Það er það að við verðum með þátt þar sem gætir ímessa grasa í kvölden fyrst æklu við að þess að taka púlsin á því sem fólk er helst að ræða í fréttum þennan daginn.Það eru fjárlögin Gunnar Smári, hvernig líst þér á það sem þú er kynntir?Ég veit náttúrulega ekki náða að kynna mér þetta í hörgul.En mér sínið svona um fjötunum um fjárlöginn,ber að keima því að allting ger upp stjóðanastafan bara til hægri.Þannig að mér stýl allir fjölmjölar vera að tala um skatta og gelda hægannir.Sem að hérna, og svona huknar álugur og alminning,þetta er hljóman bara eins og út úr seftarfloknum og miðfloknum.Og fransunarflokkur talar alveg eins.Ég hefði viljað sjá öðruvísi skatta og gelda hægannir.Það er hérna, við lifum náttúrulega á tímum þar sem aðer afliðinga af skattabreitingum á tíundar átuglum og við uppaðum í þessar aldar.Til dæmis bílið á milli kynnslóða.Efnæðslegt bílið á milli kynnslóða.Erfiðleikar svona bastla og batnafjölskytunum.Þetta er afliðing þess að við lögðum njög regna skattasem er alveg snildar skattur til þess að taka frá eldri kynnslóðunumsem eiga mikla regnir og færa það til þeirra sem eru yngri.Þetta er bara hlutið af velferðarkerfinum að hugsa svona.Það stig vaksandi skattur eftir því sem eru hærri tekir og hærri regnir.Og með því er hægt að við haldaspannabótum, húsnæðistuðningi, námslánum og öðru slíkuþar sem við erum að hjálpa sama fólkjumtil að komast inn í samfélagið.Og ef þú fellir þetta niður og lækkar fjármæstekjurskattþannig að hann er bara brot af tekjurskatti, launaskatti.Fellir í burtu eins og náttúrulega aðstuðu gæltsem er eins og náttúrulega útsvar fyrirtækjana.Það er bara borga til sveitafélagsins.Það var aðstuðu sem að sveitafélagið skaffar þeim veginnaog dagheimilinn og fleira til þess að gæta barnanafyrir starfsfólki og fleira.Þetta var allt tekið í burtu og við svo mjög myndiðsetjum við uppi með vandamálaf því að Európa sé svolítið slegin yfir þvíað margir í Európa austlægnir yfir þvíað FD var að vinna fáránlega stóran kostingasögurí sexlandi annalt.Munaði minnstu að hanaði hreinum er þetta.Já, það er bara datti að viðhérna vinstri flokkurinnsem eru vegangnægt ekki náðinnað þá hefði þetta skílað meiri lutta þingmanna.Ég held að það vandi bara þrjáog eftir að koma í ljóskanin það verður.En það minnst alltaf fleira og fleirisem eru átt að segja á því að þessi nýfasísku flokkarúltra hægrið er skilgetið aðkvæmií nýfjársleiku tímans sem að brauð deilaniður samfélagi, brauð niður velferðaríkiðog skapaði félagslegan órólegaog tilfinningu fyrir því að ríkisveldi væri ekki að þjóna okkurheldur er að baraá mínu bæðaldri sem það er bara að þjóna einu ríkuen þessi flokkar eru að segja þessi að þjónafátöku fólki sem að kemur svo flotta fólk til hanstil þessi ástan.Þessi ríkistjórnHún er ekki að vera að breyta þessu.Nei, hún sér vel um þá sem að eiga pening fyrirþað er ekkert verið högfið í þau forrætindiEn svo er þetta líka alls konar svona óljóstþess að það er ekki 36 miljardarsem er einhver ótilgrindur sparnuður?Jú, en það er líka bara þessi ofur áherslaá það að það er alveg samanað koma en ganga á í samfélaginuþað verða að vera hallalus fjárlögÉg er að velta þessu fyrir mérer þetta skinsannlegt?Af því að svo bara gerist lífiþegar það segjum sem svoað það myndi verða einhverja náttúruhannfariþað myndi kosta 100 miljardarætlaður þá að taka 100 miljardarbara frá hverju?Nei, ég hef sann að það geristen þau tala samt þannigeins og að það standi allt og falliöll þeirra að leka síðanhún standi og falli með þessuÉg er svolítið hvarta yfir þessuað þetta fá að hanga svona í umræðinuþví að þetta er ekkií því sem að selabokastjórarer að segja um ástæðafyrir verðbólgunaer ekkieðisla ríkisfaldisog þú getur líkaeða þú viltí staðin fyrir að hækka vextisem að tekur bara peningur umferðþegar það er skulda úr umferðþað er kannski snjallaraað hækka skattaá þá sem að hafa mikið umleikisog er náttúrulega fólki sem að drífur áframþá þennslu sem erþað eru fólki sem hefur peningurþað er ekkifátt ykkur skuldaröfnir sem er að kæra áframverðbólgunaþannig að það kemur allir til greinað vera með ykkur slíkar ernaðsakirog þurftu við hækkað kílometra gæltofan á sko olíuvers hækkanirnarog það allt saman sem hefurtröflað fjárhag heimilannamargra heimila undarfaldamániðiþurftu við 15,7% hækkunkílometra gæltnúna til þess aðKristrún og Daði geti hampað því aðþau séum að hallast fjárhagég spyr mig, er þetta gáðuleginnviða gæltið á færðamannastæðisem bara að leggja á erlendafærðamenn, ekki íslenskaég spyr mig líka út í Franklandþað er ekki baralöngu tíum verðtég held að það er íkistjóðnir alveg bara fráeiginfjaldagósihafa verið að tala um að leggja áeitthvað gælt á færðáþjómsnumþað er mikillt kostnæð semað hýsta að venni í samfélaginubara í heilbyrðiskerfinuen er Franklandinöruglega gerðlegaút af VES samningnumþá hefur verið mjög erfitt fyrir íslendingaalltaf mismunna einhvern veginnþað hefur tekið vatnabússí fennumþað er alltaf ingi túristi sem er lenguren tvoðrjóð daga í fennumþað er bara þannig að þú er búin að skoða allt sem þaðer að sjáog þá borgaruég geti kannski hitt vikupassavikupassin er kannski barahérna80% af því sem kostar að kaupa árspassaþannig að íbúanireru þarna allir að borga mjög lítiðí strætu á því að þú borgarþetta er líka viðferð á að verða sögueða náttúru staði í Breitlandisem að natural trustregur að þá getur þúkeftir árskortog þá kostarsára lítið fyrir því að faraá alltaf staði en eða túristisem að þetta verður inn bara í tvo dagaað þá verðurþetta er allstaðarog ég meina í Svisskeirir við gegnum Svissþá þá þú þútt að borga árgjald fyrir að fá að nota veginog margir keira bara fráÞískalandi til Ítalju í Svissog þú þurft að þá að borga það samaog Svisslendingur borgar yfir heilt árþannig að það er ég held að það er engi vant að sitjaeitthvað reglur sem aðer þetta ekki sundi líkavonandi er þetta ekki eitthvaðsem þú þurft að verða að gera aftureitthvað með en það kemur ekki framfinnst mér hérna hvernig þú ætlaði að útvöra þettaJá égég veit svonavið höfum auðvitað vilt ferðað þjóðast en ekki borgameiri skattNeini, hann situr upp með sín virðisaukaskattsfríðindiEn ég held að við áttum okkurog svo ef þú inni undir ekki skattþá gerist þaðsem að hefur gerter að einhverju landeigundursem nálaðt einhverjumvinsaljum stöðum eru að byrjaog hokra svífyrðilegaá bílastæðagjaldiþannig að skatteindanþað var ekki gaman að sjá þaðhvernig frjálsa skatteinda að ferðamönnumhvað hún er rólinn áég held að það skipti mörgum miljöluog minnst þauþurfum við að bara ná einhverju tökumað stoppa þettaað fólk getur verið að rukkabílastæðagjaldEn þetta meðhækkun kilómetrargjaldþetta er mjög óvinnsæl aðgjörðog meðalalmenningsaf því að flest okkar þurfum að nota byrjaðareða mörg til þess að fara á frumNei, það er velgertið á þérEn hérnaen sko, ég er svolítið hissa á þessumér myndst þú vera að gera sér lífiðbara óþarulega erfittef ég var að segja hvernig þessu erVið viljum ekki hækkatil dæmis fjármastökjuskattog viljum ekki setja áeigna skattaViljum ekkileggja á útsvar á fjármastökjuskatteins og við verðum bent áað þeir sem eru með mikla fjármastökjur greiðu ekki til sveitafélagsinsog það skiptum ríki líka málifyrir að ríkið er aðþað getur mýnkað hlutútsatsis á mótiÞannig aðmér finnst þettaþetta er náttúrulega bara áframhaldandiríkisfjármála stefnasem var í ríkistjótt Bjarnar Benedisónarog Katrín EkkvöldsdótturMér finnst þetta kemlegtMjög kemlegtSamlað með þaðÞað verður ljóti daginn á morgunþá verður hérna kynnt písaþað er eiginlega búið aðhérna var okkur viðAllir í kennararmunnitilgjur þessi veikaÞað verður eitthvaðhefmakangur í mokkanum og flerumsem hafa verið að reyna að berjakennararstiftina með písaJáÞetta eru einhver leittil þess að við getum gert þessu skilannarkvöldVið þurfum að reynaað finna eitthvað samtalÞað er bara að vitaað við munum lækkaallir tala um þaðað það ræðist með rannast af fjölguní inflitildabannasem aðvið munum ekkilækka leskilninginÞannig að í hildartalanmun verðasorglegen svo ef þú kannski greiðurúr þessuþá er kannskiminni breytingþað er ekkit gertí umræðinuEn áður enum fyrum ímálinn sem við ætlum að vera meðá daskar og í kvöldþað spyrjaði út í matiþessu opnasári sem enn ríkirí samfélaginu eftiratkvæðagreifslunaSko þú sér þaðÞað er ekki allir með sáruÞað er bara járaðirSummyndurna segja að það væri líkarinni blóðiðhjá þeim sem sögðu neyog hjá þeim sem unnuvegna þess að þeir eru alltaf mikið núnaað láta knifilgja kviðiog hérnabara öll helginfannst mér vera undirlögðaf eitruðum skeitasendingumog áframhaldandi sárundumog ólíkriólíkri meiningu landsmannaum hérnahvað gerðistAlltaf eftirkostningar er deilan um hvað gerðistþað er ekki tíður mikilvægbara á þetta heldur og kostingaportarHvernig heldur við sykluðum út úr þessu?Ég veit um að það sem er mjög svolítiðhópurinn sem að segja þvíaf hverju við erum að setja þetta mál á daskra núnavið erum að vera ímbiðt okkur á allt úr málumá vefnaðismálum og húsnæðismálumog allskonamálum og mentamálumfyrir það það er bísar að komaHérna þetta algjör místökjaog Ríkistóttinu að setja þetta mál á daskraHluti að þessu fólki sem heldur þess að ræðuætlar að látabóku 35og afturköllun umsónarinnarlita alltingi til jólaHvernig færðu þettatil þess að ganga saman?Við eigum ekki að ræða Evropamálinn, akkur eru það því?Þetta er skrítastÞetta er mjög absúrtÉg myndi vilja bara að segjaÞetta er bara nýðustan, nú ræðu við ekki Evrópuallavega ekki næstu fimm árinÞað eru þeir sem aðunnu kostningarnar að upplifa, þeir hafa unnu kostningarnarÞeir vilja talaum Evrópamálinnvilja bada sér í sigrinumog ég held að það mun ekkiduga í marga vikueftir að koma í nakkan á þeimÉg vil áhegjur bæðiaf alltingi, bæði afáframhaldandi hreði að tökumsem að það verðamál sett í gíslingu og það verður mikiðtalað um það sem gerist í sumar á hálfuminni hlutans og meiri hlutiní miklu vandrað með að koma málum áframog svo hefur við líkameiri áhegjur en ég hef nokksinni haftbara af okkur sem þjóðaf heimilunum, af hérnaeinstaklingunum vegna þess að mér finnstvið koma bara öll svo rosalega skökkog brotinn út í röðsugÞannig að þessi fréttanþannig að þessi fréttansem við komum personuverndsem var komin meðhvað mann ekki hvort voru 20-30 erindinöll held í náma 1í suma 8það er bara, margir eru barameð þetta óbræð í mununumog líður eins og þeirra að verið reyndireinhverju og hvað sem á að segjaum þetta allt samanþá eru bara allir fóreldrarnirallt fólkið sem að ungt fólkallir þeir sem að vita það að égborgaði íbúðuna mínar 5 sinnumég þurfti að gera þaðút af þessu vaksta ruggliað allir þeir sem að helduað krakkarnir þeirramyndu losna við þann vítaringég held að það að verið mjög mikill hitií því fólki sem að kaus með jánubara þegar þeir eru lítið sjásamningef skikkinna það að verið hægt að komast útúr þeim vítaringþessi hópur, hann er bararosalega leiðurhann verður bara að herða sigvið búum í líðræðslu samfélagiog það er mjög líðræðslegt að kasta þessari spurningutil því orðunarverður hann að herða sig ef mat þessa hópser að það verið bröði töflijá, já, það er baraþannig er þaðþað er verið bröði töfli í öllum kostningummenn ljúaog linnu löstog, þú veist, ekki nemameð að vilja bara leggja niður þjóðræðkvæðgreðslurer það tilvæg hann að það?