Rauða borðið 8. sept - PISA, Trumptíminn, fjárlög, sjónvarpsfréttir og hvalveiðar

[0:00] Háðan, ég hef gótt köld, komið í sjálf. [0:28] Kvöldaskrá samstöðu, sem er framöndan. [0:32] Það er hann mörg að taka. [0:33] En við sýtjum hérna, bræðinir, ég, Sigurjón, [0:35] og Gunnarsmáli Egilson. [0:37] Er það mjög hlusta mikið fréttir? [0:40] Nei, ég var í dag [0:41] þurfti að sinna öðru [0:43] í heilbrigðiskerfinu. [0:45] En er ekki allir að tala um písa? [0:48] Jó, það er mikið verið að tala um písa. [0:49] Ég náði aðeins að fylgjast með þessu, [0:50] það er hérna [0:51] fjallauðmyndaði og öðrum [0:54] löndum líka, [0:55] og svolítið jákvætt. [0:58] Englendingar voru svolítið ánaðir með sig, [0:59] en aðrir eru bara að horfa fram á þróun. [1:02] En þegar við erum að ræða þetta, [1:04] þá verðum við náttúrulega ekki að [1:06] taka miða fyrir að [1:08] þetta fall á sér stað [1:10] eða alls staðar í heimnum, [1:11] og þetta er allir líkt um tengd [1:14] einhverju sem er að breytast í lífi [1:16] barna í okkar heimsluta. [1:18] En við sem svo [1:20] tværum sniður á listan, heldurum við um verið, [1:22] en það er svona verra hjá okkur [1:24] heldur en mörgum og öðrum. [1:25] Ég sá að einhver útlistun var á því að [1:29] krakkar sem eru á heimilu [1:33] þar sem er ekki talað íslensku, [1:34] eru að standa sér verr. [1:35] En það var náttúrulega að haldið var fram að [1:38] það hefði búið að angra [1:40] þá frá [1:41] því að þá sé það ekki [1:43] ástæða fyrir nýðurfallinu. [1:46] Og þá er þetta enn verra, kannski, [1:47] heldur en að lítur út í [1:49] svona fyrstu sín. [1:51] En ég veit [1:54] vel [1:55] að þetta er menningarlegt. [1:55] Ég myndi vara við að fólk sé [1:58] að segja að við þurfum að laga skólana, [2:00] en það þurfum við alltaf að finna út [2:02] hvernig skólin á að vera í samfélagi [2:04] þar sem að börnin hegða [2:06] sér alltaf öðruvísi. [2:07] Já, ég, það er ekki landsýnt, [2:09] en að Magnús Þór Jónsson, [2:10] sem kemur nú í kvöld, [2:11] þá er það náttúrulega alveg galið [2:17] að kennararnir [2:18] séu hver og einn að búa til námskrá, [2:21] við framlegum ekki [2:22] námskrá fyrir [2:25] pöllinu, sko, þetta er alveg galið. [2:26] Og þetta hlýtur að vera hluti [2:28] af þessari stöðu, sem við erum í. [2:31] Það er að við komum bara fram, [2:33] það sem mér finnst umræðan vera að [2:36] það kemur alltaf eitthvað út úr umræðunni, [2:38] þótt að alveg samáttur sé svona hávaði, [2:40] og það eru svona fólk með sérhagsmuni [2:42] innan í umræðinu, [2:44] eins og viðskiptaraðilar og fleira, [2:46] sem meirur [2:48] að tala fyrir aukinni enga veðingu [2:48] í skólakjörnum. [2:51] Það sem mér finnst sitja eftir í umræðunni [2:52] svona undarfarnar [2:55] ár og misri, [2:56] sem við verðum í miklum umræðum, [3:00] skólamálina, er að [3:01] það sem veikast í [3:01] léttunum er [3:04] orðaforðið barna, [3:07] sem komu upp [3:09] úr leikskólum. Og til þess að [3:11] vinna á móti þessu falli, [3:12] sem sést í [3:14] písabrónum, að þá erum við að gera [3:14] eitthvað stórt áttakið í að veika orðaforða, [3:17] og svona geta [3:18] öll yngstu börnin [3:20] annarkort að taka einn nám í [3:24] íslensku inn í leikskólana [3:25] eða vera með ykkur að [3:27] rosalega mikla örfun [3:30] og mata á hverjum einstaklingi, [3:33] og vera að hjálpa þeim sem að standa veikt, [3:34] bara í 6 ára og 7 ára [3:37] veikast. [3:37] Já, sko, Smári, ég hef heyrt [3:39] únd fólk [3:40] vera í viðtölum [3:42] og segja eitthvað á ensku [3:44] og segja „ég hef ekkit íslensk orð yfir [3:46] þetta.“ [3:46] Það er náttúrulega [3:49] raunin, náttúrulega. [3:50] Tóm líf að setja orðum á íslensku [3:53] er allt í heiminum. [3:54] Það er ekki það, ekki [3:56] Íslenskan er lítið mál. [3:57] Það getur verið bara [4:00] einfaldasta mál fyrir okkur. [4:02] Ég hef líka tekið eftir því að [4:04] únd fólk [4:07] að það til að þýða, [4:08] segir eitthvað íslensk orðið, [4:09] og segir svo ensku orðið, [4:11] en svo enska orðið sé við að réttara, [4:12] en svo enskan sé viðmiðnin [4:15] sem aðra mjög sérstöku kökusum. [4:18] Þetta er svolítið hættulegt brauðt, [4:19] og það er verður að vinda ofan af þessu, [4:21] en sko, Magnús Þór [4:23] kemur hérna, fór Magnús Þór, [4:24] og með hann kemur Sigurður Sigurðsson, [4:26] sem er framkvæmdastjóri heimilis og skóla. [4:28] Þannig að við þurfum að ræða þetta samskipti [4:31] í skóla og heimili. [4:33] Svo er alveg klart að hluta þessu [4:35] er foreldravandamál, [4:37] að það er [4:38] ekki alls staðar áhugi, það er um alla foreldra. [4:41] En það er algengt að segja [4:43] kennarar að foreldrar komi [4:45] með börnin inn í skólan [4:47] og ætlist til þess að skólin [4:48] alið upp eða leiði, [4:51] þannig að það kemur ekki í [4:53] staðinn fyrir uppeldi á heimilum. [4:55] Neini, en svo er það [4:57] víða þannig að foreldrar [4:59] á sömum heimilum [5:00] eru bara út kyrðir, [5:02] sko, hafi ekki treyst sér að [5:05] hjálpa. Og skólin á að geta ráðið [5:07] við það að [5:07] það getur verið ímsum ástæðum. [5:10] Það er náttúrulega þarf að vera [5:11] aukin aðstoð fólk [5:13] nemendur, sem að koma heimilum þar sem að [5:16] íslenska er ekki talað, það þarf að vera sérstakt [5:18] inn í skólanum. [5:19] Já, það er líka þá íslenska sem er talað. [5:21] Svo er það náttúrulega alltaf þannig að það er [5:23] hluti af heimilunum þar sem er [5:26] eitthvað kallað þetta [5:27] skert foreldra, að geta [5:29] getur verið út af sjúkdómum [5:31] eða alls konar hlutum. [5:33] Og svo náttúrulega kemur vinnuframan. [5:34] Já, það held ég að sé sko stórt máli. [5:37] En ég hef samt [5:38] hérna að mæta því, og líka [5:41] að því að það var óvinselt að vera með [5:44] heimavinnu. Ég heyrði það líka [5:46] innan úr kerfinu, að það hefur komið þrýstingi [5:48] frá foreldrum að [5:50] hafa minna heimavinnu, og þá var [5:52] kannski báðir foreldrar að vera að vinna úti [5:54] og fjölskyldan hittist [5:56] raukulega bara yfir kvöldmatartímanum. [5:58] Og þá var það bara að fara að slófa, [5:59] sem við kannski bara staldra. [6:01] Og þá var það eitthvað svona hugmynd hjá foreldrum að það fengi meiri gæðastundir [6:06] ef þau þyrftu ekki að vera [6:07] líða börnunum yfir í námi. [6:09] Og ég held að þetta er sikkun miskilningur, [6:10] það er bara fínar gæðastundir að vera [6:13] líða börnunum yfir í námi. [6:14] Já, já, það stofa svona fólk. [6:17] Það er mikil snið heldur en það að allir séu að horfa á sjónvarp saman. [6:19] Já, já, já. [6:20] Ég held að þetta séu foreldrar, [6:23] og þetta er sikkun menningalegt. [6:24] Þetta er eitthvað í sambandi við [6:26] snjalltækin. [6:30] Mér er þörf fyrir þetta, alls þar, [6:32] og mér sem samfélag [6:34] þurfum einhvern veginn að taka á þessu. [6:35] Skólinn þarf að breytast, [6:37] ef nemendur breytast, þá þarf skólin að breytast. [6:40] Þann getur ekki verið breyns. [6:41] Foreldrar breytast líka, [6:42] þau eru ekki betri með snjalltækjunum, [6:45] margir hverjir. [6:46] Nei, nei, það er… ég held að [6:50] fyrir að börnin eru spörð, [6:52] þá hvarta þau, [6:53] þau eru [6:53] foreldrar. [6:56] Þau eru alltaf í símanum, [6:57] og þá er ekki svona [6:58] óskert aðdáun. [7:02] Tóta mín gerir þetta sömu, [7:04] ef ég er að tala við hana og er svona að gera eitthvað annað [7:06] í símanum að löðinni, [7:06] þá tekur hún ekki að tala við eitthvað í símanum. [7:11] Sem hún er, [7:13] enn, það er dónaskapur. [7:15] En ég er eiginlega að mæla með því að börnin geri þetta. [7:19] Það er bara að taka þeirra foreldra, [7:21] endilega bara [7:23] heyrið það. [7:23] Og svo verður að setja þing. [7:25] Já, það verður að setja þing. [7:27] Og flestir eru svona að því að það verði [7:30] óttaleg vill. [7:31] Það verður stórmur, [7:33] alveg bara [7:34] það verður stór stórmur [7:36] í allt höst [7:37] og um evrúpumálum. [7:38] Það er svona einlega fyndið að þeir sem sögðu að ríkistjórnin verði að gera [7:42] mistök með þessi evrúpumál, [7:44] það er svona að við ættum að einbeita okkur [7:46] á allt aðra mál. [7:47] Það er fólki sem mun tala um evrúpumál [7:50] til jóla, [7:51] alveg bara… [7:53] Og þó að þessi búið að taka málið að daska, [7:55] munu herja mjög [7:57] sérstaklega á [7:59] viðriðnum fyrir kjörum Katrínu. [8:01] En á ríkistjórnina, [8:02] þetta verður ekki svo málefnalegt. [8:05] Endilega! [8:06] Það er sem sagt, [8:07] ég held að það sé að vera blása til orustu. [8:10] Já, það er svona… [8:11] stjórnin hans, þannig að það fengi svona [8:13] blóð á tennurnar, eins og sætir [8:15] með því að sigra [8:17] kostingarna. [8:19] Og minnst, [8:21] það er alltaf eitthvað sem segir það, [8:23] eins og að hafa unnið kostingarnir. [8:25] Það var í lengin í frambjóðum. [8:27] Þannig að [8:28] þeirra viljið varðu ofan. [8:30] Kennedy sagði það [8:32] að sigurinn á [8:35] sér marga feður, [8:36] en tapið [8:39] er muna lítill. [8:41] Það er svolítið í þessu að, [8:43] það er svo margir [8:45] sem eru að teikna sér inn í það [8:46] að hafa unnið kostingarnar. [8:49] Ég veit, ég held að við ættum ekki að taka marga [8:50] á því, sko. [8:50] Nei, sko Smárið, það er nefnilega svolítið mikið. [8:52] Því að það var ólíkt [8:55] ólíkt sjónamið, sem voru [8:56] á bakvið það. [8:58] Þannig að það var, Sigmundur Davíð heldur [9:01] í frammaruninni, unnið kostingarnar, að það [9:02] ég held að það sé kannski 20% kosið [9:04] á hans fólki. [9:05] Ég held að enginn aðeins náði því að hafa [9:08] náði þessi 53%, ég held að… [9:10] Nei, en það er bara… sko, [9:12] það er ekkert íst að þetta fólk [9:14] nenni að vera eitthvað spá og speikla, [9:16] er í fý, það bara er [9:18] búið, eða sem sagt, telja sig [9:20] að hafa sterk vopn [9:22] gegn ríkisjóðnina. [9:24] Þannig að ég er að meina, þetta í alvörunni, að það [9:26] verið um umræðuna, þá var kosið um [9:28] já eða nei, hvort það ætti að [9:30] taka upp að þetta verið, eða spiða, [9:32] það var ekki kosið, það var ekki sett [9:34] já við því, sem að Sigmundur Davíð [9:36] vil gera í íslensku samfélagi, það var ekki [9:38] sett já við því sem að [9:40] Guðrún Hafstinsdóttir vil gera í íslensku samfélagi. [9:42] Þannig að kemur samiliðt sóknafæri, [9:44] þau upplifðu þannig, og alltaf notaði það. [9:46] Því að það er svolítið þannig í pólitík, [9:48] sigur eigur að fylgdit. [9:50] Þú ættir ekki að safna ósigurum í pólitík. [9:52] Það er til dæmis eins og Guðrún Hafstinsdóttir [9:55] nú vera að velta fyrir sér hvort að [9:56] Ástís Þórköttr bæðist fyrir húbúi. [9:58] Það er að fara gegn einni. [9:59] Mér finnst þetta líklegt. [10:02] Nei, mér finnst þetta líklegt. [10:03] Mér finnst þetta að staða Guðrúnar, [10:05] að við töluðum oft um það [10:07] að eftir sveitarstjórnarkostningarnar, [10:09] þá er sjálfstæðisflokkurinn [10:11] í sigurverði, ekki með flokkurinn [10:13] Áfram Ísland, var bara sjálfstæðisflokks [10:18] framleiðsla, [10:18] stýrt af sjálfstæðismönnum. [10:21] Mér fannst sjálfstæðisflokkurinn koma betri út í þjóðræðingagriðtunni. [10:24] Þannig að ég held að staða Guðrúnar [10:27] hefur aldrei verið sterkari en núna. [10:28] Nei, sko, rökin eru þau. [10:30] Að nú er galv að byrja tæki [10:32] fyrir sjöfundi kjörtum, [10:33] bæði Bjarn og Þór nú, [10:34] hún er bæjast yfir þar. [10:37] Náður heinu meiri luta, [10:38] hreinlega vinseli kjörtum. [10:39] Guðrún getur bara flutt síðan, [10:41] það getur allir verið í kraganum. [10:43] Stengurðu Hermánsson fór eins og það er í kraganum, [10:46] það var alls konar fólk að flutt síðan í kraganum, [10:47] og tapaði engu á því. [10:49] Það er ekki svona þjóðarauð til að síkja í kraganum. [10:51] Nei, ég veit það. [10:53] Þetta er það sem að les, [10:55] spekulasjónir [10:57] eru á þess að leið, [10:58] að hérna, [10:59] þessi nafnísígur Guðrúnar [11:03] situr enn í þeim sem töpuðu. [11:05] Já, já. [11:06] Á 14. atkvæði með 17. [11:08] Ég held að Guðrúnar hefði styrkt stöðu sína. [11:11] Já, ætti að vera það. [11:13] Þetta er kannski svona tal, [11:17] eins og þeir sem eru svektir að tapa. [11:19] Það er ódringilegt að fara gegnum. [11:21] Þessi sem sögðu já í Þórnaka, [11:23] Kristinnur Markir Ennþálf, [11:25] og ótrúlega svektir, [11:28] sem að töpuðu 53-47. [11:30] En það vann úr villa bara. [11:30] 50-50 í þessum að Guðrún vann. [11:32] Já, ég hef 14. til 17. atkvæði með. [11:33] Ef einhver hefði ekki farið á fyllirí í kvöldið áður og mætt á réttum tíma, [11:36] þá hefði verið líklega að hafa þetta. [11:40] Já, já, það er mjög að verða svona yngra hólkið, svona sem að [11:44] var lengur og kom fram að sem eru mætt og sent. [11:47] Þetta verður að koma til mín, [11:50] tveir ágæti menn [11:52] sem báðir búa á skapfíska efnan svæðinu, [11:55] Sigurður Þorðarson [11:57] og flokkið fólksins, [11:59] sem er formaður fjálfarnemdar, [12:01] og Stefán Vakt Stefánsson. [12:02] Þú veist hver fæðir hans var, [12:04] Stefán Lillussi, [12:06] Stefán Gummursson. [12:07] Það er alltaf kallað Stefán Lillussi. [12:09] Ég er ekki það, [12:10] og Stefán er hérna [12:12] annar varaformaður nefndarinnar, [12:14] hægt settur af stjórnar [12:17] andstæðingum þar. [12:18] Og þeir eru alltaf að ræða um fjálfhuginn. [12:20] Erfið síðan er Björn, [12:22] sem er ekki með okkur núna, [12:23] hann er með töðvitul. [12:25] Hann er alltaf að tala um hérna kval. [12:27] Þið hafið komið fram í einhverju… [12:29] Hvað er þetta, vílínan á vísi, [12:32] að til að fulldraga allra [12:33] flokka og þingi voru fylgjandi kval. [12:35] Já, ég veit ekki. [12:37] Hvernig má það vera? [12:40] Það á að vera að ferja einn slitt [12:43] í hjörðu sem er á þingi. [12:44] Já, það var til dæmis [12:46] einstaklega grænhafna [12:47] til að vera einhver inn á múti. [12:49] Hann er að vala Hálladóttir, [12:51] sem hefur nú verið talsmaður kval að vinna, [12:53] undanfarið og komið oft hingað [12:55] að tala um þessi mál. [12:56] Allra að spjalla við hann um þástöðu [12:58] og svo er hann líka með [13:00] eitt hitt í umræðunni [13:03] um lokun á stöð 2. [13:05] Sigmundur Erfnir, [13:07] sem er nú til að [13:10] það er fáið með [13:12] aðra á sjóhansreynslu eins og hann. [13:13] Hann er alltaf að vera reynslu af RÚV og stöð 2 [13:15] og ringbröð. [13:17] Fættur fyrir sjóhans. [13:19] Það var nefnilega það sem að gerðist, [13:22] ég venni með honum, [13:23] hann er alveg [13:23] ótrúlega góður sjóhansmaður. [13:27] Já, ég veit það. [13:28] Og ég er ekki viss um að [13:30] ég venni með honum á helgabústunum. [13:32] Ég er ekki viss um að þeir sem þekktu [13:35] þessi blaðamenn hafa veðjað á það [13:37] að hann væri bara stórkostlegur sjóhansmaður. [13:39] Það er Ómar Ragnarsson sem [13:41] svo leiðum að byrja í þeim þetta, [13:42] sem heitir eitthvað dagmál, [13:44] tífingur eða eitthvað. [13:44] Þá kemur að byrja í ljósa. [13:47] Þessi maður er fættur fyrir sjóhansmann, [13:48] Ómar, Agnes og Simmi. [13:52] Þá komum við í ljósa [13:54] að þessi maður er fættur fyrir sjóhansmann. [13:55] Ég var með honum þegar [13:57] að ástænda verið þannig. [13:58] Hann er ekki svo vel undirbúinn [14:01] og óreiða í gangi [14:02] vegna stress á staðnum og hlis. [14:04] Það verður breytið reynd, [14:07] það verður ekki ástæða fyrir, hann er svo góður í sjóharpi. [14:09] Af því að hann er svo temmilega [14:11] kærlus í þessu. [14:12] Það er náttúrulega þess vegna að [14:15] þú ert að horfa sjóharpið inni [14:16] þú vilt ekki fá eitthvað inni sem [14:17] nötrati að tauga eitthvað. [14:19] Þú vilt að staða eitthvað. [14:21] Það er ekki miklu mótsagnir [14:23] að tala í sjóharpi [14:26] undir miklu álægi [14:27] og jafnvel óreiðu. [14:29] En þeir eru alltaf að tala um hvað [14:31] Sigmundur er stórkostlegur sjóharpi, [14:32] en þeir eru alltaf að tala um [14:34] endalúkstöður. [14:36] En sénið eins og þetta heitir núna [14:41] þú mátt að mín vegna [14:42] hægt að stöða. [14:43] Það er bara að frétti sín er eitthvað, [14:45] eiginlega bara síðustu míþrún. [14:47] Það er næstuð eins og [14:49] það er að stöða [14:51] fyrirtæki sem er að leiða í gældrótt. [14:54] Þetta er sín í [14:56] erðaförinu. [14:56] En þetta er hérna að þau eru [14:59] reyndar í dag á vísi, [15:01] eru þau niður í þing við þingsetninguna [15:03] og eru með fjölda viðtalaða [15:06] skilsmiða, sko. [15:06] Þannig að þeir eru ekki með fréttatíma [15:08] klukkan eitthvað, en þau eru samt að sinna [15:11] eins og núna þingsetningunni [15:14] og fleiri málum. [15:15] Ég vildi þetta alltaf, [15:16] að ég hefði eitthvað um [15:20] þetta að segja á tímabili, [15:21] og þá vildi ég breyta [15:23] áherslunum í fréttunum [15:25] frá sjóharpinu yfir á vísi. [15:27] Það héttir næna. [15:29] NFF. [15:29] NFF. [15:29] Og þá var það eiginlega [15:31] hugmyndin að sjóharsfrétta tíminn [15:35] hann væri ekki, [15:36] hann myndi ekki lifa. [15:39] Þannig að það eru að nota orkuna [15:41] til þess að [15:42] gera vísi raunalega [15:44] afgerandi betri en [15:46] mbl. [15:47] En núna er mbl komið með slatta [15:50] efni, [15:52] sjóhars efni. [15:54] En vísir eru náttúrulega með meira, [15:56] en mér finnst þetta að vera [15:59] að reyna að viðhalda [16:02] kvöldfréttatíma sjóhars. [16:03] Þú veist, [16:04] við eigum náttúrulega ekki að vera að reyna að viðhalda [16:07] einhverju fórtið sem er faring. [16:08] Við myndum ekki vilja [16:11] að RÚV hélt að senda út fréttir. [16:13] Nei, nei, en þú ættir að hugsa [16:15] hvað þú ættir að gera sem númer tvö. [16:17] Ég ætla að fara í samkeppni við [16:19] kvöldfréttirnar og höfðina þar [16:21] eða ég ætla að gera [16:23] vísi þannig að hann sé bestur í texta, [16:25] í tali og í mynd [16:27] og prókuri við það. [16:29] Þeir vísið, fólk. [16:30] En þannig að mér finnst [16:32] þetta mjög snöðutjáðin [16:35] að það er bara [16:37] eins og þetta aðhæfið, [16:38] það er mikið um að vera. [16:40] Og þá er það bara [16:41] vísið með lifandi útsendingar, [16:44] bara meira en ég ætla að það. [16:45] Og blaðamannafundur, bæði [16:47] Ingu og Ríkisjónarinnar, [16:49] sem er líka [16:50] að hugmyndin var að senda út [16:53] alls konar dóti sem er [16:54] sem að [16:55] við erum bara á lítilegri samstundin [16:59] til að ráða við það. [17:00] En ég held að þess að vísir [17:01] myndi senda út blaðamannafundi [17:03] og senda svo út fundi, [17:04] þú veist, örkja bandalagi [17:06] með okkur að fundi, [17:08] það sem er að tala, [17:10] eins og mótur um okkur þingmönnum [17:12] og ég fylgjum okkur borgarafundina [17:13] eða mótmælin í bæ [17:17] að vera með stuðning [17:19] við sólstásk félagslega virkni, [17:21] með því að senda út. [17:22] Þannig að [17:24] okkur vantar það í samfélagið. [17:27] Okkur vantar að samtalið [17:29] og einhver svona fundur, [17:30] einhver svona þjóðfundur [17:32] sé svona herra settur í huga okkur, [17:34] ekki bara við ráðafúk. [17:36] Nei. [17:38] Það var alls ekki þannig. [17:40] Þú mátt eins og í [17:42] kastljóðs, er alltaf að tala bara við ráðherra. [17:45] Það hefur hefðið svo mikil skekja [17:48] og jafnvel, sko, [17:47] hefur sönda því fólki [17:48] kallað sér fyrir menn. [17:50] Þetta er svo sturlað [17:52] og Davíð heitinn [17:54] Óttsson. [17:55] Sann að það verið fyrir menn. [17:56] Já, hann önnur fyrir menn. [17:59] Ég var fyrir menn. [18:01] Ég var, þegar ég var mjög ungur blaðamaður [18:03] og nýbyrjaður og djafalf, [18:05] þá var ég sendur upp í byrjus, [18:07] á aðalfund sambandsins. [18:08] Þar talaði ég við formann [18:11] sambandsins um kvöldið. [18:13] Þá var þetta svona fundaform [18:15] sem var mjög algeng þá, [18:17] ég veit ekki hvað þessi er notað ennþá. [18:19] Það er að kynna slæmtíðindi [18:21] á lögadeinum, hella brenni, [18:24] vinn í bendunar. [18:26] Það er svona fyrir haldið á sungundunum. [18:27] Já, flott bragð. [18:31] Og ég drakk á þessum tíma [18:33] og drakk með formann [18:34] sambandsins [18:36] og hann var allar nóttina að útskýra fyrir mér [18:39] hvað það væri að vera máttastolpi [18:40] í sínu samfélagi. [18:40] Sömuleiðis fannst mér þetta hlægilegt, [18:43] sem einhvern svona pankara drengur úr bænum, [18:45] að mölinni. [18:45] En að sömuleiðis, hérna, skildi ég alveg hvað hann [18:49] að segja. [18:49] Því það er ekki bara [18:52] niður tíman [18:54] sem ræður í hvertu förum. [18:55] Einstaklingur skiptir máli í hverju stöðu. [18:58] Það skiptir máli fyrir [19:00] okkur Íslendinga [19:01] að sé góðu maður sem er [19:04] biskup eða útastjóri [19:06] eða formaður stjórna tríkningastofnunar. [19:10] Ef við ætlum að [19:12] láta þetta ganga vel í þetta samfélag, [19:13] þá eru allir að leggja sig fram. [19:15] En hann, þú mannst eftir honum, [19:18] hann var svona [19:19] tók að mjög alvarlegu hlutverk sem hann var valinn [19:22] fyrir að gera. [19:22] Já, hvigjum. [19:24] Hann var hins vegar nýkominn frá Bandaríkjunum [19:27] og kunni ekki alveg á þetta, [19:29] sístum, hann var að koma með slæm tíðindi [19:31] hella með fulla á ágrunns. [19:33] Þetta var ekki náttúrulega [19:35] því fyrir bestans. [19:36] Það var alveg, hann að reynda að gera þetta [19:39] mjög vel og var alveg frábær. [19:40] Ég held að hann hefði bara verið leitt [19:43] fyrir fermingu. [19:45] Allar sem hann hefði. [19:46] Ég er ekki að tala um þetta [19:48] nýðrandi um hann. [19:50] Ég skiljiði ekki þannig. [19:52] Nei, nei. [19:54] Því miður, hann var að [19:57] fósti í leiðinlegu slissi. [19:59] Ég man það vel því [20:00] ég var þar sem blaðamaður, [20:02] ískallt, og við skerðið fyrir [20:04] allir sorgmæntir. [20:06] Þetta var eitt af þeim málum [20:08] sem maður vel eftir að hafa [20:10] sýnd. [20:11] Er það? En ég ætlaði að vera með [20:13] talendu fyrirminni, að þá hef ég verið með [20:15] það sem er kallað Trump tíminn. [20:17] Já, hann er nú aðal [20:19] fyrirminni núna. [20:20] Hann er það að tók Facebook [20:23] í samfélagsmiðlarði kærum með kortinu sem að unmsetti. [20:27] Kannski veit ég hvað við ræðum mikið um það [20:29] með skemmtilegu [20:31] Trump tímana. Og ég sé að fólk [20:33] fylgjast með þeim, og fólk finnst gaman að koma [20:35] í það líka. [20:35] Ég var alltaf með svona þrjá, [20:39] en síðan þá er ég bara með tvo. [20:40] Og ég ætlaði að hambröfa að það var tvo aftur bara núna. [20:42] Og Fríði Jónsson, sem er mikið ná [20:45] á bandarískuszóðmálum, [20:46] og Óláfur Þóttun Harðarsson. [20:48] Nája, þetta verður gaman. [20:49] Sann er að [20:51] árundum stendur [20:53] ímissið til búið hvöld. [20:54] Já, við verðum með Písa, og við verðum með [20:57] þingið, og fjarlögin, [20:59] og kvalveður, [21:01] og hrunn fjölmiðla, [21:02] og Trump, og allt sem á honu [21:05] fylgir, sem er náttúrulega [21:06] við þurfum að vera að velta fyrir [21:09] okkur, kannski komin inn í þrjóðu heimstiltina. [21:11] Þú veist, þeirra menn í Þýskalandi, að lýsa því yfir [21:15] að þeir séu í fjöldstáttastríði við Rúsa, [21:17] allt þetta sem gengur á [21:19] í Íran. [21:20] Kannski hefur verið bara horfast í huga okkur. [21:22] Það er náttúrulega, [21:23] þegar að menn allt í einu ákveða [21:26] við sem komin í heimstilt, [21:27] að þá finna menn upp á því. [21:30] Og það er, menn eru svolítið komin inn í það, [21:32] þegar menn átta sig á því að jú, við erum í heimstilt. [21:34] Það er eins og fyrir heimstiltinu [21:37] menn þurftur svolítið að hugsa aftrópag, [21:40] að Sara Evo, [21:42] til þess að koma því í hvað verið upp á við. [21:43] Þetta er [21:45] í fjölverði tímar, [21:46] vitskerti veröld, sungu, óðmenn og syndima. [21:50] En við höfum gaman að við [21:51] að hafa léttspjallum heimsindi. [21:53] Segðu, segðu. [21:55] Það er fótt skemmt. [21:56] Það er svona eiginlega grínlega stafðarverkið [21:58] að líka reyna það, að tala um kannski [22:00] mál, sem eru erfið [22:01] en á svona til dælu, að eðlulegan hátt. [22:04] Það er ekki alltaf að þú ert að vera með kökk [22:06] í hálfsynum til þess að horfast í augu [22:08] við slæma stöðu. [22:09] En við skulum fara. [22:11] Það er svona skjótt inn á auglýsingunum, [22:13] en áður en ég geri það, þá ætla ég að minna á [22:15] að það sem heldur samstöðunum gangandi [22:17] er sá hluti áhugamanna og áhugamanna [22:19] sem hafa gætt áskrá. [22:20] Þú getur sleittð þér út á pegu [22:21] til að samstaða mál í íslensku samfélagi [22:24] og ferðu á samstöðunn.is. [22:26] Þar er neppur sem áskrá. [22:27] Þar getur þú skráð inn fyrir grunna áskrá, [22:29] sem er 2.750, [22:31] sem er að setja sig hlægilegt. [22:34] Ég veit ekki hvað að ferði fyrir það. [22:34] Kannski pluss kók. [22:36] En því með ég borgar meira því við líð. [22:40] Og því sem er kjósið getur við áskondin að renna sem félagsgjöld í alltífiðfilið. [22:43] En það er með alltífiðfilið sem áreikur samstöðunum. [22:46] Við ætlum að hafa einn að örstu. [22:47] Eftir auðlýsingar. [22:48] Og svo skellum við okkur bara að heldja í mál dagsins. [22:51] Þetta er písað árið mikli. [22:54] Eftir auðlýsingar. [22:56] Kæðslu aðferðir hafa þróast mjög mikið síðustu 30 ár. [22:58] Og Ísland getur ekki verið eina landið í Evrópu sem að færið sér tilbaka um þessi 30 ár. [23:02] Það koma til móts við þar aðferðir sem við miðaldarfólki þekkjum og konnust við úr okkar skólagöngu. [23:11] Við viljum að skólagöngur okkar þróist séu virkir í nútímanum. [23:14] Og jafnvel leiði okkur inn í framtíð. [23:15] Mótum framtíðina saman. [23:17] Kennarasamband Íslands. [23:19] Hotel Bjarkalundur. [23:23] Tjaldstæðin eru opin. [23:26] Minigolf er á staðnum. [23:27] Og ramagsjól til leigu. [23:29] Velkomin á Hotel Bjarkalund. [23:32] Langar þig að byggja hús? [23:37] Við hjá Arkitekt færu þér heilda lausnina. [23:40] Lóðir, hönnun, framleiðsla og uppsetning. [23:43] Skoðaðu heimasíðuna okkar, arkitekt.is, og hafðu samband. [23:49] Samlokubröð. [23:51] Maltbröð. [23:53] Tjeknestbröð. [23:55] Súrteigsbröð. [23:57] Bröð Ársins. [23:59] Bernhöftsbakari. [24:01] Íslensk handverk síðan 1834. [24:03] Góðir fjölmiðlar eru mikilvægur partur af því súrefni sem hvert samfélag þarf á að halda. [24:15] En góðir fjölmiðlar þurfa ekki endilega að vera hlutlausir. [24:21] En þeir verða að vera sjálfstæðir, alveg eins og góðir háskólar og trúverðugir dómsstólar þurfa að vera sjálfstæðir. [24:33] Þeir þurfa að þjóna fólkinu, ekki valdinu. [24:41] Ég heiti Þorvaldur Gilvarsson og ég styð samstöðina. [24:46] Ódýr og öflur miðill um 40.000 manns sjá eða heyra þætti samstöðvarinnar í hverju viku. [24:54] Ef þú vilt auglýsa, sendu post á samstöðin at samstöðin.is. [25:13] Já, komið þið sæl. [25:15] Písakkonun var birt í morgun. [25:19] Og enn og aftur veldur hún okkur vonbrigðum. [25:23] Til að ræða þennan eru kominn Magnús Þorjónsson sem er formaður kennarasambandsins, og Sigurður Sigurðsson sem er framkvæmdastjóri heimilis og skóla. [25:30] Verður velkominn. [25:31] Takk, Magnús. [25:33] Þú ert að ná undan öllu í skólagöngum. [25:35] Já. [25:36] Það er ekki mikil vonbrigði? [25:38] Jú, jú. [25:39] Það er sko, niðurstöðurnar eru bara leiðilegar og alvarlegar, sérstaklega það sem kemur að þessum þáttum sem við höfum verið að ströggla við í undanfaranum. [25:49] Haldum við til haga að það er svona árangur sem við náðum. [25:52] Og ég held til dæmis að foreldrar og heimilis og skóla hafa hjálpað mjög til við það varandi það að gera skólana að vinnustöðum fyrir börn. [26:00] Þannig að við erum að skora mjög hátt þegar kemur að líðan barna. [26:05] Trúverðugur að tilskóla kemur svo kennaranna. [26:07] Ég er glaður að við höldum okkar sessi þar með að leiðast í bestu þjóðum. [26:11] En þetta er áfram, okkur finnst þetta ekki gaman að horfa inn í það að við séum ekki að ná árangri. [26:17] En þó að niðurstöðurnar séu ekki það sem við viljum sjá, þá er alltaf kannski ekki hægt að tala okkur frá þeim. [26:22] Þetta kemur ekkert endilega á óvart. [26:24] Við verðum bara að fá að segja það, þetta er svona þriðja skipti þar sem ég er að kannski setjast niður og rýna fast á niðurstöðurnar. [26:32] Ég myndi segja að þetta sé svona annað en bara skólastjóri að horfa á. [26:33] Kannski setjast niður og rýna fast á niðurstöðurnar. [26:39] Ég held að hún hefur verið hjá þér og líka hjá Birni. [26:44] Hérna var svolítið að ákveðlega okkar hefur svolítið verið að við getum ekki bara láta niðurstöðurnar koma í hausnum á okkur og henda ykkur að fyrirsagnir. [26:52] Og ykkur svona skammtímaverkefni eða tímabundna hluti eða ykkur svona skiptilausnir. [26:56] Mér er margt verið gert. [26:58] Það hefur ekki náð árangri. [27:00] Og ég held að það sem við þurfum kannski að horfast í augu við núna er það að við horfum til lengri framtíðar. [27:05] Séum þólimóð og hérna fáum alvöru áhuga á pólitíkinni í landinu, á sveitastörfum og ríkistjórninni. [27:12] Til þess að koma til móts við það sem við höfum verið að ræða. [27:15] Margt sem við gerðum eftir niðurstöðuna 2022, sem var auðvitað sérlega slæm. [27:19] Við erum þá að falla miklu minna núna heldur en þá. [27:23] Norðurlöndin færast nær