boltanum í dag. Nei, nei, nei. Hann hefur verið [3:52:23] virkilega [3:52:24] virkilega mikilvægur fyrir að [3:52:27] keppa hinga í ár. [3:52:29] Já, svo er það [3:52:31] hvað nú er á erfið. Það var ekki Stjarnan? [3:52:33] Stjarnan komst ekki þannig. Það var keppni við Akranes. [3:52:35] Já, Akranes. [3:52:37] Akranes vann K.R. [3:52:39] Já. Þú veist, ekki búin að gleyma því. [3:52:41] Nei, nei, nei, nei, nei. Það er reyndar [3:52:43] það var ég að við vorum hérna í [3:52:44] Sónum Egils og Sónum Dæni. Ég sá ekki þetta, og ég sé ekki þetta. [3:52:47] En það er hérna [3:52:48] skæðin. Já, ég hérna eru [3:52:51] svona [3:52:53] Lárus [3:52:55] Sigursson. Við hefðum víst eftir að hann var [3:52:57] hérna í [3:52:58] Pepsi-Mercolum, eða hvað heitir, sko. [3:53:01] Þannig að svona, mikið [3:53:03] í hans bönuð. Já, já. [3:53:05] Ég fylgdi svona, var von [3:53:07] að hann gengdi vel, og það gerði. [3:53:08] Lárus, orðið, er mikið [3:53:10] fótboltaheili, og það [3:53:12] er svolítið gaman að sjá hann koma [3:53:14] inn í þetta aftur. Já, já. [3:53:16] Hann var nokkuð besti varnamadur hérna [3:53:18] í den, og [3:53:20] átti góðan fyrir sér, þegar hann [3:53:22] stóð á sínum tíma. Já, já. [3:53:24] Og Vesprómur. Og já, Vesprómur, já. [3:53:26] Þetta er... Já, já. [3:53:29] Og hérna [3:53:30] þú sögðust að upplagi. Já, já. [3:53:32] En svo uppum við bönum, hlýrið góðið. Já, já. [3:53:34] Þjálfaði svo Þór og... [3:53:36] Já, já, já. [3:53:37] Og eins og pappasetting er því. [3:53:40] Já, já, já. [3:53:42] En alin upp á aðkanaði segi. [3:53:44] Jú, hann nefnilega... [3:53:45] Sigur Pappas fór að spila, [3:53:48] Skagamann fór að spila með Skagamann. Já, já. [3:53:50] Lárus fór að spila það upp í yngri [3:53:52] flokka, það er fers og bara kottnungur [3:53:54] aftur norður, og [3:53:56] byrjar að spila í meistaraflokki með Þór hins vegar. [3:53:58] Já, það var að svo lífs. Já. [3:54:00] Já, já, já. Svo bara kom hann á Skagamann [3:54:02] bara undir lokina fyrir hinn, og spilaði aðeins [3:54:04] þar, hlutur tíma byrjan. Já, já, já. [3:54:06] Það var það eina sem að spilaði með Skagamann í raun og veru. [3:54:08] Já, ok. Fyrir að [3:54:09] hafa verið öflugur í yngri flokkunum [3:54:12] með Arnari, Bjarka, og [3:54:14] fleiri góðum í [3:54:15] árgangi. Já, já, já. [3:54:18] En ég var hérna [3:54:19] hann er myndið að sunnudaginn [3:54:20] annar fyrrverandi hafsentur [3:54:23] úr Skagalidinu, Ólafur Adolfsson, [3:54:25] þegar það er fyrir fósformann sjálfstæðisflokksins. [3:54:27] Já, já, já, já. [3:54:30] Hann er hérna [3:54:31] hann var nokkur sem ístæðismestari. [3:54:33] Já, já, og lífar [3:54:35] gríðarlega öflugur [3:54:36] miðvörður og líkil [3:54:39] líkil maður í þessu sterkasta Skagalid [3:54:40] hérna sínum tíma. [3:54:43] Spilaði við hérna Lucas Kostis, [3:54:45] eða ekki? Jú, jú. [3:54:46] Hann kom hérna svona ofennilega leið [3:54:48] eitthvað í gegnum [3:54:49] Ólagsvík og Söðakrók, [3:54:52] og kom svona þaðan [3:54:54] inn í þetta. [3:54:55] Já, og sæðan [3:54:57] segir að Guð hafi ekki lítist á hann [3:54:59] í upphafi. Það má vel vera. [3:55:01] Hann