ég sé ekki fyrir mér að við munumfara aftur í þjóðræðkvæðskreðsluí bráð það, ég hef ekki segið neitthampa þessu augnablíkisem líðræði þessu eisluþað er merkið sem að benda á það að þjóðræðkvæðskreðslumhættir mjög til þess að verðasvipaður ogvið sáum í þessum kostningumþað verður svona, það erupopuluískarið, það erumeiri líga þvæla sem að það er veitilinum hvað við erum að kjósaog þannig að sem svona ákvörðunartækiég held að þessu fáur sem að hafa styrstí trúni á þjóðræðkvæðskreðslurég fór að tónleikaum helgina og þar var fólk að ræða þettavið liðin á mér, ég fór á handbóltalegí gær, þar var fólk í stúkunniekki að ræða neitt annað en þettaþað var enginn að horfa á handbóltan, það voru allir að ræða þettasem er á sko bæðilegt skoþegar eitthvað geristsem að minnleikingu fyrir þaðsteittin þarf að sökkaþú ræðir ekki kostningu úsliðt í venninumarðingiskostningum í stúkunni í handbóltanummörgum dögum eftir, nei, nei, neiþú bara setjum þetta til hliðar, þá baraþá er mér töltu áfram, en þetta sárer bara galvég er ekki trúið þvíég held þetta að sé baraþað er suminuti að þetta er fágetarað þá er núna er baradeilan í gangium tólkunog það er einhverju hluti jáarana að vilja tólka þaðað það hafi verið svindlað á þeimsem að taka Trump á þettaað þeir hafi verið unni kostningarnarað það hafi verið svindlaðen ég held að það sé ekki stóru uppu skoég held að langstæðstir eru bara, ég mennavið erum í líðastur samfélagiðþessu spurningu að gasta framþað kom svar í þessu og hvað þýði þaðjá, svo er alls konar mál sem eruþú veist, hverja samskipti okkar að veravið Evrópu, eðagetum við haldi lífi ísemningnum, getum við gert eitthvaðtil þess að, því að tölja allirsvo vel um hann, getum við gert eitthvaðtil þess að hann lifi lengurog þjóna okkur beturég held aðumræðinu, ég held ég að fara í eitthvaðþað fara, en éghaf hluti af neyjarónum sem alltafnota þingið, og ég held að mjög flokkurer líklegið til þess, einhvern veginn aðhamra á þessu, að þeir eru upplifaðeinhvern veginn, þeir eru af unni sigurog þeir séu eiginlega með völdin í samfélaginuað þeir eru unnuþjóðratkvæðið, og þeir eru alltaf einhvern veginn aðþví meira sem við tölum um Evrópuþví veikari verður staða ríkistjóðnarinnarog þannig að þeir eru alltaf að breyta þinginu eins og oft er gertyfir í eitthvað svonafáránlegt karp og ruggen svo er það líka hópurinn sem að líðureins og það að verið frami bara að líðra þessulegttriðju verk áhérna stórumhópi í Íslandingaað þeir skildi ekki fáað skoða nýjan samningað þeir skildi ekki fá að kíka nýjgöpog klaga í ríkistjóðninasem að laga þetta framþú ert áleiklega þegar að skoða ná ríkistjóðninahafið bara átt að taka upp alltaf viðraðurog sín okkur svo samninginen hún kausa að gera þetta svonaog það var allir flokkanir verið með þetta stjárnarskorsinninema held ég með flokkurinneinu slunni var sjálfstaflokkurinn með þetta stjárnureinu slunni var fransunaflokkurinn með þetta stjárnureinu slunni varsamfylgjengin, viðrýstþað gefur mér að seljaKaltæni örlagan er að ríkistjóðninhefði mögulega bara að geta tekið ákvörðunum að fara beint í samningsem er í hluti í Íslandingahefði samþygtá meðan þessi neðustæðanhefði samþygt samminginþú veist ekkit á þaðþú er bara oft svurtaðis í skoðanakonunumjá, en við höfum aldrei haft gagdtil að mynda okkur skoðun út fránei, það er bara ekki þaðþað er ekki reiknistæmiog enn fyrir við að býða einhverja áratvíþað er ekki reiknistæmifólk tók afstöðu út frásvona sjálfsmyndsinnisem Íslandingarog það er oft búið að spurja þessuviltu Íslandgangi í Európa samtíðog ég held að það fyrir aldrei yfir 40%og ég held að segja yngar líken það veit engin eitt hvað það þýðirnei, ég menna ef þú ert í áariog þá ertu bara að gefa þéreinhverja sko storkoslega breytingarsem að verða við það að við gerum einhvern samningen það var bara ópen mjöguleiki á að vita eitthvaðskiluru, og það er þetta skoað vera rendur mjöguleikanumjá, það er bara andmanlega því sem þú ætti að segjaeða lagi fyrir samningurað hann myndi fljóti í gegni, ég held að það er langt frá þvísko, og það erþjóðaragögnan síndi þaðað þeir séðum eru jáararog vilja gangið í Európa samtíðað þeir baramiskildu þjóðsinahvað þurftu að segja þetta háturég held að það væri með hlít að vinna þaðjá, til að sjáen þeir bara voru svona langt frá þvíog þeir bara mislásu þjóðinaog það er ekki þannig að allir sem að fóra á kjörstaðhafi verið handbendrieitthvað þess að það verið heilaþvegnireða auðvitað skiptir málisvona að þú veist hverju verið aflið til þess aðauðlýsa í lókinég var svolítið að horfa á línulegadaska á þessu tíma og sé yfirleitt ekkisjóma sér þetta tímamér kom á óvart hvað var gríðalegt aflýðisuog ég held að það verið svonaþokkala djapvægi á rúfvoruð spæðið já og neien mér fæstur það svona meirastræt á skílunum hérna í Reykjavíken það var ekki að sjá að það hefðiskilað neginu árangriðþví að negi tapad í Reykjavíkþað var eiginlega helst það sem ég sáumhverfiskrafíkinajújú en það sem er eftir að metta þaðhverju hérnahvernig hefði fariðef ekki þessar hundruðmiljóna í þetta sem fóren allavega ég er hérnaég er búin að tapa eiginlega öllum kostningumsem ég hef tekið þátt ísem er gott fyrir blagamanalltaf á mótihérna öflunumen ég er í hópið þeirra núnasem á bara mjög erfittmeð að gleimafyrirgefa, halda áfram og sæta mig viðog ég sé barafólk sem hefur aldrei tekið til málsá Facebook, lísanlega ákalasem er með tilfinninguog þetta er verkefnisem við eigumnúna framöndanþað er einhvern veginn aðað leysa þettaog ég held kannski aðokkar fóringar í ríkistjórninihafa enga böru til þess að gera þaðþannig að ég eiginlega bara mælimeð því að almenningur taki sjálfureinhvern veginn sko málinn í sínar einhendurog við bara reynum aðsjálfstæð fjölaðarsamtöku reyna að haldamálþing og eitthvað svo leiðisog við þurfum einhvern veginn að fara bara yfir þettaog hérnaþannigþannig förum við til farsældarog framtíðar en sem stendurþá finnst mér þetta bara allt samangalopið og mörgum stólum spurningumog svo var þettaen það er bara mín skoðunogvið ætlum að enda þáttin í kvöldaf því að ég ætlum að fátvo kórstjóratil þess að koma hér og ræða við migum músíkvið ætlum að fara íhérna arfleði Jón Stefánssonsem var kórstjóriorganisti við Langholmskirkjuog Brautbladog segir mér fagfólk íárhega mikil, mjög árhega mikilsérst með hans á því að orglið erá staunum þessum vanalegaaldaristablaðum í kirkjumog alveg sérstaklega vel hefnum kaupsmíðið þessa orgelsog svona lagðilínurnarfyrir metnaðannara guðsúsatil þess að vera með flott kirkjorgelþað verða eins og tónleikarií næstu vikusem eru líka styrtartónleikar fyrir ungt og erfnilegt tónlistafólkfólk á háskólastígiog þau er Magnús Ragnarssonkórstjóri og sunnaþað sem er einni kórstjóriþau koma hingaðog ræða þetta við migí lokþáttanensþar á undanertu að ræða við SverriJakobssonhafa gefið út bók sem heitir Skallandog fjallar um svonaárin eftir gamla sáttmála og fram að síðaskiptunþað er svona í stóru dráttunhann skrifaði bók um tímabilhann á undan fyrir tíu ára meldihann er svona að öndurskrifa íslensugunaég er bara að leita hann segja með sögurfrá þessum tímahvernig Ísland var á þessum tímaen ég virði að ríkastöðu sögunarí samtímanumog hvaðamáli sanganskiptirég ger það yfir þegar það komaað sakfræðingar að þá er ég að tala umvið erum annars vegar með vinnuþeirra sem erendurskofun og alls konar tímabilumen kannski vantar okkur svona stóru sögunaaf því að hún er eiginlega ennþátil þess að það er stjórnmálumer meira um minna íslensagaþað er svona ripluþú eru að heyrið í Ólá Ragnar eða Simund Davíðþetta er eins og þessu alvegósmitaðaf nokkur sakfræðaransóknumsíðustu 80 áraþannig að svona gildi sögunar í samtímanumlíka bara að því aðþað er eitthvað enginn og nýfrálsugunarþað er sögulust tími, við erum alltafárinni núlsem aðég ræði líka þannig að það er svo að segjaað skemmtilega sögurþetta er svona tímabilni í íslensugunnisem við litumþannig að það er mjög gaman að fá svona insýning í þaðfyrsta umfjöllum fylgmiðaf þessa bók, hvað er spennandinúhún ætlar að koma hérnahúnástýs Olsen og ræðakynjafræði íframhalskólum við hann aðHönnu BjörgMjög stóttur þetta ekki?Jú, passaðarsvoerum við með eitthvaðfleira, hverju er ég að gleima?Já, það verður að deila kynjafræði í skólumég held aðað láfið að það kæmitil sögu í kostningarsögunnefndum áður í sex landiþann allt, að þeir eruá mótivil ekki hafa regbúaflaggið í skólumÞeir vilja reynda rafinn nefnda skólaskylduÞað hefði égÞeir líta á að skólaríkisog svetafélagséu gróður að stýðuvið vinstinmennskuÞetta er alveg ótrúlegaÞað er ekki að tímahvernig Snorri Málsson fyrir upp íhóttu að þingja að vera að tala um þettaÞað er bara þrjúkvorturhvernig hann fyrir að halda þessu framÞú ætlað svo líka að heyri í einum affastagestum samstöðunaGuðmyndi AuðinsynniLandsefni, ég talaði við Guðmyndi Auðinsónsem er frettarittur okkar í LondonÞað er margt gerst í Breitlandisíðan ég talaði við hans í þettaÞað er komin í Írforstisjóðara, Andy BurnhamÞannig að ég ræði aðeins við hann um þaðÞað var núna um helgin aðvar flokkstingumbútaflokksins undir svonafréttum affjárhagslegumskandulumþar sem er að sækja styrkiog ólöglega styrkiinn í flokkinEn ég veit ekki hvað þetta hefðinokkur áref skoÉg fyldist aðeins með þessuvið að hlusta og viðtölu við fólk semer að koma á þettaFólki sem að mætir er bara sannfært umað allt sem er sagt um umbútaflokkinsé lígiog allt sé gert til þess að klekja á þumog það er þannig aðþú talar um já og neií klopning að þá er þetta baraþetta er bara svipoðí bandarhjölum, Breitlandi að verðaEn umbútaflokkurinn hann hefurfengið miklu minnafylgi í könnunumhann er ekki alltaf staðisturofta verkamannflokkurinn er staðisturmeð þess að íhaldsflokkurinnvar orðin starri en hann. Það er annars vegar af því aðmeð nýju fórstuðisráðurkemur svona smá kveitibröðstagafylgi yfir í verkamnaflokkinnsem á kannski eftir að koma í ljóskvortaað næra að haldaen það hefur líka orðið tilflokkur til hægri við umbútaflokkinnLee Storr, Britinnsem aðtekur eitthvað svona5% styrken það er kannski jafnmarki sem eru þarnafyrir hennu, en það deilist niður á þaðraflokka eins og oft gerist að leiðog þessi flokkar reynaað verða svona stjórntækjir einhvern veginnmeð einhver mæti sem er leiðandar orðað reyna svona að segja aðeinsinn á miðjuna umbútaflokkur og skilgrinnisirsem hægri í miðjuflokk, ég held að gera þaðeinhvern annar, að þá verður straxtil flokkur tilhægri við þá. Þettavið þarfum ekki að finna í Danmörgu til dæmisí Hollandiog Franklandiþað er alltaf verða til svona litur flokkarog svo er það eitt mann sem að varmikill í fréttonum í sumarsem var umprofessor í OxfordJason Ardaiég held aðeins að ræða um þaðþað var svo mikill fjallagmyndi í Franklandiog ég held aðeins aðaðeins að Guðmundur geti sagt mér eitthvað frá þessuMjög áhugaverðtNú það er, það styrtist í alþjóðlegan dagsjálfsviksforvarnarskulluseftemberog það er vaksandi gaggrinniá hefðbunnar geðlækningarí þessu landi semog við annar staðar í heiminumog það ermikill anstaðaog við hérna allar þessalivjagefir og hvernig fólkier haldið niður með livjumfyrst og fremst frekar nefnilega með öðrum úrræðumog hún kemur hérnahún auður Axel Stóttir hjá Hugaraflitil þess að ræða við mig umleiðir sem aðfinnst að við þurfum aðtaka upp á kostnað hinshefðbunna á geðverndarsviðinuég las hérna, ég var að undirbúa mér fyrir þettaveittal, ég var að lesasvolítið á gögnumog sömur haldaði ég fram aðbara lókuð geðdeltþað sé ekki stað reyndað lókaðar geðdeltirfeli í sérmeiri ávinningheldur en skafaég vann á Kleppi þegar ég var ungum maðurjáog þetta vartilkynning sem ég fekk eiginlega straxsko að álægi við það að vera lókaðhérna úr dildinni og það er í staðista vandamónsölísinsog ótið í viti bókin eftir gerði sem kom út í sömarhún er svo sannlega, eftir múnu lesanahérna kipt hanasvo gaf ég hananáðu ekki að fara að menna heimég þarf að lána þér mínaen þetta eru stóra spurningursem þú verður með að spyrjaþað eru líka hugarafl og fleira sem er tengist íað frelsisbaróta fólks meðgeðraskanir að fá eitthvað svona frelsieða eitthvað yfirráð og valdyfir eigin meðferðþað séu ekki baraþá séu ekki bara að valda laustiní eitthvað geðhylpinsbatteri sem eru náttúrulega ekki alvegþannig, þetta eru ekki allt svona svart-kvítþað eru gráði tónar í þessu ölluen ég veist þetta alltafég vil alltaf tengja hérna þessa barótubara við frelsisbarótuhvenna og svartra og samkynniðraog halkanir náttúrulega unnusem eru eitt í sína barótuum miðjað síðutöld, það náðu yfirráðumyfir eigin meðferð eftir að þaðhafa verið fullt að þóla ímislegt inn ágeðsugurúsumEn nú er einn eittir yflildið innan SAOþar sem allt logar, stafnan og milliég hef spurt fólk svonabetu, sko, nú er eittiryflildið um, sínist mérutanfrá, hvorthvort þiðgeðræna séaktífur hluti að meðferðinnieða ekki, og ég mannhlæmis eftir því þegar ég fór að tala viðgeðlæknin hérna, hann Ólá, sem hefur veriðfasta gestur á samstöðinuer aftur að koma núna næst á fymtutaginnað hann segirfík, já, þú geðu ekkiþað er skoðungeðlæknanaen það er eins og aðinnan SAO á séudeildan meiningar um þetta innan stjórnarinnarhvort það sé geðsugursko, sögulegaað þá tóku halkanirog stofnuði aðsamtökinnog byggur til svona fyrstu meðferðina sem er í líkþeirri sem aðmaður fá upp á vogiog víkþað var upp á líf og dauðafyrir þá, að skilgreinaalkoholisma frá geðveikinnien þess að þeir voru að brjótast út úrgeðveikrahælanum þar sem að skogeðlæknarnir höfðu bara allsherjarvald yfir sjúklingu sínumþannig að þá var það svona pólutistmikilvægt alvegsem er í þessu naflindin í aðsamtökunumer tengt þessuað þarna var það bara upp á líf og dauðað fólk vissi ekki að það væri alkoholistaþeir fordómandi voru svo miklirað þú bara varst að þeigja yfir þvísem kannski er ekki alveg á okkar tímum þar sem aðað mennska hefur eiginlegahaft gríðarlega árif á baramenningu okkar og hugmyndu okkar ummannin sko, sem aðsegtlast í gegnum eiginlega allarmenningarafyrðir sem við sjáumMestlastna fréttin um helgina varstelpa sem að hætti 22-kjaraað drekka og var að segjasöguna þig og allir íslendingar að vildu lesa um hanaÞannig að éghérnaég hef alltaf verið á því aðalkoholismi sé hérnageðsjóttumurég var eins og einnig formadur S.A.