okkur. [27:25] Samt erum við að falla. [27:26] Já, við erum að falla. [27:27] Og það er það sem er leiðinlegt. [27:29] Við getum farið hér í 10:15 að mynda umræðið um próf sjálft og alla þessa ánga. [27:35] Við viljum ekki tala okkur frá því. [27:37] Við viljum ekki vera þarna. [27:38] Og þó að öll Vestur-Evrópa og Ísland séu öll að falla áfram, þá viljum við fara að komast á eitthvað betri stað. [27:43] Og þar fannst mér nú ráð þeirra meirinn gefa mér pínu Móni Brjósti í morgun. [27:49] Sem að það sem hún var ekki bara svolítið að tala um nefndir. [27:53] Og hérna Rína heldur var að tala inn í aðgerðir sem hún var svolítið að kynna. [27:58] Mér finnst að við þurfum að þögnin mjög mörgum þar og bara treysta á það. [28:04] Að núna svona, það var tölvert að vinna síðast. [28:08] Og það er út af því að við finnum lát til auðvitað sem sjúmarkvörð á eitthvað svona hlutabréfadgebung. [28:14] En ég heyri að núna vel ég að venja að fara lengra. [28:17] Og það gerist. [28:18] Við munum ekki fara aftur upp, við munum ekki fara á betri stað fyrr en við höfum bara þól við. [28:24] Með kjark til þess að fara saman. [28:26] Mér fannst hún í morgun ráðin að vera að tala inn í það umhverfi. [28:30] Og ég vona að það verði fleiri með henni og okkur í fjölmiðli. [28:34] En er ekki einhverjar breytingar að gerast? [28:36] Er þetta skjárinn eða hvað er þetta? [28:40] Eða sko, Vestur-Evrópa eru öll á niðurleið í þessu námsárangri. [28:46] Og það er náttúrulega grafalvarlegt mál. [28:48] En hvað, það er einhver félagsleg breyting, það má alveg tímulega segja það. [28:52] Ég myndi benda á að samfélagið er að breytast. [28:54] Og það er kannski mögulega eitt af því sem getur útskýrt þetta hrun á öllum stöðum í heiminum. [29:00] En við sjáum það alveg að samfélagið er að breytast. [29:06] En við getum ekki bara skrifað þetta samfélag. [29:10] Við sjáum til dæmis að það var mikið talað um þetta í síðustu písakönnun. [29:14] En ég var ekki búinn að finna út hvort að það var til greina í þessum lið. [29:20] En við sjáum það alveg að líka róf stjórn, heimilis og skóla var mjög ábyrgandi í síðustu könnun. [29:28] Og þar var hægt að leiða líkum að því að það valdi hluta af fallinu sem átti síðan sér stað 2022. [29:36] Heimærið. [29:38] Þannig að við þurfum líka að efla samstarf heimilis og skóla. [29:42] Ég var svolítið heimilarna og skólarna, og þannig að við, foreldrar, börn, kennarar, og allir sem koma að degi bassins, eru samherjar. [29:50] Og við verðum að efla þessar tengingar. [29:54] Því að það kom líka pínu ávart í þessum niðurstöfum að í könnun skólastjóra, þá verður ákveðið hrun þar sem skólastjórar telja að skólar séu að kalla foreldra inn að óskefti samstarfi. [30:16] Þannig að ég held að það sé eitthvað sem við þurfum öll að vinna í saman. [30:20] Að fá foreldra saman og vinna þetta í saman. [30:24] Það er greinilega verk að vinna, en hérna þá sko. [30:30] Heima nám, er það eitthvað sem. [30:34] Er heyrið þessu húnum tilkynningu? Neini, það gerir það ekki. [30:40] Það er alltaf við. [30:42] Auðvitað er það sem er eitt af því sem að er alveg fróðlegt, er það, það virðist einhvern veginn spyrill einan óskiljanlegt. [30:48] Þetta er bara allt nýra við. [30:50] Það er eitt óskiljanlegt sem hækkar, og það er tilkland. [30:52] Og svona komur okkur svolítið ofar til, það hefur nú staðan verið frekar erfið. [30:56] Það er búið að fangelsa 2000 kennara og margt í gangi í Tyrklandi, sem að við myndum ekki vilja að skipta um allavega nýja kái. [31:00] En það er alveg þannig að þessi fernir hefur auðvitað verið rætt. [31:04] Það var fundur með alveg þessu ídýja, sem ég fór á Ísland í vor, þar sem menn eru að velta fyrir sér hvort að prófið sé mögulega eitthvað nefn en ekki vakt við tíðrandan. [31:12] Vegna þess að það er ekki bara Ísland sem hefur verið í aðgerðum. [31:16] Norðurlönd frá síðan 2002 hafa verið að fara í alls konar vinnu, en þeirra fall er einhverju lútu dramatist að var í okkar síðast. [31:24] Þannig að einhver þáttur er í stóra samhengi sem við þurfum að horfa til. [31:28] En ég held, við getum tekið tím í það, en ég held að við eigum bara að horfa á niðurstöðuna. [31:36] Horfa til þess að við höfum ekki ennþá náð að snúa þessari þróun við. [31:42] Og þar er klárlega sem við áttum að ringa. [31:44] Talað inn í morgun að þú veist, þar er það þannig að við þurfum öll sem samfélag að velta fyrir okkur hvað við ætlum að gera. [31:50] Mér finnst að við þurfum að benda á það að læsi nær langt út fyrir skólastofuna. [31:56] Þar hefur við klárlega samstarf við heimið sem skóla skipt máli. [32:00] Annað sem ég veit ekki hvernig. [32:02] Ég hef lítið náð að lesa fyrir einhvern, en komum okkur óvart að sjá rétt höfunda og barnabókarrétt höfunda. [32:10] Ég hef reitt að þið voru í gerkúl og í morgun varðandi það, og það hefur verið eitthvað að draga stuðningi við barnabækur. [32:14] Þar stöndu okkur mjög illa. [32:16] Þú verður bara að segja upp átt með það. [32:18] Íslenskur stuðningur við barnabækur og barnamenningu hefur verið mjög lítill. [32:22] Þannig að það er fullt af hlutum sem ég held að við getum nýtt okkur sem svona aðstoð. [32:26] En auðvitað er það einn í skólanum sem við þurfum að ná bestu tökum og mesta árangri ef við viljum fara lengra. [32:32] Það vitum við. [32:34] En það er hérna. [32:36] Þau kvartar er kannski eiginlega það að vera að skera niður hérna sjóð umtalsvert. [32:42] En annað sem við höfum rætt hérna, Magnús, það er hérna með nám skognin. [32:48] Já, fagnir það remni. [32:50] Það var einhvern veginn sem ég klappaði fyrir í morgun. [32:52] Það er á þeirra tilkynnti bara um fjárhúsnæð. [32:54] Og hún sagði að það væri 455 miljónir og það er af 340 miljónir. [32:58] Sem ég er að fara núna í námskallinger. [33:00] Það er auðvitað löngu kominn tími á það. [33:02] Og er fólk til að vinna það? [33:04] Já, nú kemur það í ljós. [33:06] Það er bara góð spurning. [33:08] Það verður bara að segja að það er alveg eins og er. [33:10] Við erum yfirfærslu skólans frá ríkinu. [33:12] Eftir sveitarfélagi, það var gegn margt mjög vel. [33:14] Það vekur þannig að námtekin mitt við [33:16] fórhaldarsamfélagið, við samfélagiðinn, [33:18] skiptir bara skólunum mjög, mjög, mjög, mjög máli. [33:20] En það voru tveir hlutir sem að brúðust [33:22] og hafa verið... við höfum verið að benda mjög á [33:24] síðustu 10-15 ára rauninni, og að klárlega [33:26] í öllum PISA umræðum. [33:28] Það eru hins vegar námskrálinurnar [33:30] því við getum ekki að rekna með því að [33:32] tími kennara fari svona mikið í það að búa til námskrár. [33:34] Það er bara ekki það sem við [33:36] þekkjum inn í vestræna heimi. [33:38] Hún tilkynnti það í morgun og það væri verið að setja áherslu á það. [33:40] Eitt sem hún benti á, [33:42] sem ég fann skipta mjög, mjög, mjög, mjög máli, [33:44] var starfstróinn kennara, því að hún dó. [33:46] Það var þegar ég var að byrja hérna á síðustu öll, [33:48] þá var öll starfstróina kerfi sem var [33:50] ríki Rák, fyrir grunnskóla kennara og framhaldsskóla kennara [33:52] reyndar líka, sem að mjög hratt [33:54] dó, dó mjög hratt [33:56] til sveitarfélaga hennar. [33:58] Hún talaði um þetta sem þá þætti [34:00] sem að skipta mjög, mjög, mjög máli. [34:02] Þannig erum við að tala um hlut í starfstróinn kennara, [34:04] sem við höfum auðvitað flaggað hjá kennarasambandinu. [34:06] Ekki bara í mínatíð heldur þar á undan. [34:08] Er auðvitað einn þáttur af þessu. [34:10] Það er einfaldast að því það var nú að koma [34:12] út á nára háskóla á hlöfunum, [34:14] þar sem fræðasamfélagið var að fara í gegnum þetta. [34:16] Til dæmis verður að benda á námskrá í náttúrufræði [34:18] sem eru bara byrjuleg ekki til, [34:20] þar sem að það eru að tala inn í þann veruleika [34:22] sem próf eru að prófa. [34:24] Þannig að við erum svolítið að [34:26] undirbúa börn okkar [34:28] sem var að gemna þetta undir sko að taka próf [34:30] í efni sem þú hefði aldrei lesið. [34:32] Og þetta er auðvitað einn þátturinn af því. [34:34] En aftur á móti [34:36] er ekki bara þannig í okkur. [34:38] Þetta er líka heimsvísu, þannig að við getum ekki alveg kannski [34:40] um það sem hætti. [34:42] Þetta voru tveir hluti sem að [34:44] ég heyrði eftir í dag, [34:46] að starfstróinn og námskráin [34:48] er greinilega komið upp á borð, og það [34:50] bara er frábært. [34:52] Það er talið um konu 2022, [34:54] og er þá vitað [34:56] að þeir sem að voru þá kannski efstibækjum [34:58] framhaldsskóla, hvað varðar það, [35:00] fólk sem var illa læst og [35:02] valla reiknað eða skrifað, [35:04] hvað varðar það. [35:06] Fer það inn í framhaldsskóla. [35:08] Í dag er það [35:10] þannig að það fara 97-98% [35:12] nemenda í framhaldsskóla, [35:14] og einmitt í þessari niðurstöðu í dag, [35:16] þar sem við vorum að skoða meðal annars, [35:18] þá kemur í ljós að 28% [35:20] nemenda á Íslandi versus [35:22] 20% hérna á Íslandi og 80% [35:24] í Norrlöndunum ná engu [35:26] þrepi, er náðu ekki [35:28] grunnfærni í náttúrufræði, lestri [35:30] og stærðfræði, leskin ekki. [35:32] Hérna 28% nemenda sem er miklu hærra [35:34] hlutvald þegar við erum að sjá Ísland [35:36] og Norrlöndin. [35:38] Þessi krakkar hjá okkur fara allir inn í framhaldsskóla, [35:40] og við höfum alveg bent á það [35:42] á svo breytingum sem að varð fyrir nokkrum árum, [35:44] þar sem að við erum bara, já, 97-99% [35:46] barna fer inn í framhaldsskólana. [35:48] Við höfum kannski líka, við höfum ekki bara [35:50] að stoppa við PISA neðustu, en spurningu sem þú [35:52] ert að spurja er bara frábær spurning, [35:54] sem að við þurfum að rannsaka og greina [35:56] hvernig verður þetta. [35:58] Því að svo erum við líka að fá tölur sem að segja okkur það [36:00] að við séum eitt stærsta hæsta hlutvall barna [36:02] sem er að ljúka námi eftir grunnskólagöngu. [36:04] Og eitt hæsta hlutvall sem er sterklega stundað [36:06] sem færa upp í háskóla. [36:08] Það er svo margt sem að væri svo fróðlegt að vera að skoða [36:10] í tengslu við þessa niðurstöðu, [36:12] og það er margt sem að vera að skoða. [36:14] Mér langar að spyrja þig, Sigur, [36:16] að þitt fólk, [36:18] er [36:20] foreldrar að tala um fjölbreytta [36:22] tungumála. [36:24] Sem sagt, tölur mörg tungumál [36:26] tefnir það [36:28] í menntun annarra. [36:30] Þetta er náttúrulega bara veit [36:32] er oftast mikið álag á [36:34] kennarana sem eru nú að sinna [36:36] öllum börnum. [36:38] Það fylgir ekki svo [36:40] stuðningi sem að kannski kennarar eru bæði að [36:42] kalla eftir og þurfa. [36:44] Þannig að það [36:46] getur aftur haft áhrif, en við sjáum líka [36:48] í PISA niðurstöðunum að við erum ekki að sinna [36:50] þeim nemendum sem að eru með [36:52] annað tungumál sérstaklega vel. [36:54] Við skorum mjög illa þar sem að [36:56] við þurfum að taka höndum [36:58] saman og lifta [37:00] þeim hópi líka upp, [37:02] og þá lifta upp [37:04] líka þeim börnum sem standa [37:06] þokkar lögja. [37:08] Þannig að við þurfum að lifta öllum, [37:10] og raun og veru koma. [37:12] Þetta kallaði rannsókninni innflytendum [37:14] og annara kynslóða, innflytenda [37:16] inni í skólakerfið. [37:18] Það er líka stóra [37:20] áskorun fyrir íslenska skólakerfið. [37:22] Það erum við að virðast að það heldur, [37:24] en til dæmis nákvæmlega, [37:26] nákvæmlega hin og norðurlöndum. [37:28] Erum við síður í að taka fólk [37:30] heldur en... Já, við [37:32] niðurstaðan er svo, niðurstaðan er svo [37:34] og við fengum sérstaklega þess að það var sérstaklega [37:36] flakka 2018-2020. [37:38] Það er ekki nefn að heildartalan sem að [37:40] við tala að ná öllum lærdómsættum frá Íslandi [37:42] er í 56%, [37:44] en hópurinn þessara barna [37:46] sem eru þinn. [37:48] Þá erum við verðum svolítið verið að vennja okkur frá. [37:50] Þar er talan ekki um 28%, [37:52] og svo með því að ég segi þeim niðurstöðun, [37:54] könnunar sem talar um líðan barna [37:56] og einelti og aðra staði, þá er [37:58] mjög margtækur munur. [38:00] Þessum börnum finnst þau ekki til hérna [38:02] í Íslandsskólakerfinu. [38:04] Þeim líður verr og verða meira fyrir einelti [38:06] heldur en börn sem eru ekki [38:08] með innflytenda bakgrunn. [38:10] Og þetta eru þetta [38:12] hér hjá okkur heldur en. [38:14] Hún er það, hún er það [38:16] og þetta var bent á sérstaklega [38:18] í skýrslunni eftir 2018 prófið. [38:20] Því miður fór þetta fyrir einhverjar lítið fyrir þessu [38:22] 2022, en mér fannst aftur [38:24] ynga í morgun, liftandi þessu [38:26] og ég hef alveg haft samtöl við bæði um [38:28] og kannski það sem að mér finnst nú oft [38:30] sérstaklega í þessari umræðu [38:32] að hérna situr við Sigurður, [38:34] en ynga hefur búin að þjá sig, [38:36] en svo eru þetta þannig að [38:38] sveitarfélagið í landinu ber ábyrgð á grunnskólanum. [38:40] Það eru þetta þeirra að [38:42] heldur betur að grípa þennan boltann, til dæmis [38:44] í nóguðu samsetningu. [38:46] Sveitafélagið á Íslandi verður að gjörbreytast [38:48] til að ég kem að bí í breylduna, [38:50] þar sem að ég myndi að halda þessi börn sé [38:52] byrjandi í 40-50% barna í grunnskólanum [38:54] svona heilt yfir. [38:56] Það eru þetta líka verkefni með sveitarfélögum, [38:58] sem heldur betur að nýta það tækifæri [39:00] sem grunnskólagangan er til þess aðlaga [39:02] ekki bara þessi börn, heldur fjölskyldur [39:04] þeirra líka inn í samfélagið. [39:06] Það verður bara að segja eitthvað eins og verður, [39:08] og þetta á svíetni. [39:10] Svolítið verður að benda á þér. [39:12] Kanski ég lenti út í skurði með [39:14] sín mál og sínum tíman, hafa verið að vinna þetta tilbaka. [39:16] Þar hefur kjarninn verið [39:18] sá að grunnskólinn [39:20] er jafnveil eina stofnunin sem [39:22] innflytjendur snerta, sem þurfa að [39:24] snerta. [39:26] Þeir geta farið á unniðengst, [39:28] þar þarf ekki allir að fara að sækja þessa aðlaga. [39:30] Þá er það bara þjónusta, en það eru langt flestir sem koma [39:32] með börn í leikskóla og grunnskóla. [39:34] Þannig að hér eru þetta bara sveitarfélagið, [39:36] tækifæri sveitarfélagsins, sem er til þess að búa til [39:38] miklu öllur samfélag, [39:40] með því að bregðast þarna við, [39:42] og þannig að það verður að bregðast þarna. [39:44] Það er alveg síkt og klart. [39:46] Hvar byrjum við í námi við því [39:48] að þessi krakkar sæti meira [39:50] einelti og myssi meira útundan? [39:52] Hvar byrjum við í námi við því [39:54] á heimilunum, fræðilega [39:56] heimafyrir? Algjörlega. [39:58] Við höfum verið [40:00] að vinna verkefni síðustu undirvæðing ár, [40:02] sem fjallar um það að [40:04] inngilda foreldra með mismunandi [40:06] menningar- og tungumálabakgrunn inn í [40:08] kræfið. [40:10] En svo Magnús segir, þá er þetta [40:12] lykillinn að íslensku samfélagi er í gegnum skólan. [40:14] Skólinn er miðja [40:16] samfélagsins á Íslandi, [40:18] og allstaðar er um heimallan. [40:20] Við þurfum að fræða foreldra, [40:22] við þurfum að ná [40:24] til foreldra, og stundum [40:26] er þetta út af menningamun að [40:28] sko, börnum voru bara, eru í [40:30] sömu löndum, bara sendið í skólan, og ég [40:32] og svo skipti ég mér ekkert af. [40:34] Við lifum ekki þannig samfélagi. [40:36] Við þurfum [40:38] að efla þessa foreldra, bjóða þeim inn [40:40] á þeirra forsendum, koma [40:42] á staðinn. [40:44] Við erum núna á [40:46] lögatögum í samstarfi við móðamál [40:48] að kinna foreldrasamstarf fyrir þeim [40:50] núna á hverjum lögatögi, [40:52] tala við og hitta þau eins og þau eru, [40:54] ekki bjóða þeim og býða það svo, [40:56] og hissa á því að þau ekki komi. [40:58] Þannig að við þurfum [41:00] að koma til þeirra og fá þau inn í [41:02] kerfið á sínum þeirra forsendum, [41:04] en gera þau virk [41:06] í foreldrasamfélaginu, foreldrafélögunum, [41:08] hjálpa þeim [41:10] að komast inn í skóla, [41:12] vera hluti af [41:14] skólamenningunni. [41:16] Það er stórt [41:18] verkefni, en held ég muni [41:20] bara að hafa þvílík áhrif [41:22] ef það er vel gert. [41:24] Og ég er algjörlega samála því að það hefði bara verið [41:26] lengi í skólum sem hafa verið með þetta verkefni. [41:28] Og það er líka verkefni okkar í [41:30] skólunum að átta okkur á því að [41:32] nemendahópunum hérna breytist. [41:34] Þá munum við þurfa að breyta [41:36] einhverjum leið, [41:38] og það er auðvitað bara búið að vera við [41:40] fanns efni stöðut fleiri í skóla. [41:42] Ég held að breytingin í samfélaginu okkar núna, [41:44] sem ég sá svolítið, hérna fyrir tíu árum, [41:46] þá voru þetta auðvitað hverju mitt breytingahluti, [41:48] og kannski aðrir skólar í Reykjavík, [41:50] og þetta voru Reykjanesið, [41:52] þetta voru sveitarfélag í landi sem voru með þetta [41:54] verkefni, [41:56] og þá var það stundum, [41:58] og ég hef leikið orðað þannig, [42:00] þannig að við vorum að koma á svona stærri fundi [42:02] á landsvísu, [42:04] að jafnvel borgarinn ætlaðist að ræða svona málefni, [42:06] sem okkur fannst skipta máli, [42:08] og þá svolítið slöknaði og lýsiði augunum [42:10] á líka bara stjórnendum í þessum skólum [42:12] sem höfðu ekki fengið þetta verkefni. [42:14] Því að það er ísaf að þessu verkefni [42:16] tökum við ykkur eitt dæmi. [42:18] Þegar þú hefur kennt, [42:20] sem er kannski ekki lengi liðið, [42:22] en það er svona, [42:24] þú hefur kennt gæstlaðsögursúsunar í nýjöndabögg [42:26] í 20 ár, og það gengur svo vel [42:28] að vinna vinaböggunar á leikritunin, [42:30] svo allt í að þú kemur með á tveimur árum [42:32] átta nýju börnum sem [42:34] eiga erfitt með íslensku, [42:36] hafa annað letur. [42:38] Hvernig ætlar þú ekki að halda áfram [42:40] að segja við, að við ætlum að taka ættatrið [42:42] hjá þeim bræðrum Gísla og Þorkelli? [42:44] Við þurfum [42:46] klárlega að laga okkur [42:48] að þessu umkverfi, [42:50] og það hefur auðvitað verið [42:52] svona vakstarverkefni þar. [42:54] En núna finnst mér við svolítið glíma [42:56] við þann veruleika, [42:58] sem er mínu mati sterkari [43:00] fyrir þennan málaflokk, [43:02] að nú er það bara [43:04] í öllum skólum landsins, [43:06] held ég, þá er þetta orðið verkefni, [43:08] og þá finnum við strax aðra umræðu. [43:10] Ég heyri aðra umræðu núna. [42:24] í niðurstöðum dag, sem sé í dag. [42:26] heldur en fyrir 300 árum. [42:28] þá er þetta bara vegna þess að nú er þessi [42:30] snertið undur að verða meiri. [42:32] og ég hef stundum sagt [42:34] fyrir því að við erum með alla skóla [42:36] ennþá í gangi. Ef þessi 8000 börn fær [42:38] út úr grunnskólunum okkar, [42:40] þá erum við að loka nokkrum skólum. [42:42] Við fyrir bara að horfa á þetta, [42:44] og þetta er ekki bara verkefni fyrir heimiliskóla, [42:46] heldur fyrir okkur að segja að við munum [42:48] þurfa aðlagast að því, auðvitað. [42:50] En þegar við tölum um þetta, [42:52] þá kemur hérna blöndunar svo mikil [42:54] sérstaklega skólum í bregðaldunum, en [42:56] er hún ekki bara enn meiri við [42:58] á landinu, þar sem að hafa verið [43:00] sko bara. [43:02] Það sem fólk af erlendum uppruna [43:04] er kannski komið í meiri hlut íbúa, [43:06] alveg, ekki alveg að það sé vera. [43:08] Og það var kannski það sem ég var að meina hérna, [43:10] að ákveðin sveitarfélög út á landi [43:12] hafa verið með þetta verkefni. [43:14] Það hefur kannski verkefnið stundum verið öðruvísi [43:16] vegna að þetta er mjög oft sambaralegur hópur. [43:18] Þetta er kannski, [43:20] þá var hópurinn sem var í mínum skóla [43:22] 20% barnafólk og erlendur. [43:24] Langt flest eru að hafa pólskan bakgrunn, [43:26] þannig við gáttum svona að hjálpa til við það. [43:28] Breytan sem er kannski í okkur hérna í stærri samfélaginu [43:30] er að við erum með mjög ólíkan [43:32] bakgrunn í þessum [43:34] nefndahópi. En það er [43:36] verkefni sem ég held að við séum að verða betri í. [43:38] En klárlega eitt af lykilatriðum til svona árangurs [43:40] er að grípa hóp þessara [43:46] barna sem við ekki mestrá, og svo er reyndar [43:48] annar hópur sem við höfum ekki heldur [43:50] komið vel á móti, sem er þið, [43:52] allafanna. Allafanna að því að ég er reynd [43:54] í þessar þrjár síðustu kannanir, [43:56] út, og það eru börn sem eru að ná afburða árangri. [43:58] Þar skerum okkur mjög úr og höfum [44:00] gert ná afburða árangri. [44:02] Þar erum við bara með mjög lágt hlutfall [44:04] við Norðurlöndin og [44:06] og hérna, og bara öll. [44:08] Og þá þurfum við akkur að velta fyrir okkur, [44:10] því ég held að við séum [44:12] öll með þann svona ákveðna hugmynd að skólanum [44:14] sé jöfnunartæki. En þá veltum við því fyrir sér [44:16] ef við erum að skora lágt [44:18] hjá börnunum sem eiga erfiðara, [44:20] að segja okkur, sem eru börn með erlenda bakgrunn, [44:22] svona ef við tökum þann hóp. [44:24] Og svo erum við að horfa á einstaklingana [44:26] sem þurfa meiri [44:28] auglýsingu í náminu. Þá þurfum við að velta [44:30] fyrir okkur hvort að við höfum gengið á lánt. [44:32] Því að sko, jöfnun erum við að ná ekki að [44:34] verða eitthvað um lágbendingum, [44:36] eða við svona búum við til svona [44:38] skólastarf sem stoppar á miðjunni. [44:40] Við viljum ekki fara að þanga. [44:42] Og þarna [44:44] þarna finnst mér við vera að tala um [44:46] akkur að það sem við höfum viljað horfa á, [44:48] mundum viljað horfa á [44:50] kannski frekar heldur en meðaltöl, vegna að [44:52] ég líti ekki þannig á það að stóri sigurinn [44:54] verði að komast í miðjuna. [44:56] Þannig að að tala [44:58] hækki, heldur við komum [45:00] móts við fleiri hópa, [45:02] börn og fleiri börn á árangri. [45:04] Og það er svolítið það sem ég vil [45:06] horfa að frekar heldur en meðaltölin. [45:08] Hér verðum við að loka þessu stríði. [45:10] Ég þakka okkur kjallað fyrir Magnús Tóró Sigurðsson [45:12] og rauðborðann heldur áfram [45:14] eftir eitt augnablik. [45:16] Ég heiti Kristinn Sigmundsson [45:18] og stýð samstöðina. [45:20] Samstöðin er óháð sjónvarpsstöð [45:22] sem fjallar um þjóðfélagsmál á vandaðan [45:24] og yfirvegaðan hátt. [45:26] Ég skor á ykkur [45:28] að styðja hana með því að gerast áskrifendur. [45:30] Samstöðin er ómissandi. [45:34] Alþýðufélagið er eigandi [45:36] samstöðvarinnar. [45:38] Markmið félagsins er að auðga [45:40] og bæta umræðu í samfélaginu. [45:42] Allir geta gengið í Alþýðufélagið [45:44] með því að skrá sig fyrir áskrift [45:46] af samstöðinni, [45:48] samstöðin.is. [45:58] En þá er komið [46:00] að Tröndtímanum, [46:02] sem hefur verið svona [46:04] í eins og einu viku hjá okkur, [46:06] nema að við sleftum því svona í aðdraganda [46:08] þjóðræðakaðgerðarinnar. [46:10] Þá sleftum við Tröndtímanum, [46:12] en leið og henni lauk, [46:14] þá erum við ekki að við þennan vinstraða [46:16] dagskrálið, og hingað eru komnir [46:18] tveir góðir gestir; [46:20] Ólafur Þórn Hardarsson, [46:22] prófessor á eftirlitunum. [46:24] Er þetta ekki þú sem kallaðir þetta? [46:26] Til dæmis, jú, ég er aldraður prófessor. [46:28] Tröndtíminn [46:30] tók hérna [46:32] íslenska [46:34] samfélagsmiðla í gær, [46:36] með kortið. [46:38] Það er ekki bara íslenska samfélagsmiðla, [46:40] hann tók heimspressuna. [46:42] Þetta hefur greinilega verið [46:44] ég sá náttúrulega bara sjálfur sko í morgun, [46:46] skoðaði í Financial Times og sá frétt þar, [46:48] en svo sá ég á [46:50] Veður Ríkisstofnunar [46:52] að þetta hefði verið í fjölmiðlum um allan heim, [46:54] Bandaríkjunum og á Norðurlöndunum. [46:56] Það er náttúrulega að tala um Mexíkó, og [46:58] það tekur Kúbu, og hann tekur [47:00] vikulega. [47:02] Það er alltaf ekki hættum sem hann tekur, [47:04] það er skorið svona öðruvísi. [47:06] Já, það er nú ekki vita nákvæmlega hvað [47:08] þessi lítur á kortinu, því það [47:10] vísar að þeir eru að [47:12] fela í sér óskir um að innlima [47:14] þessi ríki í Bandaríkin, eða [47:16] vísar að þeir rauninni bara að undirstrika [47:18] að þessi ríki séu á bandaríska áhrifasviðinu. [47:20] Já. [47:22] Það áskilur sér rétt um að hafa afskipti, [47:24] eins og var til dæmis í [47:28] Kanada, þar sem að hann [47:30] vildi fá [47:32] að segja um það við hverja [47:34] Kanadamenn gerðu viðskiptasamninga. [47:36] Já, það var nú í rauninni ótrúlegt, [47:38] sko, þá var það síðan ófátt [47:40] orðið ótrúlegt hjá Trump [47:42] að gera í rauninni kröfu um það [47:44] að Kanada [47:46] afsali sér fullveldi sínu. [47:48] Mark Carney [47:50] brást þar mjög snöggt við, og [47:52] ef ég hef leitt mér rétt í morgun, [47:56] sko, þá er bara þetta tóllband [47:58] Kanada og Bandaríkja, enna harta. [48:00] Það voru að ganga í [48:02] tóllandi sem að [48:04] Kanada setti á móti [48:06] tóllandi sem að Trump setti, sem eigi að taka [48:08] gildi á raunveruleikanum, [48:10] að þeir duttu inn í hljóð [48:12] þessum kanadísku tóllandi, [48:14] og eru miðaðar því að lenda [48:16] frekar á rauðum ríkjum. [48:18] Þannig að [48:20] í stuðningi [48:22] forsetans. [48:24] Já, hafa Kanadamenn komið í þannig fyrir [48:26] klakkið, [48:28] og sko, það var [48:30] hvernig hann nýtti stuðningströfluna, [48:32] þá er það meðal annars þarna í [48:34] þessum ríkjum í miðríkjunum [48:36] sem að liggja upp að landamærum við [48:38] Kanada, sem ég myndi halda verði fyrir mestum áhrifum. [48:40] Já, já, og svo er sko borgin, [48:42] eins og í ríkjum eins og Minnesota og Michigan, [48:44] þar njóta republikanar meira fylgis í svona [48:46] landbúnað, hér á þeim meðan að [48:50] borgin Minneapolis og St. Paul, [48:52] og hérna, og Detroit, [48:54] svona gera það verkum að þessar borgir [48:56] að þessi ríki eru yfirleitt [48:58] að leggja meira í Demokratum, og sérstaklega minni staði [49:00] sem eru nánast alltaf Demokratar megin. [49:02] Þannig að hérna [49:04] það er með þess að heiti Demokrataflokkur, [49:06] en hérna, Demokratar [49:08] verkamannaflokkur. [49:10] Democratic Labor and Farm Party [49:12] heitir hann eitthvað svolítið [49:14] Farmers Party, [49:16] þannig að hann er hérna verkamanna [49:18] og bændaflokkur. [49:20] Já, ég hef ekki henni hætti. [49:22] Já, og orða hugsa um að hafa það flugvalla vinnur, [49:24] en þeir hættu við það. [49:26] Það er alveg kveruð fyrir þetta [49:28] hérna spjall, [49:30] vegna þess að það sem að fólk var að velta fyrir sér [49:32] í gær að taka marka á Trump. [49:36] Sko, ég [49:38] held að menn eigi ekki [49:40] að lesa of mikið um hvort að hann sé að meina [49:42] að þetta sé áhrifarsvæði, [49:44] eða hvort að þetta sé eitthvað. [49:46] Því að á sama tíma kom sko hérna [49:48] skoðanakönnun, eða deginum áður, [49:50] sem að sýndi að Trump nýtur [49:52] minsta fylgi sem hann hefur nokkurn tíma haft. [49:54] Þannig að, [49:56] og að hann [49:58] hefur stundum þegar eitthvað er að, [50:00] gera sem hann líkar ekki, [50:02] þá tefnir hann fram ykkur öðru, [50:04] hvort svo sem að það er hérna [50:06] þegar hann var í kostningabaráttunni [50:08] 2016, og hérna, [50:10] og uppkomst um [50:12] hvernig hann talaði um konur, [50:14] að þá staðinn fyrir [50:16] að býðast afsökunar, [50:18] að þá hjólaði hann bara í blaðamannafund [50:22] og ásakaði Bill Clinton um að koma illa fram [50:24] við konur [50:26] og dróð einan af þann fund. [50:28] Þannig að hann er [50:30] alltaf að reyna að breyta [50:32] orðræðinni ef hún er eitthvað þar sem hún líkar ekki. [50:34] Það hrætt að stríða hans við Kanada [50:36] eða hótanir um að taka yfir [50:38] Grænland eru ekki vinsælar. [50:40] Þetta er ekki vinsælt þegar hann er í Bandaríkjunum? [50:42] Nei, alls ekki. [50:44] Mjög óvinnsælt í Bandaríkjunum. [50:46] Þannig að hann er að þessu. [50:48] Það breytir umræðinni. [50:50] Og svo getur líka verið að hann sé bara, [50:52] hann sé í mörgum viðlagendum, [50:54] en fylgi hans hefur náttúrulega [50:56] dalað mjög verulega. [50:58] Sko, ég skoða [51:00] nú aðalega kannski varðandi [51:02] kostningarnar í haust. [51:04] Sko, þá skoða ég nú aðalega neitt silver [51:06] og silverbulletin, sem dregur saman [51:08] niðurstöður skoðanakannana. [51:10] Og er þar ekki búin að smíða [51:12] spá líkön, [51:14] þar sem þetta er ekki bara að regna saman kannanir, [51:16] heldur er líka alls konar [51:18] bakgrunnsupplýsingar, saga [51:20] og fleira, sko. [51:22] Og samkvæmt h því, [51:24] þá var [51:26] Trump að meðaltali koma nýri [51:28] 38% [51:30] sem voru ánaðir með hann, [51:32] meðan að 58% [51:34] voru óánægðir með hann. [51:36] Og í sumum [51:38] könnunum, til dæmis, könnunum sem fannst hans [51:40] í allt hæmsbyrti í dag eða í gær, [51:42] þá mældist hann [51:44] með 33%. [51:46] Og það eru fleiri kannanir [51:48] sem hafa verið með hann á því bilinu. [51:50] Þegar maður skoðar síðan [51:52] stefnumálinn, [51:54] þá [51:56] er hann í mínus. [51:58] Ég held bara í öllum [52:00] öllum ríkismálum, efnahagsmálum [52:02] og öllum [52:04] trætum, viðskiptum. [52:06] Og það sem líka [52:08] er kannski [52:10] áhyggjuefni fyrir hann [52:12] er að [52:14] ánægja meðal republikana [52:16] hefur lækkað. [52:18] Við minnum úr 81% [52:20] í 72%, eitthvað svoleiðis, sko. [52:22] Og það var líka athyglisvert að [52:24] þegar menn eru spurðir, [52:26] sko, menn eru spurðir hvort að þeir séu [52:28] á móti, þeir eru að samþykkja eða [52:30] eru ánaður meðan, [52:32] hvort þeir séu eða skipti [52:34] strongly approve, eða weakly approve. [52:36] Og þeir sem að, [52:38] sem séu strongly [52:40] disapprove, eru sem séu mjög [52:42] óánægðir, [52:44] meðan eru [52:46] 47% kjósenda, [52:48] meðan að þeir sem að [52:50] eru sterklega [52:52] ánaðir, meðan eða mjög ánaðir, [52:54] eru ekki nema [52:56] 90%. [52:58] Þannig að ef þú skoðar bara [53:00] vinsældamælinguna, þá eru [53:02] munur á óánægð og áámdið um [53:04] 20%, [53:06] en ef þú skoðar [53:08] þessa sem eru mjög ánáðir og mjög [53:10] ánaðir, þá eru munurinn [53:12] 30%. [53:14] Ólafur, að þú nefndir þetta, [53:16] að forsætisráðherra verði óvinnsæll [53:18] og hann hefur aldrei verið óvinnsæll. [53:20] En ef hann byrjar þetta saman [53:22] við leitu á Evrópu, [53:24] það er bara helviti gott skor. [53:26] Vegna þess að ég er með Mersi í Þýskalandi, [53:28] er hann ekki bara að mæla næst 12-30%. [53:30] Kjells Tharmer fór bara [53:32] undir 10%, [53:34] og Macron mætir engan stuðning í Frakklandi. [53:36] Þannig að þeir myndu allir sko gráta [53:38] ef þeir fengu 33%. [53:40] Já, það er nú nokkuð rétt, sko, en það er [53:42] alger samanburður á Bandaríkjunum [53:44] og Evrópu. [53:40] Vand með farinn sérstaklega [53:42] vegna þessa band. Í Bandaríkjunum erum við [53:44] með tveggja flokkakerfi [53:46] og einfalda meirihlutakostningu, [53:48] en í Evrópu erum við með [53:50] fjölflokkakerfi [53:52] og hlutvallskostningu. [53:54] Þannig að ef að einhver leiðtogi [53:56] í Evrópu fær 33% ánægju, [53:58] og það leiti til þess að flokkurinn hans færi [54:00] 33% í kostningum, [54:02] þá væri það nú bara í öllum löndum rosalega [54:04] flott frammistaða. Mörgum, ég menna, [54:06] það er það, við erum ekki með [54:08] við erum ekki þannig með í Bretlandi. [54:10] Nei, þeir eru hins vegar sko núna, [54:12] við erum með fjölflokkakerfi, [54:14] en einmenniskjör. Þannig að nú gæti [54:16] verið að flokkurinn sem fær 26% [54:18] gæti ekki fengið meirihluta í þinginu. [54:20] En eftir sem áður þá er þessi [54:22] mæling á Evrópu leiðtókum núna [54:24] miklu, miklu langt frá því sem var fyrir [54:26] 20 árum eða 30 árum? Já, já, [54:28] það er almennt [54:30] tilhneiging, það er bæði [54:32] minni ánægja [54:34] með leiðtoga, það er minni [54:36] ánægja með flokka, flokksalmennt, [54:38] það hefur við að minkað. [54:40] Ef maður skoðar, [54:42] það hefur alltaf verið tilhneiging til þess [54:44] alveg frá 1945 [54:46] að í kostningum þá tapar [54:48] stjórnarflokkar frekar en [54:50] stjórnarandstöðuflokkar. En þessi [54:52] tilhneiging hefur verið að styrkjast, [54:54] og í kostningunum 2004, [54:56] þegar okkar ríkistjórn, [54:58] ríkistjórnin Jón Spjarnar, [55:00] var svona rasköld í kostningunum, [55:02] ef ég man rétt, þá voru margar [55:04] aðrar kostningar í [55:06] mörgum löndum, [55:08] og allstaðar töpuðu stjórnarflokkar. [55:10] En spurningin er, [55:12] á að taka mark á Trump? [55:14] Þegar þýngstu við þetta hérna kort, [55:16] hvernig á að ráða í það [55:18] að forsetinn er að [55:20] dunda sér við þetta skilstofn? Ég er ekki viss um að það sé [55:22] nein leið að ráða í það, [55:24] því maður verður bara að taka [55:26] þessu eins og öðru, [55:28] óláni, held ég, [55:30] og ríkningum og roggi. [55:32] Spurningin [55:34] er hins vegar kannski miklu frekar [55:36] þegar allt þetta [55:38] gengur á, hvernig eiga Íslendingar [55:40] og hvernig eiga vestur [55:42] Afríkubúar almennt [55:44] að bregðast við þessum [55:46] sko gigantísku [55:48] yfirlýsingum. Þess vegna skiptir þetta [55:50] máli, þessi spurning, þannig að Katrín [55:52] kallaði sendiherra á teppið [55:54] til að segja fyrst sko, þeir byrjuðu á því [55:56] að Afríkubúar reyndu [55:58] að fást við Trump [56:00] með því að flaula bara upp um hann. [56:02] Síðan sáu þeir að það [56:04] hafði áhrif, að hann bara [56:06] gekk á lægð. [56:08] Þannig að þeir hafa sýnt meiri hörku [56:10] í samskiptum við [56:12] Trump, nema kannski... [56:14] Það er líka vinsælt að heima fyrir að sýna [56:16] honum hörku. Miklu við, hann er ótrúlega, [56:18] sko, þótt hann sé mér óvinsæll í Bandaríkjunum, [56:20] þá er hann miklu óvinsæll í [56:22] stjórnum í Evrópu. [56:24] En þetta hefur breytt, sko, [56:26] spurningin hins vegar með [56:28] Íslendinga er í rauninni [56:30] þar sem menn velta fyrir sér, [56:32] eigum við að andæfa svona [56:34] kurtísleika eins og [56:36] forsettisræður og auðvitað [56:38] ríkisæðinarsræður hafa gert, [56:40] eða eigum við [56:42] að fara umræðum þeirra sem segja [56:44] síðan ég bara... [56:46] Síðan ég bara að láta [56:48] þetta yfir ykkur ganga, vegna [56:50] þess að ef að þeir eru að eitthva að protesta þeirra, [56:52] þá eykur það bara kallinn til meira [56:54] ofbeldis. En þessi [56:56] tvíhliða sjónarmið... ég skil hvort tveggja. [56:58] Það fyrrnefnda er svona í anda [57:00] kannski í anda Kissinger's [57:02] svona realpolitik. [57:04] En það eru við þetta ekki [57:06] stórmannlegt. [57:08] Bríðan, á að taka mark á Trump? [57:10] Ég sko, [57:12] sko, þegar maður horfir á [57:14] margt sem hann hefur gert [57:16] í innanlandspolitik, [57:18] þá hefur hann verið að gera það sem [57:20] hann sagðist alltaf að gera. [57:22] Þannig að á að taka mark [57:24] á því sem hann sagði fyrir kostningar. [57:26] Já, hann sagðist alltaf að fara [57:28] af hörku í innflytjendamálum, [57:30] hann sagðist alltaf [57:32] að senda fólk úr landi. [57:34] Hann hefur gengið fram, eða hans fólk, [57:36] hefur gengið fram með þannig hörku [57:38] að langt umfram það sem að [57:40] annað fólk og kjósendur hafi vonað til. [57:42] Hann talaði alltaf um að senda glæpamenn úr landi, [57:44] en svo hefur bara [57:46] fólk sem hefur verið að skila sér [57:48] ákveðnu tímabili, lenti í því [57:50] að komast ekki inn í landi. [57:52] Og hérna, [57:54] og vegna þess að við munum eftir [57:56] atburðum sem voru háðir [57:58] og ábyrgðum. [58:00] Og það þarf kannski einhverja útskýringu, [58:02] ef það er einhver í kringum að horfa. [58:04] En síðan er það, [58:06] sko, en svo er önnur hlið á honum [58:08] þar sem að, eins og ég var að segja, [58:10] hann segir einhvern fjandan til þess að [58:12] breyta umræðunni. [58:14] Hann er í vanda. [58:16] Hann er nýbúinn að halda ráðstefnu um [58:18] það sem átti svona pep, [58:20] hann að rukkaði [58:22] alla frambjóðendur sem komu á ráðstefnuna [58:24] um 25.000 dollara, [58:26] þannig að þetta var peningamaskína líka [58:28] fyrir hans fjármál. [58:30] Eina sem hann sagði var bara: [58:32] „Tala ég bara um Trump og hvað ég er frábær, [58:34] og þá myndum við vinna kostningar.“ [58:36] Á meðan að það voru allavega, sko, [58:38] fjórmjóðlega sem spurðu [58:40] frambjóðendur í svona [58:42] ótryggum sætum. [58:44] Mætingarhlutfallið þar var [58:46] svona kannski 40-50%. [58:48] Þannig að eru einhver merki um [58:50] að Repúblikanar, sem eru [58:52] að lenda í erfiðleikum, [58:54] séu að fjarlægast hann. [58:56] Það er ekki bara hérna [58:58] skoðanakannanir og neitt silfur, [59:00] heldur líka spámarkaðir [59:02] og aðrir slíkir spá. [59:04] Þeir spá því að það er um [59:06] 85% minni. [59:08] Sem að pólitíski markaðurinn spáir því [59:10] að Demókratar munu [59:12] hafa stjórn á fullu [59:14] í fulltrúadeildinni og 50-50 [59:16] í öldungadeildinni. [59:18] Þegar ég skoðaði fyrir svona [59:20] tveimur vikum síðan. [59:22] Ef að Demókratar hafa völd í báðum deildum, [59:24] þá gerir Trump ekki mikið, [59:26] nema að vonast í ekki að verða ekki stjórnlaus [59:28] í auðvitað og ríkismálum. [59:30] En þeir munu setja [59:32] sko fótajátningu og handjátningu á hann [59:34] í öllum málum og fjármálum. [59:36] Svo framvegis eins og þau mögulega geta. [59:38] Þannig að hérna, [59:40] já, ég hefði [59:42] frekar viljað sko að ég hefði frekar [59:44] sagt bara að hérna, ég ætla ekki að taka [59:46] mark á þessum trúða í samfélaginu, [59:48] frekar en það eru margir aðrir trúðar [59:50] í samfélaginu sem eru vitlausir. [59:52] Það er ekki hægt að tala vettvang um vitlusu. [59:54] Nei, og þannig að ég hef alltaf verið þar, [59:56] sko, og sett bara að hérna, býðum bara að sjáum. [59:58] Hér eru aðstæður [1:00:00] að mögulega breytast [1:00:02] eftir tvo mánuði. [1:00:04] Þannig að hérna, [1:00:06] þá veitum við ekki, [1:00:08] þú veist, þá eru tvö ár eftir [1:00:10] af hans stjórnartíð. En við [1:00:12] þurfum þá að skoða veruleika, [1:00:14] þar sem að mögulega Demókratar eru með völdin [1:00:16] allavega í annari deildinni [1:00:18] og mögulega báðum [1:00:20] og búnir að ná nokkrum [1:00:22] ríkistjórnarstöðum. [1:00:24] Frambjóðendur sem að hann valdi [1:00:26] sérstaklega, [1:00:28] mögulega að tapa, og þeir hafa verið að tapa. [1:00:30] Þannig að hérna gerir það [1:00:32] ennþá frekar verkum að [1:00:34] mér sýnist að [1:00:36] Repúblikanar muni tapa stjórnina, [1:00:38] og hann er mjög reyður út í til dæmis [1:00:40] John Thune, sem er að skipta [1:00:42] Repúblikan í öldungadeildinni fyrir það að [1:00:44] keyra ekki sín mál gegn. [1:00:46] Þrátt fyrir að Thune segi: [1:00:48] „Heyrðu, reglur okkar segja að við eigum bara að fara [1:00:50] að gera þetta með ákveðnum hætti, [1:00:52] og við getum ekki farið fram hjá því.“ [1:00:54] Þannig að hérna, [1:00:56] svona mín tilfinning er sú [1:00:58] að það muni fjara undan [1:01:00] Trump á næstu mánuðum [1:01:02] og hann muni missi um. En hvað hann gerir, [1:01:04] sé hann komin út í handvött eins og eitthvað sært dýr, [1:01:06] það sé hann… [1:01:08] Hann hefur nóg annað til þess að hafa áhugjur af [1:01:10] og velta fyrir sér. [1:01:12] Ég heyrði að haft eftir honum, [1:01:14] ég heyrði hann ekki segja það sjálfur, [1:01:16] að það geti verið ekkert mál í kostningum [1:01:18] nema tveil sýru vögu. [1:01:20] Og ég finnst alveg trúlegt [1:01:22] að hann horfi þannig á það. [1:01:24] Það getur vel verið að [1:01:26] Silvi Rolf Fjellegar sé að týna saman núna, [1:01:28] að hann trúi því að sá sem [1:01:30] hann getur öðrum tveimur sýru vögu.... [1:01:32] Já, það er bara rangt. [1:01:34] Það gerist stundum að verða [1:01:36] umtalsverðar breytingar, [1:01:38] það gerðist í síðustu kostningum á Íslandi, [1:01:40] gerðist það, en það [1:01:42] gerist ekki alltaf. [1:01:44] Og ég held að það sé nú, [1:01:46] miðað við öll kennimerki, mjög ólíklegt [1:01:48] að það verði þá eitthvað, [1:01:50] sem gerðist [1:01:52] sem væri algjörlega óvænt [1:01:54] að gefa honum svona [1:01:56] sigur í á lokalegum breytingum. [1:01:58] „Þú finnst að banna postkostningar?“ [1:02:00] Já, já. [1:02:02] Hann getur náttúrulega haldið áfram að reyna það, [1:02:04] en þá lendir hann í vanda vegna þess [1:02:06] að hans stuðningur meðal Repúblikana [1:02:08] er landsbyggðar fólks, [1:02:10] sem þarf kannski að keyra í [1:02:12] tvo tíma á kjörstað [1:02:14] eða má ekki kjósa í pósti. [1:02:16] Þannig að [1:02:18] og það var þannig þar til 2016. [1:02:20] Nei, 2020, að það voru Repúblikanar [1:02:22] sem lögðu alla á móti [1:02:24] póstkostningu og vildu innlegða þær [1:02:26] og unnu mest í þeim. [1:02:28] Þannig að vegna þess að þeirra kjósendur eru [1:02:30] landsbyggðar fólk [1:02:32] og búa stundum [1:02:34] fjær kjörstað, [1:02:36] þannig að það getur bitið hann í rassin aftur. [1:02:38] En hann er að banna að senda út kjósendur [1:02:40] á samþykta kjörskrá. [1:02:42] Já. [1:02:44] Og þá er líka hans fólk á kjörskrá. [1:02:46] Já, já. [1:02:48] Það er svona liggur undir [1:02:50] hérna einhver staðar. [1:02:52] Samt ríkin, sem að stýra kostningum, [1:02:54] þannig að [1:02:56] þau reyna þá að fara eitthvað aðra leið. [1:02:58] Það er alltaf eitthvað [1:03:00] viðbragð við... [1:03:02] aðgerð kallast á viðbragð. [1:03:04] Þannig að ríkin munu klárlega [1:03:06] bregðast við með einhverjum hætti. [1:03:08] Það hefur alltaf verið [1:03:10] mandræð í Repúblikan flokknum síðustu [1:03:12] 60 árin að [1:03:14] ríkin eigi þá að ráða. [1:03:16] Það hefur verið þeirra mandræð. [1:03:18] En Trump er nú ekki dæmi um það. [1:03:20] Nei, nei, nei. [1:03:22] Það er ekki að segja [1:03:24] að Repúblikanar hafi verið í síðustu [1:03:26] stjórnarferli. [1:03:28] Hann er að lenda í mandræðum vegna þess að, [1:03:30] sko, út af stríðinu í Rússlandi [1:03:32] þá er bensín mjög dýrt. [1:03:34] Það skapar miklu mandræðum [1:03:36] og verðbólgu. [1:03:38] Hans viðbrögð, til dæmis eins og núna, [1:03:40] að leifa innflutning á ódýru [1:03:42] nautakjöti til þess að lækka verðið, [1:03:44] lendir verst á hans kjarnastjórnendum, [1:03:46] sem síðan banta. [1:03:48] Hann er búinn að koma með viðbrögð við þeim [1:03:50] í hans nautakjöti. [1:04:52] Og svo horfi ég á hann núna. [1:04:54] Held ég bara þegar ég fyriraldag. [1:04:56] Þá var hann á [1:04:58] hérna kvítaúsinu, [1:05:00] bara Texas og félaga [1:05:02] fyrir aftan sig. [1:05:04] Ég var aldrei síður af stóra hata bara. [1:05:06] Þá voru það hérna nautgripir [1:05:08] bæntur þar. [1:05:10] Og hann var að veita þeim leyfi [1:05:12] til þess að rekka sjálfur matvinnslu. [1:05:14] Og hann var eiginlega að stilla við upp [1:05:16] að það sem að væri að í matvalladreifingu [1:05:18] í Bandaríkjunum væri [1:05:20] örfháir [1:05:22] matvinnslufyrirtæki [1:05:24] sem var að blóðmjölka bænturnar [1:05:26] og okra á neytendunum. [1:05:28] Þannig að þau stóðu þannig kring um hann [1:05:30] og lofuðu honum fyrir það. [1:05:32] Jaja, Cargill sem er eitt stærsta [1:05:36] hérna nautakjötsframleiðandi [1:05:38] í Bandaríkjunum [1:05:40] er frá Wichita í Kansas, [1:05:42] þar sem að fjölskylda [1:05:44] konunnar mínar býr núna. [1:05:46] Þannig að hérna [1:05:48] er stóri atvinnurekandi [1:05:50] í Kansas ríki. [1:05:52] Þannig að það er allir að fara að hjóla í [1:05:54] hérna risastóra atvinnurekandann [1:05:56] í fylki sem að [1:05:58] skiptir hann líka máli. [1:06:00] Þá getur það aftur komið að byrlna honum í rassinn. [1:06:02] Þannig að... [1:06:04] En hann hefur reynt þetta saman líka við Olivia fyrirtækin. [1:06:06] Jaja, ég veit það. [1:06:08] Þau eru bara óvinsæl, [1:06:10] miklu, miklu óvinsæl. [1:06:12] En hérna, já, kannski fara Trumpistar [1:06:14] líka hérna um allan heim [1:06:16] að fara að tala gegn sláturhúsum. [1:06:18] Við erum með allt og fá sláturhús á Íslandi, [1:06:20] og við erum með heimaslátur [1:06:22] kannski á suðu. [1:06:24] Ég skal taka undir með Trumpi því [1:06:26] leiða sláturinn á [1:06:28] bóttabæðin, heimaslátur. [1:06:30] Við þekkjum alveg þessa umræðu. [1:06:32] Við erum millilegir þess að taka allan peninginn [1:06:34] og halda hérna neytendum og bændum fátækum. [1:06:36] En hann er náttúrulega í rauninni [1:06:38] almennt talað að það er mjög erfitt [1:06:40] að ræða um hvað sé líklegt að hann geri, [1:06:42] vegna þess að hann er algjörlega [1:06:44] ófyrirsjáanlegur. [1:06:46] Nefn að hann beiti náttúrulega [1:06:48] fyrir því að hann var að lýsa hérna á þann [1:06:50] mjög gerðnans mjörk klípu aðferðinni. [1:06:52] Ég hef nú verið þeirra skoðunar að þrátt [1:06:54] fyrir allan hávaða [1:06:56] þá sé mjög ólíklegt [1:06:58] að Bandaríkjamenn geri alveg [1:07:00] úr því að lengja þessi Grænland [1:07:02] hvar þá Ísland. [1:07:04] En vandinn er sá að maður getur ekki verið alveg viss [1:07:06] og síðan er það náttúrulega óþolandi [1:07:08] framkoma af bandarísku stjórninni [1:07:10] að vera með [1:07:12] sem sé. [1:07:18] Hann er að hafa staði með Bandaríkjunum [1:07:20] í gegnum surt og sætt [1:07:22] í Afganistan og Írak og góðmáta. [1:07:24] Hvar sko. [1:07:26] Náttúrulega yfirgengilegar sko. [1:07:28] Þannig að hann hefur verið sko hundtryggur [1:07:30] eða mjög tryggur Bandaríkjunum. [1:07:32] En þetta er bara að hann hefur sveikið sína [1:07:34] stuðningsmenn, eða sko sína bandamenn. [1:07:36] Það má alveg rifja þau upp [1:07:38] hvernig komið var að vera Kurda í Ísrael líka. [1:07:40] Þeir voru skildir eftir. [1:07:42] Já, já. [1:07:44] Þeir hafa nú alltaf verið skildir eftir. [1:07:46] En það hefur verið rifjað upp sem [1:07:48] Kissinger sagði að það sé slæmt að vera óvinur Bandaríkjanna [1:07:50] að það sé enn fátt að vera að vinna þeirra. [1:07:52] Já, já. [1:07:54] Það hefur oft verið sagt núna eins og með Kanada. [1:07:56] Líftan með hennu Axlum og spyrja [1:07:58] hvernig tókst mönnum að gera Kanada óvin. [1:08:00] Það er bara einhver sem hefur tekið það að henga til. [1:08:02] Síðan sá ég, nú hef ég séð síðustu dagana [1:08:04] sko að það er eitt mál [1:08:06] sem ég hafði ekki áttað mig á [1:08:08] sem að hefur verið hérna mikið [1:08:10] í umræðunni undanfarið, og það er [1:08:12] hérna um gagnaver. [1:08:14] Já, já. [1:08:16] Sem að er orðið mjög heitt mál, skilst mér, [1:08:18] og Trump leggur mjög miklu áherslu [1:08:20] á það að styðja [1:08:22] við uppbyggingu gagnavera, [1:08:24] meðal annars vegna þess að hann er eðlilega [1:08:26] skítræddur [1:08:28] við það að Kínverjar séu að fara [1:08:30] fram úr þeim í hátækni. [1:08:32] Já, já. [1:08:34] En hins vegar þá virðist þetta [1:08:36] að þessi áherslu á gagnaverin [1:08:38] verða mjög óvinsæl, [1:08:40] meðal kjósenda, [1:08:42] ekki bara demókrata, heldur líka repúblikana. [1:08:44] Já, já. [1:08:46] Og ég sá einhverja könnun um það að [1:08:48] 70% Bandaríkjamanna vildu ekki [1:08:50] fá gagnaver í sinn bakgarð. [1:08:52] Já. [1:08:54] Sem er nú reyndar algengt, sko, en [1:08:56] þetta er [1:08:58] enn eitt dæmið, skilur, um að hann virðist velja sér [1:09:00] mál sem… [1:09:02] Eða sem sé, ég að [1:09:04] mér finnst að öll hans stefnumál [1:09:06] njóta mjög lítið að hilli. [1:09:08] Það er náttúrulega afleiðing af því, [1:09:10] hann er alltaf að segja að [1:09:12] það verði að flytja einn vexti [1:09:14] úr til Bandaríkjana, en það er bara ekki rétt. [1:09:16] Einu uppbyggingu er honum þessi gagnaver. [1:09:18] Já, sko. [1:09:20] Þannig að hann í rauninni bara forsendur fyrir því að verði efnaðslegur [1:09:22] uppgangur. [1:09:24] Já, á síðasta ári var sko [1:09:26] bara gerfigreyndar og gagnaverabyltingin [1:09:28] uppi hafugst í Bandaríkjunum. [1:09:30] Ef þeirra hefði ekki nótið við, [1:09:32] þá hefði hérna allt verið á versta veg. [1:09:34] En þetta er sko [1:09:36] miklu viðkvæmara [1:09:38] til dæmis í Bandaríkjunum heldur en [1:09:40] við eigum kannski að venjast. [1:09:42] Eða getum gerðum einhverju hugalund, vegna þess að [1:09:44] rafmagn ræður því hvort að [1:09:46] það sé lífanlegt í húsinu. [1:09:48] Þar sé að geturu kelt á sömrin [1:09:50] og getur hitt á veitur. [1:09:52] Það er ekki þannig hérna hjá okkur. [1:09:54] Þannig að [1:09:56] hérna aðgengi að vatni skiptir [1:09:58] gríðarlega miklu máli. [1:10:00] Það er ekki alltaf á allstaðar [1:10:02] mikið aðgengi að vatni. [1:10:04] Ef það er eitthvað sem við höfum aðgengi, [1:10:06] þá er það vatn og kæling. [1:10:08] Þannig að [1:10:10] þetta virkar skrítið [1:10:12] fyrir okkur, en þetta er stór [1:10:14] risamál í Bandaríkjunum. [1:10:16] Svo er þetta að gagna að vera þarna, [1:10:18] sem er verið að byggja [1:10:20] miklu, miklu stærri heldur en við. [1:10:22] Í íslensku er þetta að gagna að vera bara í svo litlum [1:10:24] táinn á þessu. [1:10:26] Þetta er bara heilu breyðunar af skemmum [1:10:28] sem eru við að reysa, [1:10:30] 500 megawatt að gagna að vera, [1:10:32] ég veit ekki hversu mörg þúsund lítra [1:10:34] vatni í vöskælingu það tekur, [1:10:36] en það er gríðarlegt magn af vatni, [1:10:38] og hérna [1:10:40] og það er ekkert ofgnótt af vatni [1:10:42] allstaðar í Bandaríkjunum. [1:10:44] Þannig að þetta er meiri háttar [1:10:46] pólitískt mál, og þetta eru, [1:10:48] eins og sé, bæði demókratar og repúblikanar. [1:10:50] Og það var, ég er að reyna mun [1:10:52] að það var sko [1:10:54] repúblikani sem að vann [1:10:56] ríkistjóraprófkjör [1:10:58] bara á grundvelli þess að hún var [1:11:00] úti hérna gagna að vera. [1:11:02] Það var hennar mandra, [1:11:04] og hún verður líklega ríkistjóri [1:11:06] bara fyrir mitt litla líf, man ekki. [1:11:08] Þetta eru áföllistómur yfir okkur. [1:11:10] Hún munum við ekki allt [1:11:12] að hérna, einhverstaðar í miðríkinu, [1:11:14] að hérna Missouri [1:11:16] eða einhverstaðar á líka stað, [1:11:18] að hérna, það var þannig. [1:11:20] Og þetta er bara, þetta er þvert af flokka. [1:11:22] Og þetta er risamál, [1:11:24] og Trump [1:11:26] er að veðja á þetta, vegna þess að [1:11:28] hann líka búinn að fá [1:11:30] Sáda til þess að fjárfesta [1:11:32] gríðarlega inn í þessum gagnavera- [1:11:34] og gerfugreindarinn í Bandaríkjunum. [1:11:36] Svo að, og það eru [1:11:38] tengdasonurinn [1:11:40] og sinnarnir líka. [1:11:42] Þannig að hérna, [1:11:44] og önnur, sko, börn ráðherra [1:11:46] ríkistjórnarinnar [1:11:48] komnir inn í einhver leik. [1:11:50] Þannig að [1:11:52] ég get kannski nefnt líka, að því þú sagðir [1:11:54] aðan Fríðjónu að hann er því stað [1:11:56] sem að er mestan partreytt. [1:11:58] En það var þú eitt kostningaloforð [1:12:00] sem að stóð ekki byggt. [1:12:02] Hann neitaði því nefnilega [1:12:04] að hann ætlaði að framkvæma þetta [1:12:06] project, [1:12:08] project 2025. [1:12:10] Hann tverrtók fyrir það [1:12:12] að þetta væri alls ekki hans stefnum skrá, [1:12:14] og síðan verður meiri hluti að búin að framkvæma þetta allt. [1:12:16] Er það ekki rétt? [1:12:18] Jújú, ég meina á enni í hans ríkistjórn eru menn [1:12:20] sem sömdu þetta [1:12:22] verkefni og skrifuðu. [1:12:24] Síðan hefur hann bara gengið í rauninni [1:12:26] svo langt að [1:12:28] það greinilega gengur fram [1:12:30] af miklu meiri hluta Bandaríkjamanna. [1:12:32] Já, og það er [1:12:34] sko pentullinn söfblast, [1:12:36] og það er það sem gerist alltaf, [1:12:38] og sérstaklega því veist, vegna þess að maður er búinn að fylgjast með [1:12:40] pólítík í Bandaríkjunum lengi. [1:12:42] Ég held að [1:12:44] kostningamyndin, El Sayed, [1:12:46] og hérna [1:12:48] og margra annara [1:12:50] svona vinstri manna í [1:12:52] Bandaríkjunum, sem hefði verið óhugsandi [1:12:54] fyrir [1:12:56] 10 árum síðan, [1:12:58] er bein afleiðing af því [1:13:00] af stefnu Trump. [1:13:02] Og hvernig hann [1:13:04] hæða sér, [1:13:06] og ég er þeirra skoðunar að [1:13:08] Bandaríkin muni [1:13:10] söfblast lengra til vinstri [1:13:12] á bandarískan [1:13:14] mælikvarða heldur [1:13:16] en nokkurtímann áður, [1:13:18] í kjölfar þessarar [1:13:20] stjórnartíðar. [1:13:22] Og það er það sem að, sko, [1:13:24] sumir svona, [1:13:26] þeir sem hafa verið að afsaka Trump [1:13:28] og hérna að segja hann sé betri en Harris [1:13:30] og eitthvað slúð. [1:13:32] Hérna, áttu að segja ekki á [1:13:34] er að afleiðingin af því [1:13:36] fyrir sko hægrið um allan heim [1:13:38] er að það kemur vinstribilgja. [1:13:40] Það er mín skoðun, [1:13:42] og þess vegna er ég eindreginn andstæðingur [1:13:44] ekki bara þess vegna, [1:13:46] en það er eina ástæðan fyrir því ég hef haft [1:13:48] mikinn fyrirvara á því að [1:13:50] þetta stjórnlendur hægri, sem að Trump er, [1:13:52] takandi stöðu í fyrirtækjunum. [1:13:56] Hvers konar frjálshyggjum? [1:13:58] Annað hvort hægri maður er það? [1:14:00] Hann er ekki frjálshyggjum maður. [1:14:02] Nei, nei, ég veit það, en það er fyrsta frjálshyggju [1:14:04] í raun og veru út um allan heim sem, sko, [1:14:06] sem að það verður einmitt. [1:14:08] Þetta er mjög aðrikilsveit, [1:14:10] sko, með sveiflurnar [1:14:12] og mögulegan uppgang [1:14:14] vinstribloksins í [1:14:16] demókrataflokkunum. [1:14:18] Við verðum náttúrulega reyndar að hafa hugað [1:14:20] vinstri öfgamenn í Bandaríkjunum, [1:14:22] þeir eru nú með svona stefnusveipað [1:14:24] eins og sjálf hún hræður á mörðurlöndunum. [1:14:26] En [1:14:28] og Obama var á stefnuskrá, fyrir geð. [1:14:30] Obama var á stefnuskrá að hafa, sko, [1:14:32] merit pay fyrir kennara, [1:14:34] þar sem að kennarar fengu greitt, [1:14:36] sko, fengu bónus ef nemendunum gekk vel. [1:14:38] Þetta var vinstrimaðurinn [1:14:40] í hérna. [1:14:42] Og þetta var hann, sko, hann innlit þetta ekki [1:14:44] vegna þess að það voru [1:14:46] hann staðfesti þetta í kennarasambandi [1:14:48] í Bandaríkjunum. [1:14:50] Varandi pendulinn, [1:14:52] að hérna [1:14:54] hefði áhrif á kostningar í Kanada [1:14:56] og Ástralíu. [1:14:58] Það verður sagt, [1:15:00] ég held að það hefði verið jafnvel víðar. [1:15:02] En við vorum með kostningar núna um helgina [1:15:04] þar sem að Oscar [1:15:06] Trump vann, [1:15:08] AFD í [1:15:10] Þýskalandi vann þar kostningarsýkur, [1:15:12] sem að hérna á [1:15:14] kostningafundum er útvarp að [1:15:16] ræðum frá Elon Musk [1:15:18] og J.D. Vance. [1:15:20] Var sérstaklega verið að ræða hann á flokki [1:15:22] í munnjan hérna fyrir árið síðan, núna. [1:15:24] Það eru þetta ávikið efni, [1:15:26] þetta var nú í einu [1:15:28] af hérna fylgjum. [1:15:28] Þýskaland segi ég, [1:15:30] þeim er að vísa spáðkóða, [1:15:32] gengi líka í næstu þingkosningum. [1:15:34] Ef þeir fá þar 30%, [1:15:36] væri það auðvitað ávikið efni. [1:15:38] En það skipti enn meira máli, [1:15:40] hvernig aðrir bregðast við því. [1:15:42] Menn hafa náttúrulega verið að reyna í Þýskalandi [1:15:44] að útloka þá [1:15:46] með samsteypustjórn [1:15:48] Kristilegra og Grænna. [1:15:50] Það [1:15:52] bara [1:15:54] er ekki góðan árangur í þessum kostningum. [1:15:56] En spurningin er hvað á að gera, [1:15:58] og [1:16:00] ég minni nú [1:16:02] aðeins og ég hef gert áður, sko. [1:16:04] Við höfum áður í evrópskri sögu [1:16:06] verið með mjög öfluga [1:16:08] andkerfisflokka, kommúnistaflokkana í Frakklandi [1:16:10] og Ítalíu, sem að [1:16:12] ég sá ítalski fóri yfir 30% í kostningum. [1:16:14] Þeir voru bara útlokaðir alla tíð [1:16:16] og það gekk. [1:16:18] Ég held nú [1:16:20] að aðalmálið sé það að [1:16:24] að bæði miðju [1:16:26] og hófsamir [1:16:28] vinstri- og hægriflokkar eru að þeir verða að [1:16:30] þeir eiga [1:16:32] lítinn annan kost heldur en reyna útlokun. [1:16:34] Hægriflokkar eru náttúrulega [1:16:36] klassískar hægriflokkar, auðvitað. [1:16:38] Það eru auðvitað freysting fyrir þá [1:16:40] að mynda [1:16:42] stjórnir með, sem sé, [1:16:44] jaðar hægri populista flokkar. [1:16:46] Og það er að gera þetta um allt; við gerum þetta í Danmörku [1:16:48] fyrir 25 árum, sko. [1:16:50] En það eru yfirlýsingar frá hægrimönnum [1:16:52] og í Spáni að vinna með Vox [1:16:54] og það hefur gerst í Hollandi [1:16:56] og það hefur gerst út um allt. [1:16:58] En þannum verður [1:17:00] hérna Kristilegir Demokrataflokkurinn [1:17:02] að vera í ónýtri [1:17:04] fjólubrárri stjórn [1:17:06] með Grænum eða ná fram [1:17:08] okkar hægrimálum með því að taka inn [1:17:10] ultrahægrið. [1:17:12] Og ég held að það sé bara tveimur flokkurinn [1:17:14] hérna, sko. Kristilegir Demokrataflokkurinn [1:17:16] það kann vel að vera, sko, [1:17:18] sem minn, sem þú nefnir. [1:17:20] Þeir eru frekar í Vestur-Evrópu. [1:17:22] Ef við lítum á Vestur-Evrópu síðustu árin [1:17:24] og áratugina, þá eru þeir frekar [1:17:26] undantekning heldur en [1:17:28] regla. Þessir populísta [1:17:30] flokkar hafa ekki komist [1:17:32] í ríkistjórnir mjög mikið. [1:17:34] Og þar sem þeir hafa komist inn [1:17:36] hafa þeir minnst, og kosti [1:17:38] verið rakist úr ríkistjórn [1:17:40] til að snemma. Og nú [1:17:42] er það þannig á Ítalíu, [1:17:44] þar sem Trump tókst nú meiri segja [1:17:46] að móðga með lóni, [1:17:48] sem þá var að slá með [1:17:50] sem hefur setið lengst samfellt [1:17:52] frá styrjaldalokum. [1:17:54] Það var nú [1:17:58] tennilega meiri hluti fórst. [1:18:00] Þá er það nú þessum tíma, [1:18:02] það hefði nú sennilega setið [1:18:04] minna en ár, [1:18:06] en hún hefur [1:18:08] hún á von á kosningum [1:18:10] hefur kosið að fjarlægja [1:18:12] sitt frá, meðal annars vegna [1:18:14] þess hvað hún er óvinsæl á Ítalíu [1:18:16] og í Evrópu. [1:18:18] En hún hefur reynst miklu hófsamari [1:18:20] heldur en margir áttu von á. [1:18:22] Og í svona stjórn [1:18:24] vitringur, [1:18:26] og þegar við tölum um þessa [1:18:28] hægri populista flokka í Evrópu, [1:18:30] þá verðum við að greina [1:18:32] vandlega á milli þeirra sem eru [1:18:34] öfgafyllstir og þeirra sem eru [1:18:36] tiltölulega hófsamir. [1:18:38] Ef við tökum til dæmis Framfaraflokkin í Noregi, [1:18:40] sem venjulega er talinn [1:18:42] hérna, sko, populista flokkur, [1:18:44] þá er hann mjög hófsamur. [1:18:46] En það hefur hann setið lengi [1:18:48] í ríkistjórn með [1:18:50] hægriflokknum í Noregi. [1:18:52] Og hérna, það er engum sem [1:18:54] dettur í hug, held ég, að telja hann [1:18:56] andlýðræðislegan flokk. [1:18:58] Nú hins vegar [1:19:00] á heinum endanum eru þetta [1:19:02] AFD og [1:19:04] Le Pen. [1:19:06] Le Pen hefur nú reynt að aðgreina sig frá [1:19:08] AFD. [1:19:10] Það er ekki að þeir verði verri. [1:19:12] Já, en þetta er líka [1:19:14] áhugaverð sko, að [1:19:16] hvar AFD vinnur þessa miklu sigra [1:19:18] í gamla austurríska landi. [1:19:20] Já, fyrst og fremst, [1:19:22] allra fyrst og fremst, þetta eru þau ríki [1:19:24] að það sem er svona [1:19:26] kannski minni lýðræðishefð [1:19:28] og eru [1:19:30] hluta Þýskalands. [1:19:32] Og það eru svona [1:19:34] erfiðara atvinnuástand [1:19:36] og ákvarðanir [1:19:38] Merkel um að opna landamærin, [1:19:40] svona, já, [1:19:42] fer verð í þá. [1:19:44] Það eru miklu minna, ég tekkaði á það [1:19:46] í Sakslandi, [1:19:48] hérna fjöldi. [1:19:50] Það var rétt náðu sjö prósentum. [1:19:52] Það er nú eiginlega megin regla. [1:19:54] Ég man það því Breitlandi skilur, [1:19:56] því færri útlendingar, því meiri útlendingar. [1:19:58] Nákvæmlega. [1:20:00] En þetta er sami hópur, Trump. [1:20:02] Nákvæmlega. [1:20:04] Vann á 2016. [1:20:06] Þetta sem Diplórapólisins og Hillary kallaði á. [1:20:08] Já, sem var nú eiginlega Diplorabú [1:20:10] fyrir hana. [1:20:12] Þannig að hérna, [1:20:14] já, það sem að mér finnst að vera áhugavert [1:20:16] er til dæmis, [1:20:18] fyrir að bjarga blæki af Le Pen, ef hún vinnur, [1:20:20] verður hún, sko, fer hún [1:20:22] með stjórnarleiðina ef hún vinnur á [1:20:24] forsetakostningunum á næsta ári? [1:20:26] Fer hún [1:20:28] með stjórnarleiðina, [1:20:30] eða verður hún eitthvað [1:20:32] sko, eitthvað [1:20:34] eitthvað allt annað? [1:20:36] Því að sko, það er auðvelt að sitja [1:20:38] í stjórnarandstöðu [1:20:40] og vera alltaf reyðiflokkurinn [1:20:42] að hrópa. [1:20:44] Og við höfum kannski nært ágætlega [1:20:46] æmi um [1:20:48] flokk sem að sko var reyður í minni hluta, [1:20:50] og hérna síðan er komin [1:20:52] í meirihluta og þarf þá að taka ábyrgð [1:20:54] á aðgerðum sínum. [1:20:56] Og þá fjara rúnan honum [1:20:58] mjög rætt, þannig að [1:21:00] hérna annað hvort fjara rúnan honum, eða þá [1:21:02] við komum til að verða aðeins ábyrgari, [1:21:04] og hérna, og tala með öðru, við segja hætti, [1:21:06] eins og með stjórnarandstöðu. [1:21:08] Ég veit ekki hvað gerist ef að Marine Le Pen [1:21:10] verður sigrar. [1:21:12] Það er meiri andrúmsloft fyrir [1:21:14] Evrópusambandið, það er held ég, [1:21:16] hérna, og bara á Evrópusamstarfið, [1:21:18] í raun og veru. [1:21:20] En [1:21:22] en hérna, [1:21:24] verður hún, sko, [1:21:26] fransk útgáfa af AFD? [1:21:28] Ég [1:21:30] þetta er mjög góðar spurningar [1:21:32] og ég er ekki heldurlega einn viss um [1:21:34] svarið, sko. [1:21:36] Hins vegar, sko, ef að [1:21:38] við erum nú hér í [1:21:40] hérna hinu, dokk, [1:21:42] inn í dokkusviðum, [1:21:44] en vinnur, og hún [1:21:46] fer á meirihluta línuna, [1:21:48] þá er nú ekki víst að það þurfi að hafa [1:21:50] að Evrópusambandið þurfi endilega [1:21:52] að hafa mjög miklar áhyggjur, [1:21:54] því að meirihluti hefur nú bara reykist [1:21:56] príðilega í Evrópusambandinu. [1:21:58] Þá að hún hefur sín tim að sko vilja að [1:22:00] að hérna Ítalía gangi úr ESB, [1:22:02] og í raun og veru eftir Brexit [1:22:04] þá var allir, eða minnstakvæmst þeir [1:22:06] sem ég man eftir, populista flokkar, [1:22:08] í Vestur-Evrópu, [1:22:10] sem töluðu fyrir því að [1:22:12] þeirra lönd gengu úr [1:22:14] ESB, þegar það var skipt um stefnu, [1:22:16] og segja núna í staðinn að [1:22:18] eigum að vera í ESB, við þurfum bara að beita [1:22:20] okkur innan ESB til að reyna [1:22:22] að breyta bandalagsins. [1:22:24] En ef að hún hins vegar [1:22:26] tæki upp AFD stefnu [1:22:28] og væri forsetti í Frakklandi, [1:22:30] að þá væri ekki bara [1:22:32] Evrópusambandið heldur Evrópa [1:22:34] og lýðræðið [1:22:36] í Vestur-Evrópu [1:22:38] í verulegum hættu. [1:22:40] Já, ég hef samt [1:22:42] sko, það kemur manni mjög óvart [1:22:44] að sko að [1:22:46] franskt lýðræði hefði myndað leggjast af [1:22:48] bara við það að [1:22:50] Marine Le Pen væri forseti. [1:22:52] Já, Frakkar eru þá að mér á nú kjönd [1:22:54] á fyrsta ári stjórnmálahröðun [1:22:56] hjá ónefndum prófessor, [1:22:58] að Frakkar skiptum um stjórnkerfi [1:23:00] eins og aðrar þjóðir [1:23:02] skiptum um ríkisstjórnir. [1:23:04] Já, já. [1:23:06] Og það eru líka mjög rík byltingar í Frakklandi. [1:23:08] Já, já. [1:23:10] Það verður endur tekið síðan við aðra nefndu. [1:23:12] Mér er mjög klárt. [1:23:14] En hins vegar er það, [1:23:16] því að ég er nú svo mikil pólitík í hana alltaf, [1:23:18] að taka undir [1:23:20] fróðleik og óhugsandi næringu, sem að ef [1:23:22] við ætlum að penna með þetta kvorsinn, [1:23:24] þá munum við það á meirihluta línu. [1:23:26] Já, ég eins og segja, ég bara, þú veist, [1:23:28] maður vonar auðvitað að [1:23:30] þú veist, það hefði mikil gæti á Ítalíu [1:23:32] þá gerist þetta [1:23:34] með þessi í Finnlandi, [1:23:36] að populista flokkur fór í stjórn, [1:23:38] og þá tapaði fylgi [1:23:40] og þá var það líka til, sko, [1:23:42] róttækari flokkur til hliðar. [1:23:44] Þegar að fara að reyna að ná inn [1:23:46] á miðjuna til þess að stækka, [1:23:48] þá verður til flokkur hægra megin við það. [1:23:50] Já, bara leið og hann komst inn í sveitarstjórnir, [1:23:52] og þá þurfti að fara að sýna ábyrgð, [1:23:54] þá sprakk blæðir hann, sko. [1:23:56] Já, þetta er líka ekki þetta. [1:23:58] Þetta gerist líka núna bara á dögunum, [1:24:00] eða fyrir fánum mánuðum, [1:24:02] sko, fyrir meðvarðandi reform í Bretlandi. [1:24:04] Reform er náttúrulega [1:24:06] mjög áhugaverður; hann fór fyrir [1:24:08] 30% í skoðanakönnun, [1:24:10] nú er hann kominn niður í ríflega 20%. [1:24:12] Minni hækkanir. [1:24:14] En þeir unnu líka, sko, stóran sigur í sveitarstjórnarkostningunum í fyrra. [1:24:16] Nákvæmlega, nákvæmlega. [1:24:18] Það þurfti að taka við völdum á svum staðar [1:24:20] og sýna ábyrgð, og þá allt í einu [1:24:22] og svo kom bara í þér Þörung Karlson, [1:24:24] sko, að þarna voru menn sem hefðu ratað á lista [1:24:26] sem að voru kannski með dóma á bækinu, [1:24:28] og hitt og þetta og alls konar vesen [1:24:30] sem enginn hefði farið í að rannsaka. [1:24:32] Það er náttúrulega kosturinn við það [1:24:34] þegar andlýðræðislegir [1:24:36] populista flokkar [1:24:38] komast til valda, [1:24:40] að þá fá kjósendur að sjá [1:24:42] hvernig þeir líta út [1:24:44] þegar þeir eru í stjórn. [1:24:46] Það er stundum dýrt. [1:24:48] Reform í Bretlandi passar sig á [1:24:50] minna, [1:24:52] en það er svolítið öðruvísi með AFD, [1:24:54] sem er bara stolt og ánægt, [1:24:56] við þessi tengsl. [1:24:58] Þannig að það er svolítið mullar á því. [1:25:00] Og þeir vinna hana góðan sigur. [1:25:02] Þannig að áhrifin sem menn voru að spá í [1:25:04] fljótlega eftir að Trump [1:25:06] var kominn, að hann hefði áhrif [1:25:08] á kostingarnar í Kanada [1:25:10] og Ástralíu og fleiri stöðum, [1:25:12] að það er eins og þetta sé [1:25:14] eitthvað fyrstu kostingarnar [1:25:16] sem við sjáum [1:25:18] að Trump sé eiginlega að vinna. [1:25:20] Þannig að Orban tapaði í. [1:25:22] En hann er samt vinsælli í Austur-Evrópu [1:25:24] heldur en í Vestur-Evrópu. [1:25:26] Umtalsvert. [1:25:28] Og þetta er náttúrulega gamla austurríska land [1:25:30] en engin má alltaf gleyma því. [1:25:32] Nei, nei, þannig að þetta verður. [1:25:34] Já, já. [1:25:36] En málið er, sko, þú veist, stjórnmálamenn [1:25:38] verða samt að svara [1:25:40] í Evrópu, verða að svara [1:25:42] ó- og nægju kjósenda. [1:25:44] Þetta er ekki einhver tómarúm. [1:25:46] Þetta er ekki bara, þú veist. [1:25:48] Þetta er ekki flokkatnir. [1:25:50] AFD fær fylgi vegna þess að [1:25:52] kjósendahópar eru óanaðir. [1:25:54] Þeir eru óanaðir með kjör sín, [1:25:56] þeir eru óanaðir með áhrif sín á [1:25:58] stjórnlíf. [1:26:00] Gamlu flokkunum og valdasetinu sjónar bara [1:26:02] auðveldum, það er bara eitthvert. [1:26:04] Þetta er fólksleg. [1:26:06] Já, ég held að þetta sé ekki alveg svona einfalt. [1:26:08] En hérna, [1:26:10] þú veist, með þína kenningar [1:26:12] og aðra [1:26:14] hafa aðrar kenningar. [1:26:16] Það er velferðarkerfið í þessu löndum, [1:26:18] með því að lækka skatta á fyrirtæki og fjármagn, [1:26:20] og það sé innleiðsni. [1:26:22] Íðurskurður, þannig að fólki lifir inn í samfélaginu. [1:26:24] Og það sjónar mér að það sé raun. [1:26:26] Það er ekki hægt að segja að Þýskaland sé. [1:26:28] Góðsenn landkapitalismi. [1:26:30] Það er mjög erfitt að reka þar fyrirtæki. [1:26:32] Og segja upp fólki. [1:26:34] Og fyrirtæki. [1:26:36] Raun og veru að flýja þaðan. [1:26:38] Vegna þess að þeim finnst erfitt að starfa innan. [1:26:40] Þessa stífa vinnumódel sem er í Þýskalandi. [1:26:42] Ef við komum aftur að. [1:26:44] Þessum sterku. [1:26:46] Tilneyingum. [1:26:48] Undan hvarina ára. [1:26:50] Að stjórnarflokkar. [1:26:52] Almennt tapa kostningum. [1:26:54] Þá gerir það bæði. [1:26:56] Í löndum þar sem að er öflugt. [1:26:58] Velferðarkerfi og í löndum. [1:27:00] Þar sem er ekki eins öflugt. [1:27:02] Velferðarkerfi og kannski. [1:27:04] Óþægilegasta spurningin. [1:27:06] Er þú. [1:27:08] Hvort að núna þegar að. [1:27:10] Tíminn líður svo rætt. [1:27:12] Að kjósendur. [1:27:14] Hafa tilneyingu til þess. [1:27:16] Að vera of heimtufrekir. [1:27:18] Gagvart stjórnvöldum. [1:27:20] Þar að segja að þeir séu að gera kröfur. [1:27:22] Um sífellt betri lífskjör. [1:27:24] Sem að stjórnvöldin. [1:27:26] Geta í rauninni ekki. [1:27:28] Komið á móts við. [1:27:30] Og þá fellur þeir bara. [1:27:32] Hverja stjórnun á fætur. [1:27:34] Þannig að það er alveg samankvöst að það er hægri stjórn. [1:27:36] Eða vinstri stjórn. [1:27:38] En það eru þetta mjög mikilvægt. [1:27:40] Að Fríðjón nefndi að. [1:27:42] Að hérna. [1:27:44] Að sko populist. [1:27:46] Þannig þeir eru að jarðvegur. [1:27:48] Er ekki síst fólk sem að. [1:27:50] Stendur til að ylla. [1:27:52] Og þannig að mikill. [1:27:54] Ójöfnuður getur. [1:27:56] Itt undir populismann. [1:27:58] Og. [1:28:00] Þar er hópur. [1:28:02] Þó ég sé að tala. [1:28:04] Það er bara fólk sem er lært að stjórnvöld. [1:28:06] Er ekki að þjóna okkur. [1:28:08] Það er bara fólkið í riðbeltonum í Englandi. [1:28:10] Eða riðbeltonum í Frakklandi. [1:28:12] Sem kemur bara með. [1:28:14] Menntaða niðurstöðu. [1:28:16] Stjórnarstjórnan undan fyrir 30-40 ár. [1:28:18] Hefur ekki hjálpað okkur. [1:28:20] Ekki minni fjölskyldur. [1:28:22] Og þá kemur það að frekar kýsi. [1:28:24] Rugglokallhaldur við líðara. [1:28:26] Ég búið þá því nú lofað. [1:28:28] Sko stórfældum kratisma í Rauðabellinu. [1:28:30] Já, já, já. [1:28:32] Já, já. [1:28:34] Já, já. [1:28:36] En letti í smá vissinni COVID. [1:28:38] Þetta er raunveruleiki í þessum löndum. [1:28:40] Að það er æstarri hluti. [1:28:42] Í kjósenda. [1:28:44] Sem upplifa sér svikna. [1:28:46] Af stjórnvöldum. [1:28:48] Undanfanna ára 10. [1:28:50] Já, en þegar þú skoðar þetta smári. [1:28:52] Þá verðum við líka að hafa í huga. [1:28:54] Hvað er þessi hópur. [1:28:56] Sem að raunverulegu. [1:28:58] Hefur það skýtt. [1:29:00] Og hefur fullkomnar efnislegar ástæður. [1:29:02] Til þess að vera óánægður. [1:29:04] Með að stjórna. [1:29:06] Skaffiði með ekki nógu góð tjörn. [1:29:08] Nó fyrir að vera það tipping point. [1:29:10] Hvað er hann stór. [1:29:12] Nó til þess að verða tipping point. [1:29:14] Sem er verið eins og í. [1:29:16] Kjörtamönnum í Bandaríkjunum. [1:29:18] Það getur verið það. [1:29:20] En hins vegar er óánægjan. [1:29:22] Sjáum við óánægðina líka. [1:29:24] Mjög ríka. [1:29:26] Meðal kjósenda. [1:29:28] Sem að ekki eru í þessum hópum. [1:29:30] Sem að koma vest út úr samfélaginu. [1:29:32] Og við sjáum það. [1:29:34] Til dæmis á fylgjum. [1:29:36] Ekki í krataflokkana. [1:29:38] Til dæmis bæði hér. [1:29:40] Og í nágrannlöndunum. [1:29:42] Að þeir hafa breyst frá því. [1:29:44] Að vera flokkar sem hafðu. [1:29:46] Yfirnefandi fylgjum hjá. [1:29:48] Verkalýðsstéttinni. [1:29:50] Yfir í það að vera sterkastir núna hjá. [1:29:52] Menntamönnum. [1:29:54] Og opinberum starfsmönnum. [1:29:56] Já, og opinberum starfsmönnum líka. [1:29:58] Ég er að þetta að þú skoðar. [1:30:00] Hérna fylgið við Trump. [1:30:02] Að þá varu Trump með sáralítið fylgi. [1:30:04] Til dæmis í New York. [1:30:06] Og afd er með. [1:30:08] Sáralítið fylgi í Hamburg. [1:30:10] Og sáralítið. [1:30:12] Og það sem finnst mér oft skrítið þegar. [1:30:14] Mennir eru einnig að flytja þessa. [1:30:16] Riðbeltispólitík til Íslands. [1:30:18] Það er ekkert riðbelti á Íslandi. [1:30:20] Þannig að við erum miklu líkari. [1:30:22] Í pólitík Hamburgar, London og New York. [1:30:24] Þar sem að reform, afd. [1:30:26] Og Trump mjóta í leinskins fylgis. [1:30:28] Ég sko. [1:30:32] Það er mjög svo ægilegt á meðflóknum. [1:30:34] Að reyna að flytja þetta inn. [1:30:36] Svo að Trump nýtis hans um að. [1:30:38] Heilmikiðs fylgis í New York ríki. [1:30:40] Þegar leiðin komin út fyrir borgina. [1:30:42] Þá nýtur hann bara heilmikiðs fylgis. [1:30:44] Og regluflokkana er almennt. [1:30:46] Þannig að hérna, og þeir hafa mjög. [1:30:48] Sterkasta stöðu á fylgistinginu. [1:30:50] Eða ríkistinginu í New York ríki. [1:30:52] Þannig að sko þetta. [1:30:54] Þetta er rural urban líka. [1:30:56] Þetta er hérna. [1:30:58] Og þetta er verslunarþjónusta og framleiðsla. [1:31:00] Og þar sér þið ekki sögblun að. [1:31:02] Ástæða fyrir hérna góðu gengi Trumps. [1:31:04] Hafi verið það lástéttist nýrið smiðunum. [1:31:06] Það sér þið bara að þú ættir að fara inn. [1:31:08] Í djúbriðbeldi til þess að finna þá. [1:31:10] Það hefur aldrei gestið. [1:31:12] Í New York, sko. [1:31:14] Og það er ekki að gera þetta í Hamburg. [1:31:16] Og það er ekki að gera þetta í London. [1:31:18] Nei, það er alveg rétt, það gerist ekki í, sko. [1:31:20] Það gerist ekki í stóru borgunum. [1:31:22] Það sem að, sko, lástéttin er. [1:31:24] Eða bara rasistar. [1:31:26] Og fólk sem að. [1:31:28] Sko þetta er svona einn kvítalæri. [1:31:30] Millistjétt og lástjétt. [1:31:32] Sem að er. [1:31:34] Með lágt menntunastig. [1:31:36] Kaust demokrata út af því að. [1:31:38] Þau voru í verkalýðsfélögum. [1:31:40] Í kólanámunum. [1:31:42] Og í bílaverksmiðunum. [1:31:44] Og stálverksmiðunum. [1:31:46] Í Pennsylvania. [1:31:48] Og Detroit og svo framvegis. [1:31:50] Sem að, sko, demokratar. [1:31:52] Gengu að vísu. [1:31:54] Það er að tala það, sko, 30 áttur í tíma. [1:31:56] Já, ég meina þeir gengu að vísu alveg þánga til 2016. [1:31:58] Læriðu það að segja. [1:32:00] The hard way. [1:32:02] Að þeir gátu ekki að genga þessu fólki að vísu. [1:32:04] Kratar og demokratarnir í raun. [1:32:06] Í Svöðum og Klemmu. [1:32:08] Og kratararnir í Vestur-Evrópu. [1:32:10] Og í nýlæri bók. [1:32:12] Sem að hann skrifaði. [1:32:14] Nú meðal annars. [1:32:16] Er eitt eftir því hann Thomas Piketty. [1:32:18] Og fjallar um sem sé. [1:32:20] Kostningar í. [1:32:22] Einhverjum. [1:32:24] 50 lýðræðisríkum. [1:32:26] Sem sé 1950. [1:32:28] Og það er. [1:32:30] Það er þetta samanburðarannsókn. [1:32:32] Á 50. [1:32:34] Fullvaldaríkum. [1:32:36] Ekki um Bandaríkin. [1:32:38] Og þar kemur í ljós að. [1:32:40] Ef þú skoðar. [1:32:42] Sko hæri og vinstri. [1:32:44] Kostningum eftir. [1:32:46] Tegjum. [1:32:48] Að þá hefur lítil breyting. [1:32:50] Verið á því að það eru ennþá. [1:32:52] Þeir tegjum hæstu kjósa til hæri. [1:32:54] Í miklu ríkari mæli heldur en hin. [1:32:56] Hins vegar ef þú skoðar. [1:32:58] Menntun, þá hefur þetta snúist. [1:33:00] Algjörlega við. [1:33:02] Fyrir 50 árum. [1:33:04] Eða 70 árum. [1:33:06] Þá var það almenn. [1:33:08] Tilneying að þeir sem voru með mikla. [1:33:10] Menntun, þeir kjósa mön. [1:33:12] Meira til hæri heldur en þeir sem voru með. [1:33:14] Lítla menntun. Núna. [1:33:16] Er það annað hvort og engin mönur. [1:33:18] Eða þar sem mönur er, þá eru þeir sem. [1:33:20] Hafið verið með langa skólagöngu. [1:33:22] Þá kjósa þeir meira til vinstri. [1:33:24] Heldur enn til hægri. Þannig að. [1:33:26] Þetta er ekki eitthvað sem hefur bara verið. [1:33:28] Að gera alltaf á Íslandi eða í. [1:33:30] Bandaríkjunum eða í Skandinavíu. Þetta. [1:33:32] Er almenn tilneying. [1:33:34] Í lýðræði þessara ríkja í. [1:33:36] Veraldinni. Já, já. [1:33:38] Ég mitt og það stemmir. [1:33:40] Algjörlega við Bandaríkin. Og svo er sko. [1:33:42] Kenya, sem þetta. Það sem er áhugavert líka við. [1:33:44] Bandaríkjun, er sko að. [1:33:46] Ken verðist þér að. [1:33:48] Reysa mjög stóran faktor líka. [1:33:50] Að sérstaklega með alveg ungs fólks. [1:33:52] Að ungar konur kjósa demokrata. [1:33:54] Ungir kallar. [1:33:56] Kjósa republikana í miklu meira mæli. [1:33:58] Heldur en þeir gerðu kannski, heldur ungt fólk gerði á þeim. [1:34:00] Og það geti verið. [1:34:02] Þú veist við getum fabulerað um. [1:34:04] Einhver áhrif, þú veist hérna. [1:34:06] Joe Rogan eða Manosphere eða eitthvað svolítið. [1:34:08] Sko, Rogan sem reyndar stundi. [1:34:10] Og líst yfir stuðningi við Bernie Sanders. [1:34:12] Áður en að svisa þetta til Trump, sko. [1:34:14] Þannig að hérna. [1:34:16] Og stundum eru, sko, mörgin. [1:34:18] Milli þessar að tekja að hópa. [1:34:20] Sko, sérstaklega í Bandaríkjunum. [1:34:22] Ekki svo. [1:34:24] Skýr. [1:34:26] Að hérna að þú getur kosið Bernie Sanders. [1:34:28] Í einum kosningum. [1:34:30] Og skipt séðan yfir. [1:34:32] Í Donald Trump í næstu. [1:34:34] Já, þegar þú sérð. [1:34:36] Með ólíkar. [1:34:38] Ólíkar pólitík, sko, þá talaðir svolítið. [1:34:40] Svirpaðan máta. [1:34:42] Já, já og það er talað um kerfið. [1:34:44] Greina vandamál með sama hætti, en lausnir. [1:34:46] Eru aðrar. [1:34:48] Og það er bara. [1:34:50] Ælilegt í pólitík, sko. [1:34:52] Ólíkir stjórnmálamenn. [1:34:54] Geta greindt að vandanum. [1:34:56] Þegar það kemur populískur. [1:34:58] Vinstri maður í Bandaríkjunum. [1:35:00] Sem hefur meiri sjarma heldur en. [1:35:02] Heldur en. [1:35:04] Margir aðrir pólítíkusar. [1:35:06] Þá heldur ég að verði ein áhugaverðasta. [1:35:08] Spurningin. [1:35:10] Alexandria Ocasio-Cortez. [1:35:12] Eða AOC. [1:35:14] Hún er sjarmerandi en hún er. [1:35:16] Of ung og of umdeild. [1:35:18] En hérna. [1:35:20] Ef það kemur vinstri sinnaður. [1:35:22] Hérna. [1:35:24] Svona mandami. [1:35:26] Sem að getur samt sem að bókað sér fram til forsetta vegna. [1:35:28] Það getur það ekki. [1:35:30] Sjarmerandi. [1:35:32] Það held ég að finnst mér á. [1:35:34] Það var náttúrulega umdeildur. [1:35:36] Var það sem hefur vinstri með fá. [1:35:38] Því að Trump er ekki umdeildur. [1:35:40] Hann er populist. [1:35:42] Ef þú sagðir að hann væri veikleikahen. [1:35:44] Eða hann væri umdeildur. [1:35:46] Trump mutu örugglega að segja. [1:35:48] Að það væri sæðriki sinn að vera umdeildur. [1:35:50] Já, ég held það, sko. [1:35:52] Ég held það frekar að segja hún sé umdeildari. [1:35:54] Með allt demokrata. [1:35:56] Með republikana, hann bara spilaði leikinn. [1:35:58] Gríðarlega vel þegar hann var fyrst kosinn. [1:36:00] Hann fekk alltaf... [1:36:02] Demokrata eru náttúrulega mjög klopmir. [1:36:04] Og það er alls ekki víst. [1:36:06] Að þeir geti verið helst eftir að bak. [1:36:08] Við sjáum núna. [1:36:10] Sko það eru eiginlega tvær línur í demokrata. [1:36:12] Blokkin, annars vegar þeir sem telja. [1:36:14] Higgilega að færa að vera nálagsmiðjunni. [1:36:16] Og hins vegar þeir eins og mandamir. [1:36:18] Og hún. [1:36:20] AOC. [1:36:22] Sem að segja, heyrðu, svarið við. [1:36:24] Trump er að fara lengra. [1:36:26] Til vinstri. [1:36:28] Eða bjóð upp á eitthvað. [1:36:30] Ekki segja að það var allt fínt fyrir Trump. [1:36:32] Og hérna. [1:36:34] Sko þetta er klassísk. [1:36:36] Strategísk vandamál fyrir stjórnmállokka. [1:36:38] Og venjan hefur. [1:36:40] Yfirleitt verið þannig. [1:36:42] Að það hefur verið skinsamlegt upp á fylgi. [1:36:44] Að fara nær miðjunni. [1:36:46] Hins vegar höfum við nokkur dæmi. [1:36:48] Um það. [1:36:50] Að það hafa skapast þannig kringumstæður. [1:36:52] Að það er vænlegra til fylgis. [1:36:54] Að fara annað hvort lengra til vinstri. [1:36:56] Eða lengra til hægri. [1:36:58] Og spurningin núna er. [1:37:00] Er kannski þannig tími. [1:37:02] Eins og Fríðjón, hún var kannski aðeins að hýtta að. [1:37:04] Að svona róttækir vinstri. [1:37:06] Menn á bandarískan vísu. [1:37:08] Það er að segja skandinaviskir kratar. [1:37:10] Eigi séns í einhverjum kostningum. [1:37:12] En hingað til í hérna frambósi málum. [1:37:14] Hérna demokrata, þá sýnist mér að. [1:37:16] Hún, hann hafi orðið ofan á. [1:37:18] Það er að segja að í mörgum stöðum. [1:37:20] Hafi það verið miðjumennitir sem hafa unnið prófkur. [1:37:22] Og líka á mörgum. [1:37:16] Staður hafa vinstrimenninni. [1:37:18] Unnið prófkur. [1:37:20] Sem er ekki dóskilalegt að bara sum svæði. [1:37:22] Þannig að það er bjóðið á vinstri vinir. [1:37:24] Annar staðar er það ekki klúgt. [1:37:26] Ég minna hann hérna, [1:37:28] Ellsayed. [1:37:30] Ellsayed hérna í [1:37:32] Missikan. [1:37:34] Hann vann fyrst og fremst, [1:37:36] hans stuðningur var með [1:37:38] í háskólabæjónum. [1:37:40] Maður sá það þegar maður fór á henni, [1:37:42] meðan hún nöyt fylgis kerfi sinns. [1:37:44] Og hérna, það munaði aðfisklega [1:37:46] litlu. [1:37:48] Þannig að hérna, [1:37:50] sko, [1:37:52] mín [1:37:54] sko tilfinning er svo að það verði mjög erfitt [1:37:56] fyrir mjög vinstri menn að hann [1:37:58] verði forseta frambjóðandi í Bandaríkjunum [1:38:00] núna næst að koma fram. [1:38:02] Þó að [1:38:04] sko hérna, [1:38:06] og [1:38:10] demókratar eigi það til að [1:38:12] vilja spila of [1:38:14] safe. [1:38:16] Þeir fylgdu sér á bak við John Kerry [1:38:18] hérna 2004. [1:38:20] Þeir heldur að Bandaríkin voru í stríði [1:38:22] og þá myndu tefla fram stríðsetju [1:38:24] sem að samtsemaður hendi medaljónum. [1:38:26] Hérna, [1:38:28] það gekk nú [1:38:30] ekkert sérstaklega vel. [1:38:32] Hérna, þannig að sko, [1:38:34] ef að þeir, [1:38:36] já, [1:38:38] sko hvað munu þeir gera? [1:38:40] Mín tilfinning er svo að þeir [1:38:42] munu velja einhvern miðjumann sem verður [1:38:44] samtsemaður frekar litlaus og þetta verður [1:38:46] meiri slagur heldur en hérna [1:38:48] þarf að vera, því að þeir ættu að vinna [1:38:50] þessar næstu forsettu kostningar bara [1:38:52] miðað við hvernig eins og ég segi, [1:38:54] pendullinn seflast alltaf. Þetta er svo mikil hringraus. [1:38:56] Ég var þegar ég bjó í Bandaríkjunum, [1:38:58] þá hlustaði ég á hérna [1:39:00] lobbaista republikana [1:39:02] sem var að [1:39:04] hérna að halda ræðu [1:39:06] og tala um sitt starf, og ég var í svona [1:39:08] hérna, [1:39:10] hérna, þetta var svona [1:39:12] semina sem ég fór á, og [1:39:14] hann sagði, já sko, fórstu er í fyrirtekinu [1:39:16] sem ég er að vinna fyrir, hann ræður [1:39:18] alltaf þá sem að töpuðu kostningunum. [1:39:20] Hann ræður alltaf ef að demókratar [1:39:22] eru að vinna kostningar, þá ræður hann republikana. [1:39:24] Því að hann veit að [1:39:26] hann er hérna, það er allir að keppast um demókrata, [1:39:28] en hann veit að [1:39:30] republikanar koma aftur eftir 2 ára eða 4 ára. [1:39:32] Þeir eru miklu ódýrari og miklu þakklátari [1:39:34] fyrir ráðninguna, þannig að þeir verða hotlarar. [1:39:36] Svo, okkarlu langtíma fjársveiting [1:39:38] í minn nákvæmlega. [1:39:40] Og mér finnst þetta svo okkar ágætis, [1:39:42] því að þeir eru [1:39:44] því að eitthvað sem hefur verið aðna lengi. [1:39:46] Fórstu eru reyna að reyna fyrirtekin í Bandaríkjunum [1:39:48] þurfa bara að fylgjast með þessu. [1:39:50] Sko, ringrausan er þannig [1:39:52] að ég veit ekki hvað svo oft ég hef hugsað, [1:39:54] núna er bara komin eitthvað varleg [1:39:56] og meirihluti demókrata, [1:39:58] eða núna er komin eitthvað varleg og meirihluti republikana [1:40:00] næstu 12-15 árin. [1:40:02] Svo bara [1:40:04] gerist eitthvað, bara lífið. [1:40:06] Við langarum að koma einu að viðbútt, [1:40:08] hérna, Trump er í stríði við Íran, [1:40:10] sem hann getur ekki unnið [1:40:12] og veldur honum miklu vandræði með heimafyrir [1:40:14] á óvinnslagsstríði. [1:40:16] Hvernig getur hann [1:40:18] komið sér út úr þessari klípu? [1:40:20] Hann er búinn að gera það oft. [1:40:22] Já, já, ég veit það, hann bara mun hætta [1:40:24] og lísa sig við sigri. [1:40:26] Hann er búinn að gera það oft [1:40:28] og hegsið er búinn að gera það sko 14 sögum. [1:40:30] Ég veit það, en þá bara, þú veist, á einhverju tímpunkti [1:40:32] segir hann nú er komin nóg, við höfum munnið. [1:40:34] Hvernig ætlar hann að lísa sig við sigri? [1:40:36] Áttvarðist á því, [1:40:38] fyrirkostningar, hann verður að kæra fyrirkostningar, [1:40:40] en hann lýsir því yfir, en Hormundsund [1:40:42] verður já eftir lokað [1:40:44] og hann er búinn að skýra það Trumpsund. [1:40:46] Já, já, en ég meina þá, sko, hérna, [1:40:48] hann mun reyna að semja um Hormundsund. [1:40:50] Ég var næstu búinn að segja Trumpsund, [1:40:54] svona, sko, ég lærði hjá honum um. [1:40:56] Þannig að ég er bara að taka allt sem hann segir [1:40:58] og hérna, [1:41:00] og hérna. [1:41:02] Nei, sko, [1:41:04] skinsama leiðin væri að reyna [1:41:06] að semja um Hormundsund, [1:41:08] þannig að hérna, [1:41:10] að oljan flæðir. [1:41:12] Daginn sem að sko [1:41:14] menn trúa því að það sé komin um einhver [1:41:16] varanleg friður, [1:41:18] þá mun hann, hérna, [1:41:20] hérna, þá mun hann [1:41:22] markaði taka við sér [1:41:24] og oljan lækka. [1:41:26] Þannig að hérna, [1:41:28] þannig að hann, ég, [1:41:30] þú veist, [1:41:32] hann náði svo mikið undir því að gera þetta [1:41:34] kannski svona allavega tveim vikum [1:41:36] fyrir kjördag, eins og hann segir sálugur. [1:41:38] Ég meina, það eru tverju okkur, en það sé skipta máli. [1:41:40] Hann þarf að gera þetta svona fjórum vikum [1:41:42] fyrir kjördag, myndi ég halda. [1:41:44] Hérna, og morgun líka að það var [1:41:46] haft eitt sérlenski að [1:41:48] það væri einhver bón til þess að [1:41:50] Rússarnir væri að færa sig í áttin [1:41:52] af því að semja. [1:41:54] Og ef að það yrði raunin, [1:41:56] sko, og það er eittir þess að feð Bandaríkjunum [1:41:58] annarra til Rússlands. [1:42:00] Ég hef maður að segja ei, [1:42:02] hérna, þegar það fór til [1:42:04] annara. [1:42:06] En hérna, þá [1:42:08] þá var [1:42:10] skýringin svo sko að [1:42:12] að Pútín vildi ekki [1:42:14] lenda í [1:42:16] í hérna óvináttum við Trump. [1:42:18] Ef að það gerðist, [1:42:20] og Trump geti þakkað sér [1:42:22] með einhverju mæti, [1:42:24] enn eitt stórsigur, nú séu þetta ekki smál, [1:42:26] að þá geti það náttúrulega [1:42:28] styrkt líka eitthvað svona. [1:42:30] Já, en það skiptir ekki máli fyrir buttuna hjá Bandaríkjunum. [1:42:32] Það er það sem skiptir öllu máli. [1:42:34] Það er alveg rétt. [1:42:36] En það sem hann er að reyna að semja, [1:42:38] milli Rússa og Úkraínu, er bara eitthvað þvægla [1:42:40] sem að maður ekki bara hefur ómúlega [1:42:42] eftir að ganga fram. [1:42:44] Kröfur beggja aðila eru svo stjartfræðilega [1:42:46] langt frá hverju öðru, að þetta er bara máli. [1:42:48] Hann bjóð til einhvern friðarsamning í Gasa [1:42:50] sem er bara þvægla. [1:42:52] Kenningin var svo auðvitað þegar [1:42:54] hann hérna, CIA [1:42:56] efnamæðurinn fór að [1:42:58] það væru engir sko í kringum Pútín [1:43:00] sem þyrðu að segja honum satt. [1:43:02] Og hann myndi trúa einhverju frá Trump. [1:43:04] En hann trúir einhverju sem er í kringum hann [1:43:06] vegna þess að hann er bara [1:43:08] einangraður, [1:43:10] og það þorir enginn að segja honum tvið hann, sko, [1:43:12] vegna þess að það er svona eðli [1:43:14] þeirra svona harfstjóra, að [1:43:16] þeir enda með [1:43:18] eingöngu jámenn í kringum sig, [1:43:20] og í þeim, þar er líkur þeirra [1:43:22] falls falls, sko, á endanum. [1:43:24] Og það við Trumpið eftir Pútín. [1:43:26] Já, ég verð nú eiginlega að segja að [1:43:28] ég vil þó að menn [1:43:30] séu óforbetranlegir [1:43:32] polljónur eins og ég. [1:43:34] Að þá [1:43:36] hvarlega nú að [1:43:38] manni óforlítil svart síni [1:43:40] þegar við erum hér að [1:43:42] tala um Trump, [1:43:44] Pútín og AFD. [1:43:46] Já, já. [1:43:48] En bráðun kemur betri tíð [1:43:50] með blóm í hagan. [1:43:52] Segir Fríðjón, að hann segir að það sé [1:43:54] sveibla? [1:43:56] Það er náttúrulega alveg rétt hjá honum, [1:43:58] og við það er mjög eitt af því sem er [1:44:00] algengast í pólitíku, er sveibla. [1:44:02] Undantekning, við höfum náttúrulega undantekningar [1:44:04] eins og til dæmis áratuga [1:44:06] kratarstjórnir í Skandinávíu [1:44:08] og Svíþjóð sérstaklega. [1:44:10] En það er algjör undantekning, [1:44:12] og það er fyrir bín núna. [1:44:14] Það brotnaði