Græna borðið 19. þáttur - Er Ísland frekur krakki í alþjóðastarfi?

[0:00] Þingið er að koma saman. [0:30] Gagnaverið takast á loft og æpa á mikla orgu. [0:33] Að baki er heitast að suma sögurnar með skóareldum [0:37] og miklu manntjónum er að segja í Evrópu. [0:40] Og hvað er framöndan? [0:42] Við vitum það, er það ekki? [0:44] Og hérna eru ímsir sérfræðingar. [0:46] En spurningin er, til dæmis, bara að hafa ráðamenn heimsins [0:49] einhver tök á ástandinu. [0:52] Til að ræða þetta allt saman eru komin hingað [0:54] Ártin Finnsson hjá Náttúruverndarsamtökunum um Ísland, [0:57] Andrið Singi Jónsson, fyrirverandi alþingismaður, [0:59] Kristín Vala Ragnarstóttir, [1:02] prófessor emeríta og eini opnendur [1:04] miðstöðvar velsældarhagkerfis. [1:07] Hún dregur nokkuð í efa ágæti hins endalösa [1:09] hagvaxtarstafs fyrir samfélög og umhverfi. [1:12] Það er mitt. [1:13] Og svo er það... [1:13] Og svo er það ekki einum það einan við borðið? [1:14] Það er það, það er einum fyrir borðið. [1:17] Og svo er það Sján Remí, Sjárei, [1:20] er vitt nafn, sjálfstætt starfandi blaðamaður [1:23] sem skrifar greinar og pistla um loftslagsmál [1:26] oft og mikið, um orkumál, um stjórnmál [1:29] og samfélagsinviði á Íslandi. [1:31] Velkomin hingað öll sömul. [1:33] Takk. [1:34] Og þann pínlítið freistandi að byrja á [1:37] fjárlega frumvarpinu, [1:40] vegna þess að það er nú bara nýkomið úr prentun [1:42] og þar er ímislegt að finna. [1:47] Ég er aðeins búinn að vera glöggt í það í dag, [1:50] og þá nú kannski er fínt bara að byrja á [1:53] fyrirverandi alþingismanni, Andri Singi Jónsson. [1:57] Þú ert alvanur að lesa fjárlega frumvarp. [2:00] Hefur þú fundið eitthvað spennandi í þessu frumvarpi [2:03] sem varðar, til dæmis, loftslagsmál og umhverfi? [2:06] Já, eða kannski það sem maður finnur ekki. [2:09] Því að í síðustu viku kom út þessi skýrsla [2:14] frá umhverfisnefnd Sameinuðu þjóðanna [2:15] um að 1,5 gráðu markið væri ekki lengur í hendi. [2:20] Við þyrftum að setja okkur við 2,0 gráðu mark [2:22] með Parísarsamningnum vegna þess að stjórnmálamenn [2:26] hafa dregið lappirnar, og þá byrtist fréttatilkynning [2:30] hjá umhverfisnefndinni sem var haft eftir ráðherra [2:33] að þetta verður bara kvartning til að gera meira [2:35] og gera hraðar. [2:37] Þannig að maður svona bjóst við að það væri [2:39] einhver inspíring í frumvarpinu, [2:41] en hún er bara ekki þar. [2:44] Það er ekki á þingmálaskrá hans heldur. [2:47] Það sem er samdráttur, það er að draga saman [2:52] fjárveitingar til ímiðsta þáttar í frumvarpinu, [2:57] sem er bara í samræmi við það sem hefur verið [2:59] í fjármáláætlun þessara og reyndar síustu [3:02] ríkistjórnar. Þar hefur framtíðasýnin [3:04] fimm ár fram í tímann alltaf verið minni og minni [3:06] framlög til loftslagsmála, á sama tíma og við vitum [3:09] öll að aðgerðir sem þarf að grýpa til [3:12] kalla á meiri og meiri framlög. [3:15] En það sem ég naut fyrst var að skera [3:19] ork- og loftslagssjóðinn. [3:22] Það er um fjórðung. Þau ná 3,2 milljörðum [3:26] í hagræðinguna með því, og það er nú margt [3:31] segið um sjóðinn, en það sem hann er, [3:33] er skilvirkasta stjórntækið sem að ríkið hefur [3:38] í loftslagsmálum. Hann getur