þá tegði ég mighérna svolítið til geðhjálparog hérnasá fyrir mér að S.A.og geðhjálp getið unniðsamanS.A. þá hérna erþessi sjúklingahóparhafa veikari stöðu en þeir semeru með líkamlega sjúkdómaog þetta er líkaþessi sjúkdóma getur haftsambarlega árif á fjölskyldurþetta getur veikt fóraldragetufóraldraog þetta hefur meiri kannski árif ábörn heldur en kannski ef aðeinhver er fótbrotinn heimaÞannig ég tegði mér svolítiðí þetta en ég fangði alveg þá aðþað eru svona eldri kynnslóðirsem kom úr fríportarannir og flerisem voru með þetta yrðiað vera aðgreynd, mætti ekki vera samanen ég veit ekki hvaðþað er alvarlegt, ég skil ekki því þessarideilin ég sá, ég hef spurt fólk að þessuog það bara hrist allra hausinnEn margir halda þessi deila síðan núnaí kjöldfarið á öðrum hatrömmum deilumsem hafa verið þetta munir bara gangamellið bóls og höfus á þeirri hugmyndasem þú geti borið ábyrðá svona helbreyðistarfiÞað er mjög löðilegt sko, en ég held aðSAH, þetta sé raunverulegaþetta eru félagskapursjúklingarnaekki alvegþað er mikið aðstöndu svonaog SAH hefði aldrei fengið þetta fljúandi startef ekki hefði komið bara fólkúr samfélaginu og stutt SAHÞað hefur áttfaglega meðferðog í því fælst aðeftirlit SAH með meðferðinnier ekki faglegþetta er bara rekstralegog þannig að það er ekki sniðuðað setja leikmenn yfirhérnalæknarnaog því að þú skoðarsko baráttu mannarnar sem stopnuðuAA þegar þeir voru á mótasína meðferð, þá var þetta líkið ladriðvið erum í þess aðeins baráttutil þess að við getum fengið faglega meðferðvið sjúkdómum okkarvið viljum ekki að meðferðin okkar séleikmannar meðferðþó svo að leikamenninni séu notaðiðsem er áðgjáfur á fleiraog sé bara líki ladrið í meðferðinniað sá sem þú ert að tala viðhafi reynda samaeða bara jafningastuðningur eins oghefur við að koma fram annarstöðareins og fyrir fólkmenn sem er með krabbamenn veitalveg að það er miklu betra að talavið eitthvað sem að það var með krabbamenntil þess að bara hátt að segja á þvíhvað er að koma yfir migþess að þá var krafagömlumannarna alltaf aðvið verðum að fá faglega meðferðvið vorum að fá bestu meðferð sem mögulega er í samfélaginJá, kannski ræði ég þettaöðrum þræði við auðviti Axel Stótturhjá Hugarafli, enertu til í að segja nokkur orð viðhlustundur og áhöröndurá þar en við förum að stað?Já, við höfum svolítið verið að benda á það undarfærið aðþað sem heldur semstum í gangandier sá hópur áhorfendaog áhöröndar sem hafa gæst áskröndurÞaðan fáum við aflið til þess að haldasemstun úti og ef við fáummeira afl frá fólkiþá munum við efla samstuðunaÉg tekja eftir því að það er svonasvolítið streymi af áskröndum til okkarnúna undarfærið, kannski er það út afþað er fréttastofastofðar 2 lagum við af og fólkátti sig á því að það er ekki sjálfgefiðað við getum haldið út í fjölmjölumeins og samstuðunni nema meðstuðunni ekki almunningsþetta er ekki eitthvað fyrirbreyðir semverður stutt af auglýsendumeðaeinhverjum ríkum eigundumútgerðar aðlinn mun ekki haldið út ísamstuðunni. Þannig ef að þúert samansinnið svo finnstsamstuð vera mikillag, þá kveti égtil þess að slósta í hópa áskröndaÞað er inn á samstuðun.is, það ernafnir sem ástandur áskrift2750 grónummaður borgar meirað og vilt og þeir sem að af að borgakannski grunna áskriftin hinga til geta líka hækkasína áskriftar um nokkur sem eru að gera það alltafog því semað hjósið getur látið áskriftinað reyna sem félagsfélagin íalltífiðfélagin eða það er alltífiðfélagin sem áver ykkur samstuðunaNú skjótu við inn örstutum auglýsingumog svo hefjast við tölkvælsinsGóðir fjölmiðlareru mikilvægurpartur af því súrefnisem sérkvært samfélagþarf á að haldaengóðir fjölmiðlar þeir þurfa ekki endilegaað vera hlutlausiren þeir verðaað vera sjálfstæðiralveg eins og góðirháskólar og tröstir domstólarþurfa að verasjálfstæðirþeir þurfa aðþjóna fólkinuekki valdinég heiti Þorvaldur Gilvarssonog ég stiðsamstöðinaHotel Bjarkalundurtjaldstæðin eruopinminigólfi er á staðnumog ramagsjól til leiguvelkomin á Hotel Bjarkalundkennar það aðekki þá móti einhverjum í tölustöðumvið þurfum bara að vita hvað tölurnar þýðavið viljum að námsmatla okkarendurspeglega áhersluður í námskrannisem byggja á símatiog ef við viljum breyta þvíþá þurfum við að taka okkur tíma í þaðþað verður ekki gert á einu sumrien við erum svo sannarlega tilbúin að gefa einhverjum í tölustöðummótum framtíðina samanKennarasamband ÍslandsLangar þig að byggja hús?Við hjá Arkitekfærum þér heilda lausninaLóðir, hönnun, framlegslaog uppsenningSkoðaður heimasíðunum okkartek.isog hafðu sambandSamlokkubröðMaltbröðTjeknestbröðSúrteigsbröðBröð ÁrsinsBernhöftsbakariÍslensk handverk síðan 1834Hvar skrá ég mig í áskrift?samstöðin.isJá við hefjum leika ákannski svolítið viðkvömmriumræðu ensjálfsvík verða stundumfrett á umfjöllunar efnihér í þessu landiog nú það stýttistí alþjóðlegan forvarnadag sjálfsvíkaég held að það sé næsta 50 dagnúna í vekunninú hugarafl hefur fengið viðkenningufyrir sjálfsvíksforvarnir ogþað er heilmikið deglagraumandi, það er heilmikið umræðaum það hvort við erum áréttir í leiði í svona viðurkendum hilbriðis meðförðumgegn andlegum kvillum okkarsem alveg ótrúlega margirÍslendikar þjástaf, að mjöndstakosti tilskamstíma á einhverjum tímapunktiæfinnar og hún er kominn hérnaauður hjáhugarafli Axel Svertu, velkomin.Takk fyrir.Sko ég fyrst að læta til hann mikið með viðkennigunatakk fyrir það. Hvað eru þið að gera sem aðfólk lítur til?Sko við erum náttúrulegaóopið úrræði utanhefðbundins stofnarnakerfiþannig að það eru auðveldara að leita til okkarheldur ensvona stóra stofnarnaef við segjum sem svo. Já.Það eru opinhuruð, það eru hérna lágurþröskuldur, það er ekki byggd tímiþannig að þegar að fólk í neiðog í þessu tilfelli í sjálfsvíshættuvið ellu sér stað til að leitaog eins og ég sagði þérna, það eru fengumisaf viðkenningu, þá eru við stundumsíðasti viðkominstaður. Já.Og fólk er að gefa sénsí síðasta sinn. Já. Og þess vegnaskiptir svakalega miklu máliað maður engja hurðin okkar sé opinnþað sé tekið eftir fólkiþegar það kemur inn og gripið.Og við höfum verið að náárangri með þetta og það hefur alveg komiðí ljós að 86%af okkar fólki semeru að leita til okkarer á mjög mjög viðkvæmum staðog 42% af þeim eruí sjálfsvís hættu. Já.Eða með sjálfskaðandi haugðun.Næstu því annar hver ensta hlingur semkemur í heimsokk til okkar. Já. Og við náum miklumárangri þarna og það eru auðvitað líkaað því fólk stýgur inn í samfélagsem að er umhyggjuríktog þú byrjir að tilheyraog þú fer kannski að byggja upp von.En að sama skapi eins ogþú nefnir þá er þetta hjá margum síðastaúrræði. Já. Þeir eru búin að rekka sig ámargar lokaðar dyrr.Já. Akkurát. Þábara dettu mér í hug hlutlemslýsinggyrðis skálsins okkará bókin Ótíðií Víti sem hann skrifaðisem hann byrjtistsem hann kom út fyrir geðu í sumar. Já.Þar sem hann gaggrinir mjöggetur við sagtheðbunnaraðferðir á geðdeldumog hérna finnst þær mjög ómannulegarmjög gaggrininá margt sem þarna fer framog ef ég skilsvona alheimsumræðinarétt, þá hefur veriðbara vaxandi gaggrinniog vísbyndingar um það að ábatinað því að hafa fólk lokaðinn á geðdeldað hann getihann geti verið mjög óljóst. Það getiverið að skaðinn séjafnmörgum tilvikumjafnmikið eins og ábatinnþegar það þykirtilbota. Og það eru auðvitað margarskýringar á þvíog við höfum svona verið að varpaað ljósa þetta líka að þessiheðbunnar nálgunsem byggir á því að þú sért meðsjúkdóm, það sé eitthvað brotið hjáþér sem þurfur að lagaað það sé ekki beilinsuppbyggjandi ogbæði saminuðið þjóðunarog alþjóðahelpiðismálaustofnuninahafa kalla eftir því að þeirmingum sjúkdómsvæðingufækkumog mingumeinangeiningarog gerum það er svona mannúðlegariþannig að ég skil mjög vel það semað gerður þér að segja að þegar að maðurer tekin út úr sínu ungferfivegna þess að mann er líðið svo hörmulegailla að maður getur jáfél ekkert lifaðsettur inn í ungferfiðþað sem er jáfél þvingunþað er lokaðþað eru aðrir sem eru veikir líkaOg svo er þetta til sínes, segir hann á lagspítalunaJá, ég held að líkaað þessi aðferð að við þurfum að lifjahlutina eða sjúkdómsengkennieða hvað það er sem við kallum þaðþjáninguað við þurfum að lifja hana endilega eins mikiðog við gerum á Íslandiþað held að ég sé líka partur af þessuog þess vegna kannski líður fólki eins ogað sé að svona halgerzombies eðaeða svona kift út úrlífinu í staðis að fá að gangigegnum þetta íákveðinu vend, umhyggjukærleika, samtaliað það sé svonaað það sé ekki eins og þurfaað það sé eitthvað að mérvegna þess að mér líður svo illaþað er nálguninnMér finnst það rosalega áhugaverð þettasem þú segir með sjúkdómsvæðingunaað sko að því að ég hef einhvern veginnlitið þannig á sem leikmæðurað það getur verið frelsandifyrir fólk að vera sjúkdómsgreindTökunaldagins alkohólistaþegar hún er saktaí meðferð, þú ert með sjúkdómvinna minn, þú ert veikurog þú verður að fyrir ekki á sjálfurþú kannski gast ekki gert beturþegar þú hérna klúðrað er öllu semað þú er að klúðra að því að þú varst veikurað þú varst með sjúkdómHvað segir við þá sem að sko komur þessari áttinni?Sko það eru auðvitahérna ég skil þessa nálgun líkaen á sama tímaað það eru raun og verið ekki fyrir en þú færvið til að fara inn á viðog endur skoðahvað er það sem kom fyrir hjá mérhvers vegna líði mér svona yllahvers vegna grýp ég alltaf til áfengisþá færðu kannski svolítið að sjáhérna úrvinnslu og að bataef við erum baraað setja einhverja merkingar á þettaog svo skaltu bararætta þér eftir þaðþað er svolítið þenn að þessiringur sem fólkfer þá aftur og aftursjúkdómsgreining með innbygu hjálparlegaog nákvæmlega, já, akkuratog það, við erum ekki hrifin að þvíog við ættum ekki að vera hrifin að þvínei, nei, akkuratþað er kannski ekki mjög margt sem geðlagnirgetur oft gert annað í því tímarhækjisem hann er en að ávisa á eitthvaðliv og kannski loka fólk inni semer í hættu að skada sjálfsögog hérnaog það er ekki eins og hann getur bóðiðgeðsjóklingunumrosalega mörg eftirfylgni úrþað. Nei, það er svona spurningaaf hverju er þetta svona? Þú veist, ég veltiþegar ég fyrir að ræða umgetur við ekki skipt breytt hugmyndafræðieiga að reyna aðra nálguneiga að reyna nálgun sem byggitil dæmis á því að vera með fólkivið hlýðin á fólki, bjóð upp ásamtal, bjóð upp áskilning, klustun og fleira og fleiraaf hverju getur við ekki breyttþessu? Af hverju er viðað afsaka okkur með því að sé ekkitími til dæmis? Það eraf því að við erum ekki búin að breytanálgunni og ég vil meinaað kerfisem hafa bæði aðstæður ogfjármagn, þau eiga að getasnúi hlutunum aðeins á kvolfog það er það sem við erum meðal annars búinað berjast fyrir mjög lengien það er rosalega erfittog þettasnýst um völd líka ogFordóma? Fordómaog kannski hæfni til þessað mæta fólki á jafningagrunnistaðast að við erum í þessum valda hlutföllumhér, læknirinn veit bestog sjúklingunni kannski héren við viljum færi þetta hingaog hafi þetta sem samstarf, þannig aðvið sem nótum svona mikiðað lifið um á Íslandi, við verðumað stokkutu, við verðum að högstuupp á nýtti, af því við erum með heimsmiðthvert og fætur öðruundafalinn árog síðast er að koma útfrétti dæli meil umheimsmiðtin okkarég held að það séu svona cirka tvö ár síðaneða þrjú ár, já velum þunglindislefin og það allt samanjá, um þunglindislefin, kvíðarlefin, aði-háttilefinog þá fengum viðsímtöl frá þremur erlendumfréttastofumþað var Aldja Sjeraþað var Einn Sænsk svona fréttaveitaog eitt frá Washington Posteigum að réttog ringdu til þess að spurja bíti afhverju er þetta svona, eru þið eitthvað öðruvísiheld að hann er aðra þjóðirog við sögum neivið erum það ekki, það er ekkert meira birkur hjá okkurheld að mörgum öðrumeða meiri kuldi eða meirimeiri hérna erfiðar í náttúravið erum sannlegaí streytuvið vinnum mikið en það gera líka aðra þjóðirog af hverju eru við að grýpa svonahratt til þessaég held að það sé margar ástæði fyrir þvíog við erum svolítiðhrifin að því að svona laga hlutinahratt og örgla og bara grætaeins og þú sagði þetta með að fásjúkdómsgreiningu, ég skil alvegþann letti en húneinu sér oglifin, það er ekkert endilegavist að það sé hjálplegtaf því að mannesken setur kannski eftirlíður ég að illa eftirsem áður og fer að keyra vandana á sigbýtu að það lítur af eitthvað að méref ég get ekki nýttallt þetta góða sem að mér er rétten það sem við gerum á Íslandi bara svoég klári þaðað við notum ómikið að lifjumog hratt og oflingi án þess aðútskýra fyrir fólkiþessar aukaverkanur gætu komiðþað gætu verið svona erfitt að hætta á þessuog fyrir ungt fólksem að fær fullt á aukaverkunumsem eru hamlandi í daglegur lífiþað er ekki uppbyggjandiþað eigur ekki vonog hérnagefur svona svolítiðfalska myndog það erekkiþví að gefur byggja svolítið mikið á þvíað það sé efna og gefa í höfðinuen það hefur aldrei verið sannaog það er mýta sem er orðinansilúinÞað var aðandi þessa góðu spurninguerlendu fjölmélana sem hefursamband við þig og spurðu á hverjueru þið eins og þið eruðHvað segir þuumþjóðfélagskenninguna um þjóðartrámaðað skovið komum bara opa og slegabegluð og brotinnog gökk og hölltog auðumút úr fortíð semég verðaað segjamér finnst á köflum að hafa verið alveg hryllilegallur þessibarnadauði, öll þessisorg, fátæktinnhardræðið, náttúrahanfarætnarhvernig þú ekki treyst nokkrum hluthvernig þú ekki mistallt þittSérviskansem að koma í veg fyrir líkumivíseða að segja umbæturog hvað hérna menn voru farin aðsæta sig við óbúðslegavonn hlutskiptiyllum á vennja svo gott þykkier Íslandsdórtakhvað segjur um þetta?Sko égmér hætti til að flétja þettaaðeins út af því að við vitumað það eru margar aðrar þjóðirsem þjást mjög mikiðog stundum eru það sem viðkvöllum um vandtróðu landinog ná stundum betur utanumað hlúa að fólki heldur naðrirog það er mjög aðteglisvertað þau skulu hafa aðferðsem byggir á því að þjafpafjölskyldunni saman og jáfnvel þorpinuog líta á ángistinasem eðlilegt viðbræðog kostar enga peningaog ást og umhyggjaer auðvitað eitthvað sem við höfum séðum aldir að virkaþannig að júauðvitað hérnakemur það einhver staða nýðuráföllum og harræðu og öllu slíkurTrúur það áföll erfist?Trúur það áföll erfist í DNA?