upp [1:44:16] milli 1980, [1:44:18] og síðan hafa bara hægri og vinstri stjórnir [1:44:20] skipst á þar eins og er, [1:44:22] náttúrulega lang algengast [1:44:24] í lýðræðisríkjum. [1:44:26] Herðu, [1:44:28] Ólafur og Fríðjón, takk fyrir að koma, [1:44:30] enga ræða út á Trump. [1:44:32] En við höldum við náframan við rauðaborðann [1:44:34] að skilja í heiminn. Næsti kafli eftir hugna blikk. [1:44:36] Ég heiti Þórildur Þorlefsdóttir. [1:44:38] Á Samstöðinni er fjörugt, [1:44:40] opin, skemmtileg [1:44:42] og gaggrýnin umræða [1:44:44] um allt milli heimsins og jarðar. [1:44:46] Samstöðinn á erindi [1:44:48] en á öll heimili. [1:44:50] Hvar skrá ég mig í áskrift? [1:44:52] Samstöðin.is. [1:45:06] Já, komið sæl. [1:45:08] Umræða heldur áfram hérna á Samstöðinni. [1:45:10] Til mín er komið Sigurður Jón Þorlefsdóttir, [1:45:12] sem er formaður fjárlaganefndarinnar. [1:45:14] Svert, velkomin. [1:45:16] Takk, ég lega. [1:45:18] Flokki fólksins [1:45:20] Fjárlaga frumvarpi hefur verið lagt fram. [1:45:22] Það hefur verið lagt fram á 5 dögum. [1:45:24] Já, það hefur verið lagt fram. [1:45:26] Já, já, það er kynnt. [1:45:28] Og hérna, þú ert aðeins að segja við það? [1:45:30] Jú, það er bara mjög jákvætt. [1:45:32] Margir góðir punktar sem við [1:45:34] flokki fólksins [1:45:36] hérna að sjáum. [1:45:38] Við sjáum það að það er aukið framlag [1:45:40] til lífeyristefna, það verður ekki á aldræðar, [1:45:42] sem að er [1:45:44] ein aflegging af [1:45:46] þeim lögum [1:45:48] sem sett voru um að [1:45:50] kjör þessara hópa [1:45:52] myndi fylgja launavísitölu. [1:45:54] Og við erum strax að sjá þann [1:45:56] árangur af því núna, en við sjáum [1:45:58] hækkun upp á 7,3%. [1:46:00] Við sjáum aukin framlög [1:46:02] í [1:46:04] hjúkrunarheimilinn, [1:46:06] þannig að það er margt jákvætt í þessu [1:46:08] frumvarpi, en auðvitað er þetta [1:46:10] svona, þetta er samstefti stjórn, [1:46:12] og við erum önnur markmið. [1:46:14] Við erum að líka ná hérna [1:46:16] endur saman í ríkisfjármálunum, [1:46:18] og það er kenning upp um það [1:46:20] að þá munu vextir fara niður [1:46:22] og hlutir fara að fara [1:46:24] á rétta leið, hvað varðar verðbólg [1:46:26] og aðra þætti sem að hafa þá snertir [1:46:28] þá alla aðra þætti í þjóðlífinu. [1:46:30] Er það sem sagt, [1:46:32] sko, þú segir þetta að þú [1:46:34] byrjar að telja upp eitthvað sem að [1:46:36] það sem að ykkar [1:46:38] fingrar fyrir alveg á, [1:46:40] það er svona ykkar vilji [1:46:42] varð ofan á. En er þá eitthvað þarna [1:46:44] sem að þú hefur alls ekki viljað? [1:46:46] Nei. [1:46:48] Sko, við, þetta er [1:46:50] ég get alveg sagt hvað ég hefði viljað [1:46:52] frekar, en [1:46:54] þetta er bara gott stjórnarsamstarf. [1:46:56] Við höfum [1:46:58] okkar áhrif, og ekki bara [1:47:00] eins og við segjum, við það [1:47:02] náum hérna bættum [1:47:04] gjörðum fyrir þá hópa sem við höfum [1:47:06] barist fyrir; þá aldraða [1:47:08] og öryrkja og þá sem standa [1:47:10] hallanum fæti í samfélaginu. [1:47:12] Héldur erum við líka að ná samtali um hluti [1:47:14] um það hvernig við getum þá [1:47:16] fengið fleiri krónur inn í [1:47:18] þjóðfélagið. Meðal annars [1:47:20] hvað varðar fiskauðlindir, [1:47:22] að það eru auðvitað [1:47:24] að við séum hér með stóran hluta [1:47:26] af öllum heimildum sem er ekki [1:47:28] hlítar; nefnir eitthvað brask. [1:47:30] Ég færði yfir það að [1:47:32] það er ekki nefn að á síðasta ári var ekki nefn að [1:47:34] helmingur að upp svona vetur [1:47:36] hitt fór í einhverja tíðindatilfærslur [1:47:38] og eitthvað [1:47:40] brask sem engin skilur. [1:47:42] Og það þarf auðvitað að vera þannig að [1:47:44] ef einhver veiðir ekki veiðiheimildunar, [1:47:46] að þá verði bara frí veiði [1:47:48] á næsta fiskveiðiári. [1:47:50] Já, það myndi það vera þannig. [1:47:52] Já, já, ég meina, þetta er bara [1:47:54] ekki verið að menn séu hérna áréttir [1:47:56] ár, bara veiði um helmingina, [1:47:58] höfsa heimildum [1:48:00] og einhverja aðra sem að þurfa. [1:48:02] Þá að leiða þetta, eða ég feit að þetta er ekki [1:48:04] veiði sem hefur kannski verið verri þessu. [1:48:06] Já, svo [1:48:08] svo hefur þetta verið árétta þess að hérna [1:48:10] þegar með einhverju. [1:48:12] tíðendatilfærslum og einhverju þá. [1:48:14] Er ég að segja að það sé kominn töfald meiri veiði heldur en. [1:48:16] Hérna umboð. [1:48:18] Þeir ráðgjöf segir til. [1:48:20] Eins og við erum í sandkóla. [1:48:22] Það er bara veiði töfald meira heldur en við erum ákjöf hafrá. [1:48:26] Sagðið til um, þannig að ég vissi á það að það. [1:48:28] Er tækifæri í að. [1:48:30] Fá fleiri krónur. [1:48:32] Líka með réttri verðlagningu. [1:48:34] Og þetta vonast við til þess að síðast. [1:48:36] Einn svona með tíð og tíma. [1:48:38] Og ég heyri það að. [1:48:40] Það er aukin skilningur fyrir þessu. [1:48:42] Hinir stjórnarflokkar að fara. [1:48:44] Yfir þessi mál. Já, þessu tíðendatilfærslur. [1:48:46] Já, og líka verðlagninguna. [1:48:48] Á fiskinu, menn það er ekki bara ég. [1:48:50] Sem er að ræða um það, það sé ekki. [1:48:52] Undarlegt varandi loðnuna. [1:48:54] Og hún sé allt í einu, ef hún er seld í færi. [1:48:56] Þá fáum við markvælt meira fyrir henni. [1:48:58] Halda en ef hún er seld á austjórnum. [1:49:00] Þannig að það er margt svona. [1:49:02] Og ég tel líka við þurfum að fara yfir. [1:49:04] Það að menn séu ekki að. [1:49:06] Flýta út fisk og önnur í einhverjum. [1:49:08] Gámum, í körum. [1:49:10] Heldur að við verjum þessi. [1:49:12] Auðlind að við förum vel. [1:49:14] Með hana, merkjum hana og. [1:49:16] Reynum að vinna hana sem mest hér heima. [1:49:18] Og búa til aukinn arð fyrir þjóðina. [1:49:20] En að. [1:49:22] Fjármagnaði. [1:49:24] Er svo stutt í. [1:49:26] Gamanlota ræðum um auðlindamálinn. [1:49:28] En sko. [1:49:30] Það tengist svo sem, það tengist. [1:49:32] Rækilega. [1:49:34] En sko, það er til dæmis. [1:49:36] Það sem ég tek eftir, til dæmis. [1:49:38] Að það er ekki verið. [1:49:40] Að hækka fjárhagslega skatta. [1:49:42] Nei. [1:49:44] En á sama tíma. [1:49:46] Farið þið í nokkuð sem að. [1:49:48] Fyrir ríkistjórn gerir svolítið líka. [1:49:50] Það var þetta. [1:49:52] Að þessar krónutöluhækkanir. [1:49:54] Það eru sem sagt gjaldahækkanir. [1:49:56] Sem að. [1:49:58] Hérna koma mis mikið. [1:50:00] Er þetta að tala um þá bensingjald eða kilómetrargjald? [1:50:02] Já, til dæmis. [1:50:04] Og bara komið að því. [1:50:06] Að allir. [1:50:08] Borgi sömu krónutöluna. [1:50:10] Sama, sem sagt. [1:50:12] Burt séð frá fjármálum og efnahag. [1:50:14] Það er ekki gott fyrir þá sem að. [1:50:16] Vest standa, bara til dæmis. [1:50:18] Er kona búin að hafa. [1:50:20] Samband við mig, sem að hægt. [1:50:22] Að gera staðkrafandi hér á samstöðinni. [1:50:24] Af því að. [1:50:26] Bara komið að því að sjúkraþjálfarar. [1:50:28] Það er eitthvað. [1:50:30] Að hún. [1:50:32] Hún var að. [1:50:34] Skera niður einhver staðar. [1:50:36] Og þetta var einhvers konar umfram. [1:50:38] Bara lífsnauðsyn sín. [1:50:40] Sem hún hafi. [1:50:42] Þarna kemur sko. [1:50:44] Þetta er. [1:50:46] Þetta er mismunun. [1:50:48] Ég er almennt. [1:50:50] Ekkert fylgjandi. [1:50:52] Þess konar. [1:50:54] Skattahækkun. [1:50:56] Það er bara mín afstaða. [1:50:58] En auðvitað eru hérna. [1:51:00] Erum við líka að reyna að láta. [1:51:02] Endan á saman, en það getur líka verið. [1:51:04] Ákveðin svona. [1:51:06] Ákveðin sjónarmið sem menn eru að mæta. [1:51:08] Með krónutöluhækkanum. [1:51:10] Að einhverju marki. [1:51:12] En. [1:51:14] Allar jafna. [1:51:16] Þá. [1:51:18] Er það mín pólitíska sín. [1:51:20] Að þetta sé ekki leiðin. [1:51:22] Sem við hefum að horfa fyrst til. [1:51:24] Heldur frekar að. [1:51:26] Að menn séu. [1:51:28] Að greiða hlutina í. [1:51:30] Gegnum skatta, og þá hlutfastlega meira. [1:51:32] Eftir því sem menn hafa meira. [1:51:34] Það er mín pólitíska sín. [1:51:36] Og þá til dags með fjármunaskatti. [1:51:38] Eignaskatti. [1:51:40] Ofurmagni skatti. [1:51:42] Það eru. [1:51:44] Ég held að við þurfum að fara. [1:51:46] Ímsa leiðir núna til að gera. [1:51:48] Samfélagið réttlátara. [1:51:50] Og. [1:51:52] Það eru meðal annars. [1:51:54] Að horfa til þessara þáttla. [1:51:56] En það eru aðrir þættir sem að. [1:51:58] Þarf að horfa einnig til, það er samkeppnishyggja. [1:52:00] Við sjáum að það eru. [1:52:02] Fasteignafélög búin að. [1:52:04] Taka á talsunarhluta. [1:52:06] Á fasteignunum, og þá ekki bara við. [1:52:08] Íbúður heldur einnig við. [1:52:10] Fyrirtæki og. [1:52:12] Ég vil koma með margar sándirstöðu. [1:52:14] Þetta. [1:52:16] Það skiptir máli, og við höfum verið. [1:52:18] Að horfa til þess að styrkja. [1:52:20] Hlut leiðenda. [1:52:22] Og menn að tala alltaf um íbúðir. [1:52:24] En það á ekki síður við. [1:52:26] Jafnvel um fyrirtæki. [1:52:28] Fyrirtæki sem að eru. [1:52:30] Á. [1:52:32] Í glerhúsum. [1:52:34] Þau þarf að vera. [1:52:36] Eitthvað umgjörð um það. [1:52:38] Að leiðursalinn hafi ekki að eitthvað. [1:52:40] Ægivald hvað varðar. [1:52:42] Þátttöku í kostnaði. [1:52:44] Uppsögn og annað. [1:52:46] Að þú sért að vera málefnaleg sjón. [1:52:48] Með þar að baki. [1:52:50] Og í Svíþjóð, og gott yfir ekki í Danmörku líka. [1:52:52] Að þá eru reglur sem ná. [1:52:54] Utan á þessa þætti. [1:52:56] Við horfum til þess að hér eru. [1:52:58] Fasteignafélögin að saminast í kvössinni. [1:53:00] Um það að fara. [1:53:02] Að skipulag ekki að koma. [1:53:04] Eitthvað nýtt orð þróun á. [1:53:06] Kvössinni, og ég held að. [1:53:08] Og ég er sannfærður um það að Reykjavíkurborg. [1:53:10] Þurfi að horfa til þessa. [1:53:12] Þátt að líka, það er það. [1:53:14] Hver verður þá samningstaður fyrirtækjanna. [1:53:16] Sem fara inn í þessa þróun. [1:53:18] Já, það eru. [1:53:20] Sko, við erum að. [1:53:22] Gæla við þá, að Stefan Vakk. [1:53:24] Stefansson, Framsóknarflokki. [1:53:26] Og annar varaformaður fjárlaganefndar. [1:53:28] Skilur sér hús við. [1:53:30] Hérna, ég var búinn að bóða. [1:53:32] Hann og hefur búinn að kynna hann. [1:53:34] Hérna fyrr í þættinum, en. [1:53:36] Þú ert bara að taka það reiði að vera Framsóknarmaður. [1:53:38] Já, það geta allir verið. [1:53:40] Það, nei, ég er. [1:53:42] Þá alltaf, ég er svona að vera. [1:53:44] Þetta sem ég finnst hérna. [1:53:46] Skil ekki eitthvað. [1:53:48] Akkur ekki svona að. [1:53:50] Þeir sem mest hafa borgað ekki meira. [1:53:52] Eins og. [1:53:54] Til dagsins í dag með. [1:53:56] Fjárhagslega skatti. [1:53:58] Jú, hann. [1:54:00] Hefur verið hækkaður. [1:54:02] Úr 18. [1:54:04] Í 20%, ekki fyrir. [1:54:06] Svo mörgum árum, en þetta eru þetta. [1:54:08] Sjónarmið, en það er ekki hérna. [1:54:10] Það er aðrar leiðir sem ég held að. [1:54:12] Við höfum ekki síður að horfa til. [1:54:14] Við eigum þar fyrirtæki. [1:54:16] Sem heitir Landsbankinn. [1:54:18] Sem er í eigu þjóðarinnar. [1:54:20] Og menn eru. [1:54:22] Almenningur að greiða hérna. [1:54:24] Háa. [1:54:26] Bæði kostnað, bankakostnað. [1:54:28] Og síðan. [1:54:30] Mikinn vakstamun á einhverjum útlánum. [1:54:32] Og það er eitt sem að. [1:54:34] Við kærtum gert. [1:54:36] Og stjórnmálinn í landinu. [1:54:38] Þurfa að ræða, viljum við. [1:54:40] Landsbankinn verði leiðandi banki. [1:54:42] Og við getum. [1:54:44] Nefnt að samfélagsbanka, sem að. [1:54:46] Reynist að minka þennann kostnað, en þá þurfum. [1:54:48] Við og stjórnmálamennirnir. [1:54:50] Og ríkistjórnin hverju sinni. [1:54:52] Að vera tilbúin að setja. [1:54:54] Þessu fyrirtæki eigandastofn. [1:54:56] Og mér finnst það að koma til greina. [1:54:58] Vegna þess að. [1:55:00] En hefur rætt innan. [1:55:02] Ríkisstjórnarinnar. [1:55:04] Ég hef rætt. [1:55:06] Þetta og. [1:55:08] Menn hafa mismunandi sín í þessu. [1:55:10] Það eru ólíkir flokkar. [1:55:12] Við eigum hérna. [1:55:14] Í góðu samstarfi, og ég tel að. [1:55:16] Okkar hópar og okkar baráttumál. [1:55:18] Hafi notið þess. [1:55:20] Og ég vona. [1:55:22] Svo sannarlega að. [1:55:24] Þeir sjá einnig eitthvað jákvætt. [1:55:26] Í að vera með okkur. [1:55:28] Í þessu samtali, en. [1:55:30] Ég er til dæmis ekki hrifinn af því. [1:55:32] Sem að ég stefna, sem eru að flokka. [1:55:34] Ætla að selja Landsbankann. [1:55:36] Og ég tel að það sé mikið óráð. [1:55:38] Miðað við. [1:55:40] Þá stöðu sem upp er. [1:55:42] Á lagnaða bankar, að það væri frekar að nota. [1:55:44] Þetta eignarhald til að koma á. [1:55:46] Eitthvað umhverfi sem er nær því sem gerist í. [1:55:48] Nákvæmlega í landi. [1:55:50] Við erum að horfa fram á það. [1:55:52] Að. [1:55:54] Fyrsta framsalnum, hann er ekki kominn. [1:55:56] Þá ætla ég bara að vera ég. [1:55:58] Þegar þá erum við að horfa fram á það. [1:56:00] Að skoleiðu félög. [1:56:02] Að eru. [1:56:04] Að skilja alveg ótrúlegu. [1:56:06] Umhagnaði. [1:56:08] Alveg ótrúlegu umhagnaði. [1:56:10] Og. [1:56:12] Mjög alveg skuldsett. [1:56:14] Svona aðeins, sem maður segir. [1:56:16] Gegnum efnahagsleg. [1:56:18] Þannig að maður kannski sér ekki alveg allan hagnaðinn. [1:56:20] Nei, nei. [1:56:22] En það var að spurning hvort að. [1:56:24] Leiðu bremsur. [1:56:26] Já, sko við. [1:56:28] Við höfum lagt til. [1:56:30] Hérna á síðasta þingi. [1:56:32] Þá kom frumvarp um að tryggja. [1:56:34] Hér stöðu leiðenda. [1:56:36] Og það mætti. [1:56:38] Gríða leiðri mótspennu. [1:56:40] Og maður eiginlega botnaði ekki í því. [1:56:42] Að það. [1:56:44] Frumvarpið eða lögin sem voru samþykkt. [1:56:46] Gengu út á það. [1:56:48] Að um leið og fólk væri hérna farið inn í íbúðunna. [1:56:50] Og búið að borga fyrstu greiðsluna. [1:56:52] Að þá væri ekki heimilt að hækka. [1:56:54] Leiguna, bara samtímis. [1:56:56] Og það er komið svona ákveðinn. [1:56:58] Stopp í þetta. [1:57:00] Og við höfum líka verið að reyna. [1:57:02] Að breyta hérna fasteignamarkaðnum. [1:57:04] Að fjölga hér íbúðum. [1:57:06] Sem að eru. [1:57:08] Já, undir annari stjórn. [1:57:10] Það sé ekki hagnaðardrifinn. [1:57:12] Heldur samfélagslegt sjónarmið. [1:57:14] Til þess að koma þessu ægivaldi. [1:57:16] Félaganna, sem ég segi. [1:57:18] Að hafa misnót við að þurfa að setja umgjörðum. [1:57:20] Og ég maður skilur ekki. [1:57:22] Að flokkar sem að höfða. [1:57:24] Eða ætla að höfða til almennings. [1:57:26] Skuli taka þessu svona illa. [1:57:28] Því að ef þeir sem að. [1:57:30] Fylgjast með þinginu, þegar við. [1:57:32] Í flokki fólksins vorum að leggja þetta. [1:57:34] Áherslu á að ná þessu máli í gegn. [1:57:36] Þá mætti gríðarlegur andstæðingur. [1:57:38] Að sér hagsmunum hérna aflan. [1:57:40] Sem að í rauninni. [1:57:42] Erum bara að sinna. [1:57:44] Hér. [1:57:46] Eða ekki að huga hagsmunum. [1:57:48] Almennings, því að þetta er ekkert venjuleg. [1:57:50] Fjárfesting, þetta er ekki eins og að. [1:57:52] Guttmóla, heldur. [1:57:54] Er þetta heimili fólks. [1:57:56] Sem verður að hafa um. [1:57:58] Og ekki að. [1:58:00] Hafa þau bara á einhverju uppboði. [1:58:02] Frá mánuði til mánaðar. [1:58:04] Og þetta breyta leigunum í þannig laga. [1:58:06] Þetta kemur þá bara niður. [1:58:08] Annar staðar í samfélaginu. [1:58:10] Ég er búinn að vera aðeins í. [1:58:12] Samskiptum við. [1:58:14] Stefan Vagn. [1:58:16] Hann er á leiðinni. [1:58:18] En sko. [1:58:20] Það sem að. [1:58:22] Ríkisstjórnin bóðaði. [1:58:24] Í efnahagsmálinu. [1:58:26] Hafi nú ekki gengið eftir. [1:58:28] Hér erum við bara ekki. [1:58:30] Góðir í stöðu. [1:58:32] En á. [1:58:34] Þegar við tókum við. [1:58:36] Þá var allt annað hljóð í skroknum. [1:58:38] Þú segir það. [1:58:40] Já, ég segir það. [1:58:42] Það auðvitað ætluðum við að ná. [1:58:44] Hér vöxtunum hravar niður. [1:58:46] Og ég er. [1:58:48] Sem er stórt mál. [1:58:50] Sem er stórt mál. [1:58:52] Og auðvitað nærmar ekki öllum. [1:58:54] Sínu sjónarhóli. [1:58:56] En ég hefði viljað að það hefði verið. [1:58:58] Tekið og sett ákveðin lög. [1:59:00] Bara á Seðlabankann. [1:59:02] Að þessi stefna. [1:59:04] Sem er búið að reyna núna. [1:59:06] Að hún er ekki að gera sig. [1:59:08] Og. [1:59:10] Ég er talsmaður þess. [1:59:12] Aðrir eru alveg í kennslubókinni. [1:59:14] Og telja það að þurfa að vera. [1:59:16] Svo mikið sjálfstæði í Seðlabankanum. [1:59:18] Að hann megi að reyna þessa áðu vexti. [1:59:20] Sem eru langt umfram. [1:59:22] Verðbóka. [1:59:24] Að út í eitt. [1:59:26] Og ég verður þá að spurja. [1:59:28] Hvað er markmiðið með þessu? [1:59:30] Ef að hér eru 8% vextir. [1:59:32] Og 5% verðbólga. [1:59:34] Þetta er mjög óeðlilegt ástand. [1:59:36] Hverju ætla hann að ná fram? [1:59:38] Ég get ekki segja annað en að þessir háu vextir. [1:59:40] Séu jafnvel fangir að bíta í skottið á sig. [1:59:42] Og íta frekar undir. [1:59:44] Ójafnvægi heldur en hitt. [1:59:46] Því að það hefur haft. [1:59:40] verulega áhrif. [1:59:42] hvað þarf að gera? Þá þarf það að svifta. [1:59:44] sjálfstæði sínu. [1:59:46] svifta hans sjálfstæði sínu. [1:59:48] ég er bara að setja á það. [1:59:50] hann verður að horfa til annarra aðferða. [1:59:52] heldur en að ná verðbólkunni í 2,5%. [1:59:54] ég menn vera að horfa á raunveruleikan. [1:59:56] ef hlutirnir eru ekki að ganga upp, [1:59:58] þá verður menn að tala um það. [2:00:00] og þetta sé ekki alveg [2:00:02] heilu kú sem [2:00:04] eigi baula út í eitt [2:00:06] og enginn reyfi við því þegar hlutirnir eru ekki að ganga upp. [2:00:08] nei, en þetta er svona. [2:00:10] ég hef ekki heyrt þetta áður. [2:00:12] nei, en [2:00:14] þetta er mín sýn að hluta á [2:00:16] að það þurfi ekki að vera þessi þrýstingur [2:00:18] að ná verðbólkunni niður. [2:00:20] ég er alveg að horfa á það [2:00:22] að hluta að reka fyrirtæki [2:00:24] og það eru 13-14% vextir [2:00:26] til að kaupa inn [2:00:28] vörur og annað. [2:00:30] þá mun það bara verða aukinn kostnaður [2:00:32] sem þú hlýtur að þurfa [2:00:34] að fá einhverja staða tilbaka [2:00:36] og það gerist ekki nema þá við gegnum verðleið. [2:00:38] þannig að [2:00:40] ég get ekki séð að [2:00:42] þegar menn hækka [2:00:44] bæði byggingarkostnaðinn svo mikið [2:00:46] þegar það vantar húsnæði [2:00:48] að það sé eitthvað til [2:00:50] að koma [2:00:52] húsbyggingum og mynda þrýstinginn [2:00:54] á húsnæðismarkaðinn. [2:00:56] En eru þetta ekki ólíkar á [2:00:58] verðbólguöldum? [2:01:00] Ég var að segja að svo var ekki. [2:01:02] Já, hvernig þá? [2:01:04] Af því að þegar þú eigir hér [2:01:06] kostnaðarfyrirtækin, [2:01:08] þá hlýtur sá kostnaður að þurfa að fara út í verðleið. [2:01:10] Já, hitt. [2:01:14] Mér finnst [2:01:16] ef ég horfi bara á þetta [2:01:18] út frá minni sýn í þessu [2:01:20] og flokki fólksins, [2:01:22] að það sé hér of mikið [2:01:24] peningamagni í umferð og það sé að síga [2:01:26] og verðbólgu. En eins og staðan er núna, [2:01:28] að nú er verð [2:01:30] verðhækkunin að koma [2:01:32] jafnvel út á hennar heimi [2:01:34] og olían og annað sem er að hækka. [2:01:36] Þannig að það fara að hækka vexti hér innanlands [2:01:38] til að þrýsta niður [2:01:40] kostnaðinum [2:01:42] sem kemur út á hennar heimi. [2:01:44] Mér finnst það ekki verð að vita í því. [2:01:46] Þannig að ég held að það sé alveg [2:01:48] augljóst að menn þurfa við þá [2:01:50] aðra leiðir heldur en akkurat þetta. [2:01:52] Og hvernig þá? [2:01:54] Bindiskyldur eða hún [2:01:56] einu sér eða eitthvað þarf fyrir [2:01:58] Til að nefna [2:02:00] til að ef á vandamálið [2:02:02] er of mikið peningamagni í umferð. [2:02:04] Nú er ég lífræðingur en ég horfi [2:02:06] á hlutina bara kalla. [2:02:08] Þá er [2:02:10] alveg augljóst að það er ekki hægt að [2:02:12] taka bara peningana frá því [2:02:14] eins og skulda, [2:02:16] heldur verður að verða eitthvað jafnvægi í þessu. [2:02:18] og þá hefur verið að koma með [2:02:20] skattahækkun [2:02:22] sem lendir jafnt á öllum. [2:02:24] Ef menn eru sammála um að það sé of mikið [2:02:28] peningamagni í umferð, [2:02:30] það er mín sýn á hlutina. [2:02:32] Bitna jafnt á öllum. [2:02:34] Já, það gerir það, en þetta [2:02:36] þessa háu vextir [2:02:38] eru bara að flytja peningana [2:02:40] frá þá sérstaklega [2:02:42] yngri kynslóðar. [2:02:44] og yfir í [2:02:48] fjármögnunaraðila. [2:02:50] Þetta er orðið of mikið [2:02:52] og langan tíma [2:02:54] og menn eru að horfa á það að þetta er ekki að ganga upp. [2:02:58] Já, sko. [2:03:00] Þetta er ekki flókið. [2:03:02] Já, já, já. [2:03:04] en sko nú er fram undan [2:03:06] að það þarf að [2:03:08] þín býður og þinni að nefnda [2:03:10] mikilvægir. [2:03:12] Er það ekki? [2:03:14] Þetta er bara eins og vinna svo kröftuglega. [2:03:16] Já, sko nefndin [2:03:18] vinnur mest á haustin. [2:03:20] En samt sem áður [2:03:22] þá tel ég að nefndin [2:03:24] hafi unnið mjög gott [2:03:26] starf líka á vorþinginu. [2:03:28] og það skiptir ekki síður miklu máli [2:03:30] að fara yfir framkvæmd fjárlaganna. [2:03:32] þannig að þeir sem [2:03:34] eru með [2:03:36] fjármagnin og eru að vinna með það, [2:03:38] að þeir komi og segja [2:03:40] hvernig gekk. [2:03:42] hvað varð um þessa miljarda sem að [2:03:44] voru settir í landsbytarnar [2:03:46] að klárast. [2:03:48] hvernig sem það gengur, planið ekki upp. [2:03:50] og allir þessir þættir sem skipta [2:03:52] verulega miklu máli, það er að [2:03:54] fá aðhaldið af því að við erum hér [2:03:56] til þess að gæta almennings. [2:03:58] þetta er fyrir sem almenningur hefur [2:04:00] lagt í hendur okkar [2:04:02] til þess að reka hér sameiginleg verkefni. [2:04:04] og við þurfum [2:04:06] að vera með hæfilegt aðhald [2:04:08] en ekki aðeins að gera hér [2:04:10] fjármálaáætlanir [2:04:12] og setja hér fjárlög, [2:04:14] taka við þessu [2:04:16] skarpi og vinna með það. [2:04:18] heldur ekki síður að ganga úr skugga [2:04:20] hvernig hlutirnir hafa gengið fyrir sig. [2:04:22] Já. [2:04:24] en þessi harða gaggrín sem [2:04:26] við höfum fengið… þetta [2:04:28] sko, bara stjórnar [2:04:30] ástækinum [2:04:32] gaggrín er bara mjög harðort fyrir þetta frumvarp. [2:04:34] Er það ekki? [2:04:36] Mér finnst hún ekki mjög hörð, þessi gaggrín. [2:04:38] Ég hef ekki séð mikið fyrir hana. [2:04:40] Það er [2:04:42] sko [2:04:44] hörð gaggrín. [2:04:46] Stór orð. [2:04:48] Til dæmis um eina krónuhækkun [2:04:50] á kilómetrakjaldinu. [2:04:52] og það eru þá stjórnmálamenn [2:04:54] sem voru áður við stjórnin [2:04:56] og [2:04:58] sönguðu hér [2:05:00] skuldum [2:05:02] í ríkissjóð [2:05:04] og stofnuðu [2:05:06] ríkissjóð í skuldir, [2:05:08] og nú eru þeir að ná þessu saman. [2:05:10] og auðvitað er það erfitt fyrir einhvern. [2:05:12] Eitthvað þarf að skera niður [2:05:14] og menn þurfa að hagræða og allt það. [2:05:16] og síðan koma þeir sem stofnuðu [2:05:18] allar skuldir og gaggrina jafnvel aðgerðir [2:05:20] og að hækka [2:05:24] kilómetrakjaldinu um [2:05:26] 1,1 krónu. [2:05:28] Ef við hefðum tekið þann þátt í þessu [2:05:30] og ekki verið með kilómetrakjaldinu, [2:05:32] þá væri bensínlíturinn [2:05:34] 95 krónur dýrari. [2:05:36] en núna. [2:05:40] Þannig að þetta [2:05:42] auðvitað hefur maður skilning [2:05:44] á því að [2:05:46] það kemur tormerki niður á fólki [2:05:48] í þínu kjördæmi, [2:05:50] þar sem fólk oft kynnir lengri vegalengdir [2:05:52] heldur en við hérna. [2:05:54] Jú en það hefðu orðið [2:05:56] dýrara að með óbreytt kerfi til að vera, [2:05:58] og það er líka [2:06:00] þannig að [2:06:02] í norðustu kjördæminu [2:06:04] aðeins ég veit það. [2:06:06] þá gæti ég trúað því að [2:06:08] aukvitað ekki með jarðarnetsneti [2:06:10] verið stærri hlutir heldur en [2:06:12] bara piltarinn með sér. [2:06:14] en þetta er [2:06:16] þannig að 95 kallinn [2:06:18] eins og staðan er núna, [2:06:20] að hann er síður í kostur [2:06:22] heldur en að hækka um 1,1 krónu. [2:06:24] og þessi hækkun hefur verið [2:06:26] fyrirliggjandi alveg frá því að [2:06:28] fjármálaáætlunin var lagin fyrir í mars. [2:06:30] Það var búið að búa þetta. [2:06:32] Já, já, já. [2:06:34] og það var líka búið að búa þetta [2:06:36] henni baðskatt og allt það. [2:06:38] auðvitað skilur maður að þeir sem [2:06:40] eru að reka hérna baðlón, [2:06:42] þeirra óskaði hækkunarinnar [2:06:44] á þeim. [2:06:46] en [2:06:48] þannig er þetta, [2:06:50] það er búið að kynna þetta frá í mars. [2:06:52] þannig að að tala um þetta eins og [2:06:54] þessu hafi verið skellt á, [2:06:56] það er ekki svo. [2:06:58] En þið sko, eins og ég nefndi á það, [2:07:00] það sé náttúrulega lítið á [2:07:02] að við viljum við höggið í því. [2:07:04] Nei, mér finnst það ekki. [2:07:06] Jú, hvað er sleggjan og hvað er þessu? [2:07:08] Já, jú, ég lít á það. [2:07:10] Það er auðvitað að telja vera [2:07:12] vextir, og þess vegna hefði ég talið [2:07:14] að menn hefðu þetta að taka betri umræðu [2:07:16] og ég vil ofbjóða umræðu um þessar [2:07:18] vaxtastefnur Seðlabankans [2:07:20] og sem betur fer var núna [2:07:22] þá bárust á [2:07:24] fréttir við síðustu vaxta hækkun [2:07:26] að menn voru ekki alveg einhuga [2:07:28] um þessa hækkun. [2:07:30] Það er þó komin hreinleg yfirlit [2:07:32] inn í peningastefnunefndina [2:07:34] sem er að gagngrína og eru farnir að horfa [2:07:36] að hérna [2:07:38] þessa hækkun úti í eitt, [2:07:40] hvað er markmiðið hverju? [2:07:42] Allir menn hér [2:07:44] bara að veifa einhverju vaxta hækkunum [2:07:46] til þess að þrýsta á [2:07:48] verkalýðsfélagið eða því hvað það er. [2:07:50] því að stundum hefur maður [2:07:52] fundist Seðlabankastjóri hér [2:07:54] ræða þannig [2:07:56] hólldjúkur [2:07:58] eða vera að lesa yfir [2:08:00] aðlinum vinnumarkaðarins sko. [2:08:02] pistilinn, [2:08:04] en síðan er að ýmsir aðrir [2:08:06] sem kannski eru hér að [2:08:08] stjórna og eru að hækka vörðurverð [2:08:10] sem það fær [2:08:12] styttri pistil. [2:08:14] og ég vil segja að ég hef ekki heyrt Seðlabankastjóra [2:08:16] til dæmis lesa fasteignafélaga pistilinn. [2:08:18] hefurðu heyrt það? [2:08:20] Nei. [2:08:22] Nei, nei, ég lusta samt á alla. [2:08:24] en hérna, þannig að [2:08:26] ég kann mjög vel við hann persónulega, [2:08:28] minn gaggrín er á þessa stefnu sko. [2:08:30] sem að [2:08:32] sko að þeirri stöð sem [2:08:34] eru uppi þegar ég spurði hvað er sleggjan [2:08:36] og þá hef ég þú mjög Seðlabankastjóri, [2:08:38] hann kannski beri ábyrgð á. [2:08:40] Já, já, já. [2:08:42] en ég til að við höfum þurft að taka [2:08:44] þessa umræðu hérna aðeins skýra. [2:08:46] ég hef gert það inni á [2:08:48] nefndafundum, bæði við [2:08:50] aðila vinnumarkaðar, [2:08:52] hvort að þessi vaxtastefna [2:08:54] séu vanleg og allt það. [2:08:56] og já, [2:08:58] við menn á fjármálaráðinu og aðra. [2:09:00] þetta er ekkert nýtt hjá mér að ræða þessi mál. [2:09:02] Nei, nei. [2:09:04] en stjórnmálamenn hafa svo sem ekki [2:09:06] sagt mikilvæg með þetta að þeir vilji [2:09:08] svo sagt að [2:09:10] við höfum alveg rætt í flokki fólksins. [2:09:12] við höfum rætt andlit, [2:09:14] að heitið hefur farið framkvæmd, [2:09:16] þannig að það er ekki alveg hægt að segja það. [2:09:18] Ég er ennþá eins og maður. [2:09:20] ég held ég enda að þú byggir á söðröggi. [2:09:22] Nei, nú er ég fluttur á Sykluför. [2:09:24] Já, já, já. [2:09:26] þannig að þú kemur út úr skaffiskefnarsvæðinu. [2:09:28] Ég er nú aðdáandi þess aftur. [2:09:30] Já, já, þú hefur við það lengi. [2:09:32] Já, já, ég. [2:09:34] þetta, það er hérna [2:09:36] margt gott í skaffirnum [2:09:38] og eiga það er allavega náttúrulega. [2:09:40] Og hvert fluttur eru? [2:09:42] Hvert fluttur eru? [2:09:44] Aðalgötu 2, Sykluför. [2:09:46] Já, já, já. [2:09:48] Ég er að býja þér. [2:09:50] ágættu á öruggu [2:09:52] og á heyrindur [2:09:54] Stefan Vaggætt, gætt í bæinn. [2:09:58] Já, heyru. [2:10:00] það er ekki einn leyndarmál hérna. [2:10:02] Stefan átti að fara hérna [2:10:04] um orðið, svolítið. [2:10:06] Það er, ég er búinn að vera [2:10:08] að reyna að vera framsóknarbæður hérna [2:10:10] en mér hefur ekki tekist það svo vel, sko. [2:10:12] Það er nú ekki gott. [2:10:14] Nei, nei, ég er ekki [2:10:16] sumar þjálfun og þú. [2:10:18] Nei, það er umsókn í gangi. [2:10:20] Það er hljóðnum aðeins betur tíð. [2:10:22] Svona, já. [2:10:24] Það er því hérna, sko. [2:10:26] Þú ert að löst gaggrínina á [2:10:28] á fjárlagafrumvarpinu. [2:10:30] Hvað er það helst [2:10:32] ef á sem að [2:10:34] þér finnst rangan? [2:10:36] Ég, sko. [2:10:38] Ég skal nú bara byrja á því að [2:10:40] ég ætla nú bara að byrja á því að þakka þig fyrir að bjóða mér [2:10:42] hérna þátt, ég er nú aldrei komið hér áður. [2:10:44] Nei, nei, en það er gaman að koma. [2:10:46] Já, ég er nú góð að reyna [2:10:48] á því, þú þá verður verið fyrir norðan. [2:10:50] Það er best að vera fyrir norðan. [2:10:52] Ég reyni að vera eins mikið [2:10:54] þegar ég get. [2:10:56] Já, já, já, já, já, já. [2:10:58] Herðu, sko. [2:11:00] þá er það náttúrulega þannig að [2:11:02] hérna, sko. [2:11:04] Maður er eins og sem ekki búinn að fara í gegn, ná að fara í gegn um það alveg