var alveg, annars var hann búinn að vera [3:55:03] að blúra. Já, en hann var líkil maður [3:55:05] alveg. Jú, jú, jú. [3:55:05] Spilaði ykkur að landslið [3:55:08] og... Já, já. [3:55:10] Ég er reyndar búin að þekka til hans [3:55:11] mjög lengi. Ég var ungur sjómaður [3:55:13] í Ólagsvík, og þá var pappans var [3:55:15] allir lökka og hætti að [3:55:17] það er reyndar sóma fólk. [3:55:19] Bræðið þetta, og Óli og Steinar [3:55:21] spiluðu mest með Val. [3:55:23] Já, já. Aðinsík Hákon. [3:55:25] Já, já. Ólagsvík. Og svo upp á Skaga. [3:55:27] Svo upp á Skaga. Já. [3:55:29] En sem er reyndar svolítið, sko, [3:55:31] Ólsarar eru svolítið svona [3:55:32] mikið fyrir Skagan. [3:55:35] Um að líka, sko, val út [3:55:38] út af þorkrimið ráðinsinni. [3:55:40] Svona eru þetta. Já, já, já. [3:55:41] Verða til alls konar svona tengingar. [3:55:43] Já. En þetta er hérna [3:55:45] að yfirleitt hlutin er ekkert [3:55:47] svo spennandi svona flútt á litin [3:55:49] ef maður bara káur og frem [3:55:51] að... Já, já. Það er, [3:55:53] það er gott að tryggja þér [3:55:55] annað sætið, það getur komið til góða í [3:55:56] Evrópakeppni á næsta ári. Já, já. [3:55:59] En, sko, leik með beggja liða [3:56:01] að vita það að þau fá [3:56:02] meitara um hálsinn. Já, já. [3:56:05] Nefnir eitthvað bara stórkostlegt [3:56:06] fyrirst. Það líkur fyrir. Já, já. [3:56:09] Herði, en, sko, [3:56:11] hvernabóllin, [3:56:13] við megum ekki gleyma þeim, [3:56:15] en í fjóra, jú, neði, [3:56:16] hvernabóllin, tölum við um hann aðeins núna, [3:56:18] þá, þar er, er, [3:56:21] er hérna útslitið sem kemur að byrja. [3:56:23] Það er, það er sama, sama [3:56:24] fyrirkómulega þar. [3:56:25] Það er, er, sem sagt, við bótarum [3:56:28] fölpaðið í efri og neðri hluta, reyndar bara fjúlið [3:56:30] í neðri hlutunum þar, sem er svolítið spes, [3:56:32] það er alltaf, ég aðeins væri [3:56:34] fimm og fimm, en það er [3:56:36] sex og fjórtán, og það er bara tíuli [3:56:38] bara, það er tíuli í deildinni. [3:56:40] Já, já, og ég má heyra núna, það verður að kalla á [3:56:42] að það verði tólf. Já, ég er búin að [3:56:44] sjá það líka. Segðu, sex og sex, [3:56:46] en hérna, en það er eitthvað sem er [3:56:48] finna út úr, en [3:56:50] það er bara svakalegt keppni þar. [3:56:52] Þar eru bara [3:56:53] Breiðablik og ef á nýju jöfn, bara [3:56:56] að stigum, Breiðablik [3:56:58] náði eftir sætjum á markatölu [3:57:00] og tríðuð sér þar með að úrslitaleikurinn [3:57:02] í lokaðum fyrir það verður á Kópavogsvelli. [3:57:04] Það munna bara einu marki á liðunum, [3:57:06] þau eru jöfn að stigum og allt saman, það er [3:57:07] einnig sjamt, og að geta verið. [3:57:09] Og það stefnir allt í, ef þau halda þessu, [3:57:12] og það verður bara hreint úrslitaleikurinn [3:57:13] til tilinnings fyrir því á Kópavogsvelli, [3:57:16] nema annað þeirra [3:57:17] náði að stinga af. [3:57:19] En svo kemur fallslagurinn, [3:57:22] hins vegar alveg [3:57:23] gríðarlega jafn og spennandi. [3:57:25] Það eru öll fjögur lið sem eru neðri hlutanum, [3:57:27] það eru bara þrjú stig á milli þeirra. [3:57:29] Það eru Fram, Víkingur og Þórká.