Ég trúi á að tilfinningineða sagan erfist, jáhún getur gert það og svo er spurningihvað gerum við með það?Getur við stíðið út á minnstrinu?En þú trúir því að félagslega erfistþetta frekarinn að það sé?Félagslega ekki, ekki gennen sagan, hún er með okkurog kannski eitthvað sem að móðumlíka en ég get alltafunni með mín viðhorfog unni með svona mína möguleikaí samfélaginu. Þannig aðþað erafhverju eru viðsvonaupptekinn af því að sjúkdómsgeraþjáninguað því að fólki sem að líðurjafn ítla og gerðir að lísi sinnibók, það þjáist verulegaog ájafil erfitt með að lifaeinmitt, enhérna, hvað er þjáningin?það er einhver viðbröðhún er mögulega eðlilega viðbröð við einhverjusem að við komum til að hafa gengi í gegnumþannig aðað lifja það niður eins og þessieinkenni, er að mínum að þetta er rándí staðis að gefatíma, gefa nándgefa umhyggju. Mér voru oftlangað til að vera spurðaf einhverjum inn á landsbytalaheyrðu, breyttu bara einnigerðdæl, sýnd okkur hvernig þú vilt gera þettaaf því að hérnakerfið hefur lítinn kerk í að breytasér. Það vill ekki gerabreytingar, af því það er ákveðinsvonastöðuleiki í því aðhalda bara áfram með samamótelið og þaðgæti hrygt í stofunum ef við ætlum aðfara að breyta einhverju. En égheld að það sé það sem þarf að gerast. Það þarf einhvernkerkaðan einstakling til þess að gera þaðog þá erum við kannski komin í pólitíkinatil þess að taka ákvarðaniren það var til dæmis gert í Nórimeð livjalausa geðdeltí Trómsu í Nóri og þá er þaðþá er það hérna ráðferðarsem tekur ákvarðunvegna þess að nótendur, getherpistjónustunarfóru fram á það. Það hlustaá nótendur og það varðtil livjalausa geðdelt innansjúkrahúsins. Og hvernig hefur fariðfyrir þess aðra dýlt? Hún hefur minkaðog hún er, var, það varniðurskurður fyrir einu ári síðanþannig að það lág við að hún erði lág nýðuren það var ekki gert. Heldur erþjónustan kannski meira útí samfélaginu sem er ekkit verraþað verið að fylgja fólki eftir heimaþannig að ég vona að hún fá aðlifa þannig. En þetta varauðvitað tilhengt til að lifa fólki að gangigegnum þjóningu án þessað lifa eru fyrstu kosturinn.Já.Og sko, af því þú ert að tala um þjóninguþá er hérnaþetta skoþjóðar meginsem eru sjálfsvíkog ekki síst ungra íslendingavið höfumbara við erum meðaugun lókuðár eftir ár eftirár eftir áryfir alvöruþessara mála. Akkurat.Við erum alltaf að reyna að bæta okkuren þettagengur bara ekkit úðala vel.Nei, það gengur ekki vel og við verumalltaf að vera með svona svipaðatöljumog hún lækkar ekkiþó að við séum búin að bæta ímislegteins og með píhætta samtökunumog hérnaog fleiri leiðumog það er auðvitað svakalega sorglegtMargir týjir íslendingaMargir týjir íslendinga hverju áriJá, og hérnaþessi fjörtjóð þrýr yfirleittsvona talaog hún hefur ekki lækkað eftirCOVID eða hækkað eftir COVIDhún er einhvern veginn haldiststöðuog svo hérnaen ég held að þetta séengur leiti svolítið svipaðað þegar að fólki fyrir að líðaítla þá heldur það að það séeitthvað aðsérað það sé brotiðog sérstaklega ungmenniþau kannski trú ekki beilinins á að þetta getiverið öruvísiog við finnum það þegar ungt fólk kemur til okkarkannski búið að detta úr mörgum skólunbúið að detta úr vinnubúið að missa vonþau trú aðþetta geti breystþað þarf að hjálpa þeim mjög að vinda ofan að þvíað vannlíðan geti verið öðlilegog ekki vera svona varanlegen það er hægt að breytastog það er það sem aðskiptu svo miklu móliEn finnst ungum skjólstæðingu þínumverða þeirfyrir minni fordómum í dagheldur þeim til dæmis mín kynnslóðég er á sjötusaldrihvað heldur það?Já, ég held aðfordómar hafi sannanlega mingaðog unga fólki okkar er náttúrulegaber höfuð og herðar yfir okkurþví þau tala meira um þettaog hérna erusvakala góði þvíen svo finnst mér viðbröðinkannski stundum hjá sérstaklegaheilbyrðskerfunu vera aðþetta sé eitthvað eins og ég var að tala um á þanneitthvað sem þarf að fixaen það þarf að spyrja þauhvað kom fyrir þig? Hvað gerðist hjá þér?Það er eitthvað sem við getum rættog það ereins og ég sagði á þannmörg þeirra sem koma til okkarhafa orði fyrir vonbríðumvegna þess að þegarþau koma fyrst og leita aðstóðarþá fá þau kannski greininguog kannski lífog það kemur þessi léttir eins og þú varst að lýsa á þaðsem er mjög öllugurok, það er skýring hérnaog ég get bara að halda þið áframen það er bara ekki svo einfaltþað er ekki búið að ræða kjarnanþað er ekki búið að ræðaaf hverjuvilduru deyja eða af hverjuhefur þeir líðið svona íllaþeim kablaði stundum sleftog þá finnst mérverið af staðfariðog stundum verða við fyrirsvo miklu vonbríðum þegar þau ökkvatajá, heyrði, það var enginn sem spurði migog ég held að þetta séþú talar umþjóðfylagsmein, þetta er líka þjóðfylagsmeinað við spyrjum ekkiheldur enn þess að snögga sætt okkurvið einhverja stimmla eða greiningarog kannski erennþá innbyggtí okkur aðþetta sé ómerkilagramál að sinnaheldur enn að fótbóttamaður, landsleismadurmölvar á sér löppinaí landsleika að hérnaenginn segir við hann og hans í auðmingiað hafa brotið á sér fótinnþvert á móti þá bara fer kerfið alltmjög markvist að laga þennan fótþess að hann getur haldið áfram og skora mörk fyrir okkurakkuraten það sem brotnar innan í okkurog það er eins og að það sé ennþá ekkiekki jafnfætisog það er einhvern veginn svonaþú veist að er grípi hratttil hérnalifjana eins og við höfum verið að ræðaog þau geta líka aukiðsjálfsvísættu, við skulum ekki gleyma þvíþú veist að geta komið fyrstu vikunarog ef að það geristhjá einhver ungmeini þá áður þetta að stoppa straxEr þetta í rannsónunum aðlifeins og þú nefnirsem er kannski ætlað að lækna þunglindiað þau skapi nýjanJá, þau geta skapað aukna sjálfsvísættuí fyrstuog það geta verið mjög alvarlegar vikurtil að byrja með þannig að það erog þetta byggir svolítið mikiðá upplýsingaflæði sem að við erumekkit rosalega fús til að veitahér á landi því miðurog þessi tímar þeir ganga hrattfólk fer mjög fljótt út meðhérna lifi í höndunumog aðra þjóður í kringum okkureins og breytar eru byrjað að skokrefjast þess að fólk sem ávísalifjum það upplýsi fyrstþetta og þetta og þettagetur gengi í gegnum vegna lifjanaog ef þú tekur upplýsta ákvörðumum að taka lifvitandi svona hvaða afleggingaragetur haft, það er allt, allt annarhlutur, heldur en að þúhérna vitur í raun og verið ekkiað þér getur faktisk líðaaðeins verð, það getur komið alls konaraukaverkanirog hérna eins og baraeins og fyrir ungd fólkað kynngi þetta mingijafnvel og að maðurþingist og verið þreyturog sljór og þetta er ekkit semer uppbyggjandi fyrir ungd fólksem líður íla og þá ætlum ég allsekki að fulli það að lifminn sé ekkihjálpa í einhvern tilfellum, ójáþau geta gert þaðen mingi væri gott ef við værumtil ég að ræða þetta beturog ræða þetta á svonaupplýstanháttog setja svolítið ákvarnatökunaí hendunar og fólki, ekki baraað heilbriðs fólki, að heilbriðsþað svo segi ég veit betur og ég veit hvað þaðað því aðhérnavið höfum rétt á því og það erþú getur frekar haldið svonastjórn á lífin eða þú veist hvað er í gangiog fólki eins og égsem ræði þessi lif opiðég er ekki mjög vinsvelalltaf og hef fengið alls konarrýtinga í bakiðen égstendaði fastanin fótonaf eigum að taka þessu umræði og ekkisíst á Íslandi, þar sem að við erum aðnota allt og mikiðaf lifjum, allt og lengi og þau getaverið mjög skadlegum leiðu þau geta verið hjálplið einhverjumþá geta þau líka verið skadleg og það erekki endilega eitthvað sem að þeiraftur teki.Og fullir þig einhvern veginn til rögstunningsvittnariðbara í tölfræðina eins og vorum að nefnaþað er brjálaðisleganotkunn. Akkurat, hún er svakalegog við erum að nota meira heldurmeð þjóðurna sem við byrjum okkur sama meðeins og Svíja, Norrmenn, Daninánast helmikið meiraog það er ekki engin glóra í þvíþað er það ekki ogeinhverstaðar heyrði ég í gerðlækna sem saðijá við erum bara svoflinka greina, við erum bara onður svomeðutuðum þettaég ætla að leiða mér að vera ósamá því, ég held að við séum barasvolítið hérna fókusá sjúkdómsvæðingu í staðisað horfa á þjáningunaað því aðfólk sem missur fótana, lendur í ungstrætimissur stjórn, því líðuralveg bölvanlega, missur jáfnvel vinnustog skóla og allt þettaað hérna ofjölskyldan verðuróoruglíka. Segjum að ég myndiþannig að það myndi skella á mér alvegrosalega þunglindiog þetta þunglindi myndi lýsa sig þannig aðégallt það sem erditt í hug myndi vaksa mér í augunogskásta leginn til að lifa lífinuværi að vera bara inn í herbyggiog fara bara klóstið og bora bara matin í rúminuen samt myndi égvita það einstinni að þaðværi hræðilega leitið framtíðarég myndi samt hafa migeftir símtall til geðleikniség væri svo heppinu fóð þjóðnusti hjágeðleikni, það væri laus tímiog ég væri svo heppinu eða peningtil þess að borgu nákvæmlegaog hérnaog hann myndibarasenda mig heim með einhver þúnglindislifsem er alveg upp og ofanhvort mynduná að styrkja mig afturjáhvað myndur þú vilja sjá geðleiknin geraannað en að senda migheim með lifið eða í staðég myndi vilja sjáhann mæta manneskinuí augnæðog ræða hvað er þaðsem þú ert að fástu, hvað kom fyrirog ef að þú veist það ekkieða þú þar ringlegarog þú getur ekki hugsaðinþá reynur að veita samtaltil þess að verði hægttil þess að náast tröstaf því að manneska sem líður svona illahún þarf að finnaeinhverja von, hún þarf að finnanánd og virðinguaf því að sjálfsvirðingin er mögulega í núliþannig um leið og þér erum ættií augnæð, kannskisvo lítið með hjartanuþá getur sá sem aðlíður svona illa mögulegasvona fengi aðeins, wowhérna, ok, ég er kannski einhversvirðiog hef ég að samtali þarog ef að við hefðumsvonageðdeildir eins og mér langaðiað hafa þærþá getur við mögulega að leita svona á einhverjaminni geðdeild sem er í hlýðunumeða þú veist, við getum farið eitthvað svonaí minni staðþar sem að ef það er þörfóðieða er sjálfsvísættið eitthvað slíktalveg svo gerir þér hampar kleppifinnst það frábær staðiðog það sem er veittsvona rónándfallegt umhverfiog hérna samtaliað þú sérst aldrei skilin eftireinn þannig að þú þurfur að óttast umað þú sitt settur út í hotnið eitthvað slíktog að verðið samtaliað því að ég hef til dæmislært andlegt hjartanóðsem byggir nákvæmlega á þessuað vera með mannesku í þjáningunnián þess að dæmanaán þess að greinanaán þess að segina þessi eitthvað aðinniþá gerast mögulega kraftverkog það er baraþað er svona human connectionþú veist það er baraþað setur ekki afgriðturÞetta leiðir á sér aðra spurningu hjá mérég hef heyrt að fleri læknarsem útskrifast út af þvíhvað þurfihvað nefndur þurfilækið mikið á sigtil þess að verða læknarséu með ímisgreind eða ógreindAsperger, Helgeni og eitthvað sluðisog séu ekki þáfyrir veikið kannski sterkustu kandidatarnirtil þess aðfaðma fólk með hértanuog lesa sjúklinginog hugað öllu því sem þú varst að tala umnúna síðastHvað segir við því?Þurftu þá að vera einhvers konar í þessu námiÞurftu að vera hort tilmannlegra eiginleikaJáog auðvitasko sama hvað greiningu þú hefurþá getur þú haft þess að hæfileikasamt sem áðuren það sem að mér finnstgleimast í allri greiningagleðinniog sjúkdómafræðinniog ég skil að námi er eins og það erþað er til dæmis mjög lítið talað umgeðlifin eða niðutrappun geðlifjaí lækna námiog ef aðog samskipti, ég held að það sé lítillparturog þannig að ef við myndumauka þann part, þá myndur við sjá þaðef að fólk væri algjörlega ofært um að veitanámi, en það erlíka, það er ákveðin hugmyndafræðisem aðlæknisvægilega mótileða sjúkdómsmótil er byggir áþað er til dæmis að hafa ekki ómikla námtég fekk að vitaþað fyrst þegar ég fór inn á geðdildirað ég átti helst ekki að vera meðeftirnafni hérna á blúsunniég mátti ekki vera ón næs, ég máttiekki fara inn í hugsanaháttfólks og ég mátti ekki verakæleiksríkþað voru alls konar svona mýturhvað varst það að gera inn á geðdildinu?