bara þar ákveðið [3:43] að styrkja ákveðnar tegundir verkefna, [3:46] breyta ívilunum til rafbíla, fara að styrkja [3:50] allmenningssamgöngur, eða tímabilskort [3:54] hjá ungmennum, eða fara að styrkja reiðhjól, [4:02] alls konar útfærslur sem nýta þennan pening. [4:04] Þetta kemur vafalaust aðalega niður á rafbílunum, [4:06] en ef við förum yfir til þín, Ártin, [4:09] þú hefur líka verið að lesa í frumvarpinu [4:11] og þú hefur lesið þau mörg í gegnum langan feril. [4:15] Þetta er niðurskurðarfjárlög, því að það á að vera [4:18] hallalaust núna. [4:22] Líka hægt að neyða einhverju til, þannig að [4:24] maður hefur stundum haft á tilfinningunni að [4:27] umhverfismál séu bæði loftslags- og náttúrunnar [4:30] séu einhvers konar afgangsdeild, en er það [4:34] endilega svo núna? Hvað neyrist þér á þetta, Ártin? [4:38] Já, það sé ég, en það er [4:41] í fyrsta skipti, held ég, sem ég les að [4:44] ríkisvaldið sé að draga úr útgjöldum, [4:46] og þessu í samræmi við skuldbindingar Íslands, [4:51] DSB, að draga úr, [4:54] og svona um 41%. Ég hef ekki síðan [4:56] þetta blæðið á þurr, getur verið með [4:58] misminni, en þetta hefur verið svona [5:03] óræð talking í mörg ár. Ráðningar til [5:06] að við vita hverjum er, og jafnvel sagt [5:08] ráðamönnum, en ráð þeirra sjálfra hefur [5:11] eiginlega ekki gert það, og þetta er [5:14] svona bara til margt sem stefnuleysið [5:17] og eitthvað tenginganna í þessum [5:18] málum að þeir geti ekki sagt á [5:21] umhverfið hvað er að draga mikið [5:24] úr losun og hver skuldbindingin sé [5:27] samkvæmt reikningi hennar á Evrópusambandsins. [5:32] Það var eitthvað sem sjálfstæðismaður, til dæmis [5:35] í Ríkistjórn Katrínar Jakobsdóttur, þeir vildu ekki [5:39] viðurkenna það að Evrópusambandið hefði [5:41] eitthvað að segja í loftslagsmálum í Íslandi. [5:46] Núna er þetta komið, verður spennandi [5:48] að sjá hvernig það verður. [5:49] Já, þessu fylgir nú nokkur [5:51] ábyrgð, þegar það hefur ekki [5:53] gengið vel að draga úr losun [5:54] hingað til á Íslandi. [5:57] En eru merki um að það geti [5:59] farið að breytast? [6:00] Nei. [6:01] En það kom út skýrsla í held [6:04] í byrjun vikunnar, sem var árangurs [6:07] yfirferð á hvað vel hefði [6:13] gengið með loftslagsáætluninni [6:17] fyrra og að það hefði dregið [6:20] og með aðgerðum í sambandi [6:23] við rafbíla, rafhjól og fleira, [6:25] að það hefði dregið [6:27] 2% úr útblæstri. [6:30] Þetta var bara komið út núna [6:33] í vegarsamgöngum. [6:35] Það var bara komið út á mánudaginn. [6:38] En síðan áverðast [6:41] gera þetta allt niður [6:42] núna í þessari fjármálaáætlun. [6:45] Til dæmis, ég hef ekki búinn að lesa [6:48] alla hundra [6:50] 57 plássið, [6:51] en hérna, þá til þess að vera [6:55] 22% niðurskurður í stjórnsýslu [6:58] umhverfsmála [6:59] og stjórnun og þróun [7:02] orkumála, 50 milljónir [7:04] hérna dregið úr, [7:06] og einföldun [7:08] aðgerða fyrir landbúnað, [7:10] til þess að verða loftslagsvænt, [7:12] það eru 40 milljónir [7:14] sem eru [7:15] dregnar af. [7:17] Já, þannig að það er hvergi [7:19] beinlínis spáð í. [7:20] Nei, það er hvergi bætt í, [7:22] sem mér finnst stórfyrirferðilegt, [7:24] að því að núna [7:25] fer ráðherra á alltímabundnar