eins og maður þarf. [2:11:10] Fjárlega frumvarpið er nú þannig gagn að, sko, til þess að ná einhvern veginn svona hildar yfir sinni yfir hvað raunverulega er að gerast, þá þarf maður bara að byrja á blaðinu einu og lesa sig í gegnum um það, sko, og helst við svar. [2:11:22] Ég er ekki komið svo langt, en það er hins vegar alveg ljóst, sko, að það sem að ég hef áhyggjur af er, sko, og ég hef raunverulega, sko, ég hef engan hitt, sko, engan hagfræðing einhvern veginn sem getur, hefur geta skýrt fyrir mér nákvæmlega hvernig sko þetta frumvarf á að ná hérnið við vöxtum og verðbólgu í landinu, sem er stóra verkefnið okkar allra. [2:11:50] Og verkefnið sem þessi ríkisstjórn var góð sem til þess að leysa. [2:11:54] Við veitum hver staðan er á verðbólgunum og við veitum hver staðan er á vöxtunum, og við veitum hvað til dæmis Seðlabankinn hefur verið að segja að þessar krónutöluhækkanir sem voru þó ekki nema þrjú komma tvö prósent í síðustu fjárlögum og skattahækkanir þessi sem fylgdu, hafi haft veruleg áhrif á þróun efnahagsmála hér innanlands síðasta árið. [2:12:16] Og séu að einhverju leiti, ekki öllu, en einhverju leiti valdur að því að við séum í stöðu sem við erum í núna. [2:12:24] Nú kemur ríkisstjórnin með nýtt fjárlaga frumvarp upp, og maður heldur eitthvað neginn og vonaði að menn hefðu séð sér farborða og átta sig til dæmis á því að hérna, og tekið tilliti til þess sem Seðlabankinn hefur verið að segja. [2:12:36] En það er ekki gert, og menn eru að hakka hérna krónutölurnar um 5,2% sem er tölvert stóðum frá verðbólgumarkmiðinu 2,5%, og mér hefði fundist eðlilegt að ef að ríkisstjórninni hefði verið alvara í þessu verkefni og haft trú á því að þeir gætu náð verðbólgunni niður, að þá hefði þessar krónutöluhækkanir átt að vera miklu nær 2,5%. [2:13:04] Það eru efri og neðri mörk. [2:13:06] Jújú, það gæti verið að þeir hefðu mátt vera í efri mörgum, sem er eitthvað rétt í kringum 30% ef ég man þetta rétt, en allavega, þetta er allt of hátt. [2:13:18] Síðan eru þessar skattahækkanir sem eru að koma þarna inn, sem að sko, við höfum bara séð. [2:13:24] Talsmenn ríkistjórnarinnar tala hér um að þeir sem geti borgað að borga sko, fer enn skver. [2:13:30] Tölum bara um bankaskattinn. [2:13:32] Þú veist, ég hef bara, hvert haldið að bankaskatturinn fari á endanum? [2:13:36] Hver mun borga bankaskatt? [2:13:38] Það eru þeir sem skulda. [2:13:40] Það er að hækka þetta kilometragjald um fjóra milljarða ofan á þessa 3,2 milljarða sem að komu í síðustu fjárlögum þegar við settum kilometragjaldið á, þetta er orðið yfir 7 milljarða. [2:14:00] Ríkir? Það sé að hækka þetta mikið, að hækka um fjóra milljarða, sko, bara það að vera að hækka það um fjóra milljarða kilometragjaldið. [2:14:18] Hvað með þetta, ég held nú margar ræður síðustu að þingi út af kilometragjaldinu. [2:14:24] Ég hef áhyggjur, til dæmis, bara að þetta færi í verðlag á landsbyggðinni. [2:14:30] Við erum háð því að fluttningar til og frá koma með vörur til okkar, eins og þetta getur haft áhrif á verðlag eða sem sagt samkeppnistaðu fyrir öll fyrirtæki á landsbyggðinni sem eru að borga enn þeim meira til að senda vörur hingað. [2:14:46] Síðan hef ég náttúrulega líka áhyggjur af, sko, hvað ég vil segja. [2:14:54] Ég meina, ég hef áhyggjur af því að þetta, og það er nú eitthvað sem að sveitarfélagið og félaginn Sigurinn Þórðarsson munu vartilega þurfa að fara að glýma við í annari umræðu fjárlega. [2:15:10] Það er það að í þessu fjárlegaframboði erum við að nota tölurnar og útreikningarnar í þessu fjárlegaframboði. [2:15:20] Síðan er búin að uppreikna í ágúst aftur hagstofan. [2:15:24] Við erum að sjá að halli ríkissjóðs árunum 2026 er um 40 milljarðar verri en áætlað var. [2:15:30] Er gerður á aðferðir. [2:15:34] Við sjáum að hagvöxturinn er að minka og verðbólgan fer upp og allt þetta. [2:15:44] Þannig að það sem ég hef áhyggjur af, og það mun þá koma til kasta fjárlega einingar í vinnunni fyrir aðra umræðu, að þegar forsendur áallunarinnar verða endurreiknaðar fyrir aðra umræðu. [2:16:04] Eins og venjan er, er það grunnforsendur efnahagslegra forsendna sem áallunin er byggð á hafi vexti svo verulega að þessi 5 milljarða króna afgangur tæpi munið þurkast út. [2:16:22] Ef að forsendistráðherra meinar það sem hún segir að hallalaus fjárlag, sama hvaða kosta, þá mun það lenda í fanginn á þessum ágætismanni hér að skera eða þá meira niður, eða hækka skatta til þess að ná þessu núll. [2:16:42] Þetta hef ég áhyggjur af. [2:16:44] Þetta var langleiðin að tengja fransværnumæri, ég var ekki svona undirbúinn til að leika fransværnumæri, ná bara að verða svona hálfsvartsinn til að hlusta á þetta. [2:16:56] Sem betur fer, þá eru hlutirnir ekki alveg svona. [2:16:58] Ég er alveg á því að ef við hérna mingum það, gáttum skilum afgangi, að þá erum við ekki að afleins mikið lánafjár eins og við værum annars að gera. [2:17:10] Það hefur bein áhrif á vextina, að minna í eftirspurnu eftir lánum. [2:17:14] Ef það er ekki, en við vandrum á forsendunum sem gerum ykkur. [2:17:18] Já, en við vinnum út frá þeim forsendum sem við höfum, en ekki sem við fyrirmyndum. [2:17:24] Nei, sem að leggja fyrir. [2:17:26] Þetta eru eins og með forsendur, og menn verða bara að horfast í augu við það. [2:17:30] Menn eru búnir að spá hér öllu á vestfjarðað. [2:17:34] Ég er bjartsýnn á framhaldið, og það að ef að peningamagnið umferð er vandamál, að þá ættu skattahækkanir ekki að vera hér verðbólgu kvittandi. [2:17:46] Sérstaklega ekki skattahækkanir sem að eru þá stórum hluta greiddar af erlendum ferðamönnum. [2:17:50] Svo er þá staðan. [2:17:52] Ég sé ekki það að þessar fjárlaga frumvörp sem gerir ráð fyrir því að minka hér, hvað var að segja, lánastöðuna, eða koma í veg fyrir að hún hækki. [2:18:10] Réttilega sagt, að við séum að ná hér endur saman, við séum að hætta að auka hér lánin, og ná endur saman, að það sé verðbólgu kvittandi. [2:18:24] Við verðum að ná þessu saman, og það er stóra markmið hjá okkur, ásamt því að treysta því að þeir sem að minnst hafa milli handana, að þeir haldist á sínu og drægist ekki aftur úr öðrum hópum í samfélaginu. [2:18:40] Þetta eru stóru línurnar í fjárlagsfrumvarpinu, að telja það að menn hér að hækkunum 1,1 krónu á kilometragjaldi, það setja alltaf á annan endan. [2:18:52] Þá verður maður bara að horfast í augu við það sem ég nefndi hérna áðan. [2:18:56] Ef við hefðum ekki verið með kilometragjaldið, bara áfram með ólíukjaldið, miðað við það, verðum við að draga úr því, þá verðum við hér með miklu hærri skattpeninga á umferð, heldur en ella. [2:19:10] Þannig að ég, þá því að hlutirnir eru hér bara í þokkalegu lagi, og þetta stefnir í rétt átt. [2:19:14] Já. [2:19:16] En sko, bara aðeins, má ég aðeins bregðast við þessu? [2:19:18] Sko, ég bara, sko, endilega breyt bara aftur aðeins í kilometragjaldið. [2:19:24] Sko breytingin á kilometragjaldinu frá því að því kerfið sem við vorum með áður, þar sem þú tókst bara ólíukjaldið á dælu, sko, við breytingu síðustu, þegar ríkisstjórnin tók á töfrum, það að færa þetta í þetta horf sem við erum í núna, þá jókst skattbyrði almennings um 3,2 milljarða. [2:19:48] Það er breytingin varðandi, hún jókst um 3,2. [2:19:52] Það er bara skattbyrði almennings á umferð. [2:19:54] En skatturinn stakkst. [2:19:56] Við þurfum að borga meira. [2:19:58] Svo getum við alveg tekið debatt um það hvort að þetta sé bara staðan. [2:20:00] Síðan hefur verið að bæta fjórum milljörðum til viðbótarið þetta. [2:20:02] Þannig að ég skil ekki alveg hvernig Sigurjón vinnuminn getur fengið það út, einhvern veginn í óberitúm gamla kerfinu, það sem er dýrara fyrir almenning þegar ríkið sjálft er búið að sýna hér í fjárleikum 26 og 27 7 milljarða króna augna skattbyrði af nýja kerfinu. [2:20:30] En svo er hitt, sko, það er alveg rétt, Sigurjón, og bara alveg rétt að auðvita er það okkur til hagspóta að ná hér hallalauðsuf fjárleikum. [2:20:44] Það er engin sem efast um það, sko. [2:20:46] Það er okkur gott. [2:20:48] En hvort að það eitt og sér sé nægjanlegt, sem verkfæri ríkistjórnarinnar, til þess að ná tökum á efnahagsástandinu, það efast ég um. [2:21:00] Og ég er búinn að spurja hagfræðinga nokkuð marga og fólk sem hefur vit á fjármálum, hver munurinn er gagnvart því verkefni sem við okkur blasir. [2:21:14] Hvort að ríkissjóður sé rekinn með 3 milljarða mínus, eða 5 milljarða afgangi, og þetta skiptir ekki öllu máli. [2:21:20] Það skiptir ekki öllu máli. [2:21:22] Aðalega er að reksturinn sé bara í lagi. [2:21:24] En varðandi þetta verkefni eitt og sér, þá breytir það ekki öllu, þó að verið sé að reyna að telja fólki trú um það, einhvern veginn ef við náum hallalösum fjárlögum, þá munu bara vextir og verðbólgan fara húrast hérna niður. [2:21:42] Varðandi skuldirnar segir Sigurjón að nafniðninn var nú að tala um að við myndum græða á því að lækka hér skuldir hins opinbera. [2:21:52] Þá er það bara þannig, og þú getur bara að lesa þetta í fjárlagafrumvarpinu ársins 2026. [2:22:00] Síðan kemur frumarspið sem liggur hér fyrir, uppsafnaður raunaukning skulda ríkissjóðs, það sem að verið er að bæta við eru á þessu tímabili um 400 milljónir. [2:22:14] Það er að hækka skuldir ríkissjóðs að raunverði um 400 milljónir á þessum tveimur árum. [2:22:20] Svo kemur þessi ríkissjóður á 2026 og 2027. [2:22:28] og svo tala menn hér um það að það sé verið að ná niður [2:22:30] skuldum ríkissjóðs, [2:22:32] til þess að lækka vaxtakostnað. [2:22:34] En það hefur verið að miða við [2:22:36] skuldahlutfall á landsframleiðslu. [2:22:38] Það er bara allt annað mál. [2:22:40] En ef þú skoðar tölurnar, [2:22:44] þá blasa þær við. [2:22:46] Sko, [2:22:48] tíminn liður rætt. [2:22:50] Ég ætla aðeins að minna á eitt, [2:22:52] að Geir heitinn Gunnarsson, sem var lengi þingmaður [2:22:54] og var mikið fjárveitinga nefndarmaður hér, [2:22:56] að hann sagði hins vegar í þingræðu [2:22:58] að stjórnarsáttmáli hans, [2:23:00] sem hann var reyndar oftast að vitna í, [2:23:02] og þá sagði hann að [2:23:06] dagskrá kvöldsins væri að koma í veg fyrir [2:23:08] fjárlagahaldið á ári. [2:23:12] Nei, ég meina þetta er [2:23:14] náttúrulega bara [2:23:16] þetta er líka það sem við þurfum að hugsa um, sko. [2:23:18] Og mér finnst bara að fyrirgefa því að [2:23:20] þú ert búinn að vera hérna aðeins lengur en ég. [2:23:22] Það er hérna, [2:23:24] Jújú, sem er rétt. [2:23:26] Sko, mér finnst [2:23:28] menn [2:23:30] rosalega [2:23:32] í byrjun september mánaðar [2:23:34] með þessi fjárlög. [2:23:36] Sko, það er eitt [2:23:38] að leggja fram fjárlög [2:23:40] með afgangi. [2:23:42] Síðan á bara eftir að koma í ljós [2:23:46] hver umræðan verður [2:23:48] í þinginu, [2:23:50] þegar við upprekum grunninn í [2:23:52] fyrir aðra umræðu. [2:23:54] Hver breytingin verður þá [2:23:56] og niðurstaðan, [2:23:58] hvort að munum tókst verkefnið [2:24:00] eða ekki, [2:24:02] líkjast fyrir [2:24:04] ríkisreikning fyrir árið 2027, [2:24:06] líkjast fyrir mitt ár [2:24:08] 2028. [2:24:10] Og ef menn hafa alltaf að fagna, [2:24:12] þá hefði menn alltaf átt að fagna þá. [2:24:14] Já, þetta er [2:24:16] svolítið sérstakt að [2:24:18] hér séu menn að vara við [2:24:20] að menn leggi upp [2:24:22] hér með hallalaus fjárlög [2:24:24] og menn eru alltaf að gæta að allt. [2:24:26] Og menn eru alltaf að láta enda á saman. [2:24:28] Ég tel að annað væri bara óásættanlegt [2:24:30] að verðum að horfa til þess [2:24:32] að hér er bara margt mjög jákvætt. [2:24:34] Við erum að fá mjög há verð fyrir [2:24:36] afurðir okkar á erlendum markaði. [2:24:38] Við erum ennþá með ferðamenn, [2:24:40] og hér [2:24:42] og hlutirnir eru að ganga hérna margt í efnahaginn. [2:24:44] Það er ekki lítið atvinnuleysi, [2:24:46] hlutirnir eru svokallaðir yfirleitt, [2:24:48] og ég segi það, [2:24:50] að við þessar aðstæður [2:24:52] þá eiga ábyrgir stjórnmálamenn [2:24:54] að taka höndu saman [2:24:56] og ná hér endum saman í ríkissjóði, [2:24:58] um leið og það er tryggt [2:25:00] að þeir sem standa á hallandi fæti [2:25:02] og hafa minna milli handanna, [2:25:04] að þeir beri ekki skarðan hlut. [2:25:06] Þið viljið þegar þeim er skoðað, [2:25:10] bara ósammála um leiðirnar. [2:25:12] Það er það sem er í pólitík. [2:25:14] Ég finnst bara menn vera að mikla hérna. [2:25:16] Það er verkefni sem er fram undan. [2:25:18] Ég er bjartsýnn á það [2:25:20] og ég er til í þessar skattbreytingar [2:25:22] og hækkana, sem við erum núna. [2:25:24] Einn krónan á kílómetragjaldið [2:25:26] sé að við erum að taka ívörurnar [2:25:28] af fyrir baðlónu og annað. [2:25:30] Að þetta er ekki eitthvað sem [2:25:32] að mun hér koma einhverju [2:25:34] verðbólgubáli af stað. [2:25:36] Það er langt í frá. [2:25:38] Þetta er bara það sem Seðlabankinn sagði. [2:25:40] Þetta er bara mjög óásættanlegt [2:25:42] að tala þannig um leiðir. [2:25:44] Og stjórnin aðeins stendur [2:25:46] að tala í hín orðum um það [2:25:48] að það fyrir að auka útgjöld hér og þar. [2:25:50] Við verðum að ná hér að skapa samtal [2:25:52] um það að enda að ná því saman [2:25:54] í rekstraruppbyggingu. [2:25:56] Ég hef bara enduróm það sem Seðlabankinn hefur áhyggjur af. [2:25:58] Þetta er ekki bara [2:26:00] mín skoðun persónulega, sko. [2:26:02] Þetta er bara það sem Seðlabankinn bent á eftir síðustu fjárlög [2:26:04] og menn eru að ganga ennþá lengra núna. [2:26:06] Og ég sé ekki hvernig [2:26:08] óskubunum það á að leiða [2:26:10] til einhver kannan nýjustu. [2:26:12] En er þá leiðin að bara bofa [2:26:14] halla á fjárlögum, [2:26:16] hvaða leið eru menn að sjá [2:26:18] heldur en að fara í aðhald og að enda að ná því saman? [2:26:20] Ég er bara að spyrja, [2:26:22] Hvaða leið? Það eru bara margar aðrar leiðir. [2:26:24] Já, það er svo. [2:26:26] Já, viltu að ég telji fyrir þig? [2:26:28] Bara kontur megin, þar sem ég maður hefur heyrt [2:26:30] í öðru orði að þetta séu [2:26:32] bara brætt farið og hin, [2:26:34] það þurfa að bæta í útgjöldin. [2:26:36] Ég meina svo leið sem ég hefði [2:26:38] viljað fara er svo að [2:26:40] klárlega [2:26:42] vera með miklu slakari [2:26:44] skattaheftur [2:26:46] við efnahagslífið í landinu, [2:26:48] styðja við fyrirtæki, styðja við heimilin, [2:26:50] leyfa þeim að vaxa, gefa þeim [2:26:52] sveigjanleika, ekki til að með að segja svo [2:26:54] við verðum að gera hér í ferðaþjónustunni. [2:26:56] Það verður að skattleggja helminginn [2:26:58] af hagnaði greinarinnar [2:27:00] á síðasta ári. [2:27:02] Þetta er helmingurinn [2:27:04] sem verður viðbótarskattur, [2:27:06] sem nýju miljardar [2:27:08] er helmingurinn [2:27:10] af hagnaði ferðaþjónustunnar á síðasta ári. [2:27:12] Og þannig að þetta gengur ekki eftir kannski. [2:27:14] Það getur bara vel verið að það gangi eftir. [2:27:16] Hver er kvatinn? [2:27:18] Ef við ætlum að vaxa, [2:27:20] hver verður þá röðin í svona ferðum? [2:27:22] Og hver er kvatinn fyrir fyrirtækin [2:27:24] að stækka [2:27:26] og hefna [2:27:28] og eflast? [2:27:30] Hann er ekki til staðar. [2:27:32] Þetta er einhvers konar [2:27:34] í dagskakólinsyni, ég kalla það [2:27:36] þingkól. Ég ætla að reyna að vera með þing [2:27:38] fyrir þetta einu sem lífið. [2:27:40] Þannig að ég á kannski að segja [2:27:42] að þetta er gott í bili. [2:27:44] Sigurður Þorríðarson [2:27:46] og Stefán Vakk Stefánsson. [2:27:48] Það er ekki úrkomuna [2:27:50] og Rauðarborð heldur áfram eftir eitt augnablik. [2:27:52] Við lifum á tímum [2:27:54] þegar þörfinn fyrir opna [2:27:56] og gagngrýna umræðu [2:27:58] er brýnni en nokkru sinni fyrr. [2:28:00] Ég heiti Ólina Kerúl [2:28:02] Þorvarðardóttir [2:28:04] og ég styð [2:28:06] samstöðina, sjálfstæðan [2:28:08] og óháðan fjölmiðil. [2:28:10] Alþýðufélagið er frábær hugmynd. [2:28:12] Félagsgjald í Alþýðufélagið [2:28:14] eru krónur [2:28:16] 2750 á mánuði [2:28:18] og renna óskipt [2:28:20] til dagskrár og útsendinga [2:28:22] samstöðvarinnar, [2:28:24] samstöðin.is. [2:28:36] Smá viðvörun, ég ætla að tala eins frá hjartanu. [2:28:38] Ég upplifi mig stundum sem [2:28:40] einn síðasta móhíkana [2:28:42] í þessu djópi að vinna við að [2:28:44] reyna að setja heiminn í eitthvert [2:28:46] samhengi fyrir almenning, [2:28:48] upplýsa, fræða og skemta, [2:28:50] eins og stundum er sagt um blaðamennsku. [2:28:52] Ég er þakklátur [2:28:54] fyrir að hafa upplifað gullöld [2:28:56] íslenskrar blaðamennsku sem er [2:28:58] finnst eitt erfiðasta og mikilvægasta [2:29:00] starf í heimi. [2:29:02] Og ég hef [2:29:04] unnið mörg önnur störf. [2:29:06] Ég hef sem dæmi verið [2:29:08] upplýsingafulltrúi á miklu betri [2:29:10] minn í blaðamennskunni hjá Ríkisútvarpinu. [2:29:12] Ég hef skrifað marga ræður fyrir [2:29:14] ráðamenn og ég hef gert allan fjandan, [2:29:16] þannig að ég hef samanburð. [2:29:18] Ég vona að ég hljómi ekki [2:29:20] eins og minningagrein, en [2:29:22] fallvalleykin er eitthvað [2:29:24] sem hefur fyllt allri [2:29:26] fjölmiðlamennsku minni. [2:29:28] Tíð, geltrótt, vinnustaðurinn, [2:29:30] ekkert atvinnuöryggi, [2:29:32] mikil þrýstingur [2:29:34] frá hagsmunaaðilum [2:29:36] og dýrt stundum að standa [2:29:38] í lappinnar. [2:29:40] En samt alltaf [2:29:42] svo brjálegu gaman. [2:29:44] Mér finnst enn þann dag í dag [2:29:46] heiður að vera í pínulitlum hópi [2:29:48] reyndra blaðamanna sem enn eru [2:29:50] alfrjálsir að því að sinna [2:29:52] blaðamennsku og almanna hagsmunum [2:29:54] hér á Samstöðinni. [2:29:56] Ég þakka yfirmanni mínum, Gunnar Smára, fyrir tækifærið [2:29:58] sem opnaðist hér fyrir um þremur árum. [2:30:00] Ég byrjaði fyrst að vinna fyrir ykkur, [2:30:02] en leiðir okkar Smára [2:30:04] hafa leitt saman áður en við fórum að vinna saman hér. [2:30:06] Það eru nefnilega ansi margir [2:30:08] jafningjar í blaðamennsku sem maður hefur [2:30:10] unnið með, og með sumum þeirra [2:30:12] hef ég endurtekið á [2:30:14] ýmsum vinnustöðum. [2:30:16] Eitt þeirra er gestur minn [2:30:18] nú í dag. Kominn hingað [2:30:20] til að ræða farveikastöðu fjölmiðlunar. [2:30:22] Ég vann fyrst með honum á DFF, [2:30:24] svo NFS, Stöð 2, [2:30:26] Ringbraut og svo Fréttablaðinu, [2:30:28] allt fram á síðasta dag. [2:30:30] Hann var á samt mínu eitt frægasta [2:30:32] akkarispar sjónvarpsfréttamennsku [2:30:34] um ára bíl. Kanski hefur [2:30:36] engin tala á þeim fjölda [2:30:38] ynganga að fréttunum sem hann hefur lesið [2:30:40] fyrir okkur í sjónvarpi, [2:30:42] og við trúðum því sem hann sagði, [2:30:44] en nú er búið að skrúfa [2:30:46] niður í þeim miðli [2:30:48] sem gestur minn starfaði lengst [2:30:50] af við gullöld blaðamennskunnar, [2:30:52] er svo sannarlega liðinn. [2:30:54] Það er hins vegar búið að skrúfa niður [2:30:56] í öllum sjónvarpsfréttum öðrum [2:30:58] en RÚV. [2:31:00] Þú ert velkominn, Simundur Erni Rúnarsson. [2:31:02] Afsakaðu, ég skildi taka [2:31:04] tal tíma þinn í þessa ræðu. [2:31:06] Takk fyrir, líka árin mín, kalli, [2:31:08] já, asömmulegis. [2:31:10] Sko, hérna, hvernig var þér við [2:31:12] þegar þú heyrðir að nú [2:31:14] væru þessar [2:31:16] sjónvarpsfréttir [2:31:18] eins enga [2:31:20] rekna, keppin auðvita RÚV [2:31:22] úr sögunni? [2:31:24] Ég er leið illa. [2:31:26] Þetta grunaði mig, [2:31:28] svona gæti farið, [2:31:30] en þegar höggið kom, [2:31:32] þá fann maður fyrir því. [2:31:34] Ég vann í rúm 20 ár [2:31:36] á Stöð 2. [2:31:38] Þar kynntist ég konu minni, [2:31:40] og hún hafði mikið áhrif [2:31:42] á lífið mitt. [2:31:44] Ég ól eiginlega [2:31:46] mér, og minna öll börn mín [2:31:48] upp á Stöð 2, 6 að tölu. [2:31:50] Já, jú, [2:31:54] Þau voru þarna sko að þvælast á hringjunum, [2:31:56] bara [2:31:58] menn sko tíð mér að minna [2:32:00] kom með mér að lesa fréttir, [2:32:02] langir vinnudagar. [2:32:04] Það þurfti langa vinnudaga, [2:32:06] og sást stundum á skjánum sko [2:32:08] að vera gæðast upp í fréttaborði. [2:32:10] En þannig, þetta eru óbætanlega ljúfir tímar, [2:32:12] og þarna kynntist maður líka mörgum bestu vinnum sínum, [2:32:14] sem hafa fyllt manni [2:32:16] allar götur síðan. [2:32:18] Og það urðu til á Stöð 2 [2:32:20] alveg einstaklega sterk vinnabönd, [2:32:22] sem geta ekki slitnað. [2:32:24] Nei, eitthvað sem einkennir [2:32:26] er stressið, [2:32:28] og allir þurfa að róa í [2:32:30] sömu áttina. [2:32:32] Þetta er sameining til sko, [2:32:34] á löngum vögtum, [2:32:36] um helgar og kvöld, [2:32:38] og að mótni [2:32:40] hvers dags, þegar maður þurfti að koma með [2:32:42] ótilhandi hugmyndir á borðinu. [2:32:44] Þetta er náttúrulega móttækja maður, [2:32:46] og bjó einhvern veginn til þá persónu [2:32:48] sem maður er í dag. [2:32:50] En sko, [2:32:52] stóra samhengi er [2:32:54] þetta að ég kem inn í [2:32:56] blaðamennsku 1981 [2:32:58] sem stúdent frá [2:33:00] menntaskólanum, [2:33:02] og lappa [2:33:04] síðustólan nokkurn veginn. [2:33:06] Byrja á þjóðviljanum, Það voru ekki pláss [2:33:08] svo á dagblaðið, það voru ekki pláss. [2:33:10] Og svo fer ég sko áttur með því að [2:33:12] það í mátur, langt yfir á tíman. [2:33:14] En ég segi að það er [2:33:16] yfir stiptur á Vísi, og ég ætla ekki að snorka álögunum [2:33:18] og fyrir á Vísi. [2:33:20] Ástamáltaökurnar, það er [2:33:22] svo dásamlega [2:33:24] kona, vísa mér upp á LFB Skram, [2:33:26] og hann átti að segja að ég þá að þegar búinn hafði [2:33:28] að gefa og tegna ljóðabók. [2:33:30] Það hafði verið [2:33:32] mentarskóla skold, og hann ræddi [2:33:34] mig á staðnum, og ég fer inn í. [2:33:36] Bás til Óskars Magnússonar. [2:33:38] Gunnlaugur Sæfars Gunnlaugssonar og Átnar Sigfússonar. [2:33:40] Blár, gætt var náttúrulega ekki verið í þá daga. [2:33:42] Vísir var í þá daga. [2:33:44] Sko, stuttbuxna dild... [2:33:46] Sjátsærnámsins. [2:33:48] Fölgir veriðingum fyrir þeim vinum mínum sem eru... [2:33:50] Þeim einn í pólitík. [2:33:52] Þau eru allavega að nýta... [2:33:54] peningana sína á tíma sem ég að gefa út fjölmiðla. [2:33:56] Já, já, já. [2:33:58] Og sko, þarna eru... [2:34:00] Sko, gríðarlega átök... [2:34:02] á millisíða blaðanna. [2:34:04] Dagblaðsins og Vísis. [2:34:06] Og það má segja, sko, að... [2:34:08] Dagblaðið sem var stopnað til höfuðs... [2:34:10] flokksmálgagninu Vísir... [2:34:12] 1975, [2:34:14] hafi... [2:34:16] verið upptækturinn... [2:34:18] að raunverulega frjálsir fjölmiðlar... [2:34:20] í landinu. Hún hafði ekki verið... [2:34:22] frjáls fram að því... [2:34:24] og auðvitað byggðu... [2:34:26] til þennan farveg, sko, hipparnir... [2:34:28] og rauðsokkurnar sem... [2:34:30] fóru að hræra... [2:34:32] í stöðnum íslenskum... [2:34:34] gröð... [2:34:36] í gamlegu kastarólunni... [2:34:38] og þarfir og voru... [2:34:40] á þessum tíma að koma til landsins... [2:34:42] fullt af, sko, velmentuðu... [2:34:44] fólki víða að úr heiminum... [2:34:46] frá Ameríku, Bretlandi... [2:34:48] og meginlandi Evrópu... [2:34:50] Norðurlöndum. Sagt fólk með... [2:34:52] nýjar hugmyndir. Sagt fólk með nýjar hugmyndir... [2:34:54] úr þessu varð, sko, [2:34:56] óbáslega mikil, sko... [2:34:58] orka sem hafi ekki verið... [2:35:00] til staðar áður í landinu... [2:35:02] og, sko, frjálsfjölmiðlun... [2:35:04] sprettur upp úr þessum potti. [2:35:06] Og við tökum eftir því... [2:35:08] til dæmis, að sko, frá því að... [2:35:10] ríkissjónvarpið... [2:35:12] er sett á laggirnar 1966... [2:35:14] það líði ekki nema... [2:35:16] 20 ár, þáttilegans stöð 2 verður til... [2:35:18] það er ekki nema 20 ár. En það er nú ekki... [2:35:20] hipabræðurinn á fréttum stöð 2... [2:35:22] þá eru menn komnir, eða ekki, svona annan gíl. [2:35:24] En, sko, það sem gerist þá... [2:35:26] á þessum tíma og... [2:35:28] fylgjið manni inn í... [2:35:30] blaðmennskuna er þessi... [2:35:32] opnun á samfélaginu... [2:35:34] afhjúpun á samfélaginu... [2:35:36] og það er engin tilviljun að eftir... [2:35:38] sko 1975... [2:35:40] þegar efnahagslögsagan... [2:35:42] er færð út í 200 mílur... [2:35:44] hvernarfrítagurinn breytir öllu... [2:35:46] og byrjar allt... [2:35:48] þá verða... [2:35:50] til öll þessi mannréttinda... [2:35:52] samtök, geðhjálp... [2:35:54] þróunarsamtök... [2:35:56] samtökin 78... [2:35:58] S.A.O.... [2:36:00] Allt gerist þetta á örfágum árum... [2:36:02] eftir 1975... [2:36:04] sem kallað síðan á... [2:36:06] fórsætu kjör Vigdísar... [2:36:08] á alþingi sem breytir gríðarlega miklu... [2:36:10] eftir áhegjur... [2:36:12] og fjölmennarspilari líkir öllu í þessu... [2:36:14] og Helgapóstur verður þarna til... [2:36:16] með sínum rannsóknarblaðum... [2:36:18] undir lokin 18. áratugarins. [2:36:20] Og það... [2:36:22] leysist svo margt úr læðingi... [2:36:24] á þessum... [2:36:26] stóra mannréttindakapla í... [2:36:28] sögu þjóðarinnar, þegar að, sko... [2:36:30] fyrstu viðtölin við homma... [2:36:32] fyrstu viðtölin við drukkjósjöklinga... [2:36:34] fyrstu viðtölin við geðsjóka... [2:36:36] byrtust í... [2:36:38] blöðum og tímaritum... [2:36:40] og þessari frjálsfjölmiðlun... [2:36:42] tekst að... [2:36:44] opna samfélagið... [2:36:46] sína raunverulega hvernig það er... [2:36:48] í sumum tilvikum að, mín sko... [2:36:50] þetta er gafast pólitíkinni, ríkisstjórn... [2:36:52] springur í beinni útsendingu... [2:36:54] ég veit alltaf að... [2:36:56] Þórhallur Pálsson var inn í smíði með mér... [2:36:58] með honum, Jón Baldvin og Sigrún... [2:37:00] sprengt úr ríkisstjórninni eins og frækt er... [2:37:02] og hann brauð nýður... [2:37:04] frauðmál... [2:37:06] kaffimál... [2:37:08] hann brauð það nýður jafn á það... [2:37:10] og ríkisstjórnin sprakk fyrir augum hans... [2:37:12] eftir satt svona salli... [2:37:14] af fjöðplastglasi... [2:37:16] þegar öllu var lókið... [2:37:18] við kvöldumst... [2:37:20] og þannig að verður... [2:37:22] til, sko, þessi... [2:37:24] nýja tegund... [2:37:26] blaðamennsku, sko, ég byrjaði, sko... [2:37:30] í sjónvarpinu 1985 á... [2:37:32] ríkissjónvarpinu á líðandi stundu... [2:37:34] sem, á fyrsti sko... [2:37:36] þáttur, sko, dægurþátturinn... [2:37:38] í beinni útsendingu. Og ef við máum skjóta inn í... [2:37:40] nokkrum árum áður, segir fréttamaður... [2:37:42] ríkisútvarpsins... [2:37:44] hvað segir ráð... [2:37:46] þetta, og það eru færri, sko... [2:37:48] það er bara nokkrum árum áður... [2:37:50] og, sko, þarna breytist það að við förum að taka viðtöl... [2:37:52] við venjulegt fólk... [2:37:54] við förum að taka viðtöl við fólk á breytina... [2:37:56] og breytin í samfélaginu... [2:37:58] fjölbreytileikinn í samfélaginu kemur í ljós... [2:38:00] menn þurftu ekki lengur að fela sig... [2:38:02] menn eins og Hörður Torfi þurftu ekki lengur að flýja land... [2:38:04] þeir gátu fengið aftur störf á Íslandi... [2:38:06] sem var ekkert sjálfsagt... [2:38:08] og Hörður Torfi var bannaður í ríkisútvarpinu... [2:38:10] af því að hann sæðist fyrir homma... [2:38:12] svo fyrst í sinni tegundir... [2:38:14] gekk frjáls maður í viðtal... [2:38:16] og sagði frá sinni kynhneigð... [2:38:18] eitt mesta bannrætt, en það... [2:38:20] fröfurr á Íslandi fyrir á síðar... [2:38:22] Jón Múli var með eitthvað engan safn sem að bara... [2:38:24] á plötum sem að bara hann mátti spila... [2:38:26] en var ekki hluti af safni í ríkisútvarpinu. [2:38:28] Þetta er alltaf breytast... [2:38:30] og við tekur... [2:38:32] ekki kapli bjösi... [2:38:34] af frjálsri, sannarlega frjálsri... [2:38:36] fjölmiðlun. Maður kom... [2:38:38] á ríkisútvarpinu... [2:38:40] maður kom á ríkisútvarpið... [2:38:42] með sínar hugmyndir... [2:38:44] og þær bestu voru valdar til að verða... [2:38:46] fréttatími kvöldsins... [2:38:48] og auðvitað voru alltaf einhverjir... [2:38:50] reyna að hafa áhrif á mann... [2:38:52] en maður var í starfi... [2:38:54] þar sem maður þurfti ekki að beygja... [2:38:56] söndi áhrif á annara... [2:38:58] Korki eigenda stöðvar 2... [2:39:00] né... [2:39:02] einhverja hagsmunaflokk í bæ... [2:39:04] viðskiptaráðs... [2:39:06] eða annara trúarsamkomur... [2:39:08] sem ætluðu sér að ráða áfram... [2:39:10] landinu í krafti auðs... [2:39:12] og fyrir í valda... [2:39:14] og fyrir í samskipti við... [2:39:16] ráðandi valdaflokka. Þetta var alltaf... [2:39:18] trosna og böndin hurfu... [2:39:20] og þess vegna var þessi... [2:39:22] sterka frjálsfjölmiðlun á Íslandi... [2:39:24] á nýjunda áratugnum, [2:39:26] tíunda, og alveg fram á nýja öld... [2:39:28] þá endur þetta að fóra að gefa eftir. [2:39:30] Og ég hef oft verið spurður... [2:39:32] í svona þáttum... [2:39:34] hvað getum við gert... [2:39:36] sko, því miður, engin patentlausn... [2:39:38] til, þá værum við þegar búin... [2:39:40] að laga það sem laga þyrfti... [2:39:42] og það er til dæmis ekki endilega... [2:39:44] gefið að við séum að... [2:39:46] veika RÚV, kannski síðasta... [2:39:48] sterka fjölmiðlun til að koma öðrum... [2:39:50] til bjargar. Nei, en þess vegna er RÚV... [2:39:52] svona rosalega mikil... [2:39:54] og, sko, þetta... [2:39:56] með auglýsingamarkaðinn, ég