ég var að vinna, það var fyrsta starfið mittvar inn á bráðageðdild, lasbítalarsog ég læriði þetta bæði náminuog þannig að ég ætti að haldaákveðin færlega fjarlægog það var mest í mískilingusem ég hef heyrtog ég held þetta raunverulega fyrsten sem betu fyrstþá láði ég að flega að mér þessum mýtumþví að það sem við sjáum hjá hugarafliað þú mætirvirðingu, kærleikanándþá ertu miklu líklari til að koma úrþjáningur þinniog svona byrja að slaka ágoes without sayingmyndið einhver segjaþannig að þetta er svolítið mikið common senseen kæru okkarer bara ekki byggt upp svonaog mér er oft sagtþú getur ekki að fara fram á þettaþetta er á tímafregten ég snýði bara viðog hugsiði okkur hvað við getum náðu miklu árangriþannig að það eref við myndum gera þettaen það er virkilega gaman að við séumþómið þá fjölbreytni sem aðer fyrir hendi og þú segirað þeir séu stundum síðastivið komum staður innog ég vissum að þér líðuren svo að þín samtök hafiraunverulega bjargað mannsljöfumer það gerett?já, mér líður þannig og ég veit aðog það er náttúrulega stórkoslega gefandi að vinna að veraí þeirri stöðuað geta bjargað fólkiég veit að það varalþjóðlega ráðstæfna í hveragerðiekki alls fyrir löngustóðu þið fyrir henni?við stóðum fyrir henni og við vorum geskjafarog þetta er ráðstæfna sem ersvona flökkur ráðstæfnaþetta er því tjóasta ráðstæfnasem byggir á hugmyndafræðisem kemur frá Finnlandiog allt fólkisem mætir hannvið vorum með yfir 40 löndasem mætti og svæði til að ræðaopen dialogueog hvernig við bregðumst viðfólki sem er í þjáningueða gæðurofi til dæmisog þetta er hugmyndafræði semsprettur sem sagt í Finnlandifyrir um það byrjum fjórum áratugumog jáfnvel aðeins fyrrþað sem er verið að spá í hvernig getur við stöðlaðiað fólk lókist ekki inn á stofnunumheldur komist út í samfélagiðog þá er fjölskyldan leikillinog þetta þróast síðan þannigað verður til ákveðin aðferðsem að heitir open dialogueog byggir á því aðeinhverjum líður mjög yllaað þá er fjölskyldun netiðkalla samaninnan 24 tímaef það er bráðamálaðeins setna ef þess þarf ekkitil þess aðog það getur allir komið að borðunniþað getur fjölskyldanþað getur kaukmaðan og hodnunnivið þjálfina að hver sem er sem snýr aðeinstaklingi sem er í þjáninguog svo hefst opiðog það eru tveirfagmenn meðog ef við sjáum fyrir okkur eitthvað teimisem þú getur ringt íeða þú hefur áhegjur á aðstandandaðinnog sagt, heyrði ég held að það sé eitthvað alvegað alltaf gerast hérna, geti fengið hjálpog þá eru tveir fagmennsem að taka málið að sérog hóa fjölskyldun netið samanog það erog svo hefst samtalá jafningagrunni, fagfólkier ekki ofar heldur naðurirþað seti allir saman í ringog ræða málinog það vita allir eitthvaðþá er allir einhver að skoðunog það er unnið að því aðverði til saméli og skilningurog saméli orðræðaog það er ekki lítið á gæðrófsem sjúkdóm heldur viðbröðmeð einhverju sem er að gerastog fjölskyldan ereins og ég sagði á þann oftmjög ángistafull, skilur ítla hvað er að gerastog þarf þetta utanumhaldog þarna erfagfólki bara komið til að skapa ákveðinvettang til að fólki geti tala samanog það er tala saman eins oft og þarfjafnvel eins og ná dagog helst heima hjá fólkiog þetta hefur sínt sigaftur og aftur aðhérnafækkar greiningumþað fækkar innlögnumlifjagjöfun mingarþjáning fjölskylduna mingarog það var á ráðstöfninuverið að byrta nýðustöðurfrá rannsók sem heitir Odessisem aðgerði í London gríðalastór rannsók á að því þeir hafaunni með óbynda elokki mörg árog þar kemurfram skoþrýsasinnu minni líkur á þvíþú þurfur að leggjast innþar kemur fram í þeirri rannsókgríðala mikla nýðustöðurminni lifjagjafir og aukinn batiog ég ereinu þjálvarinn á Íslandiég er búin að vera að reyna aðtala fyrir þessu ímsum hodnumsíðan 2000 og ég veit ekkisíða semlaeða lengurég ætla ekki að segja að ég fá einhverja rýfandimót okkuren það sem gerist þarna eraðvið mætum aðna samanog ræðum öguleikana auðvitaðhvað er að gerast í hverju landi, hvernig gengur þettahvernig er nýðustöður rannsóknaog hvað getur við gertá Íslandi og þess vegna er þessifundur svona flökkufundur að því að vera að reynasvona að opna auðualmennings- og stjólsýslufyrir þessuog það voru sannlega, það var fagfólkhérna frá Íslandi, ég ætla ekkimjög margir en það varog einneða tveir og stjólsýsluen það vandaði auðvitað, það vandaði geðleiknarnaþað vandaði þingmennina og ráþerannaog svona til að ræða þetta málþví þetta eru auðvitaðþetta sparabæði fjármagn og sásjökaað geta leitaðhér og núað hjálp sem er ekki svonaþungskref inn í þungtkerfi, það getur verið mjögerfitt, þó að það sésannlega þurfi eiga það kerfi líkaen þetta getihjálpað fjölskyldum á Íslandiog ég hef búin að vinna meðaðstandendahópa í 23 áraeða meiraog það er alltaf samaþað er sama umræðefni í raun og verufólk er hrætt, það veit ekki nákvæmlegahvernig það var aðná tengslum, hvernig það var að setja mörhvernig, og það er hrætt umeinstaklingin sinn, þannig að ef þú hefurvettvangt þess að ræða þetta ájafningjagrunni, að þágetur við sparað mjög mikiðsátsjuka. En þúvarst þú meðeigin mann höllu fórsetta? Jáá ráðstöfninni? Björnskólaer vendari hugrapsog er aðhjálpa okkur við að verðabæði öflugriinnan samfélagsins okkar ogsínilegri ogsvonahvetja okkur áfram íað barahvað ég var að segja, að því við erum græsóttþá þurfum við alltaf að passavið þurfum að vera svolítið á tánumað því að hérnahugmyndafræðin sem að við erumofta að berjast við, sem ersjúkdómsvæðingin, hún er mjög sterkog það unga fyrir fjármagnið, skiluruþað fyrir mjög líti fjármagnií græsótt sem ersamt að spara samfélaginugríðarlega peninga, eins og kom framí virðisaukahérna rannsók sem aðGunnar Ulfarsson gerði fyrir okkurþar erum við að sparaað koma bara út í sumar, við erum að sparahalvan miljard á árimeð okkar starfiað því við gerum það eins og við gerumog hérnaef það er ekki ábatiþá veit ég ekki hvað, þannig að það eittu þettaað horfa á svona og segjahei, við þurfum að ítunda þettasvona starf má ekkilíða fyrir það að það eru líti fjármagnien þið fáu ríkistyrkjavið fáum ríkistyrku og fáum líka styrkivið sveita fjölögen það sem kannski hamlarað við getum vaksið er að þeir fylgjaekki vísutölu, við erum enþá meðsömu upphæðinar ár eftir áreftir árvið erum meðrúmlega 6 stöðugildi10 stöðsmenn sem að sinna þvíen svo erum við náttúrulega svo lán sem að vera með sjálfbúðaliðaog jafníkastöðins aðilaannars gætu við þetta ekkiHver er mentun hins dæmi að gera þaðgetur það meðfyrðar aðila?Já, það eru yðurþjálfarþað eru fjölagsfræðingarog markþjálfiog svo eru verkefnastjóra sem notaeigin reynslu, þannig að við erum mjögbreytilegur hópurvið erum í jókakennar líkaog það að getahaft svona lífilegan breytileganhóp sem hefur líka reynslaðiað gangi í gegnumgerðanar áskoranirEr það einntöpiskilirði?Það er ekki skilirðien það er ekki verraog við erum flestbúin að gangi í gegnum eitthvaðÞú líka? JáÉg gekki í gegnum þunglindi sömarisem að hugrablega stofnarog það var vegna þess að ég hafi verið að starfaannar staðar og var svonalendi bara í miklu eineldiog var svona hend út í hótnog í fyrsta skipti upplýði égmjög alvanlegan kvíðaég sati undir skrippborðinumínu í vinnunnisem var sem betu fyrir migsem var plötu fyrir framannen ég gæti að setja þarog var komið með svonaalls konar hugmyndur umhérna lífi og tilvinnaog hvað væri aðog ég var sett á lífþunglindis lífog ég held ég hafi líka verið með fjórarsvona bensobenso lífsem var bara alveg fáranlegteða með svepp lífog ég var svona eins ogannar fólk sem að leitar í ángistég bara tóku þessuog sér rosalega eftir þvílíka því að ég rauðn og verugerði þetta svolítið að verkumað ég sem lendi í svonaeinelt á vinnustaeða svona slæmir í framkomuég gæti ekki barist fyrir mérþegar ég var komin á alla þessasljókandi koktilaþá bara einhvern veginn svonalippaðist ég niðurog misti hérnamisti fætarinn minnog það er mín eftirsjávarðandi þetta enég læriði hvaða þýðir að trappa niðurog ég er þakklat fyrir þaðaf því aðvið erum með hópi íhuguraflið sem ræðir þessi málvíkulegaog það er allir sem kom í hópiner fólk sem tekur líf eða er að hugsa um að taka lífþað er engin stefnasem segir að það er að vera á lífjumeða hægt á lífjum, það er oft svona miskil í hjá okkuren þetta er hópu sem að viljafá upplýsingar, vil fræðast umkosti, gallahvað er að gera stúti heimi, hvern á ég að trappa niðurhvern eru aukaverkanirSláandi, já, heyraði Lísa þessuen mjög kerkomiðog hérna minnir mér svolítið á það aðég og Ólafur hérna þóurvið höfum verið að skiptast hér áreynsku sögumog það sem hann hefur talað um sínageðviki fyrr á tímumog ég líkaeitt sögum var gleyndi ég að sofaen ég gleyndi ekki aðfá mér bjó og kvöldinog það leytið til sturglunarástand sem er það sem ég var mjög hægtkominnog það er svo gott aðþegar maður býr yfir þeirrireynslu, þá náttúrulegahefur maður töka á alls konar skilningisem að annarsyrði ekkien það sem að veikur aðdegli mín aðí þinni sögum, þessum síðasta kaplaer að, ert þú ekki sko stopnandií höfarafs?þannig að þótt lífinværi nú ekki gera það gottog þótt þetta væri svona ömulegtömulegu kapli, þá náður einhvern veginnað búa til svonamagna fyrirbæriog það er ákveðin ástæði fyrir því að því við vorumþað voru hérnavið vorum fimm sem að uppliðumþetta sama á þessum vinnustöðog við vorum reyðurhópurvið vorum hópur í uppgjöflíka og við ákvaðumbara að láta ekki í staðin umvið ákvaðumað berjast fyrir einhverjuvið vissum ekki nákvæmlega hvað það var til að byrja meðþeir náðu að beisla reyðin að því góðsvið gerum það og ef einhverkomst ekki þá hittust viðtviðsvar í viku út í grasagarðiní tvo tími sennog þú skildir ekki reyna að skrópaog þó svo að við værumyllahaldin, rólöshópurað þá varstu bara sóttég var bara sótt ef ég kom ekkiog það var önnur í hópni sem var líkaað berjast þið að samaog það var bara að náði í fólkþú bara kemur, sinnir þínu verkefnumog við skiplaðum bildinguMagnóog það að geraog hún stendur enn yfir þessi bildjá, hún stendur enn yfirog þó erum við síðan búin að ná ímsuvið ákvaðum, eitt af því fyrsta sem við ákvaðumvar að hafa áhrif á Ísleskiðþelpiskerfi, sannlega höfum við gert þaðen ég minn, það er langt eftirog við erum búin að kynna valdeblingubatafræði og reynslunótenda og fleira og fleiraþannig að hérnaþað að vera með fólkiog fá eins og þú segir að beislareyðina yfir í eitthvað fallegtþað eru þetta það sem gerði kraft og verkiog lærtum við sér eitthvað fyrir markaað heyra þaðað reyðin er ekki alltaf baraneðurrif og eitthvaðsem bara að læraað beisla með réttréttlátt reyðijá, hún er aðeinslegahún getur komið svona ímsýttilegðaþað er bara svo leiðisog það sem meira erað þegar við mættum og égkannski sem var að bærast fyrir bæðieinstaklingseftirfyld og hópavinnu og það verður að hugarafliég mættisvo mikil í ákvæðinnibæði hjá helbiðis og tryggingamólanefnt og fólki sem var að stiðjaokkur til þess að gera samningað það var alveg ótrúlegtog sögumir sá alveg að ég varánki í gegnum mikið þunglindiog það var eins og einu maðursem kom til mér og sagði, auði mínþart ekki að hugsa þess betur um þigog lítur ekki vel útog var svona að benda mér á þú ert hérnaí miðjur samningsfjalliog þú bara þart aðeins að sjæna þig tilog svona, þú veist að þetta var svo fallegtað baraog við mættum einhvern veginnstrax ákveðinni óttnun í samfélaginhennar 2003og það var eins og það væri allir að býða eftireinhverju, þannig að við einhvern veginn hittumá réttan tímaég var búin að láta vitahvernig hafið þið farið fyrir mér á hinnum staðnumog Styrmi Gunnarssonopnaði blaðið sitthann bara gala opnaði þaðog hann er í raun og verusvolítið hérnagrunnurnaði að við verðum strax svolítið þekktog Jón Kristjánssonþá er hann til ráð þarMokkin og Styrmi sáttið mikið þáttiað breyða á þennan bóðskallog það er baradjúft þaklaðið í mínum huga fyrir þvíog við þróum mjög djúpa vinnáttuog Jón Kristjánssonráð þeirra sem er þarnaheilbreyðsraður á sinn tímahann ef það eist ekki eina mínúthann bara stóði baki á okkuralla tíð og hann er enþá að fylgjast með okkurþannig aðþannig að það skiptir máliað hafa gott fólk sem er tilbúiðtil að gera breytingarog hafa kert þess að geraþað er það sem aðég sakna svolítið í dagÞetta eru bestur loka orðinKæra þakki fyrir kominu öðurTakk fyrir migEkki fara langt kæra hlustundur á orðendurnýrkabli eftir andatakkÉg heiti Þórildur ÞorlefsdóttirÁ samstöðinni er fjörugog opin, skemmtilegog gaggrínin umræðaum allt millir heimins og jarðarSamstöðin á erindi en á öll heimiliHverðu þá hefur komið að þvíað slá að þráðum tilGuðmundur AuðunssonarHakfræðing sem aðvið ekki að kalla þundumfréttarittar okkar í LondonÞú blessaði GuðmundurJá, sættÞað sem að ég var að skoðaum helginafrétti frá Breitlandivar landsfundurumbútaflokksinsundir hérnakom í kjöldfariðaog svona uppljústrunumum aða sem fjármál og fleiravar þetta aðal fréttiinn í BreitlandiÞað var allavega fjallað um þettatölverkten það svona fór í skugganþað voru mótmælendursem að vilduláta heyra í sérhérna á fundinumáþegar égá daginnþegar aðþegar að þérna faraaðsatla að spjallaogspurja hann út íþessa 5 miljónisem að fekka gjöfinnan Gjæðsalapafráfrá hérnabitkóneða hérna rafmyndarmiljardamæringisem að hanner núna til rannsóknarog hann sæði með allanast af þérog fór íkeppnidöði sér fram oglendi í slag við russlatunnuog hann hafi nú unni þaðað það fekk russlatunnasem ekki aðkvaðog það sem að gerðistþað sem að skum á segiað hafi verið fariðí skuggan af þessum fundivar það aðþessi mótmælendursem stóðu uppá fundinumað það var bara ráðist á þáog þeitt ráðist á unga konusem að var hann að mótmælaog hún var lamin meðþað voru svonadæmikjara myndirþað voruhópureldra fólksem að var að ráðast á hannog lemja hann með stöfumog hækjumog tók ég hárið á hannog hún var dreygin út úr salnuþetta hefurfór svolítiðsérstaklega í fólkvegna þess aðreform hefur nú gefið sig útfyrir það að verabarátamenn fyrirþað sem þeir kallafree speecheða málfrælsiog fundafrælsiog allt þaðen þegar aðheld að hafið afhjúbastá þessum fundiþað sem þeir meina með þvíað þeir viljavera í friðimeð því að fara á rasi skrattsvona reglulegaán þess að vera bara niðuren allt sem ergegn þeimer fair playog þarf helst að taka niður íþað sem að í