aðgerðir [7:28] og hérna kemur fram [7:30] með [7:31] heimsþekktum [7:34] loftslagsfræðingum [7:35] og talar um hver [7:37] Amok, til dæmis, eða Goldströmurinn, [7:40] ef hann dregur úr honum [7:42] og koltvísýringurinn verður verulega [7:44] á Íslandi, hversu hættulegt það er. [7:47] En svo heimaferðir [7:48] segir hann eitthvað allt annað. [7:50] Með þessum fjárlögum [7:51] er hann greinilega ekkí að berjast [7:54] fyrir sínum málaflokki. [7:56] Eða þá að það er erfitt að berjast [7:58] við fjármálaráðherra, en núna [8:00] en hvað segir þú, Sjandri Mík? [8:02] Já, það sem að [8:04] kannski slægi mig til að byrja með [8:05] með þetta fjárlagafrumvarp, [8:07] er aðalmarkmiðið [8:10] að vera með hallalaus [8:11] ríkisfjárhagsáætlun. [8:13] Hallalaus fjárlög, [8:16] sem sagt, [8:16] ég setst svo til spurninga. [8:19] Mér finnst þetta [8:20] þá sé ég náttúrulega gott að passa bókaldið, [8:23] að við þekkjum það líka í heimilisrekstrinum, [8:25] að stundum er ekki sniðugt að [8:29] spara peningana, [8:31] til dæmis ef það er leka [8:33] á þakinu hjá okkur. [8:35] Það er kannski ekki sniðugt [8:38] að segja við viljum bara bíða með [8:39] að laga lekuna, [8:41] að spara peninga [8:43] og vera í pluss í lok mánaðar. [8:45] Og svo endar það með því að við verðum að borga miklu meira [8:47] þegar það þarf að laga þakið. [8:49] Þannig að [8:50] við þurfum svolítið að hugsa lengra fram í tímann, [8:53] og stundum bara getur verið [8:55] sniðugt að [8:56] eyða meira en tekjurnar eru, [8:58] ef það er góður [9:01] málstóður að baki því. [9:03] Og það er einmitt það sem við stundum [9:05] svolítið fram í núna, er að við erum með innviði [9:07] sem byggja [9:09] en þá að miklu leyti [9:11] á notkun [9:12] jarðefnaeldsneytis. [9:14] Og þetta þarf einhvern veginn [9:17] að breyta öllu [9:18] og það mun kosta pening. [9:20] Þannig að það er [9:22] ekki sniðugt [9:24] margmið að hafa [9:25] sem helst að margmið að [9:28] eyða því minnst. [9:28] Þannig að þér finnst gæta skammsýni. [9:30] Já, það er svolítið skammsýni í þessu, [9:33] og þú ert fylgst nú með þessu [9:35] í þessum árum, [9:37] og finnst þér þetta að vera [9:39] bara svipað og venjulega. [9:41] Maður finnst oft að þetta endi þannig [9:43] að það er mikið talað, og svo [9:45] kemur eitthvað sem er bara [9:47] sami business. [9:49] Já, þetta hefur engin [9:50] málum, þessi skammsýni. [9:52] Og líka, maður finnur [9:53] alveg áhugaleysið [9:55] í þessu, vegna þess að það var [9:58] jafnvel hægt að skera niður að draga [9:59] úr útgjöldum án þess [10:01] að það komi niður á margmiðunum. [10:03] Og ég geti tekið það mjög um það [10:04] með rafbílastyrki. [10:06] Það var ekkert að segja að maður spara með því að [10:09] tekið úr þessum styrki. [10:11] Að því að þú, [10:13] bílstjóri með [10:15] tvær mínútur á mánuði, [10:16] kannski þurfi þetta ekki að fá endilega [10:19] styrk til að kaupa nýjan bíl. [10:20] Hvernig það er, alveg borgað [10:23] verðið að fullu. [10:24] Já, já, það hefur náttúrulega verið talað [10:26] að rafbílastyrkir hafi farið til þeirra [10:28] ríkra sem hafa keypt sér bíl númer tvö. [10:30] Já, það var hægt að [10:33] spara peninga þannig. [10:34] Og svo eru ímsar aðferðir, [10:36] til