skil... [2:39:58] ekki allt fólki... [2:40:00] sem heldur því fram að allar auglýsingarnar... [2:40:02] fari bara út fyrir landsteinana... [2:40:04] og RÚV er tekið af auglýsingamarkaðinum... [2:40:06] við þurfum bara að venja... [2:40:08] aðtunnulífið, aðtunnureikendur... [2:40:10] þar sem auglýsa við mikilvægi... [2:40:12] þess að auglýsingar þeirra fari... [2:40:14] til innlendrar fjölmiðlunar. Alveg rétt. [2:40:16] Og við þurfum að taka líka á... [2:40:18] sko erlendum fréttaveitum sem eru hér bara... [2:40:20] í skattaskjóli... [2:40:22] að skattleggja þær... [2:40:24] skattleggja þetta... [2:40:26] það sjálfsagt bara eins og að önnur... [2:40:28] fyrirtæki í landinu... [2:40:30] það þarf ekki að taka því... [2:40:32] að gera það á Alþingi á næstu... [2:40:34] mánuðum og missurum, það verður að taka því... [2:40:36] auðvitað, myndi að... [2:40:38] hjálpa mínu viti og margra annara... [2:40:40] meðal hans Pál Magnússon, að vini mín... [2:40:42] sem var áður... [2:40:44] útfárstjóri, að taka... [2:40:46] RÚV af auglýsingamarkaði... [2:40:48] það myndi hjálpa... [2:40:50] miðlunum, hann verður ekki háður... [2:40:52] sko þessum auglýsingum... [2:40:54] alla gott og hann, og það kostar... [2:40:56] í sjálfsögðu ótrúlega lítið að taka... [2:40:58] RÚV af auglýsingamarkaði... [2:41:00] í legginu... [2:41:02] og markaðstildina og... [2:41:04] hérna, og leifa RÚV... [2:41:06] að njóta sína eins og margir... [2:41:08] ríkismiðlar í kringum okkur... [2:41:10] á Norðurlöndunum og í Bretlandi. Ég held... [2:41:12] að við skattgreiðendur séum alveg til í að halda uppi... [2:41:14] auglýsingar RÚV. Já, já... [2:41:16] eins og auglýsingar... [2:41:18] þjóðlíkön, auglýsingar menning... [2:41:20] Okkur finnst það dýruverði, keyptir... [2:41:22] þessi milljarðar og þessi... [2:41:24] aðsókn í auglýsingaskrifstofu... [2:41:26] þetta er náttúrulega eins og enginn... [2:41:28] rekstrarauki með sína jöfnu... [2:41:30] algjörlega óþolandi. En, sko... [2:41:32] talandi um patentlausn á þessum vanda... [2:41:34] fjölmiðlunar... [2:41:36] á þessum vanda... [2:41:38] frjálsrar fjölmiðlunar... [2:41:40] eins og við erum náttúrulega auðvitað með nokkra miðla... [2:41:42] sem eru ekki frjálsir, eru bundnir af... [2:41:44] hagsmunum sínum og ríkasta... [2:41:46] prósent í þjóðarinnar... [2:41:48] við þurfum ekki... [2:41:50] til að nefna einhvern veginn. En, sko... [2:41:52] frjálsfjölmiðlan hefur beðið... [2:41:54] ekki. Já, hún er... [2:41:56] víða orðinn á frjáls... [2:41:58] bundin hagsmunaflokkum. Og rosalega... [2:42:00] pólitískt hlutdræg. [2:42:02] Pólitískt hlutdræg. Og, sko... [2:42:04] blaðamenn, það er ekki lengur sjálfgefið að... [2:42:06] blaðamenn komi á ríkisstjórnarfundi á mótnarna... [2:42:08] sem frjálsir menn. Það er ekki lengur... [2:42:10] sjálfgefið. Því miður... [2:42:12] þeir eru... [2:42:14] bundin að klafa einhverja aðila. [2:42:16] Og, sko, reyna ekki eins og... [2:42:18] lengur að fela það. En... [2:42:20] hvernig getum við, sko... [2:42:22] allt frjálsar fjölmiðlun... [2:42:24] allt, sko... [2:42:26] klassískan blaðamennsku... [2:42:28] ég hef komið... [2:42:30] fram með þá hugmynd að, sko... [2:42:32] á sama hátt að við... [2:42:34] greiðum listamönnum... [2:42:36] listamanna laun. Þá hef ég... [2:42:38] komið fram með þá hugmynd að við höfum að vera með ákveðinn... [2:42:40] pott á hverju ári... [2:42:42] til að styrkja sjálfstætt... [2:42:44] starfandi fjölmiðlamenn, [2:42:46] blaðamenn, fréttamenn... [2:42:48] sem geta síðan selt vöru sína... [2:42:50] til ákveðinna miðla, bara eins og... [2:42:52] samstíðarinnar. [2:42:54] Geta fengið... [2:42:56] sex manna á laun til að rannsaka eitthvert ákveðið... [2:42:58] efni og að byrta svo afhverju sína. [2:43:00] Þetta myndi hjálpa til. Þetta myndi hjálpa til. [2:43:02] Þetta er ein leið. [2:43:04] Svo er hitt, talandi um... [2:43:06] patentlausnina, að... [2:43:08] tímar breytast. [2:43:10] Við verðum að taka þann þátt inn... [2:43:12] þegar að ég byrja... [2:43:14] á stöð 2... [2:43:16] er að móta þá skemmtilegu stöð... [2:43:18] á samt mínum samstarfsfólki... [2:43:20] og við svona brjótum... [2:43:22] einhvern veginn tíð blað... [2:43:24] í sjávarfrettamennsku. Það má lóksins læja... [2:43:26] það má lóksins vera með skemmtilegar fréttir... [2:43:28] það má lóksins vera... [2:43:30] óvenjulegt, með... [2:43:32] aðra viðmælendur heldur en hefðu byrt... [2:43:34] með yfir að skekja og bindi í... [2:43:36] ríkisspitlunum. Já, áferðarmönnurnar eru... [2:43:38] einmitt mjög stór hluti af þessari sögu. [2:43:40] Áferðarmönnurnar voru gríðarlega mikil... [2:43:42] við skárum okkur strax úr... [2:43:44] og þau urðu mjög vinsæl... [2:43:46] eiginlega aðsókn þjóðarinnar frá fyrstu tíð... [2:43:48] en það, ég menna, sko... [2:43:50] Svo voruð öll í svo fínum fötum... [2:43:52] og eitthvað, sem það var bara... [2:43:54] Við vorum litríkur. Litríkur. [2:43:56] Og hérna, Vala, mat... [2:43:58] vinkonu mín og vinkonu okkar svo margra... [2:44:00] kom bara með lit í íslenska sjónvarp... [2:44:02] í sjónvarpið. Basta lítina sína. [2:44:04] Og við vorum, sko... [2:44:06] áhugaverð... [2:44:08] sögur, þess og svo margs annars... [2:44:10] í huga þjóðarinnar, eiginlega sem við vorum öðru í þetta... [2:44:12] en, sko, tímarnir breytast... [2:44:14] og þarna var bara línuleg dag, sko, fyrir hendi... [2:44:16] og þarna voru ekki endilega, sko... [2:44:18] upplýsingaflæðið var... [2:44:20] langt frá því að vera það sem varð síðar... [2:44:22] og í dag höfum við... [2:44:24] aðgang að öllum upplýsingum, bara í símánum okkar... [2:44:26] og við erum... [2:44:28] ég vel fann að vinna bara heila mínu... [2:44:30] degi í símánum okkar... [2:44:06] Línulega dagskráðan er horfin. [2:44:08] Fólk er ekkert endilega að lesa bækur lengur heldur er fólk að hlusta. [2:44:10] Podcasting flæðir yfir og fólk er að hlusta. [2:44:12] Þau frekar en sko Rolling Stones og Bítlanna í líkarsæntastöðunum. [2:44:14] Og maður stendur sjálfansi að því oftar en ekki að þegar maður kemur heim og er búinn að borða [2:44:16] og ganga frá, að þá þegar maður er ekkert endilega að horfa á sjónvarp, [2:44:18] eins og eiginlega öll þjóðin gerði áður. [2:44:20] Heldur er maður að gera eitthvað allt annað. [2:44:22] Ég sit oft bara við skriftir á kvöldin, [2:44:24] eða horfi á guðmjöl myndbönd með Júri A. Heap eða Rolling Stones. [2:44:26] Þannig að maður sko [2:44:28] hefur aðgang að svo miklu efni að sjónvarp, [2:44:30] gamla sjónvarpið og gamla útvarpið, [2:44:32] er ekki lengur fyrst í kostur. [2:44:34] Og þess vegna hefur sko [2:44:36] eiginlega að segja neysla á [2:44:38] þessum miðlum sem geta talist [2:44:40] gamlir í dag með að verða það sem [2:44:42] er að koma fram á sjónarsviði í dag. [2:44:44] Sko, þeir eru ekki [2:44:46] lengur í því sæti sem þeir voru, [2:44:48] þeir eru ekki lengur í framsætinu. [2:44:50] Og sko ég [2:44:52] horfi náttúrulega á fréttir stöðvar tveggja og fréttir ríkisjónvarsins, [2:44:54] en valla nokkur í sinni á réttum tíma. [2:44:56] Og þetta [2:44:58] gerir það verkum að sko [2:45:00] að þetta tæki, [2:45:02] gamli ymbinn, [2:45:04] hann er ekki lengur sko [2:45:06] í hásæti stofunnar. [2:45:08] Nei, [2:45:10] hann er kannski bara í tölvu í herbergi. [2:45:12] Það er svo sannarlega sagt. En sko ég er ekki viss um að [2:45:14] öll okkar átti sig á [2:45:16] þessum breytingum. [2:45:18] Og í rauninni, þessu runni á [2:45:20] réttstýra í þjónustu. [2:45:22] Ef við förum rúm 20 ár aftur í tímann, [2:45:24] þá var skjár 1 [2:45:26] með sjónvarpssviði, varst þetta þig? [2:45:28] Mann var réttstýrðið þar. [2:45:30] Ég vann þar og konur mín líka. [2:45:32] Þetta var bara snarpur réttatími. [2:45:34] Stöð 2 og RÚV [2:45:36] voru náttúrulega bara bæði með [2:45:38] heilag við. Það var riðvist um tímana, [2:45:40] það var að vera að færa til. [2:45:42] En sko, það var í mengi okkar allra [2:45:44] að horfa á báða réttatímana. [2:45:46] Okkur leið eins og við þyrftum að horfa á báða réttatímana. [2:45:48] Og þessi [2:45:50] samkeppni á milli [2:45:52] hún stórbætti afurð við beggja. [2:45:54] Eins og þarf að vera. [2:45:56] Sko, þegar ég er að byrja [2:45:58] með Ómar Ragnarsson og Agnieszku Braga [2:46:00] á líðandi sundu [2:46:02] í Ríkisjónvarpinu 1935, [2:46:04] þá voru 87% áhorf á fyrsta þættinum. [2:46:06] Ef hugsað er um við, [2:46:08] fólk var ekki að gera neitt annað heldur en horfa á sjónvarp. [2:46:10] Hugsað um við, síðan erum við með [2:46:12] morgun sjónvarp, [2:46:14] sem var fréttatengt. [2:46:16] Við vorum á tímabili með [2:46:18] háttegisfrettir í sjónvarpi. [2:46:20] Við vorum náttúrulega með NFS-kaflan. [2:46:22] Þetta eru allar solurhengi sem var frávik. [2:46:24] Ég ætla ekki að ræða þann tíma sérstaklega við núna. [2:46:26] Við vorum með fréttir fyrir [2:46:28] norðan [2:46:30] alla daga vikunnar á Akureyri, [2:46:32] sjónvarsfréttir á öllum virkum dögum. [2:46:34] Fréttastöð á Akureyri, [2:46:36] fréttastöð á Akureyri. [2:46:38] Og vel að merka það, að líkkilvara [2:46:40] þetta er alltaf réttstýrt efni. [2:46:42] Það er búið að fara í gegnum á hverjum [2:46:44] vinnubrögðum, hugmyndarsamkipni eins og þú nefndir áðan. [2:46:46] Bestu hugmyndir að ráða [2:46:48] hin að fara niður. [2:46:50] Berðu nú þetta skeið [2:46:52] og svo eru öll dagblöðin sem [2:46:54] þrifust um tíma, [2:46:56] og mörg hundruð eða þúsund [2:46:58] blaðamenn, bara örfáir í dag. [2:47:00] Berðu saman þessa tíma [2:47:02] við tímann í dag. [2:47:04] Þetta er alltaf heimin að hafa. [2:47:06] Þetta er rosalegt. [2:47:08] Sko, þú nefnir þetta líkkilvara, [2:47:10] réttstýring, [2:47:12] sem er náttúrulega [2:47:14] alfa og omega klassískar [2:47:16] vinnubrögð. [2:47:18] Vinnubrögðin eru þess eðlis [2:47:20] og eigi að vera þess eðlis [2:47:22] að það ber aðst hugmyndirinn á borðið [2:47:24] og það ber að drepa [2:47:26] allar margar af þeim vegna þess að það er standast ekki skoðun. [2:47:28] Það eru annaðhvort líi eða haugalíi [2:47:30] eða eru einfallega ekki [2:47:32] fréttir í eðlisjónu. [2:47:34] Það eru eftir bara skoðun eins manns. [2:47:36] Og ég hef verið með mjög vond skoðun. [2:47:38] Ég hætti að nefna [2:47:40] það. [2:47:42] Svo umtalið að [2:47:44] það tekur því ekki að hampa henni. [2:47:46] Sko [2:47:48] réttstýrðar [2:47:50] fréttastofur [2:47:52] eru þess eðlis [2:47:54] að þær vanda sig [2:47:56] í málfari, í vali á viðmælendum, [2:47:58] í framsetningu frétta [2:48:00] og lúta síðarreglum [2:48:02] blaðamennarsfélags Íslands. [2:48:04] Ég man það að skjóta þið inn [2:48:06] við vorum líka með tíu fréttir [2:48:08] alltaf í sjónvarpinu. [2:48:10] Og ég skil ekki að þær séu farnar líka, [2:48:12] einmitt, einmitt. [2:48:14] Það er alltaf einhvers konar hærraðing innan RÚV, [2:48:16] einni miðill sem að hérna ræðir í spikinu. [2:48:18] Og það sem sko [2:48:20] ég óttast mest er inn í [2:48:22] framtíðina að sko [2:48:24] réttstýringin hópi enn frekar [2:48:26] og við taki einhvers konar [2:48:28] öfgaskoðana [2:48:30] skipti [2:48:32] í hlaðvörpum, [2:48:34] í skelliblaði, [2:48:36] þar sem að sko [2:48:38] sú skoðun sem er [2:48:40] afkarulegust og heyrist hæst, [2:48:42] hún hefur vinningin. [2:48:44] En sko, intakið skiptir [2:48:46] þessu máli. [2:48:48] Þegar ég var [2:48:50] í gammaldaga að kveikja á [2:48:52] sídegisúttarpinu [2:48:54] eða morgunúttarpinu á morgnanna, [2:48:56] þá bar ég [2:48:58] mjög oft eftir því að ég fann hvernig [2:49:00] eigin spertust þegar eitthvað var [2:49:02] fært fram að viti. [2:49:04] Góður viðmælandi sagði [2:49:06] skýrt frá einhverju sem að þekkti [2:49:08] ofan í kjölinn. [2:49:10] Og vitið, sko, spratt [2:49:12] fram bara af enni mannsins [2:49:14] og maður fann það. [2:49:16] Núna erum við meira [2:49:18] að svona tróða marfaðan. [2:49:20] Það er þing setning í dag. [2:49:22] Marta Marja, Martas Marta hjá Mokkanum, [2:49:24] hún mun rústa öllum [2:49:26] í lestri með því að tala um [2:49:28] fötin sem Kristrún og Þorgir og Katrín [2:49:30] klæðast. [2:49:32] Það verður miklu meira að fylgst með því [2:49:34] heldur en því sem einhver var að segja. [2:49:36] Og sko, ég tek eftir því [2:49:38] að blaðamennska [2:49:40] færast meira í þá átt [2:49:42] að sko Björn Þorláksson [2:49:44] er æfur út í sig með dörfni [2:49:46] af því sem menn hafa tvær ólíkar skoðanir [2:49:48] eða eru jafnvel með svipaðar skoðanir, [2:49:50] en samt er Björn æfur út í sig [2:49:52] móti eftir svörum bitni fullum hálsum. [2:49:54] Hafa það til heitutilfinninguna. [2:49:56] Þetta er svo mörgulegt orðin, [2:49:58] blaðamennska í dag snýst um [2:50:00] tvær skoðanir. [2:50:02] Það er rúskum eðlitt, [2:50:04] og það er fullkomið [2:50:06] eðlíði líðræðisins samfélags af [2:50:08] það sem eru margar skoðanir í gangi, [2:50:10] margar ólíkar skoðanir. [2:50:12] Til þess höfum við að senda [2:50:14] greinar og greinaskrif [2:50:16] á Vísir, [2:50:18] til dæmis, og fleiri [2:50:20] miðla sem við getum nefnt, [2:50:22] þar sem menn eru bara viður á skoðanir sínar [2:50:24] í þartilgerðunum dalgum. [2:50:26] En þetta eru ekki fréttir í sjálfu sér. [2:50:28] Ég sagði hérna í innganginum að ég var í [2:50:30] þakklátur fyrir að vera ennþá í djópina, [2:50:32] en það hefur breyst hjá mér. [2:50:34] Nú vinn ég ekki við fréttir. [2:50:36] Við erum ekki að segja fréttir. [2:50:38] Ég vinn ekki lengur samkvæmt því [2:50:40] að vera hlutlaus [2:50:42] eða faglega hlutlegur. [2:50:44] Ég er með bæas, ég er með skekku [2:50:46] í mínum afplutningi en [2:50:48] ég afsaka hana með því að ég sé [2:50:50] sjálfstæður. [2:50:52] Og það sé mikilvægara að vera sjálfstæður heldur en að [2:50:54] þykjast vera eitthvað annað en maður er. [2:50:56] Af hverju hef ég farið [2:50:58] frá hinni liðinni sem var að [2:51:00] vernda alltaf vinnubrögð hefðbundin [2:51:02] á blaðamennsku? Sko, það er vegna þess að það [2:51:04] er ekki lengur markaður, [2:51:06] finnst mér fyrir hitt. [2:51:08] Og hér eru við samstuðinn með. [2:51:10] Við lifum nokkuð góðu lífi, [2:51:12] við erum með marga týji hérna, [2:51:14] þúsundir Íslendinga sem fylgjast með okkur. [2:51:16] Áskriftir eru að fara upp, blessunlega, [2:51:18] þannig að það eru margir sem hafa það miklu verra við. [2:51:20] En ég held að eina ástæða þess að við [2:51:22] þrýfumst er að við höfum svolítið [2:51:24] yfirgefið hefðbundin [2:51:26] vinnubrögð blaðamennskunnar. [2:51:28] Við höfum hrakist úr hefðbundin [2:51:30] vinnubrögðum blaðamennsku, [2:51:32] sem er ekkert endilega gott, [2:51:34] en það er skárra að vera ekki minn eitt. [2:51:36] Og við erum að snú aftur til þess tíma [2:51:38] þegar flokksblöðum voru gefin út. [2:51:40] Þá las maður sko litrófið að blöðum. [2:51:42] Maður las þjóðviljann með ákveðnum gleraugum, [2:51:44] tíminn með öðrum gleraugum, [2:51:46] Mokkan með alltaf öðrum gleraugum, [2:51:48] Alþýðublaðið og svo framvegis. [2:51:50] Og maður svona [2:51:52] maður svona [2:51:54] ég var gríðalega blaðalesari. [2:51:56] Ég elskaði blöðin, og ég safnaði blöðum. [2:51:58] Ég safnaði til og með sundagblaði [2:52:00] þjóðviljans sem Guðjón Fríðriksson [2:52:02] skrifaði þá, og Yngvar Markinsson. [2:52:04] Enlega engi smá menn. [2:52:06] Skiljum við, sko, [2:52:08] þá bara horfði maður yfir sviðið. [2:52:10] Þjóðviljinn [2:52:12] og yfir sviðið allt, yfir á Mokkan, [2:52:14] sem þá var sko alvörublað. [2:52:16] Og hérna, [2:52:18] og allt var alvörublað, velskrifið. [2:52:20] En maður svona [2:52:22] maður svona mat [2:52:24] litróf eftir því svona [2:52:26] hvernig bylið var á milli [2:52:28] þjóðviljans og Mokkan, og þarna á milli [2:52:30] voru tíminn og allt yfir blöðunum. [2:52:32] Og hérna, [2:52:34] þannig skilgreindi maður heiminn, [2:52:36] bæði heima og erlendis, út frá [2:52:38] svona þessu litrófi blaðanna, frá vinstri [2:52:40] til hægri, og gat dæmt [2:52:42] svolítið. En sko, [2:52:44] í dag er þetta svipað. [2:52:46] Því leytið, sko, að menn [2:52:48] í heiluhálfu sjónvarpstáttum [2:52:50] á síðum blaðanna [2:52:52] eru bara einfallega með [2:52:54] sína skoðanir. [2:52:56] Og sko, [2:52:58] eru kannski að rýfast við [2:53:00] viðmælendur sína, vegna þess að þeir hafa aðra skoðanir. [2:53:02] Einmitt, og í útrýmingarhættunni [2:53:04] sem fylgir því að [2:53:06] við erum eins og sérhver reyndur [2:53:08] blaðamaður er í rauninni eins og síðasti mótakan. [2:53:10] Við veitum aldrei hvenær svo síðasti fellur [2:53:12] að í útrýmingarhættu, sem að allt umlykur [2:53:14] líðandi stundu. [2:53:16] Þá er svo mikill frekni, [2:53:18] að þú [2:53:20] farir að hugsa markaðslega, [2:53:22] að þú farir að hugsa [2:53:24] ok, ég þarf að gera þetta, [2:53:26] til að fá þessa smelli, [2:53:28] til að fá þessa framleggingu [2:53:30] á starfinu. [2:53:32] Og þá er í rauninni, [2:53:34] ég veit ekki hvort um mannstu [2:53:36] þegar við fórum á stað með fjartiskyringa þátt [2:53:38] á RÚV, [2:53:40] sem ég kallaði Kvíkuna. [2:53:42] Að fyrsti þátturinn sem ég gerði, [2:53:44] hann fjallaði um [2:53:46] konu frá Vestmannaeyjum [2:53:48] sem hún hefði dáið [2:53:50] ef hún hefði ekki fengið [2:53:52] lif. [2:53:54] En lifið var svo dýrt [2:53:56] að hérna slagur hennar [2:53:58] við kerfið fólst í því [2:54:00] að hún fékk niðurgreiðslu. [2:54:02] Þetta er ekkert gamansöm mál. [2:54:04] Og hérna, [2:54:06] maður setti 70-80 klukkustundir [2:54:08] bara í þessar 25 mínútur, [2:54:10] að reyna að ná þessu saman í þátt. [2:54:12] Það myndi engum, [2:54:14] engin hefði tíma til þess að gera þetta í dag. [2:54:16] Engum detti í huga að gera það, [2:54:18] miklu einfaldara að taka einhverja [2:54:20] hávara mannesku, stórglæsilega [2:54:22] útliti, með glæsilegt hár. [2:55:02] og sko hérna í geggjum [2:55:04] fötum og miklar og stóra [2:55:06] skoðanir og bum [2:55:08] bara 200 úrs manns sem að hérna [2:55:10] horfa á hana [2:55:12] og þetta með fall sjónvarpsfrétta [2:55:14] sinna sem ég held að [2:55:16] hafi verið mikil mistök að þeir [2:55:18] fórum frá fréttastöð 2 [2:55:20] yfir fréttir sínar [2:55:22] svo breytir ekki Coca-Cola nefninu [2:55:24] nei en það fall sko [2:55:26] þetta er einn af líkistunum [2:55:28] nöglunum [2:55:30] og mér langar sko að þú segir það [2:55:32] við ætlum að reyna að hressa [2:55:34] RÚV og við ætlum að reyna að eitthvað svona [2:55:36] en mér langar sannarlega að fá þau til þess að hugsa [2:55:38] aðeins betur með mér og segja okkur [2:55:40] hlustendum áhrifa sko [2:55:42] hvernig þú sérð að við getum [2:55:44] silt úr þessum sko [2:55:46] hildjúpa öldudal [2:55:48] sem við erum komin inn í [2:55:50] sko eins og við gátum [2:55:52] þá eru ekki til pálítísar [2:55:54] þetta er einhverju líti tæknileg þróun [2:55:56] þetta er einhverju líti sko [2:55:58] andleg breyting á [2:56:00] þjóðinni, á þjóðunum [2:56:02] og [2:56:04] einhverju líti er þetta sko eðlileg [2:56:06] þróun [2:56:08] ég nefnir sem dæmi sko að ég er nú búinn að [2:56:10] gefa út margar bækur á mitt efni og í seinni tíð [2:56:12] spyr ég æg fleiri [2:56:14] lesendur mínir hvernig að kemja [2:56:16] hljóðbókina, af því þeir vilja frekar hlusta [2:56:18] heldur en lesa [2:56:20] og aðeins fyrir var bara einn kostur í búa [2:56:22] bókina, eða ekki [2:56:24] og hérna [2:56:26] en þetta er eðlileg breyting [2:56:28] sko [2:56:30] á sama hátt og það er eðlileg breyting [2:56:32] að sko margir útarpsstraumar [2:56:34] í dag eru jafnframt [2:56:36] orðnir sjónvarpsstraumar [2:56:38] sem þótti óhugsandi fyrir einhverjum árum [2:56:40] að sjónvarpa útarpsstrauma [2:56:42] það var bara einhvers konar [2:56:44] bílun, þannig að [2:56:46] sko við erum staddir á [2:56:48] einhvers konar breytingarskeiði [2:56:50] í svona þessum [2:56:52] nýjungarþjónaði [2:56:54] og það [2:56:56] náttúrulega gerir það verkum að [2:56:58] það er mjög erfitt að koma fram með einhverja [2:57:00] einlausn sem á að bjarga [2:57:02] en við þurfum að koma fram í staðinn kannski með [2:57:04] margar litlar [2:57:06] Ég hef einhvern samila vinnu sem er í menntamálanefnd [2:57:08] heitir Logi, frá Akureyri [2:57:10] og sko hann hefur sagt [2:57:12] hvað honum finnst að þurfa að gera en mér finnst bara [2:57:14] að þurfa að gera miklu, miklu, miklu meira [2:57:16] heldur en það sem við höfum talað um [2:57:18] mér finnst þetta sé bara núna [2:57:20] við erum á pari [2:57:22] við sko það að hérna [2:57:24] Kjómski segir einhver myndir nokkurn tímann í huga [2:57:26] að lækna myndu starfa fríkt eða [2:57:28] sjálfbúðað vinnu eða mjög erfiðar aðstæður [2:57:30] ekki heldur kennarar og við erum að lýta [2:57:32] eins á fjölmiðla og þannig er hérna að tala um [2:57:34] að ríkið passi það [2:57:36] að fjölmiðlar sem eins mikilvægastofnanir [2:57:38] þeir allt kemur til alls og grunnskólarnir [2:57:40] og spítalarnir [2:57:42] að sko ríkið hafi alveg rosalega [2:57:44] hérna [2:57:46] beri skilda [2:57:48] til þess að [2:57:50] stoppa þetta í götu [2:57:52] ég held [2:57:54] við þurfum að fara aftur í eitthvað [2:57:56] orð sem hefur verið bannað lengi [2:57:58] sem er forræðiskenning [2:58:00] við þurfum að fara aftur [2:58:02] við þurfum að fara meira inn í einhverja vinstri hugsun [2:58:04] almannaheila hugsun [2:58:06] en er nokkur stemning fyrir því? [2:58:08] Það er sennilega ekki mikil stemning fyrir því [2:58:10] engin stemning fyrir því [2:58:12] ég menna menn hafa [2:58:14] rætt um það í fullri alvöru [2:58:16] við stopnum við ekki bara eitt ríkiseignar [2:58:18] olíufyrirtæki vegna þess að samkeppnin er svo lítil [2:58:20] hérna þessum þremur stóru [2:58:22] og eins hjá bankunum [2:58:24] eða stopnum við ekki bara einn ríkisbanki [2:58:26] eru menn fært að vera það í fullri alvöru? [2:58:28] áratugum saman er svo léleg samkeppni [2:58:30] á Íslandi [2:58:32] að hún er í besta falli [2:58:34] léleg og má heita fákeppni [2:58:36] ef ekki einokun [2:58:38] og hérna [2:58:40] sko samráð [2:58:42] er bara eina gæðastarfsemi [2:58:44] eðlilegur rekstrarþáttur [2:58:46] og það blaða segja eitt í manualnum [2:58:48] og svo bara hallar maður sér stæla [2:58:50] eftir í stjórnandastólunum [2:58:52] sko en á móti kemur [2:58:54] sko að [2:58:56] ég er ekki endilega talsmaður [2:58:58] ríkishyggju út í því ofan á [2:59:00] ég trúi ennþá á frjálfsvæðar samkeppni [2:59:02] þetta er bara svo rosalega sérstakar aðstæður [2:59:04] það er svo mikil neyð uppi [2:59:06] sko ríkið á að huga stjórnarlögum [2:59:08] en [2:59:10] sko hvaðan er stöð [2:59:12] fyrir sprottinn [2:59:14] hún er sprottin upp úr sköpunagleði [2:59:16] þryggja ofurhuga [2:59:18] sem trúðu á frjálfsaðhaldið [2:59:20] Jóns Óttars, Hans Kristjáns og Óla Há [2:59:22] sem byggðu til [2:59:24] stöð 2 [2:59:26] og tóku fram úr gömlu valdaflokkunum [2:59:28] framsóknarflokki og sjálfstæðisflokknum sem voru með [2:59:30] ísfilm og allir sem bara eignuðust [2:59:32] hérna engamarkaðinn á frjálsu fjölmiðlamarkaði [2:59:34] eins og þeir áttu annað fyrir [2:59:36] með sínum kollkrabba [2:59:38] þarna kom þið sanna [2:59:40] þið sanna og trúverð á [2:59:42] engaframtök sprottið úr sko [2:59:44] græsrótinni með [2:59:46] honum sem trúði á [2:59:48] sína eigin sköpunagleði [2:59:50] og byggðu til stöð 2 eitt mesta [2:59:52] og sterkasta og glæsilegasta ævin [2:59:54] til íslenskrar fjölmiðlasögu [2:59:56] sko óháð [2:59:58] ríkinu, þið spruttu [3:00:00] upp úr almúganum alþýðinni [3:00:02] og byggðu til þetta kraftaverk sem stöð 2 var [3:00:04] og dagskrásetningin var líka miklu [3:00:06] metnaðarfullari heldur en þau höfðu verið í seinni tíð [3:00:08] og ég sem sko [3:00:10] og ég sem fulltrúi [3:00:12] frjálsrar fjölmiðlunar [3:00:14] er ekkert endilega hallur undir það [3:00:16] að fjölmiðlun eigi bara [3:00:18] að hverfa inn í festu ríkisfaldsins [3:00:20] Nei, ég er bara að tala um stuðning [3:00:22] ég er bara að tala um [3:00:24] að við áttum okkur á því [3:00:26] að okkur er bara blættút í uppsengilegu [3:00:28] tilliti og óreiðan verður meira og meira [3:00:30] við erum korter frá Trump [3:00:32] það var margt sem að hérna var [3:00:34] Trump í aðranda [3:00:36] síðustu þjóðaratkvæðagreiðsla [3:00:38] og gerist þröskuldi en maður vildi sjá [3:00:40] og það er engin spurning að veik fjölmiðlun [3:00:42] og skortur á vönduðum vinnubrögum [3:00:44] er eina ástæðan [3:00:46] af því að [3:00:48] og því miður er það [3:00:50] orðið þannig, Björsi, að [3:00:52] lygi [3:00:54] er ráðan eðlilegu fylgifiskur stjórnmála [3:00:56] umræðu. Það má ljúga [3:00:58] og það kemur meðal annars til þess [3:01:00] að fjölmiðlar eru svo veikir [3:01:02] að þeir geta ekki [3:01:04] varið sannleikan lengur [3:01:06] þeir geta ekki varið bestu fáanlegu [3:01:08] upplýsingar á hverjum tíma [3:01:10] verst er að það er komin upp [3:01:12] hópur manna sem að finnst [3:01:14] bara lygi flott [3:01:16] að tilgangurinn helgi meðal [3:01:18] ef þú ert bara í einhverju árásastyrjöld [3:01:20] þá eignast þú [3:01:22] að ljúga. Og ef við hefðum sagt já í þjóðaratkvæðagreiðslunni [3:01:24] hefðu krakkarnir okkar strax verið [3:01:26] sendir á vígvellina í Úkraínu. Strax [3:01:28] með fyrstu vél. Þetta má bara [3:01:30] segja án afleiðinga. Það var [3:01:32] hérna, svo voru svo [3:01:34] snilldarlega útferðarherferðir [3:01:36] hérna Neyjaranna [3:01:38] í einu krummaskviði [3:01:40] á Norður-Írlandi [3:01:42] þar var haft samband og sagt að [3:01:44] íslenski hesturinn [3:01:46] væri úr sögunni ef við [3:01:48] gengjum í SB. Þannig náðu þeir [3:01:50] að snúa einhverjum sveitakrakkar. [3:01:52] Og sannarlega myndi SB líka taka [3:01:54] kuldan á okkur. [3:01:56] Erðu, sem ég? Já. Ég veit [3:01:58] að hérna, við þurfum að fara [3:02:00] að ljúka því sögum [3:02:02] það fáið oft í heimsókn. [3:02:04] En tvö mál á lokum [3:02:06] svona sem umfjöllunamál [3:02:08] í dag, nokkurn veginn stóri [3:02:10] písadagurinn, þessi hyllingsdagur. [3:02:12] Og ég skrifaði náttúrulega status [3:02:14] á Facebook sko þar sem ég bara rifjaði upp [3:02:16] að þegar ég hóf [3:02:18] nám í barnaskólanum í mjög ásettu [3:02:20] þá var bara eitt af fyrsta sem [3:02:22] ég man eftir að kennaraliðið sagði [3:02:24] það var hvað við værum vel [3:02:26] læsir. Að það væri svo sérstakt [3:02:28] að íslenskur almenningur hefði verið [3:02:30] í læs, að meðan það var bara yfirstéttin [3:02:32] í löndunum í kring [3:02:34] við náttúrulega með þessa glæsilegu [3:02:36] sagnaþjóð með íslendingarsögurnar [3:02:38] og allt þetta stort. Og nú er svo komið [3:02:40] að við bara skröpum botnin [3:02:42] og ég skrifaði [3:02:44] býtu, voru við kannski [3:02:46] genin sérstaklega í læs á atkvæðaseðlinum [3:02:48] í síðustu hérna þjóðu? [3:02:50] Já, þetta er [3:02:52] óheilla þróun [3:02:54] og ég hef oft verið að hugsa vegna þessa [3:02:56] og ég held að [3:02:58] sko kannski höfum við [3:03:00] slakað of á aganum [3:03:02] í íslenska grunnskólakerfinu [3:03:04] Þú er eitt af því sem fólk bendir á [3:03:06] Já, ég hef verið að hugsa í þá veru [3:03:08] og ég hef samanburð [3:03:10] elsta barnabarni mitt, hún er [3:03:12] 11 ára [3:03:14] hérna að byrja í háskóla í löndunum [3:03:16] núna á þessum komandi vetri [3:03:18] og ég fylgist með hennar [3:03:20] barnaskólagöngu [3:03:22] í löndunum [3:03:24] og þar er ægin slíkur [3:03:26] að hún fær aldrei frí [3:03:28] úr skólanum. Það er ekkert [3:03:30] í bóði að gefa vetrafrí [3:03:32] eða vetrarfrið til að foreldrar [3:03:34] að fari með barnið sín á skíði í öðru landi [3:03:36] Það kemur aldrei til greina [3:03:38] Þannig að markvistar [3:03:40] vinnustundir hennar eru mun fleiri heldur [3:03:42] Og dóttir mín Birta [3:03:44] og hennar maður Daniel, foreldrar [3:03:46] Þau eru mestu vandræðaleg [3:03:48] með að komast heim til Íslands um [3:03:50] jól og páska vegna að [3:03:52] fríið er svo nauðsynlegt [3:03:54] og það er engin möguleiki að taka stelpunum [3:03:56] úr skóla, hefur aldrei verið [3:03:58] Þetta er ægin í Bretlandi [3:04:00] fyrir nútað þau eru öll í skólabúningi [3:04:02] og [3:04:04] hér á Íslandi þykir ekkert [3:04:06] tiltölulegt mál að taka [3:04:08] barnið sín út úr skóla viku [3:04:10] eða vel tvær vikur til að fara bara til útlanda [3:04:12] til tennis eða á skíði í öðru landi [3:04:14] og svo framvegis [3:04:16] sko [3:04:18] í Lundunum, að miðskosti [3:04:20] og ég ætla ekki að segja allt sem þið fyrirmyndir [3:04:22] í Bretlandi, svo að boru í Ísland [3:04:24] þar er bara [3:04:26] skólaskylda með stóru essi [3:04:28] hérna eru með litlu essi [3:04:30] og ég hef oft verið svo eitthvað [3:04:32] skömm yfir þessu fyrir notar að [3:04:34] sko að kennarar eru bara komnir [3:04:36] í vörn á Íslandi gagnvart sko [3:04:38] frekum foreldrum sem bara [3:04:40] ætlast til þess að barnin sín [3:04:42] sem er kennt öðru sín en krakkana við hlýðni [3:04:44] það eru margar svona sögur sem ég heyri [3:04:46] frá vini mínum