kjölfarið á þessuað þá fóru svonanokkrir af helstuframamennum floknumog fóru á eins og er alltaf gertá þessum fundumhöyst fundumsem eruárlegir höyst fundirhérna í Breitlandihjá stjórnmálaflokkanumað þeim þótti þetta barafyndið að það var að vera að ráðastá konuð þarnaog hún dreyi nút á hárinuleku viðþað hafa svona uppákomukomið fyrir á öðrum fundumen mér er það nú einhverjireinhverjur örgisverði sem leiðaviðkomandi personu úten þetta gekk ansi lengraen þetta svonamörgum fannst þetta takkræntfyrirhvernighverju mætti búast viðef var í formeða umbótaflokkurumkæmist nokkuð tíman til valdaí BreitlandiMarkmiði með þessum landsfjöndivar aðég venni að breyta viðþá tilauksunni mittog þeir voru að reyna að kynnaverkefni fyrstu hundra daganaeftir að þeir kæmist til valdanáðu þau skilabóðeitthvað svona út í samfélagiðÞau fjellu svolítið í skugganút af þessar uppákomumvegna þessað fyrir allavega mjög margavið vorum að aðtúa þaðþó að umbótaflokkurumhafi farið mikið uppog hátt í skoðanakonunumog hefur verið svona kringu 25% núnaað þó verkefnaflokkurumsé skriðin aðeins fram úr hannog þá var flokkurum lengiþá flokkur sem mæltist með mestfylgi í Breitlandiað þá er þetta líka mest hataðiflokkur Breitlandsog fyrir fólkið, fyrir margaað þá var þettasvona dæmi umsvona fönstmönnumþetta að veraað þetta svonasettist kastljósiðá svona þöggismaeða svona ábeldisvona kultúrsem er ansi grunná í floknumþannig að hansi hundra dagaog hérna ríkistjórnigáfamöndinveiting eins og þeir kallaða hérríkistjórn sem er tilbúin til aðstjórna rannstæða sem er tilbúintaka við ríkistjórnumþað fjall svolítið skugganmeðal annars út af þessar uppákomnaEr staðan í Breitlandi svipuðog kannski Þískalandi þar sem að kannaner sín að 70%tjósenda vilja alls ekki aðAFD komist í ríkistjórnþá svo að það sé frá flokkur sem að nýtur mestfylgis í könnunumer að slá upp í svona 26-27svipað ogumbotaflokkurinn hefur náðþannig að það er spurningiðfyrirbreyðuð erðu þar sem að kannski25% af þjóðinni stýðuren 70% af þjóðinni vil bara alls ekkiað komist nálat völdumJá, skomeðal annars það sem gerir það að verkumhér í Breitlandi er það aðflokkurinn gæti komist í valdainnan viðþriðjóksatgæðaog innan við 30%atgæða gæti flokkurinn komist í valdavegna kostningarkerfiðsistþannig að það er miklu meira svonaakjött hættamönd til maðurað segja allavega á þessu stígihér heldur en í Þískalandiþað er líklegasögulega í Þískalandier anstaðan meiri, kannski 70%en ég myndi segja að það er allavega um60% sem aðfyrirlita reformflokkin hérnakannski ekki alveghátta gegna FDAí Þískalandi en það er allavegamjög góð um meirflöti, ég myndi allavegasegja 60%eða 2-3kjósöndaog lægsmannÞað er kannski vilji sem að þarf að takamarka á og er náttúrulega fórsettafyrir heldvegnum sem á að veraí kringum af FDA sem áttur að koma íljóðskortahaldi sem er eiginlegabyggt á því að það sé mikið meiri lutiþjóðverðar sem vilja bara alls ekki að fá hann á flokkþar endur skiptir ekki máli út að hann sékannski stæðstur eðavinni eitthvað kostingasögur að það eralltaf miklu starri fjöldisem vil bara ekki að hann komist í valdaJá, en það er líkasko, verður líka að hafaþað í huga í Þískalandi að ástæðameðal annars ástæðan fyrir þessum eldvegsem hefur gert það verkum aðíhalsmenn hafavilja frekar talaviðvinstriflokkin semá svona ákveðna ræturmeðal annars í austriðiskokomunasta floknum að þeir viljatala frekar við þá heldur en AFDallavega þeir semeru við völdi floknum þó að því að markisinnan þískaíhalsflokkin sem viljafara að tala við AFD að þámenn muna þaðog þeir sem þekkja sögun aðnazistaflokkurum fekk aldrei yfir 40%fylgi í þingosningumí Þískalandi. Það varfærðu til valda afhægrimannu, íhalsmönnumog hluta tilmiðju hægrimannu var færðutil valda þess vegnaer þessi eldvegurer miklu sterkarimyndi ég halda í Þískalandi helduren hér vegna því ég get alveg séðfyrir mér einhvers konar samfunnuíhalsflokksins ogreform eða undbotaflokksinsvegna þess að það ermörg stefnumálsmeð þeir eitthvað samiðÉg fylgði það eins meðfrettaflutningi meðanafhjúbunumChannel 4á hérnaað þeir hafa reyla bladamar á þeirra vegum sem þóttistverða að vilja gefamikið fjö inn í undbotaflokkinog eftir einhverjum leiðumsem er umhverjulega ólulegarog Nætsil Faras var meðal hann að sálokafundunum þar sem þetta var rætthann svaraði einhvern veginn á eftirað hann hefði ekki sem verið að hlusta á hvað mennin þeir sögðuog verði að verja sigmeð þeim hættien það sem mjög áhugavert að það voru einhverju bladamennsem að fóru og voru að tala við fólksnúlsem var að streyma á landsfundinað allir þeir höfnuðubara öllum þessum fréttumsem liga áróðrisem verði ótt í meginströmsfjölmiljöna áumbotaflokkinum og ég mannaðieinn sem var að ganga inn í salinþannig að við verðum að styðja umbotaflokkinþví annars verðu komin sjarja lögí Breitlandi innan 20 áraog maður fóru að velta fyrir sighversu klófin erþessi sjóðþetta er byrjað að hljómaeins og maga og bandaríkinsem að fólk lífi bara algjörlegaí sikkurum öruleikanumJú, það er alveg rétt áþað er búið að flytja berguleitibandarískaumbotaflokkurinn er að færabandarískapólitíska menningu að hljóta tilsko, vandamáli erþað að til dæmiseins og ef við horfum á bandaríkinþá er spillingingrímulögstspilling sem fyrir tíu árumhefði verið brotterast að sjögaað meira að segjaDonald Trumphann rósa sér í því að hann sé að notainnheri upplýsingar til þess aðvestla með hlutabrjöf sem er ólónasangvært bandarísku lögumog lögum í öllum landumað svona að þessiverið að nota upplýsingar til þess aðtil þess aðverða ríkur sjálfurvegna þess að það er alltaf einhverju sem tapaog skoog viklaeða skoþegar að spillinginog barasvona incompetenceer orðin það háað þá virðistsvona harfur kjarnilífa í einhverjum síndar veruleikaþar sem að meira að segja viðukenda staðreindireru hérnaviðukenda staðreindireru bara lígiog búið til að fjölmilumog þetta er svonasvolítið skelvilegt ekko úr sögunninæsistar fundi upp hugdagsinnhérna í lúkenpresseeðafjölmilarværu alltaf að ljúaog þessiþetta virðist að hafa verið tekið uppog virðist að hafa gengið gegnumsérstaklega ábyrðandi í bandarhjónumen það er ákveðið minnirluðií bretlandi semharflínu kjarni kringur í fangsem er algjörlega búin að takaþess að makamögdurummögdurumum það að allt sem aðeins er sagtgegn þessi bara líið sem er búin tilí meistreins fjölmilumen vandamáliðsem reform hefur viðhér að gera þó að kannskianstæðan sémarguleiti að það er allavegamjög margið sem geta hugsað sér að kjósa þáað þá er tröppen þá gífur lófinnsall í bretlandiþannig að þeir eru í vandraðimeð það aðvið takum tröppins mann er helst aðhalda tröpp útiog þessi línutansgengur svona svolítið erfilega hjá þeimað vegnaþess aðvegna óvinnsallt að tröppen þeir eru ná samtlangt út fyrir það, ég myndi kannski segja þaðað með hana kannski með hardi makakjarninerum þriðjungurkjólsind í bandaríkjónum að þá er kannskiþessi hardisvonahæri kjarni sem að trúir ekkineinu að vera bendaðá einhverja staðröndirað þetta sé bara veraeins og varst að segja meðhessar rannsóknChannel 4að hann er miklu minnihérna í Breitlandiþó að svona potensialt getireform fengitölurvert meira fylgihendur en þessi hardi kjarni sem er kannski10-15%Það sem ég veldi fyrir mér þegar ég sá þennan mannsegja það að það var íerðu sjarjalög í Breitlandi innan20 ára, þá fór ég og flettu upphvað eru stort luttí búa Breitland segjamuslimar og það var eitthvaðtæplega 7%og ég fór að velta fyrir mér skohvernig geta mann fengið þetta útað 7% af þjóðinninái að steipalíðræðinuog leggja því að Breitland afbara mjög fljóðlegahvernig áraða geta gertsko þetta erþetta er bara hluti af ræðsláraðunumskoþað er svona svona tvíþætturþað eru óttisko, grunnurinn eru þetta efnæðislega ræðingarog við horfum auðvitað það aðað nýfrjálfsvíkjarkerfið er í upplaustog það verður oft gróðra stígjafyrir fasisma og protofasismaog svona popíliska hægri ákastefnuen það sem að gerist er það aðað hérnaþað sem að gerist er það aðað hérnaþað sem að gerist er það aðað hérnaað hérnaþað þarf að búa til óvinnþað þarf að búa til óvinnog óvinnurinner í margun þáttumer í margun þáttumeins og frækt er í sögunniað þá voru nazistarnirí óvinni hérna þeim voru giðingarí hérna afgahagri mannumí Evrópa hefur þetta verið aðalegamuslimarog það verður að búa til óttvið þetta amnaog sérstaklega við fólk sem er aðað vera litarháttiðeða lítur aðeins eðrif í þessu útelviog á samhliðaer það að vera að skoað vera alá þessum óttog svo að búa til einhvers konar grílusem er ekki tilsem er ekki tiltil dæmis það sem er sjarjalauginer það að ölllög sem eru byggðað trúa barakreptum er við þetta óalandi og óferjandiog að eiga ekki að lífa sín einu landiog það eru kannskifáir sem að átta sig á því að það erumjög fá s.k.a. muslimalandsem eru með sjarjasvonakót inn íinn íhérna lagabalkonum sínumþó það séu kannski einhver ákveðin speklunþað er helst Saudi Arabiasem er með þaðhluta til Íranmeð þann að sýja muslimarbyggja aðeins öðruvísikerfi heldur en sunni muslimarmeð þann að landieins og til dæmisNorðurafrikulöndinað öll af þeim byggja áveranlegumeða sekjúlar lagabókstofumþannig aðog síðan er einhver mýtaum það aðaðsjarja lög séu þegarbúin að hreyðra um sín einhverju vestrænusamfélagumþetta byggis alluraðþað er algjörlega fáræðilegtút frá lagalögum sjónameðumen það er ákveðin svonasömir trúarhóparog þar á meðal muslimarog geðingarþeir eru með það sem við kallasvona ekkilagakerfi per séen þeir eru með einhvers konar svonakonfliktresolúsjónkerfisvo í slettinu eins og ennskusem er oft byggt í kringumtrúabröðinannákvátt í kringumtil dæmis synagógureða í kringummoskurÞað er til dæmis að leysa svonaágríningu persónulega en ágríningumillir fólksJá en það eru reyndar ákveðinnegatíf það þættir á þessu verðþar að stundum hefur þetta verið notaþess að ég hef ákveðin innbyggdtil dæmisað hallja á konurtil dæmis sem ég báði meðað dæmi umen sko lagaþað er alveg klátt að laga bókstafurer yfir þessuog það geturþað er hver geinu sinniþað er ekkiþað er lauginn gera ráð fyrir því aðvið megi verið með einhvers konarmediation en þegar að kemur aðþað er aðþað er aðkarlar hafaeila við skilnaðað þá hafa karlarsvonasem sér í að hefðumef við tölum um þaðað þá fá þeiroftar en ekkitil dæmisforræði yfir bannuð sílumen það er samtog stundum hefur þetta veriðleiðst sem sé stundumer þettaferið í gegnum einhvers konarliðar veruleikaenþað er alveg klátt aðlauginn yfir landinueru samt harri en þaðer kannski það fer kannski aldrei þá leiðen ef að til dæmisað einhversvonapanel innan einhverja moskubara að taka sem dæmi til ákveður þaðað börnin eigi að veri forræðieigi að fara það tilföðurs að þá verður það aldreigert nema með samþykjumóðurinn aðog móðurinn gæti sóttrétt sinn íhjá domstólumþannig að þettaer svonaþarna er ákveðin vandamáli í gangiog ákveðin svona menningali vandamálsem er alveg allt í lagi að tala umen að þetta sé einhvers svona sérlagabalkur sem er eftir aðtaka yfir landitvílík endenistþvæla aðþetta er búið að búa til einhversvona hræðslu við fólkummeira sem orðið var við þettaþegar við erum um á ÍslandiÞegar við erum að dóla trömpa nú aðfyrir svona tæpa ári síðaní saminuþjóðunum og var að segja okkur aðað London væri eiginlega fallinnað það væri sjargjarlugtekinn yfir og hann er náttúrulega meðhann er eiginlega með Londonog bæjarstur hann þar alveg á heilanumJá það er ekkimenn spyrja sig hvað svegnaen það þarf nú ekki enna en að lýtahúðleiten á hann til þess aðverður?Herðu...