dæmis að [10:39] banna nýskráningar [10:40] á dísil- og bensínbílum, [10:43] með einhverjum skipulagðri teikningu, [10:44] það kostar ekkert. [10:46] Það er ekkert að gera það [10:48] án þess að [10:50] fjármagni. En það er ekki gert heldur, [10:52] þannig að maður finnur alveg að það er [10:53] ekki bara það að draga úr útgjöldum, [10:54] heldur, það er bara almennt áhugaleysi [10:56] um að fara í þessar [10:58] umbreytingar sem maður þarf að fara í. [11:00] Sem leiðir nú hugan að [11:02] hérna, kilometra gjaldinu, [11:04] sem hækkar aðeins, [11:06] en þó lítið, segja menn. [11:08] En það líka kemur [11:10] þannig niður að allir bílar [11:12] bara borga það sama, [11:13] hvort sem þeir eru stóri og þungir, eða [11:15] mjóir, [11:16] og eða litlir. [11:19] Það væri ekki eitthvað [11:21] sem væri hægt að breyta? [11:22] Það er ábyggilega hægt að breyta því, [11:25] og hægt að breyta því að þegar það, [11:27] þingstu bílarnir, [11:29] að þeir eiginlega gefa vegin að mesti. [11:31] Jón, það er eitthvað búið að rekna þá út, [11:34] að þeir þurfa eiginlega að vera [11:37] vöru bílarnir til þess að þeir [11:39] eiginlega ekki eitthvað að ráði. [11:41] Ok, þannig að þetta, [11:42] það eru kannanir [11:44] eða rannsóknir. [11:46] En síðan, þegar kilometra gjaldið var tekið, þá [11:48] var alltaf hugmyndin að skilja í sundur [11:50] gjaldtöku vegna notkunar [11:52] á vegakerfinu, sem kilometra gjaldið er, [11:54] og engin skilda [11:56] á notkun þessara aukertækja, [11:58] sem er koltvísýringur og eldsneyti. [12:01] Þannig að sko, [12:03] kilometra gjaldinu er ekki alltaf [12:05] að vera stjórntæki til þess að hafa [12:07] einhverjar jákvæðar eða neikvæðar áhrif á [12:08] losunina. Það er [12:10] koltvísýringurinn. [12:12] Og í fjármálafrumvarpinu, þá er tekið [12:15] sömu vísitölufyrirtækja [12:17] og önnur krónutalningar. [12:19] Þannig að loftslagsmál [12:21] í fjármálafrumvarpinu um þetta, [12:23] hafa verið mjög í þá um bílasölu, [12:25] innflytjendur á stórum [12:27] mjölum og svo frá mjög. [12:29] Það er ekki búið að breyta [12:31] því enn, en það hafa nú verið höfð uppi [12:33] heilmikil orð um að það [12:35] ætti að koma öllum bílalegum [12:36] yfir í rafmagn. [12:39] Jú, það er á þeirra [12:41] umhverfstöðum að tala um mjög [12:43] um það fyrir ári síðan, [12:46] en hann bara [12:47] fekk engar undirtökur. [12:48] Já, bílalegum. [12:48] og það er svolítið einangrandi fyrir umhverfisstefnuna. [12:51] þessara ríkistjórnara. [12:52] Hún gerir allt sem hún getur til að [12:56] hafa [12:57] atvinnulífið gott. [12:59] Þetta er [12:59] þetta er bara [13:00] að maður les heimasíðu samtaka atvinnulífsins, [13:03] þá sér maður [13:04] þeir fóru á þetta, þeir fengu þetta, þeir fóru á þetta. [13:07] Það er, skilur [13:08] þeirra kröfur. [13:11] fara í vil. [13:12] Já, það [13:15] ég má aðeins tala, [13:16] minnast á atvinnustefnuna, [13:18] ef það var verið að kynna atvinnustefnuna, [13:21] að þá [13:23] og meðan við erum að þróa [13:25] atvinnustefnuna, [13:26] að þá [13:27] fengu [13:29] aðilar [13:30] úr orkugeiranum, úr [13:33] lagverketinu, úr [13:35] hérna, gagnaverinu, [13:37] braskinu, úr vindorkugeirunum og frá umhverfinu. [13:41] Þeir fengu tvo daga [13:43] til að tala við [13:45] hérna [13:45] einhvers konar ráðgefandi ráð [13:49] fyrir þessa atvinnustefnu. [13:50] En umhverfis-samtökin [13:53] og þeir sem að [13:55] hérna eru ekki sama [13:56] um náttúruna, þeir fengu [13:59] 20 mínútur, [14:00] og þá voru þrír fulltrúar um að koma [14:04] og síðan að hver fékk [14:07] 7 mínútur. [14:07] Já, ég man eftir því að þeir gerðu [14:10] aðtúndum við það, og ég man líka eftir því [14:12] að hér sátu tveir þingmenn [14:15] við þetta borð úr [14:16] stjórnaliðinu og sögðu að [14:19] áhrif [14:20] atvinnurekenda [14:22] á gerð [14:25] frumvarpa, allra frumvarpa [14:27] og fjarlaga frumvarpsins [14:29] takmarka stöðugt [14:30] væru sífellt vaksandi. [14:32] Já, þetta er náttúrulega gríðarlega alvarlegt mál. [14:35] En það [14:37] víkur þá sögunni að gerð [14:39] loftslagsstefnu, [14:40] því okkur hefur nú verið boðið [14:43] til samtals, náttúruverndarsamtökum [14:45] hefur verið boðið og umhverfisverndarsamtökum til samtals [14:48] við gerð loftslagsstefnu [14:51] ríkistjórnarinnar. [14:53] Það er athyglisvert samtal, það er [14:56] þingborð, og [14:59] spurningin er [15:01] hvort að [15:03] svo vinna sé þessu marki [15:05] brenduríka að það séu [15:07] hagsmunaaðilar sem að [15:09] eru fyrst og fremst [15:10] að vinna að þessu. [15:12] Hvað myndir þú segja um það, Adni? [15:14] Þú sætt fyrstafundin. [15:15] Já, í þessum [15:18] ráðgefandi stýrihópi, eins og það segir. [15:21] Já, þú ert í ráðgefandi stýrihópi [15:23] um þessa vinnu, þannig að þú getur [15:24] sagt nákvæmlega hvort að hún er [15:27] Það er náttúrulega fullt af fólki [15:29] að hann er einhvern veginn að ofskipta sér af honum. [15:30] Við erum mörg. [15:34] Og [15:36] eins og ég sagði, [15:38] það er mjög mikið [15:40] tillit tekið til [15:41] krafna samtaka. [15:44] En [15:44] ef við mættum byrja að byrja. [15:47] Það er að þjóðin [15:50] hafnaði, [15:51] það hafnaði líka [15:54] á hvernig lýðræðisferli [15:56] sem við höfum ekki hér á Íslandi, [15:57] það er [15:59] það er mótandi loftslagsstefnu [16:01] Evrópu, [16:02] Evrópusambandsins. [16:04] Þar erum við ekki með [16:05] og höfum ekki verið með. [16:07] Þó að við séum bundin af [16:09] tilskipunum Evrópusambandsins [16:10] og það kemur reyndar fram í [16:12] fjárlagafrumvörpum. [16:14] Þetta var í fyrsta sinn [16:16] að við séum [16:17] í samstarfi Evrópusambandsins. [16:18] En eins og sagt, [16:20] þar [16:21] sem dæmi [16:23] er öllum ríki Evrópusambandsins skylt [16:26] að upplýsa almenning um loftslagsmál. [16:29] Þannig er það ekki hér á landi, [16:31] heldur við sendum [16:32] embættismenn eða diplómata [16:33] til Brussel eða hvert það er [16:35] til að semja um undanþágur fyrir Ísland [16:38] og samningsmarkmið undanþágur. [16:42] Veittu engin hverju eru [16:44] og [16:45] þetta er bara mjög ólýðræðislegt [16:47] en hvernig þessi vinna er. [16:49] Nú [16:50] er að fara að vinna [16:53] samkvæmt EES-samningunum, er sagt, [16:55] en [16:56] allar umhverfisrað þarf að upplýsa um [16:58] þá starfsemi [16:59] sem einstaklingslega fer í samstarfi [17:00] með Evrópusambandinu um loftslagsmál. [17:01] Ég efast um að svo verði, [17:03] en þannig hefur þetta ekki verið. [17:06] Það