sem er að kenna [3:04:48] Snjallsímabildingin hefur einhvern veginn [3:04:50] útrýmt að þér verði að við lesum [3:04:52] með börnunum okkar hlungum heima [3:04:54] og svona sem náttúrulega var gríðarlega mikilvægt [3:04:56] og hérna ég er ekki að tala mikið fyrir [3:04:58] mér og foreldra en hérna [3:05:00] ég las öll kvöld fyrir börnunum mínum [3:05:02] af því að ég hef einnig bara svo gaman að því sjálfur [3:05:04] ég menna í minningunni sko [3:05:06] er ég ennþá að hlæja yfir lestri á [3:05:08] einni bók [3:05:10] sem er bara svo gaman að lesa bókurnar [3:05:12] ég hef gaman að lesa bækur fyrir börnin sín [3:05:14] Ég held að það hafi líka verið metnaður í máli [3:05:16] margra foreldra ekki síður lægi stéttum [3:05:18] bara svo ég vitni til fátækabændafólks [3:05:20] sem ég hef komið að í mjög áheit [3:05:22] það var metnaður í máli foreldra og fjölskyldna [3:05:24] að börnin kæmu sem best [3:05:26] næst í fyrsta tíma [3:05:28] á fyrsta skóladag. [3:05:30] Og hvað gáttu við gert? [3:05:32] Hugsaðu, foreldrar, jú, við getum [3:05:34] kent krökkunum að lesa. [3:05:36] Allavega að setja hérna inn í það. [3:05:38] Þetta er það sem ég get fælt bænina [3:05:40] og þetta er það sem ég kann. [3:05:42] En sko, ég held að við þurfum að hugsa um þetta [3:05:44] og falli orð ægi. [3:05:46] Vegna þess að sko, [3:05:48] mér finnst í þjóðmælaumræðinu á seinni árum [3:05:50] ægi verið orðið eitthvað [3:05:52] neikvægt orð eða skammarorð. [3:05:54] Ægi er upphaf, [3:05:56] sko, [3:05:58] bara allrar [3:06:00] framleiðslu. Ég, til dæmis, [3:06:02] læsti dýrunum að fréttastofustofum [3:06:04] 2 kl. 15, [3:06:06] sko, eftir að fundun áttu byrja vegna þess að [3:06:08] ég vildi hafa aga. Fólk hætti bara að mæta [3:06:10] réttum tíma svo að við þurfum ekki að endurtaka fundin [3:06:12] eftir því sem fólki kom inn. [3:06:14] Við erum báðir mjög hrifnir að hafa aga, ég veit það. [3:06:16] Og hérna, og sko, [3:06:18] þegar ég stafnaði, [3:06:20] sem var svona Ringblöð [3:06:22] og svona fleiri góðu fólki, þá hérna, [3:06:24] þá mætti ég bara klukkan 7 [3:06:26] alla morgna fyrstu misserin [3:06:28] til þess að koma hlutunum í gang. [3:06:30] Ég fekk ekki borgað [3:06:32] fyrir aukala, en sko, [3:06:34] ægi er svo mikilvægur [3:06:36] í allri sköpun. Ægi er svo mikilvægur [3:06:38] í sko, því að halda sér við efnið. [3:06:40] Ég held að þetta sé allt rétt hjá þér, en sko, [3:06:42] en auk þess sem þú hefur nefnt, það náttúrulega [3:06:44] líkur alveg fyrir að skólastofa [3:06:46] sem samanstendur af 60% innflytjendur [3:06:48] sem ekki tala íslensku, [3:06:50] að þar stendur kennarinn [3:06:52] og allir í skólastofinu fram með fyrir ólei, [3:06:54] sannlegt vandamálið. [3:06:56] Stærð bekkjanna er vægarsett [3:06:58] umhersunna verð. Það er náttúrulega alltúrlítið. [3:07:00] Það er skóla án aðgreiningar sem ekki fylgdi fjármagn. [3:07:02] En sko, málið er það, við erum [3:07:04] ég getið spólað 20 ára aftur í tíma [3:07:06] og það er nánast þessi sama umræða hérna mér og þér. [3:07:08] Þetta er mikilvægt að það séu áskónur heldur að var [3:07:10] með stærð bekkjum, skóla aðgreiningar, [3:07:12] en það gerist ekki nýtt. [3:07:14] Og erlenda nemendur sem verða fótasi [3:07:16] í fyrsta skipti. [3:07:18] En þetta er eitt af þessum klassísku umræðu- [3:07:20] og deiluöflum að við ræðum þetta ári eftir ári. [3:07:22] Þetta verður alltaf að verða, pýsa frjáls táll, [3:07:24] eftir þrjú orð verður svona ennverða. [3:07:26] Hvað þarf til þess að við gerum eitthvað? [3:07:28] Ég held að við þurfum að slaka á Simonum, [3:07:30] og þú ert að gera það núna. [3:07:32] Ég er að koma [3:07:34] eftir eina mínútu. [3:07:36] En sko, það er alveg umhverfissnafn [3:07:38] að það skuli vera umræðuöfl. [3:07:40] Það skuli vera [3:07:42] sko upp í skoðanaskiptum, [3:07:44] hvort það eigi að banna farsímanotkun, [3:07:46] snjallsímanotkun í grunnskólum [3:07:48] eða í vitölum. [3:07:50] Mér finnst það [3:07:52] svona til margra. [3:07:54] Þetta agaleysi sem ég hef nefnt, [3:07:56] og ég vil bara ítrekka [3:07:58] í því að við tala að ægi [3:08:00] er ekki neikvægt orð. [3:08:02] Ægi er ekki skammaryrði. [3:08:04] Ægi er upphaf að sko, [3:08:06] reglu sem er á vinnustöðum, [3:08:08] hvort heldur þeir heita [3:08:10] skóli eða fyrirtæki. [3:08:12] Og [3:08:14] sko, allir [3:08:16] framleiðslufyrirtæki í dag [3:08:18] eru rekin á gríðarlega miklu um aga. [3:08:20] Ég [3:08:22] fer stundum í heimsókn í álverðin á Íslandi, [3:08:24] til dæmis, fjórða ál fyrir Ísland. [3:08:26] Það eru öllum bílum lagt þannig [3:08:28] að skotti snýr inn á staðnum. [3:08:30] Og þú ert fljótt að kæra út [3:08:32] hættum að bakka. [3:08:34] Þetta er ægi, [3:08:36] og þetta er bara eitt dæmi um aga. [3:08:38] Það eru allir með hjálm, [3:08:40] það er annað dæmi um aga. [3:08:42] Það fyrir ekki allir öryggisglerum, [3:08:44] það er annað dæmi um aga. [3:08:46] Ég verð að stoppa það [3:08:48] að hluta framleiðslu aganum hjá mér, [3:08:50] að vera með kveikt á þessum síma. [3:08:52] Og ég er bókuð í næsta viðtal [3:08:54] og ég þarf að hætta að tala við þig. [3:08:56] En eins og ég segi, þú ert bara að koma oftar [3:08:58] en eitt að loka, Trump og kortið hans [3:09:00] bara allt upp. [3:09:02] Þetta eru fíflskapur og yfirgangur, [3:09:04] yfirgangur sem við eigum að taka mjög alvarlega. [3:09:06] Og við þurfum að svara fyrir okkur, [3:09:08] sko, hatrið [3:09:10] og öfgahægrið [3:09:12] í þessum heimi [3:09:14] má ekki verða uppi. [3:09:16] Og við verðum að svara því, [3:09:18] hvort heldur er afturkipurinn [3:09:20] eftir hins vegar fólks [3:09:22] eða ég vil bara hvenna, [3:09:24] fatlaðra. [3:09:26] Við verðum að svara [3:09:28] þeim yfirgangi sem, [3:09:30] sko, frjálslyndin [3:09:32] og umbótastefnan er sýnd í heimi [3:09:34] hér og nú, [3:09:36] segir þingmaður Samfylkingarinnar, [3:09:38] og fjölmiðlamenninn Sigmundur Erni Rónarsson [3:09:40] gerði það ekki fyrir komuna. [3:09:42] Við höldum hér áfram eftir andatakna nýr kapitli [3:09:44] eftir smá stund, ekki fyrir langt. [3:09:46] Frjálsfjölmiðlun á [3:09:48] í vöku verjast [3:09:50] samstöðu, ekki bara á Íslandi. [3:09:52] Peningavaldið og sterku [3:09:54] hagsmunaöflin eiga greiðan [3:09:56] aðgang að stjórnvaldi [3:09:58] og fjölmiðlum, [3:10:00] og eiga ég að vilja sína eigin fjölmiðla. [3:10:02] Þess vegna [3:10:04] er samstaðan svo mikilvæg. [3:10:06] Hér er pláss fyrir alla raddir. [3:10:08] Málin eru kröfur til [3:10:10] merkjar, og samtöðin [3:10:12] eru stór og einhleyfandi. [3:10:14] Samstaðan [3:10:16] er mikilvægt lýðræðistæki. [3:10:18] Ég heiti Kristín Helga [3:10:20] og ég er styrkagunnarsdóttir [3:10:22] og ég stið samstöðu. [3:10:24] Hvar skrá ég mig í áskrift? [3:10:26] samstaðan.is [3:10:40] Svo óvæntasta staða er uppi [3:10:42] að allir þingflokksmenn [3:10:44] þeirra flokka sem [3:10:46] sitja hjá Alþingi, [3:10:48] með það við þátt [3:10:50] að svör þeirra í þætti [3:10:52] sem sýnd var með síðustu viku. [3:10:54] Umræða þátt. [3:10:56] Og [3:10:58] fyrrverandi þingmenn [3:11:00] Samfylkingarinnar, til að mynda, [3:11:02] þeir auðvitað að [3:11:04] sjá að Guðmundur Ari [3:11:06] stýrir kvalveiðar, [3:11:08] því að stefna Samfylkingarinnar [3:11:10] er að hætta [3:11:12] kvalveiði. [3:11:14] Til að ræða þessa þversögn [3:11:16] og bæði hann og Valgerð Árna, [3:11:18] Árnadóttur, [3:11:20] sem er kvalavinur, [3:11:22] að koma hingað og skiptast á nokkrum [3:11:24] orðum með mér. Værtu velkomin, [3:11:26] Valgerður. [3:11:28] Sko, kom [3:11:30] þetta þér á óvart eins og mér? [3:11:32] Já, þetta kom mér [3:11:34] að sjálfsögðu vel á óvart, [3:11:36] sérstaklega vegna þess að þessi flokkar [3:11:38] eru með það í stefniskránni [3:11:40] að kvalveiði muni enda. [3:11:42] Og [3:11:44] við töluðum um það fyrir síðustu kosningar [3:11:46] að þau vildu vinna [3:11:48] að því markmiði. Var ekki verið að tala um [3:11:50] einhvern veginn, það var bara talað [3:11:52] um það fyrir síðustu kosningar. Það var algjörlega að tala um þetta [3:11:54] fyrir síðustu kosningar, og ég veit marga sem [3:11:56] létu þetta vera eitt [3:11:58] af þeim ástæðum fyrir því að þau [3:12:00] kusu þessa flokka. Já. Þannig að það [3:12:02] varð mikil reyði [3:12:04] innan svona kvalavinna, [3:12:06] þegar þeir [3:12:08] stóðu þarna, þessi þingmaður, frá Samfylkingunni [3:12:10] og Viðreisn, á [3:12:12] föstudaginn. Og ég [3:12:14] vil kannski ekki segja að þau hafi [3:12:16] sagt að það væri alls ekki á móti kvalveiði, [3:12:18] en það er náttúrulega bara fyrirsagnirnar sem [3:12:20] vísir hendir fram, [3:12:22] svona til að fá smelli. [3:12:24] En orðalag þeirra var [3:12:26] ofboðslega mild að það [3:12:28] þyrfti að breyta reglugerðar og skoða þetta [3:12:30] betur. En [3:12:32] ég held að í dag séum við [3:12:34] bara sem samfélag [3:12:36] að kalla eftir því að stjórnmálamenn hafi [3:12:38] meira hugrekki og segi [3:12:40] hlutina beint út og séu ekki [3:12:42] með svona mild orðalag í málefnum [3:12:44] sem að eru [3:12:46] svona stór eins og kvalveiðar eru, [3:12:48] sérstaklega þegar [3:12:50] það hefur marg sýnt sig í skoðanakönnunum [3:12:52] að meiri hluti fólks [3:12:54] er á móti þessu og sérstaklega meiri hluti [3:12:56] fólks sem kýs þessa flokka. [3:12:58] Ég sko, sem fjölmiðlamaður, [3:13:00] las þetta sem mikið [3:13:02] bakslag, [3:13:04] að sko, þau væru [3:13:06] þau teldu sig ekki frjáls [3:13:08] að því að tala gagngrinna [3:13:10] um kvalveiði. Tímarnir væru [3:13:12] nefnin orðísu í vægi, [3:13:14] Kristján Lóftsson [3:13:16] veiðir kval sem aldrei [3:13:18] fyrr núna. [3:13:20] Hann er hérna, mér finnst ekki að þar [3:13:22] snúist aftur [3:13:24] eftir að einmitt, sko, það var kominn [3:13:26] upp svona hávær [3:13:28] gagngrinnandi umræða gegnum þessum veiðum, [3:13:30] og fjöldi fólks heldu að [3:13:32] þessu væri bara lókið. [3:13:34] Ef það er eitthvað til í því hjá mér, [3:13:36] hvað geti skýrt [3:13:38] bakslagið? [3:13:40] Sko, eins og í sumar, þá held ég [3:13:42] að það skýri bakslagið, þessi [3:13:44] skautun sem átti [3:13:46] sér stað í Evrópu. [3:13:48] Sambandsumræðunni, [3:13:50] þessar misaupplýsingar og [3:13:52] falsaupplýsingar sem voru á kreiki [3:13:54] í sumar, og þessir stóru [3:13:56] andstöðupólar, sem urðu, [3:13:58] tókuðu þetta bara yfir okkar [3:14:00] samfélag. [3:14:02] Og þegar við [3:14:04] getum ekki verið [3:14:06] sammála um að vera ósammála, [3:14:08] þegar við getum ekki borið virðingu fyrir skoðunum [3:14:10] hvers annars, eða [3:14:12] þegar stjórnmálamenn fá að [3:14:14] nota heila herferð [3:14:16] og heilt sumar í beinlínis [3:14:18] að ljúa kjósendum [3:14:20] eða afbaka sannleikann án [3:14:22] þess að sé auðvelt á þeim [3:14:24] orðum, þá held ég [3:14:26] í rauninni að þetta snúist ekki [3:14:28] um hvort að [3:14:30] það sé bakslag í kvalveiði [3:14:32] umræðunni, heldur bara að það sé bakslag [3:14:34] yfir höfuð í stjórnmálum [3:14:36] á Íslandi, í umræðunni á Íslandi [3:14:38] og í lýðræðinu eins og [3:14:40] við viljum hafa. [3:14:42] Ég velti líka fyrir mér, [3:14:44] að eftir höfuðið dansi limirnir, [3:14:46] kannski er bara [3:14:48] Kristún Frostadóttir og Þorgerður Katrín, [3:14:50] kannski eru þær bara [3:14:52] á þeirri skoðun að það sé [3:14:54] bara í góðu [3:14:56] lagi að veiða kval [3:14:58] nú þegar kvalveiðar eru [3:15:00] aftur hafnar. [3:15:02] Og kannski er það bara einhver skilaboð [3:15:04] sem þær senda sínu fólki. [3:15:06] Já, ég [3:15:08] vil ekki trúa því. Eftir samtöl [3:15:10] við Þorgerði Katrínu og [3:15:12] Hönnu Katrínu og [3:15:14] Aðlensvaland undanfarin ár, [3:15:16] þá er ég alveg sammála, [3:15:18] það sé á móti kvalveiðum [3:15:20] og að viljinn sé að það endi. [3:15:22] Ég er hins vegar alveg samfærum að [3:15:24] viljinn sé að gera það á réttan máta [3:15:26] og fylgja íslenskum lögum [3:15:28] og stjórnaskrá í því. [3:15:30] Og þess vegna hafa þær kannski verið [3:15:32] varkárar í orðum og gjörðum. [3:15:34] Enda sáum við hvað gerðist [3:15:36] þegar Svandís Svavarsdóttir tók þá [3:15:38] Afríkuverðun að stöðva [3:15:40] árið 2023. En ég held að þessir stjórnmálaflokkar [3:15:45] þurfi í ljósi þess sem gerðist á sumar, [3:15:48] og í ljósi þess að hafa tapað þessum kosningum [3:15:52] síðustu helgi. Er það orðnum þessar helgar? [3:15:55] Var það ekki bara síðustu helgi? [3:15:56] Það síðustu, já. [3:15:58] Að ekki að rempast við að fari aðgerðir [3:16:06] og tala [3:16:08] þannig að það höfði til fólksinn, sem ekki kusu þær, [3:16:10] heldur einmitt, að vera enn sannfarandi [3:16:13] og vinna [3:16:18] fyrir þau sem að nú sannlega kusu þessa þrjá flokka [3:16:21] til þess að stjórna þessu landi. [3:16:26] Við sáum það bara í gær að verið var að nota [3:16:35] alls konar setningar og fyrirsagnir til þess að [3:16:38] afvegaleiða fólk, [3:16:44] og það er því miður stór hópur [3:16:38] fólks sem bara ákveður að trúa því bara [3:16:41] frekar. [3:16:44] Það er verið að nota alls konar setningar og fyrirsagnir til þess að [3:16:45] afvegaleiða fólk. [3:16:47] á auknum skattaálögum á fólk sem er auðvitað, [3:16:55] sjálfsögðu ekki rétt. Þegar við horfum á norður [3:16:58] Evrópu, þá hefur það sannlega verið gert. [3:17:01] Og þetta er nefnilega... [3:17:02] Skandinavíska mótífið. [3:17:05] Norðurlandavelferðarkerfið er náttúrulega meira og minna byggt [3:17:07] upp á skattum, og það eru sannlega ennþá... [3:17:11] Þeim jöfnuðu sem skattkerfið tryggir. [3:17:13] Í miðju. [3:17:14] Góðu skattkerfið og tryggja. [3:17:15] Í miðju, og orðum á að fylgja ábyrgð. Þú átt ekki sem [3:17:18] stjórnmálamaður sama hvort þú sért til hægri eða vinstri [3:17:21] í miðjunni eða hvað svo ert að meika bara að henda fram [3:17:25] alls konar setningum án þess að það sé neitt á bakvið þær. [3:17:33] En því miður eru sannlega margir sem grípa [3:17:35] svona setningar. Við sáum það í allt sögumar. [3:17:38] Þú veist, það er, þú veist, einhvern veginn ekkert á bakvið. [3:17:42] Það fólk kíki ekki á bakvið. Það er eitthvað satt í þessu [3:17:45] bara að það vil trúa þessu, og það ákveður að trúa þessu. [3:17:48] En þá finnst mér það ábyrð þeirra sem eru við stjórnmálum [3:17:51] að tala skýrt, að horfa á einn stefnumarkandi loforð [3:17:56] fyrir síðustu kostningar og fylgja því. [3:17:59] Menn þess að voru kosin fyrir það. [3:18:01] Það er engin stjórnmálum fyrir okkur að fara að halda [3:18:03] í sína fylgjendur og kjósendur með því að fara að skipta [3:18:07] skoðun og fara að þóknast þeim sem eru á móti. [3:18:11] En sko, mörgum finnst það eins og samfélagið okkar [3:18:14] sé pínulítið verra og pínulítið frumstæðara í dag [3:18:17] en það var í gær. Í þeim skilningi að alls konar [3:18:20] óhygga vofir yfir, er ég bara að stjórnmála [3:18:24] stefnur, trumpismi og fleira. [3:18:27] Og hérna, sannleikurinn skiptir minna máli heldur [3:18:30] en áður. Það er, menn, við erum ósamstæðir [3:18:36] umhverfismálum. Það gengur illa að fá allan heiminn [3:18:41] til að saminast um mikilvæði þess að við syklum [3:18:44] einhverju braut, afneitunar sinnum, svo kvörluðum [3:18:47] er við að vaksa ásmegin. Les ég í erlendum [3:18:50] fjölmiðlum, og manni dettur í hug að það [3:18:53] sko, þetta með kvalveiðunum, að þetta sé bara [3:18:55] svona einhver menning, einhver blær, einhver hluti [3:19:00] af þessari breytingu, þjóðfélagsbreytingu [3:19:04] að í stað þess að horfa á síðferðislegar [3:19:08] hliðar, því það er náttúrulega hvaða þetta eru [3:19:10] ógeðslegar veiðar. Hvaða þetta er hérna að valda [3:19:13] dýrinu miklu sársauka. Þú veist að tala um [3:19:16] líka þegar þeir eru, segjum maður, kjölfullar. Kjölfur, já, [3:19:22] einmitt. Það er nú einn viðbyggurinn sko? [3:19:26] Já, það er einmitt verið sérstaklega að veiða [3:19:30] núna kjölfullar, vegna þess að þær eru [3:19:35] stærri, þær syndi hægar og þær þurfa oftar að fara [3:19:38] upp til að anda, blása heldur en hinn í kvalir. [3:19:41] Þannig að þær eru bæði betur við högg. Og þegar ég [3:19:45] sá þetta, þá gerði ég auðvitað myndband þar sem [3:19:47] ég sagði frá því að bara heldur [3:19:49] ekkinn áður, meðan við vorum að fara til [3:19:51] kostninga, þá drápu þrjár kvalmær á einni [3:19:56] helgi og drógu þessa lifandi kálfa úr kviðjum [3:20:01] þeirra á planinu, þannig upp á kvalstöð, og það er [3:20:05] algjörlega siðlaus. Ég held að hver einasta [3:20:10] manneskja sem hefur einhverja samkennd með lífandi [3:20:13] verum sé að sjá að þetta gengur ekki svona [3:20:18] og það er búið að sanna sig að það er ekki hægt að veiða [3:20:22] kvali á mannlegan máta. Þeir munu líða langvarandi [3:20:27] kvalir og verið í lungum döðastríði, og það sínir [3:20:32] sína eftirlitskökk sem við erum með. [3:20:35] Svo er enginn markaður fyrir þetta. Ég var með hérna [3:20:38] lækni hérna á en daginn, sem var að skýra fyrir mér [3:20:41] að þetta bull með hjáttun, framleiðsluna, stæðist [3:20:45] enga skoðun, og kaupandi hópurinn virðist ekki verið [3:20:49] lengur til í sögunni. Þetta er eins og einhver þráhyggja að halda [3:20:52] áfram að veiða, kvelja þessi dýr í óþökk þjóðarinnar, [3:20:56] eins og segir. Og svo þegar maður heldur að það [3:21:00] lítur þess að fara í ljúka, þá bara koma þeir allir [3:21:01] þingmenn þarna úr öllu flokkum og segja: "Já, ég er bara að, [3:21:04] þú veist, það er frábært." [3:21:06] Halda maður með það kval? [3:21:07] Já, það eru mjög mikil vonbrigði. Mér finnst [3:21:10] þingfólk þurfa að hafa meira háleitt hugrekki og standa [3:21:15] með einni sannfæringu. Og þegar þau tala svona, [3:21:20] þá er maður bara svolítið frættur við það að ef að [3:21:23] Hanna Katrín stendur við orsín og leggur fram frumvarp [3:21:26] til þess að banna eða gera kvalveiðar mjög erfiðar [3:21:30] fyrir þann sem það er stunda, þá er ég ekki viss [3:21:35] um að þetta sé sjónarhorn þingfólks að [3:21:39] hún muni hafa meirihluta fyrir því. [3:21:43] Og það er bara óbúslega sorglegt að við, [3:21:44] komum við þangað vegna þess að þau vinna [3:21:47] fyrir okkur þjóðina, og meirihluti þjóðarinnar [3:21:49] eru sannarlega mótfallin þessu. Og ég veit að hérna [3:21:55] við munum allavega gera allt sem við getum [3:21:59] til þess að upplýsa fólk. Við erum með viðburð [3:22:01] núna bara eftir tvær vikur, þar sem við munum [3:22:03] bjóða þingmönnum að koma. Þar sem að vísindamenn [3:22:06] munu segja frá því hvers vegna kvalir séu [3:22:09] mikilvægar fyrir heilbrigð sjávar. Og það er bara mjög [3:22:13] mikilvægt að þau viti það. Þau skilji [3:22:15] samengi þess að við séum með heilbrigð [3:22:17] haf og að hér séu góðir kvalastofnar. [3:22:24] Mér er með tvenndist að þú nefnir þetta, [3:22:26] þá finnst mér þið öndverð. Mér finnst þið að ég [3:22:28] sé meira og meira upplýsingum á internetinu [3:22:30] um skaða kvala. Það er síðan að ég [3:22:33] þetta fiskistofna okkar og séu til óþrifnaðar. [3:22:37] Já, það er rosalega erfitt að berja á skefgi [3:22:40] þeirri upplýsingaóreiðu. Já, fyrir þá að [3:22:42] allar rannsóknir og nútíma vísindi [3:22:46] sýna fram á því gagstæða að kvalir séu [3:22:50] að færa næringarefni frá botni hafsins [3:22:54] og upp að yfirborðinu, þar sem fiskar [3:22:56] ná sér í æti, og eru þess að stuðla [3:22:59] meira að æti fyrir fiska. En þetta er [3:23:02] náttúrulega bara mjög gömul mýta að [3:23:07] kvalir séu að borða fiskinn frá okkur [3:23:09] og að svona sé þetta. En þegar við skoðum [3:23:14] sérstaklega langriðar, þá borða þær mjög [3:23:16] lítinn fisk. Þær eru aðalega að lifa á [3:23:17] seifu áttu. Og auðvitað þeir kvalir sem [3:23:22] sjómenningin talar um eru bara allt aðrar [3:23:25] tegundir. Já. Hvað er búin að veiða [3:23:28] sjútu dýr? Það er búin að veiða, held ég, sjötíu [3:23:32] núna. Og það er enginn markaður fyrir það. [3:23:36] Japanir eru alltaf ekki að kaupa þetta kjöt. [3:23:39] Kristján Loftsson segist alltaf að búa til [3:23:42] járntöflur úr þessu og hjálpa börnunum í [3:23:47] Afríku, þó að Afríka kaupi ekki hérna [3:23:52] afurðir af kvalum. En það er auðvitað eins og [3:23:57] Rósa Líf Dóra­dóttir sagði þegar hún kom [3:23:59] við þetta, því það er engin skortur. [3:24:02] Og minnum. Og það er búið að vera auðveldara að búa til [3:24:05] járntöflur úr plöntum heldur en úr kval. Það er [3:24:10] bæði auðveldara og ódýrara. Fyrir nú utan það að það [3:24:14] eru um 20 kíló á hjáttni í hverjum kval, sem er [3:24:17] 70 tonn. Og það er bara spurning hvað ætlar [3:24:20] Kristján Loftsson að gera við hinn 69.980 kíló [3:24:26] af kvalkjöti. Nei, mitt. Og það er ekki að taka [3:24:32] þungamálma úr hjáttninu. Þannig að þessar [3:24:34] töflur sem hann segist vera að þróa, það muni hafa [3:24:38] of hátt magn þungamálma til þess að [3:24:40] standast heilbrigðisreglugerðir. Sko, svo hefur [3:24:45] náttúrulega ekki orðið nein framþróun í veiðunum, [3:24:48] því að allur heimurinn er lengur hættur að veiða [3:24:51] kval. Og það er ekki þannig að íslenskt hugvit [3:24:55] breyti einhverju tækni við að drepa og slátra [3:24:58] dýrum. Það er hérna náttúrulega, það kemur, [3:25:02] þetta er sko, sama aðferðin við að veiða [3:25:05] þessi dýrum hefur verið notuð í hvað, 50, 70 ár, [3:25:07] eða hundrað ár, ég veit ekki hvað ég á að segja. [3:25:10] Já, það er ennþá verið að nota sprengjusporð, [3:25:13] sem eru bara mjög úrelt veiðarfæri, og virka ekki [3:25:19] betur en svo að yfir 59% kvala taka mjög langan [3:25:25] tíma að deyja eða þarf að skjóta aftur. Og við [3:25:28] komum bara að fyrsta kvalur sem var betur á þessu [3:25:30] tímabili, var skotin fjórum sinnum og var 31 mínútu [3:25:34] að deyja. Þannig að það er ekki hægt að veiða [3:25:38] kvala á mannlegan máta, og það er ekki markaður fyrir [3:25:40] það, og Íslandingar eru ekki að borða þetta. Þannig að [3:25:43] það er eiginlega bara alveg galið að verja þetta í dag, [3:25:46] fyrir utan hvað þetta hefur slæm áhrif og ímynd [3:25:48] okkar sem þjóðar. Og nú erum við að fara á fund [3:25:52] alþjóðahvalveiðitímans í lok september, og það [3:25:56] mun auðvitað verða nefnd líka frá íslenskum [3:25:59] stjórnvöldum, og ég vona að þau muni vera opnari [3:26:04] fyrir samtalinu þar. Þannig að ég veit að við verðum [3:26:06] spurð út í þetta, og sérstaklega hvað varðar velferð [3:26:09] kvala við veiðarnar, og það verður tekið fyrir líka [3:26:14] að við séum ekki búin að sinna þeim skyldum, [3:26:16] við erum með þess að undanþágu frá samningi [3:26:21] alþjóðahvalveiðitímans. [3:26:22] Fyrir því að veiða kvali, en við þurfum að [3:26:25] fylla við skilir því, og það þýðir að við þurfum [3:26:27] að skrásetja og upplýsa um dauðatíma kvala, sem að [3:26:31] við höfum ekki gert. [3:26:36] Skýrslur eru ekki nógu góðar. Eftirlitsmenn eru [3:26:39] bara úti til sjós á litlum hluta af veiðunum. [3:26:44] Gagrínur eru mast. [3:26:45] Já, ég gagrínir mast. Mast ræður fiskistofu [3:26:50] til þess að gera þetta. Ég veit ekki hvort [3:26:52] þetta er endilega gagrínar mast. Þetta er alltaf [3:26:55] í höndum ráðherra, og ef ráðherra setur ekki [3:26:58] nóg fjármagn í eftirlit, þá er þetta ekki til [3:27:01] peningur hjá þessum eftirlitsstofnunum til [3:27:03] þess að senda eftirlitsmann í allar ferðir. [3:27:04] Svo kalla skrifst og eftirlit láti döga. [3:27:07] Já, svo kalla skrifst og eftirlit, og kvalveiðimenn [3:27:10] sjálfir að fylla út skýrslurnar, [3:27:12] án þess að þeir hafi neina sannanir fyrir því [3:27:16] að það sé sér réttur. [3:27:17] Þetta er því að við erum út um allt í [3:27:19] íslenskri stjórnsýslu. Ég starfaði á [3:27:20] ungdómstofnunum í ófemt ár, og þetta skrifst [3:27:23] og eftirlit, sem ég leyfi mér að segja, [3:27:24] er að gæsa lappir utan hann. En oftast [3:27:27] ekki eftirlit, vegna þess að þú þarft að vera [3:27:29] á staðnum til þess að vita hvað er að gerast. [3:27:31] Já, það er alveg rétt, og það er bara [3:27:35] leiðinlegt að sjá að við fórum að skrifa [3:27:37] aftur og baka. Ég veit að eftirlit með [3:27:40] veiðunum var mun betra árið 2023 [3:27:43] eftir að Svandís Svavarsdóttir breytti [3:27:45] reglugerðinni og núna var bara minna [3:27:48] fjármagn sett, þannig að það hefur ekki verið [3:27:50] nógu gott eftirlit, og það er ekki búið [3:27:52] að vera myndbandsupptökur af öllum [3:27:54] veiðunum eins og var 2023 og 2022, [3:27:56] og það er skrifað aftur og aftur að standast [3:28:01] ekki, allavegna, standast ekki einu sinni [3:28:03] við það að gera það. Sérstaklega ef að [3:28:05] Hanna Katrín ætlar að leggja fram [3:28:07] frumvarp til þess að banna kvalveiðar, [3:28:10] þá þarf hún að hafa þessi gögn, og hún [3:28:12] þarf að geta bakkað upp mál sitt með gögnum. [3:28:14] Ég bað þig að koma hingað til mín og ræða [3:28:19] þetta mál í kjölfar þess að ég skrifa [3:28:21] svörin þingflokksformanna flokksins, og [3:28:25] alltingi, en það var ekki eins og að þú [3:28:28] hefur saman um mig og segir: "Heirðu, bjösi, [3:28:31] má ég koma aðeins hérna að ræða við þig [3:28:33] út af því sem hinn leiðir en ég nefni [3:28:36] þetta bara svona sem aðdraganda þeirrar [3:28:39] spurningar." [3:28:40] Hefur þú haft millilega lausn? [3:28:42] Samband við þessa stjórnmálaflokka við [3:28:46] þingflokksformannina hefur einhvern veginn [3:28:49] sko, er búið að hafast eitthvað í ljósi [3:28:54] þess að þetta kemur mörgum í opna skjöldu? [3:28:58] Já, eins og heimurinn er í dag, þá hef ég [3:29:01] rætt við nokkra þingmenn á samfélagsmiðlum [3:29:04] eftir þetta, og ég held að þess sé óhætt að [3:29:08] segja að [3:29:09] einn aðili þarna sá að sér og sagðist [3:29:13] alltaf ætla að gera betur, og það var hún Margrét [3:29:14] Rósa við reist. [3:29:15] Er það? [3:29:15] Já. [3:29:16] Er hún komin á aðra skoðun þá, sem hún [3:29:17] lístiði á? [3:29:18] Hún sagði bara að hún hefði verið illa [3:29:20] undirbúin, ekki búist við þessari spurningu [3:29:22] og svaraði henni illa, og að hún muni [3:29:25] gera betur næst, og ég met það við hana [3:29:27] að senda okkur það. Hún þurfti ekkert að [3:29:29] svara okkar fyrir spurningum, en hún [3:29:31] gerði það. [3:29:32] Guðmundur Ari svaraði okkur ekki, en [3:29:35] það er fólk innan Samfylkingarinnar og [3:29:39] viðræðnara sem deildi myndbandinu [3:29:41] okkar, þar sem er verið að sýna frá því [3:29:43] þegar kvalkálfur er dreginn, og eins og [3:29:46] Ódrún Odinsdóttir, sem gerði athugasemd við þig [3:29:50] eftir í stefnunni, það hafa fleiri gert athugasemdir [3:29:52] hér og þar. Þannig að ég veit að það er margt fólk [3:29:59] innan þessara flokka sem er mjög [3:30:02] hvert í því og móti kvalvegi, og ég trúi [3:30:04] því að Þorgerður Katrín og Hanna Katrín [3:30:07] séu það líka, og svo Jóhann Páll, en við [3:30:12] verðum bara að sjá í hverju að hvort þau [3:30:14] standi með sinni samfæringu í því. [3:30:18] Er það ekki bara ágætlega lokaorð á okkur, [3:30:20] fólkinu? [3:30:21] Jú, er það ekki bara. Ég kalla eftir því að [3:30:24] þingmenn hafi haug, og fylgi [3:30:25] eigin samfæringu. [3:30:27] Umm, við þurfum fleiri þannig [3:30:29] þingmenn. [3:30:30] Já, heldur betur. [3:30:32] Kæra, það er ekki verið kominn. [3:30:33] Takk fyrir mig. [3:30:34] Mér langar líka að taka ykkur, hlustendur, [3:30:35] áheyrendur fyrir samveruna í kvöld og [3:30:37] þakka ekki síst öllum viðmælendum [3:30:39] og tæknifólkinu okkar, og [3:30:41] þakka ykkur velgjörðarmönnum samstöðunnar, sem [3:30:43] deildu okkar efni og veittu [3:30:47] athygli á okkar dagskrá. [3:30:50] Nú, [3:30:51] mestar þakkir fáið þið sem eru [3:30:53] styrktaraðilar eða áskrifendur [3:30:55] samstöðunnar, eða hafið oft [3:30:57] vel tekið fyrir það, því að við [3:30:59] höldum áfram að flytja ykkur efni [3:31:01] daglega. Markaðar klukkutíma [3:31:03] á nýju efni hvern einasta dag [3:31:05] ársins nánast. En ef þú hefur ekki [3:31:07] komið í verk, þá bara mæli ég [3:31:09] með því að þú farið inn á vestljóðanarsamstöðin.is, [3:31:11] og þar finnur þú á skrifta- [3:31:13] hnapp, og þar getur [3:31:15] þú á 30 sekúndum [3:31:17] gengið frá mánuðargalm fjárstyrk, [3:31:19] sem er að lágmarki aðeins [3:31:21] 2750 krónur [3:31:22] á mánuði, fyrir að [3:31:24] gera það sem þú getur til þess að [3:31:27] viðhalda fjölmiðlun í landinu. [3:31:29] Svo getur þú náttúrulega að borga meira, [3:31:31] og það er ekki þannig að þú getir [3:31:33] ekki séð eða fylgdist með efni okkar, [3:31:34] hvort sem þú borgar það ekki. Ég held að erum við þarna að hafa það [3:31:37] til moralískrar [3:31:39] skyldu borgarana, [3:31:40] að ef allir hugsa [3:31:43] „ok, ég getur ekki borgað, ég getur fengið þetta frítt“, [3:31:45] þá verður engin [3:31:46] fjölmiðlun í landinu. [3:31:48] En ég heiti Björn Tómason, [3:31:51] og ég þakka að við erum saman, [3:31:53] að sjáumst aftur klukkan 8 annað kvöld. Verðið sjálf. [3:32:01] Þakk.