Það sem aðlengi vel var umbótaflokkurinnmeð tölvörðmeira fylgi heldur ennefstuflokkarvar bara nálgast 30%að meðan að íhjelflokkurinn og verkefnamnáflokkurinnvoru að berjast við að vera í20%. Þetta er yfir eitthvað leitið breyst núnaaðverkefnamnáflokkurinn mælist meðmeira fylgi eftir að hafakift út fórstæðisra á þeirraen það er kannski ekkifylgi sem kemur fráumbátafloknum, heldur verið það aðsem hefur aft árif á fylgi hanser að það er komið flokkur til hægri við hannRístor Brytunhvað getur þú sagt mér um þann flokk?Sko Rístor Brytuner svolítiðmerkilegt fyrirbæriþetta er raun og veruaðþetta fyrirbæriég má líta á þettavegna þess aðþessum margt semmeð reformog þessari hægri populísku bylgjuþað er að finnamargt sameinlegt með því sem er að gerastí bandaríkjónumog í bandaríkjónumhefur orðiðöfgahægritil hægra með trönder farið að beraþess að hann gangi ekki nógu langog svo framvegstog hann sé að klúðurá máluí bretlandiþað sem hefur gerst er það aðþegar að flokkurum fyrir að stækkaþá eru verið að reyna aðfara að svoþessi hópur í kringumað þeir eru náðu kláriðtil að átta sig á því aðmeð einhverju reyntróastefnueða fungismaeða fundamefnalismastefnulegaað þá náu þeir ekkiþeirri brett sem þeir þurfatil að komast í valdaþannig að þetta gerirað verkumað það eru ákveðinu öllsem aðvilja þessar reyntróastefnuog hafa verið að brjóta sér útþað sem hefursamhliðaðþá hafa verið alls konar klúðurí þessum mörgum sveitastjórnumsem aðreform hefur verið að taka yfirvegna þess aðþeir eru búin að lofa ölluog lofa öllu enguen hafa sína sínt fram á þaðað þeir eru algjörlegainkombidentþegar það kemur á því að reyka sveitafélagog þar meðal annarshefur allt orðið í bál og brandog hlutið uppafi varþetta ákveðinu leiti klopningusem byrtist innan sveitafélagenþetta eru þróast út íþróast út íhérna svona breyðar í hópog þeir eru þróast út í hérna svona breyðar í hópog þeir eru allavegataka kannski 4-5%það er alveg nóð til þess að násvona uppsveplunir hjá faraðsniðurog líka það aðhluti affylgi sem var að fara á íhjafsfloknumhefur farið tilbakaíhjafsfloknum er núna að mæla sortið yfir20% en það er ekki lanskjanaþeir voru vel undir 20%eins og þetta segja réttilegaað það sem aðfylgisaukningverkefnaflokk sem kemurá stóru hluti er það aðgræningar hafa verið á niðurliðþeir voru nötu mikillar uppsvepluvegna ofinsvælda starfmestog frjálsleiti demokratasem miðjuflokkurinner líka á niðurliðþannig að svo hreyfinghefur veriðþað verist verið að tilturlegalítil hreyfingmiðvinstri blokkarog hægri blokkarog þannig að það erþað erumeira hreyfingarinnan þessen það er samtsegja til þess nýjastað hvernig sem ég skoðaðiþá var verkefnaflokkunni27-28%og reform eitthvað 24-5slíktmöndeða ekki næja fyrir verkefnaflokkuntil að ná meiru hlutaen allavegaer þeir nóðu sterkir til að stoppa þaðað reformin náðu völdumNú getur fórstistráðurað búa til kostninga í Breitlandiheldur aðhandi börnabsi að velta því fyrir sérað hérnaefa staðan í skokonunum sé svona sæmilegað það sé svona séns á aðað fara í gennum kostningar og haldareformiðriað skella sér í kostningarheldur að það sé líkur á þvíJá, það eru góðir möguleikarþað gerist ekki alveg á næstunen ég geturvel hugsað mér að hann vildiskjarnan hafa kostningar kannskií næsta sumar eða næsta vorÁstæðan erþað er eiginlega tvíþægt ástæðmyndi ég að segjaannars vegar er það að hann vil fágóð mandeittað hann verðikosinn sem leiðtói Breitlandihann var þetta ekki frambóðu fyrir aðverka með náttúrulega fokkur og fekkina stóra meiruluttasem við erum í þinginu núnaHinn státturinn er sá aðverka með náttúrulega flokkurinnskauðsir svolítið í fótiní seinustu kostningumþeir lofuðu því aðhækka ekki almenna skattaog halda meðalveg svona ákönnumþáttum eins og það sem kallatripulokk hérna í Breitlandiþar að segjaeinaeinu velferagreyslunasem fara alltaf upperu hérnavelferagreyslu til ellilífurþannig aðaðþað sem þið kalla tripulokkeða trefaldi lásinner það aðellilífurhækkar alltafmeðabitef aðframfæsluvísittalan hækkarþað sem framfæsluvísittalan hækkarþað sem lögnavísittalan hækkareða 2,5%og það er alltaf valið hæðst af þessumog það gerir það að verkum aðellilífur hækkar meira heldur en almennatekjur oftar en ekkieða hann hækkar aldrei minnaog þetta hefurverið freka dyrkt kerfisérstaklega það sem að fjöldiellilífuristega hefur verið að staðaraukast og þetta var svona eitt afsvonaútspilum í allflokksins á sínum tímatil að halda ellilífuristegumog eldra fólki tiláfram að kjósa þá vegna þess að þarsóttu þeir langmest af sínu fylgiog verkefamælarflokkur lofaðiað breyta þessu ekkiþannig að þetta hefurnú eru allirsvona margir aðvelta til fyrir sér að viljaað hannverið brotið þetta aukastningalofarvegna þess að þetta sé á all dýrog það eru svonamargar svona blikur á loftivið veitum að í allþjóðmálumog efnagasmálumog ekki þessir fáranleguhérnajójótotlar tröfger ekki til að hjálpaþannig að það eru svona ímsablikur á loftiþannig að ef að verkefamælarflokkurinnog andri bannan getur séð fram á einhverjanleið til þess að halda völdumí gegnum kostningarþá getur ég vel séð fyrir mérað þau getur vel hugsað sér að gera þaðen það er því erfiðsamt og ná meiri hlut allavegeins og staðan er í dagnema að gera einhvers konar bandalagmeð græningum og hugsaðanlegavrjálsleitu demokrátumÞú nefndi tröfþá var hann með yfirlýsingubara um helgina ekkigröfu argetínumanna til falklandsegja?Já, já, það kemur svo sem ekki þetta óvartað hannsko, hér starfið gerði sér bestavið að reyna aðhalda Trump góðumog gett lengra heldur en flestiraðrið gerðen það er svonaákveðinuleiti miskílingurá töttumeða þeir sem að stundeða búlíseins og það er kallað á ennskuog það er svonaaðþað er miskílingurað þaðef þúfladrar upp umá mótið þeimað þá sækjast þeir alltafeftir meira og meira og meiraog svo gekkþað var fariðyfir ákveðinu rauð strykog þá fór breyðlægt hægt aðsetja og standa eins og bandar ekki með vildumeðal annars í þegar að koma í rannstriðinuog líka þeimmeð ákveðinuleitiákveðinu þróun þó í uppa við hafiákveðinuleitiog ríkistjóðin Brellandi hefi nú ekkistaðið almenni í lappirnarfjóðamörðinu í Palestínuað þá voru þeir allavega farið meiraað standa aðeins meiri í lappirnar en þeir hefurgert á þau. Þetta fórgríðarlega tauðanar áá hérnaTrump, þannig að hanneins og svona dæmikerði tuttþar að hann bara byrjar að sláallu aðkomir ekkert óvartahann að við hérnahóta því aðvið hafiákveðið að lýsa við stöðningiviðyfirtöku Argentínu á Falklandsegjumað Malvinasegjum og Argentínuað kalla það. Enda ereinn halsti svonapólitísku vinnur hansáNórður og Söður og Ameríkuer mý leiði fósilt í Argentínu.En er ekki staðað svo aðvið sem eldri eru munum alvegFalklandsegja stríðið sem aðítti svolítið undir vinsaldirMargaret Thatcherog fremlindi líklega hennar völdað preski hériner ekki í nefnum standi til þess aðverja að Falklandsegja núnaer það?Þeir gætu líklega að skrapa samannóg en það gætisko þeir möttu aldreigeta að vari þaðen þeir gætu hugsanlega að ná þeim tilbakaað skrapa saman alveg nógí það. Ég held að það erþað er ákveðin að halda á þvísérstaklega hjá mý leiðivið meðum ekki gleyma þvíað ástæðum fyrir því aðArgentínar égst enni Falklandsegjará sínum tíma var meðal annarsað þá að fara aðþá að fara að hittna yllileg undarí hérna hersuðingjarklíkfassistaklíkunni sem stjórnaði landunog hún voru að reyna að dí flekteins og kalla aðfrá svona vandamálunumheima fyrir og eins og við sjáum þettameðal annars með Trump og Íranaað það eru svona klassist taktikaað það eru að reyna að byggjaeinhvers konarað stjapa mönnu saman í einhversvona fjóðverðinsrembingitil þess aðreyna að bjarga eigin politískuskinni. Það eru auðvitað ákveðin áhættað vegna þess að maður veit aldreihvað mý leiði gæti dott í þauhvort þannig gæti dott í þau að ráðast á eiginaað setjastaða Falklandsegjarverður auðvitað aldrei leistmeð ofveldiog það eruað reynaþó að það mætti færa þettaút fráþjóðaréttilegumsjónamöðum að það mætti alveg hugsasér einhverting manna í framtíðinað Falklandsegjar myndu verðasjálfstjórnarsvæði innan Argentinaþá er það ekkert inn í spilanumen það er þetta í dag og sérstaklega verður þetta aldreigert með ofveldHérnanú eruum 50 dagar eða svofrá því að hann dýbörnlam tók viðhann er halnaður með kveitibrustaganahann er nýturmeð meiri stuðningseldur en kannskifórstilskaður að maður þarf að fara svolítið langt afturtil þess aðég held að sérmeð mælingar og Boris Jónssonþegar þær voru jákvæðarsem að hann er meðmeira tröst heldur enKirs Darmer eða Rísi Súnagog Lys Trössen hvernig metur þess að hann stöðuþað er náttúrulegaalgengt aðbreytingumþað er svona smá meðbyrg sem að kemur með þvíekki ásettur vilja sjá hvað kemur útrúþess að áverðið faraað böldsóttaster eitthvað sem aðAndi Börnlam er að gera sem aðítir undir stuðninguvið hann, er hann að vera að breytaábyrgandi varir við einhverja stefnubreytingueða er þetta kannski fyrst og fremstsvona að með róni svoþykk leiðir á Kirs Darmerað það er bara gott að fáí tannlittÞað er aðí raun og veru að hafa orðinufreka litla breytingará borði en það voru svoltabreytingar á orðihann talar umréttu lutina með allan aðhann talar um það að tímir í frásýkjunasé leðin og það þurfum að vindaofan að þvíþeim spilavítiskapitalisma, þannig að hann er aðtala allavega til vinstrien það erhann er í ákveðinu klemmuvegna þess aðá sama tímaþað erpressa ávelferðargreiðslursérstaklega vegna þess að fjóðin eru eldastog það eru uppsapnaðvandi sem aðmeðal annars vegna 15 áraríkistjóta setu íþess að það eru uppsapnaðvandi sem aðþarf að taka áá sama tíma þá allaveg sér aðstórauga herðárusem að þeir hafa í raun og vera ekki efnaen vilja ekki hægka skattaog þetta gengur þetta ekki duðog það er ekki hægtsko hluthann aðvargaður með ríkiskvöldabriðsem alland eru hátil þess aðvegna þess að flestmjög mörg land og flesthvort sem að meira segja þó þú værið að regasvo að ákveðnum hagnaþá erstu einnþá greiðaf lánum sem voru að tekjameðan þessi COVID tímanumog hluta tilgáðu svo langt eftir að hruninuað þessi markaðurmeðríkiskvöldabriðþeir eru mjögviðkvæmiðsérstaklega núna þegar bandaríkin eruí skomikill í upplustmeð stórauginog það eru svona blekur á loftaðumeða í fyrsta skipt í sögurni geturbandaríkin lendi vandraði með að fjármantna sigvegna þess aðsögurni hefur alltaf þýttað þegar að það hefur verið efnanslegaróruleikiað það fá að fjárfesta flýtt sér aðfjárfesta í bandarískun ríkiskvöldabriðvegna það hefur verið talið að þaðþryggust í heimiog það eru ákveðna mjög íspendingur um það aðþað sé ákveðin ræðsla viðað gera það núnaþað þýðir það að allur þessiríkiskvöldabrið markaðu sem ergíðulega mikilvægur fyrir reksturá hérnaríkisjóði að hann er í ákveðinleitið uppslöst og ermjög viðkvæmur og við þurfum auðvitað ekki að faralengur aftur en þegarþeirra listtröst varhérnafásettisráð þeirra, það ákvað hún aðstórlæka skattaá einu brettiog það gekk svo fram afþessum ríkiskvöldabrið markaðiað vextirsem að brettumstóð til bóða stórlækuðuog börnum eruþetta skítrættur við þettaá sama tíma er hann undir pressufrá vinstriað vinstri menn átta sér líkaá þessari stöðuþað er verið ekki hægt að reyka alltmeð stansleisumhella til lengtaað þeir vilja stórlæka skattaá efnafólk og bankaog fleiri aðeilaen hann ermeð hann að hægri armurinner að tóða hann í hináttinameð allan að það hafa veriðsterkarsterkar þrýstingurum að það seta áá hérnahvað er að gallaí íslensku vindfólktagsþað er hérnaþað er mjög gott íslenskt orðihvað er hérnahvalreika skatturmeð all annarsog það verður öllu líkiðsetta á orkuðfjöldumfyrirtækinmeð allannas vegnaþess að þau græða í raunað vera áþeirri orkuðkreppusum að þau komið uppvegna Íranstríðsinsen bankarnirþað hefur líka verið umræðumþað að þau settasetta skatta á bankanasvo við erum að tala umað í raunséina leiðintil þess að náeins og ég myndi ekki viljaað kalla það þjófnaðifyrir áratögafrá þeim ríkustuþað er að setja á eignaskattaogþað er hægt að ná þinn tölað vera fjármagn í gegnum þaðog börnarn verist ekki veriðtilbúin í þettaog svo er pressan um þaðað ég hækkabreytta reyðasvona 20,4%af verkrilandsframlegsluí hernaogherin og hernaen meðan að þeir eru búin að lofaþví að fara upp í 3,5%fyrir2038og þetta eru þetta svakalegur upp aðmenn átt að sé ofta ekkiþegar það er stærðiðað hvert 0,1%aukningaf hlutfalliaf þjóðarlandsframlegslusem fer til hersinsþá eru við að tala um miljardar tugiog það er ekki döðveld að finna þessa penningog þannig er ekki að hægtaog svo eru all lofarðunum það að þau eru að takaeitthvað á því aðbæta stöðu þeirra semnega sín og reyna að þaðað byggja upp einhvers konartil dæmis gera stóra áttakí húsnæðisutbyggingu vegnahúsnæðiskort og svo framvegstog framvegst þannig að börnum er íákveðinu klemmu og það verður ekkiauðvöld að leysa þessa klemmuEr það þannig í Breitlandiað það er ekkirættu mandaríkisjóðssem að getur ekki lengur staðiðundir, hvað við segja, kröfuborgarna um samtrykkinguog þjónustuÁstæðan er held í öllum augljósað þetta eru vann fjármagnadar skattalekkaneða til hérna ríku á undarföndum árumEr það samtannig að þetta erekki til umræðu íí pólitikinu í Breitlandiað eru spyrtlanirá BBC en þá að spurja bara út frásjónarhóttinu í nýfremsökunarJá, það er alveg klártvegna þess að það er ákveðinumræðurum ríkisfjármáler fyrst og fremstumræður umhvað á að skjera niðurog hvað á að taka peninganaþað eruþað eru rosalega lítil umræðanema það sem við getum kallað ávinstirvagnum og svo eru viðeins og flokkar eins og græningjarsem eru með klára stefnumþað að stóra ykka skatta áátengjufólk og egnafólken verkamælanflokkurer allavegaflokkur og ríkistjórnirsem ríkistjórnir hafa ekki tórað að taka á þessumeðan aðmeðan að það verður þettamjög sterk undir alltaf í flokkumum það að það verðaað taka á þessu vegna þess aðvegna þess aðvið getum ekki skori meiranefnur í velferðartjónustinniþað er hægt að rassjónalegfisferahana og meira að segjaþað eru ákveðin vandamál sem allir erusaman með stór vandamálþað er sko miljón ungummenna sem eru korkií vinnunen ég ná migog þetta eru þetta stórt vandamálog þetta er samfélagslegt vandamálen til þess að leysa það einhverju vitiþá kemur það til með að kosta meiripeningakannski í 5-10 áren síðanþegar þetta fólkþau eru búin að koma þessu fólkiút á vinnumarkaðinað þáaukast möguleikumog hluti af þessu vandamáli erþað að íhalsstjórninfyrir svona 10-15 árumað það eru eitt af þvíað það eru eitt af þvíað það eru nýðurþá eru prógram sem eru tildúlega ódýrsvona svona svjórstarþar sem eru verið að reyna að byggjabúa til félagslega umgjörfyrir þá sem eruviðkomastu börnin í samfélaginuog það eru þessi börnviðkomið börn sem erumeð stór hluti af þessumog þau mistu þessi úrraðiþau voru eitt af því fyrstasem var skorið nýðurog þegar þessi úrraði hurfuað