er mjög djúpt á upplýsingum [17:08] í umhverfisraðvandinu. [17:10] Það er erfitt að ná sambandi við [17:12] talsmenn eða [17:14] embættismenn. [17:15] Hvað á að gera í Brussel? [17:18] Hvað er embættismenn? [17:20] Hverjar kröfur [17:20] hverjar kröfur Íslands [17:23] þegar þetta er komið til Brussel? [17:25] Þær hafa ekki verið rætt hér á landi, [17:26] og heldur fáum við ekki að vita um þær. [17:27] Við verðum að þurfa að byggja um það [17:30] mjög áhrifamiklar menn sem hafa nokkrar á því. [17:33] Það er mjög óeðlilegt, [17:35] fyrst mér á þessum tímum [17:37] þegar að við erum [17:39] komin [17:43] í mjög hættulegt ástand [17:45] vegna hlýnunar jarðar, [17:47] að það sem ber mest á [17:49] er að ráðamenn fara [17:51] til Brussel [17:53] til þess að [17:55] vilja undanþágur [17:56] fyrir [17:57] að [17:57] til dæmis [17:58] að flugfélagið. [18:00] Ég myndi gætna vilja [18:01] að borga meira [18:02] sem við fyrir flugferð, [18:04] bara til þess að það væri nýtt [18:05] í einhvers konar [18:06] loftslagsvörnum. [18:07] Þannig að mér finnst þetta [18:09] algjörlega fáránlegt [18:10] og fyrir neðan allar hellur [18:13] að vera alltaf að reyna [18:14] að finna íviljanir [18:15] til þess að við getum [18:16] blásið út meira. [18:18] Nú er stutt [18:19] síðan þú varst á þingi [18:20] til þess að gera [18:20] annað. [18:22] Kannast þú við þetta [18:23] ógeðslega? [18:24] Og þetta sem Ágúst [18:25] er að lýsa [18:26] eru undanþágur [18:27] sem við höfum verið að byggja um. [18:27] Er það fleiri? [18:29] Er það einhverju [18:29] sem við vitum ekki um kannski? [18:32] Sko, þetta ógeðslega [18:33] þetta helgast líka af því [18:35] að málaflokkurinn er [18:37] kannski mér flókin [18:38] og ekki þetta færi [18:39] allra embættismanna, [18:40] hvað þá þingmanna, að setja sér inn í hann. [18:42] En ég hef mitt séð [18:44] í einhverjum samningum [18:45] þegar [18:45] ETS-kerfið [18:48] frumvarpið fór í gegn, [18:49] sem ráðherra myndi síðan ekki muna eftir [18:51] að hafa lagt fram sjálfur. [18:52] Og með því frumvarpi [18:55] var líka lögfest [18:56] bráðabyrgðaráðstafanir [18:57] varðandi þessa [18:59] svokölluðu sérreglur [19:00] fyrir flugið, [19:00] sem var eitthvað, sko, [19:03] undarlegasta [19:04] diplómasía sem að [19:05] nokkur hefur séð [19:06] hérna á Íslandi, [19:07] þar sem voru haldnir einhverja [19:08] hundrað krísufundi [19:10] íslenskra stjórnvalda [19:11] með [19:12] embættismönnum í Brussel [19:13] til að krafna út [19:15] það sem þau kalla sérreglur, [19:17] en er í raun bara [19:18] íslenska ríkið að [19:19] niðurgreiða rekstur [19:20] flugfélaga, [19:21] niðurgreiða losun. [19:23] Þetta er [19:25] á sama tíma [19:27] og íslensk stjórnvald [19:27] er að mæta á ráðstefnur [19:29] og segja [19:29] hættum fossil fuel subsidies, [19:31] þá er verið að [19:32] niðurgreiða flugrekstur [19:34] um 1,6 milljarða [19:36] á ári. [19:36] Og þetta er undanþágur [19:38] sem þeim vilja [19:38] algjörlega halda áfram. [19:40] Jú, jú, [19:41] þetta skilja [19:41] fólk sem að [19:42] sér, [19:43] heyri kveinstafina [19:45] í flugfélögunum. [19:46] Þeir eru [19:47] að segja [19:47] þetta minni [19:48] kollvarpaði [19:49] að við komumst [19:49] í frí til útlanda, [19:50] en tölurnar [19:51] sem að voru sýndar [19:52] þegar frumvarpi [19:53] fór í gegnum þingið, [19:54] voru bara alls ekkert þær. [19:55] Þetta myndi bæta [19:57] við hverja flugferðir, [19:58] kannski eins og [19:59] einu töskugjaldi. [20:00] Það sem þetta myndi [20:02] hins vegar gera, [20:03] er að þetta myndi gera [20:05] Ísland [20:06] erfitt. [20:07] Varandi það [20:09] hvernig [20:09] kefliðið vex. [20:11] Þetta myndi hafa áhrif, [20:12] þetta hefur áhrif [20:13] á tengiflug [20:13] og bara [20:15] sorgir, [20:16] en það er ekki [20:17] aðalatriðið [20:17] fyrir íslenskan almenning, [20:18] það er ekki [20:19] aðalatriðið [20:20] fyrir íslenskan almenning [20:21] að niðurgreiða [20:22] tengiflug [20:23] um Ísland, [20:24] um 1,6 milljarða [20:24] á ári. [20:25] Íslenskir hagsmunir [20:27] eru annars vegar [20:28] öflugar [20:29] loftslagsaðgerðir. [20:30] Jú, [20:30] það er síðan hægt [20:31] að hugsa um [20:32] hvernig [20:32] íslenskur almenningur [20:34] getur komist [20:35] á hagstæðan [20:36] hátt milli landa. [20:37] Þetta ETS-kerfi [20:42] skilur ekki alveg [20:43] markastillt. [20:44] Ísland er að leifa, [20:45] þegar maður kemst upp [20:46] með þetta væli. [20:47] Ef að væri [20:48] einhver dýrt í þessu flugfélagi, [20:49] þá myndum við segja [20:51] við ætlum að vera [20:52] grænasta flugfélag [20:53] í heimi. [20:54] Við erum að taka [20:56] túrista [20:56] til grænasta [20:57] frábærasta lands [20:59] í heimi. [20:59] Við erum stolt af því [21:01] að setja bara [21:01] í feitu letri [21:02] hérna á miðan ykkar. [21:03] Þetta er ETS-kjaldi [21:05] sem við greiðum [21:05] að ferðinni, [21:06] og það þér beinustu [21:07] leiði aðgerð gegn loftslagsbreytingum. [21:09] Jón, bara algjörlega [21:10] eftir að sjá þann [21:10] íslenska atvinnurekanda [21:12] sem ekki vælir [21:13] út á sköttum. [21:13] Nei, en þetta er [21:15] svo fáranlegt. [21:15] Það er ekki hægt að [21:18] sko, sama tíma [21:19] vera að spila [21:19] endalistan og græna [21:21] ímynd landsins, [21:21] en vera að [21:23] væla út hverja [21:24] einustu mögu undan [21:25] þeim til þess að komast undan [21:26] því að vera [21:26] grænasta land [21:28] í heimi, [21:28] sem við gætum verið. [21:29] Eða leggja eitthvað [21:30] til samfélagsins. [21:31] Já, það líka. [21:32] Og þetta er ekki [21:33] einu undanþágur [21:34] sem höfðu verið beðið. [21:35] Við getum byrjað [21:38] í Kýótóbókun. [21:38] Nei, mér finnst þú [21:40] nefnilega að vera [21:40] komin aftur á sama tíma. [21:41] Ég ætti að byrja [21:42] með álverkin, var það ekki? [21:43] Jú, jú, jú. [21:44] Narratífið í kringum [21:45] ETS-kerfið [21:46] minnir mann svo [21:47] óboðslega mikið [21:47] á Kýótóumræðina. [21:49] Og það er svo [21:50] rosalegt bakslag [21:51] í því hvernig við tölum [21:52] um alþjóðlegt samstarf [21:54] í loftslagsmálum. [21:55] Og ég vil reyndar meira [21:56] að meina [21:57] svona pínu off-topic, [21:58] kannski. [21:59] Það hversu vilji [22:01] ríkisvald hefur verið [22:02] að elda [22:03] hagsmunaaðila [22:04] inn í þetta ETS, [22:05] þess að möndra þeirra. [22:07] Þetta PR Move [22:08] hagsmunaaðila [22:10] gegn ETS-kerfinu. [22:12] Ég held að það hafi [22:13] mögulega kostað [22:14] kostningarnar í ágúst, [22:15] vegna þess að þar með var [22:17] ríkistjórnin orðin [22:18] jafn neikvæð [22:19] gagnvart þessu [22:20] verkfæri, [22:21] sem að er [22:21] sennilega [22:22] öflugasta verkfæri, [22:24] sem að Ísland [22:25] tekur þátt í [22:25] til að draga úr losun. [22:27] Þetta er mjög góður punktur. [22:29] Við erum alveg saman. [22:30] Þannig að bara, [22:31] sorgi, Jón Páll [22:32] og félagar, [22:32] þau töpuðu kostningunum [22:33] að vera móti [22:34] ETS-kerfinu. [22:35] Þetta minni svolítið [22:36] á Kýótó [22:37] bókunina, [22:38] og undanþágur [22:39] frá henni, [22:39] sem að Ísland [22:40] vann mjög hvernig, [22:43] að það var ekkert [22:44] til sparnaðar, [22:44] mannaverk og peningur, [22:46] og ferðalög og allt. [22:47] En svo þau á að búa [22:50] áfram við þennan [22:50] undanþágur. [22:51] Þá er sendinu [22:53] Ísland skorin í tvo fulltrúa. [22:55] Þetta er svolítið [22:58] sama saga. [22:59] Það er mjög góður punktur. [22:59] Það er mjög góður punktur. [23:00] Það er mjög góður punktur. [23:00] Það er mjög góður punktur. [23:00] Það er mjög góður punktur. [23:00] Það er mjög góður punktur. [23:00] Það er mjög góður punktur. [23:00] Það er mjög góður punktur. [23:31] Það er mjög góður punktur. [24:01] Það er mjög góður punktur. [24:31] Það er mjög góður punktur. [25:01] Það er mjög góður punktur. [25:31] Það er mjög góður punktur. [26:01] Það er mjög góður punktur. [26:31] Það er mjög góður punktur. [27:01] Það er mjög góður punktur. [27:31] Það er mjög góður punktur. [28:01] Það er mjög góður punktur. [28:31] Það er mjög góður punktur. [29:01] Það er mjög góður punktur. [29:31] Það er mjög góður punktur. [30:01] Það er mjög góður punktur. [30:30] Það er mjög góður punktur. [31:00] Það er mjög góður punktur. [31:30] Það er mjög gott. [32:00] Það er mjög gott. [32:30] Það er mjög gott. [33:00] Það er mjög gott. [33:30] Það er mjög gott. [34:00] Það er mjög gott. [34:30] Það er mjög gott. [35:00] Það er mjög gott. [35:30] Það er mjög gott. [36:00] Það er mjög gott. [36:30] Það er mjög gott. [37:00] Það er mjög gott. [37:30] Það er mjög gott. [38:00] Það er mjög gott. [38:30] Það er mjög gott. [39:00] Það er mjög gott. [39:30] Það er mjög gott. [40:00] Það er mjög gott. [40:30] Það er mjög gott. [41:00] Það er mjög gott. [41:30] Það er mjög gott. [42:00] Það er mjög gott. [42:30] Það er mjög gott. [43:00] Það er mjög gott. [43:30] Það er mjög gott. [44:00] Það er mjög gott. [44:30] Það er mjög gott. [45:00] Það er mjög gott. [45:30] Það er mjög gott. [46:00] Það er mjög gott. [46:30] Það er mjög gott. [47:00] Það er mjög gott. [47:30] Það er mjög gott. [48:00] Það er mjög gott. [48:30] Það er mjög gott. [49:00] Það er mjög gott. [49:30] Það er mjög gott. [50:00] Það er mjög gott. [50:30] Það er mjög gott. [51:00] Það er mjög gott. [51:30] Það er mjög gott. [52:00] Það er mjög gott. [52:30] Það er mjög gott. [53:00] Það er mjög gott. [53:30] Það er mjög gott. [54:00] Það er mjög gott. [54:30] Það er mjög gott. [55:00] Það er mjög gott. [55:30] Það er mjög gott. [56:00] Það er mjög gott. [56:30] Það er mjög gott. [57:00] Það er mjög gott. [57:30] Það er mjög gott. [58:00] Það er mjög gott. [58:30] Það er mjög gott.