þá eru þetta börninsem er á hannaðeru inn í þessar með hólpsem er hvorki að vinnaeða í námiog þetta samfélagsvandamaen til þess að taka á þvíþað þarf langtíma planog það temur til með að kosta peningog til skamstímaþó það sé samfélagslegamjög harkvæmt til lengri tímaþetta verðastþetta er hóla erfiðt að koma inn í umræðunaþessar skamtímaog það er það að koma inn í umræðusem ersem að yfirriður öllu hérnaí bretlandumog í aðrum landum líkafyrir svona mánuðiog kannski rétt rúmlega þaðþegar maður fyldist með bretskum fjölmjölumað þávar málJason Ardaiprofessor í Cambridgesem að bara yfirtók alltfrétta hérnasviðiðogþegar það var að vera ræðumþá voru svonaaðað menn kannskisem er að reyna að afsaka þettaþví að þetta var svolítið skritinumfjöldunog törluðum að þetta verði svona dæmikertfyrir þessi lísísónsem er svona þeirra kurkutíðen það passaði enga veinaþví að brettar voru að skiptu fóstisTrump var í stríði í Íranþað vantaði ekkit fréttirþað var hérna5 miljónir sem aðNigel Farage var að þykjaaf auðmanninumog endurist að fréttuen samt varmál Jason Ardaialgjörlega bara tóktíu, eða þessu kannskitíu daga, tvær vikurog endaði náttúrulega með hörmungumað hann tók sér þegi lífhvaðnú heyrir maðureiginlega ekkit um þettaverða mál sem aðkannski fólk bara skama sér fyrirog vill ekki dræða lengureða kláraðistbara málið íþessariþessu stormi umfjöldunarJá, það er reyndarað þau var bara fyrirtveimu dögum eða svo að þá varCambridge Háskólisem eru þetta var hérnacenter í þessu máliþar sem Jason Ardai varprofessor í Cambridgevar að gefa frá sér yfirlýsinguþar sem að þeir eru að viðhérna ætla sér aðþar sem viðviðu kena ákveðin að sökasinni halvu, hvernig þeir komafram í þessu málimeðal annars með stuðning viðvið Jason Ardaier raun og veruþað má færa sterk rökfyrir því aðCambridge hefði raun og verulátið undan þrýstinginumsem það var búið að gera í samfélaginuog hýtt honum til hliðarog það hefði verið svonakortni sem fyrst í mælinfyrir Jason Ardaiþað verður að gefa aðeinsJason Ardai var svonamjög merkilurfræðimáður og einstaklingurhannátti viðerfið að einhverfu að stríðaog var meðal annarseins og sumir á einhverfurávinnuí raun og veru, talaði ekkifyrir hann að varum 11 ára aldurog átti erfið með að lesaog skrifa fram hann 18 ára aldurhannaugljóslega afbera greintur einstaklingurog hann tósta að berjast útúr þessariþessum spennitreyjusem aðeinhverfu rófiðhans sett honumog var svona ákveðinuleitipósterbóifyrirhvernighvernig var að hægt að vinnasér upp úr mjög erfiðumá þraungum aðstæðumog var ráðinsmjög ungurprofessor íhérnaí hérnahérnaí sáskólaog var mjögvið varum eitthvað litiðvirtur fræði maðurþað sem gerði að verkumaðþað fara ákveðinhann varsko hann er var ungurhlárkom frá erfiðum bakrunniog svarturog hann var svonavarði allkið einutakkmynd fyrir þetta sem aðstríð sem aðöfgahægurimennir eru núnagegn þessarsem þeir kallaD.I.I.eðaað gegnsvona fjölbreytileika ogog ákveðinu svonainnbyðumskoinnkyldingummeðaljáog innkyldinguminn í kerfiðog það varþað svona hefur afhjúpaðsérstaklega í kringumvið þettablakklagsmettarreyningunaþá afhjúpaði svonainnbyðirkerfispunnihérnaehehkerfispunniehsvonadiscriminationgegnminnulutahópumog þeir sem kemurkemur frásvörtil dæmi svörttum bakgrunnieðaeðamuslimabakgrunniinnanehkerfaalmenntmeðal annars innanlauröglu kerfiðog svona innbyðurrásismiþað er svonasvona stopnannavætu rásismisem væriværi svonaundirliggjandiekkiekki beint á yfirborðinuog meðal annars það sem stopnannir gerðusérstaklega háskólatil þess að bregðast gegn þessuvar það aðer eina búa til einhvers konar kerfi sem aðsem aðsem að breytu niður þessaþessa varnar múraog gerðu fólki kleiftsem kemur frá þessum bakgrunummeðal annars ekkiekkiehí raun og verueða var þetta ekki bara spurning um fólk sem að væribrunt eða svartlíka fólk sem komi aðtil dæmis sérstaklega hérna í bregðlandiþó að það veri meira áferandi að verilitarhatt í bandaríkjónumbregðlandi hafa verið miklar umráður um þaðað fólk sem kemur frá verkkamanna bakgrunumekki mjög erfið þegar það brjótast inn í þessi kerfiað þau varu svonaþetta varu svona elitaf mörgulegt elitu kerfisem aðsvonasem aðrólaðis áfram sjálftog hleyfti í raun og veru inn í þettaog háskólar fóru aðreyna að byggja upp einhverjum kerfitil þess að reyna að vinna gegn þessusem að var sínt fram á mörgur rannsóknumaðaðvar alveg klárlega vandamálen þetta gerði það verkumað skoþá fóru ímsi rásistar á stjáðog sérstaklega margir skoþetta eru þettatækt fyrirbræðu sögunnier það aðþegar að menneða skovar íhefur verið íforréttindastöðutil dæmiskvítir kardlar innan ákveðins kerfiað fólk sem hefur verið íforréttindastöðuað þegar aðaðaðaðrir fá aðgengiað því sem að þeir höfðu ákveðinleitisvonasvonaBonapálieða svonastjórnvoru áttu eða sádeila einur um hitunaað þá lita ákveðinlutar þessa hóká það að það sé verið að ítaþeim til hluðatil að hleypa einhverjuminn sem að væru ekki þess verfiÓverðskuldanÓverðskuldanSáðu sem að rakmáliðifyrst var hansfyrst komið fréttir af því að hann hafi veriðsakar um rítstöld sem aðég held að hafi ekki staðið skoðuna því aðháskólinn þar sem að hann kláraðidoktorinn hafi fjallað um það ogsamþýgt eilarítgerðina á nýjen sá sem að íti þeimfréttum áflóthann kallaði sjálf að sigraunsægiskynþáttamannJájáhann heiti Nathan Kofnarsog það sem að gerðisthann sagði aðég held að bara nefnda hannhann sagði aðí eðlilegu samfélagi þásvartir ekki veraí framvaraðsveit neynstaðarekki í tónlist og íþróttumþannig hann talði þeirra fráleittað það erði nokkur prófessurí Breitlandi sem er í svarturhann sagði þetta klarlegaog hann er meðhann kallaði sér sjálf að verareysrealist en í raun og veruer hann barahann er með þá kenninguþetta er bandarinskur frekar ungursvipum aldri og af hvaðisko aðhérnaer meðaðeignist kenningur um þaðaðþað sékynþátt aðbyggt inn í kynþátt aðsvartir séu og séu ekkiað þeir hafiséu með læri greintog hafi ekkihægilega innan þessar svonaelítuelítuakademiska kerfiþetta er bara svonagamaldastrásista kenningar í spariðbúningiog hann er búinn að verasvona framámaður í þessu ásamt ákveðinusvona jaðar fræðimannumen maður kann ekki tökja hattu það áfræðimannum í langa tímahann lendi ímeðal hann að því að hann var svonaflæmtur fráfrá Cambridge háskólaalltaf sem hann hefði verið íRensvoldarstöðufyrir tveimur árum eða svoog hann hefur greinilegaveriðist að hafa komið þegar þeirriskoðun að það væri verið að vera ídónumútvegna þess að þetta er að taka einhverjarhérna oferskuldað inneinhverja svarta prófessóruog hann fór í einhvers rosalett stríðsem að var persónu gert ístríði hansgegn hérna kollegasínum fyrfirrandiog fór í, notaði þiðsko einhverja kerfi til þess aðrannsaka hérna Dr. StreetkerinaJason að fæaðri dagog fanneinhverjar hluta sem að hefðiáttu ákvöndar skikskotuní aðra Dr. Streetkerþetta hefurer mjög algengtþað sé hægt að finna einhverjasvona þætti innanDr. Streetkerða og ef að þú færirí skrútinni hjá öllumDr. Streetkerum, allra prófessóraþá myndur þú öruglega að finna eitthvað semað væri vafa samtog Jason aðri dagbenti á, já hann viðkendi að hannhefur gert ákveðið mistökken það er það ekkert óæðinlegtá fræðið mann gerir mistökkog en þettaógs upp íalveg svakalega stríð og hlutiaf þessu var þetta stríðgegn hérnaD.I.E. eins ogþetta stóra stríð sembandaríkjaman er íhérna á tímabilli komum við út úrá tímabilli kannski svona viðlíka, að þá var þettaí öllum fjölmjölum, þetta var í öllumspjáþáttum, það var eiginlega veriðað það hefur verið linnulegsa fréttireiginlega um það að allt sem að Jason aðri daghefði sagt eða gert væri líiog þá, því maður sá að þettaer í Guardian og BBCog Times og þetta var ekkert íeinhverju svona jæðarmjölum, það varbara þetta var eins ogsjóðin væri algjörlegabara hughugfanginn afkónmenn eða blekkingamistarasem Jason aðri dag var teknaðurfyrir að vera.Það var nákvæmlega og það hefur svonameir og minn að koma í ljós vegna þess aðþað var maður semvar áttigreinlega í ákunnum persónulegu vandræðumog endaði með að taka sitt líf vegna þess aðhann er verður fyrir alvegskengtarlausum áráðurinnáráðsum segjumog þetta var, byrjaði skoí hægri pressunni, þá erum við ekki að tala um baraþar, við erum að tala um Timesog hérnaog Daily Telegraphog þeir byrjuðu og svo fórum viðsvokallu frjánsliðí dagblöðeins og Guardian fór að hoppa á bandvagninneða hoppa á vagninnog það varbúið að búa tilsko umhverfu þar sem að hann væribara, hann væri barakonmann, hann væri algjör hérna baravoltir mitt í þar semhann væri búið að búa sér til einhverpersónusem að væri ekki til í raunveruleikunumog allt sem aðhann hæg með að fræðuværi bara uppspunniog það eru auðvitað með laungumvoru að komi, það var auðvitað alltað ljósta þetta og bara tvælaog hannhann gerði mistökk og mörguleitiá þessu mistökk sem aðgætu verið að talast alvarlega innenn enn agiterniska heimsten það réttlættuauðvitað og hannhefði aldrei átt að tapa stöðu sinniog eins og bendir á aðþá háskóli hansí Liverpool gerðiþetta og þegar komist þeirriniðurstað að það var ekki ástæði tilað kalla tilbaka þaðdoktorsnabotina sem hannfekk í Liverpool tjónum og árEn umfjötuninn eftir aðhann tók sér degilíf, er það eitthvaðraunverulegt mat á þaðhvað gekka ég lághvað gerðist éghann dagann á eftir að segjaþað að ef aðtil snar dag hefði verið kvíturþá var hann einnþá lífiþannig að það voru eiginlega að lýsaað þetta helviti sem að var kolltyfir hann hefði verið vegna þess að hann er svarturog þá verði það svolítið ingróið inní brest samfélagfyrst að eiginlega tóku allir þátt í þessuþað var líka bengt á það aðlangstæsti luti fjölmjölamannakemur út úrengaskólum og er ansilitu þjörðsþannig að það er ekki fjölbreytið ekki þarþannig aðeða íttu bara breytta þessu bara undir teppiðog vilja gleyma þessu málun sem aðra fyrstJá, ég held aðég virðist vera meira síðanenda að það var hátnaalveg gífurli reyði sem reysiupp rétt eftirað Jason R. Dyetók sitt eigin líf enmenn virðast hafa reynagleyma þessu en ekki nema það aðallavega Cambridge virðist hafatekið upp þá ákverðunumþað að þeir þurfa að skoðaeitthvað sína ferlaí þessu máli. Það er alvegþað er alvegklárt aðþað eru doppelstandardþegar kemur að eins ogbendir á aðþað hefði enginengin kvíturhérnaprófessorgi lendiöðru einség held að sko Jason R. Dyefórtja lampþessara sko herrferðarsem aðstór hluti að hægrivagnumer ígegn það sem aðþeir telja sér að vera aðhylla minnulutahópumá kostnaðhérna kvítu ogþetta er hlutiástæðan held ég meðal annars fyrirþví að þetta okksonaupprra var það aðþetta passmellpassaði inn í þessa umræðuog sérstaklega þessar herrferðirí bandaríkjónumþað sem er svona aðtiklisvertalveg maður skoða til dæmissíðan pík taxinhann er búinn að reyka allar hvernhérna hersauðingja og allar svarta hersauðingjaeins og þaðog svo er hann búinn að ráða einhverju óhæfamenn í sömu stöðuþetta kemur auðvitað ekkert nerdukrási viðþetta kemur barameð klættur í einhvern svona búningog þettaþettaþetta fjölmjöla þársem fór í gangog var það alveg svona linnulegst eins ogbandir á í trjár vikurað þetta fjölmjöla þárog að allir hafi í raun og verið að hoppa á vagninmeð allan að það er svonafrjáslita pressasínir það að það er aðmenn voru allavega mjög gynnkjæftir fyrir því aðkaupaþessar árásirað það sé svona aðri dagfrátt fyrir það að þeir sem að komaþessar stað voru skoeru íðvílisti rásistareins ogeins og kofnarsHerðu, Guðmundur, takk fyrir aðtaka símann og gefa okkur smá frétta yfirfrá breyttarsvegjum, þetta var svonafórum yfir víðanvöll núna en þaðlangt síðan að við höfum tannin saman, kannski verðurstittra þangar þegar við heyrjum næstJá, alltaf gott aðkoma á samstöðunumHerðu, við sittum hérna áfram meðrauðarborduður og meirinn að skilja heiminnog samfélagið okkur sjálf, næsti kaplir eftir ögnuleikFrjálsfjölmiðlun á í vöka verjastallstaðar, ekki bara á Íslandipeningavaldiðog sterku hagsmunaöflineiga greiðan aðgangað stjórnvaldi og fjölmiðlumog eiga ég að vil sínaeigin fjölmiðlaþess vegna er samstöðun svomikilvægHér er pláss fyrir alla rattirhálun eru kröfun til merkjarog samtölun eru stórog einnhaldsríkSamstöðun er mikilvægtlíðræðistækiÉg heiti Kristín Helga Gunnarsdóttirog ég stið samstöðunaSæli hlustendurog áhörötu góðirÁstíð Sólsen heiti égog við erum að fara að ræða umkynjafræði í framhalsskólanumog það er, þú veist,heilmiki brautrindastarog við erum með frumkvögulin hérna með okkurhanna Hönnu Björgu Vilhjámsdóttursem er búinn að vera leiðaðandií þessari umræðu í mörg árog búinn að gerastórkoslega hlutihún er hérna hjá mérer framhalsskólakennar í borgarhalsskólaásamt eins og öðruá þessu sviðiog við ætlum að fá að fórvita næstu umhvað er að gerastþessari þróun í framhalsskólanumVelkomin, Hanna BjörgTakk fyrir, takk fyrir að byggja á mérog takk fyrir þessi fallega orðJá, það er bara engi spurningað þú átt heiður skiliðfyrir þitt miklu starfTakkOg ég man eftir þvíþegar þú vorst að stíga þessi skreffyrir, hvað eru kominn15, 20 árJá, sko, ég þarf nú bara að rekna2007 byrja égJáog það var að rúla mjögstrax eilaJá, ég, hérna2007 byrja er að kennaJá, ég þá bara, sko, fann ég upp á þessuÞá fannst þið upp á þessuJá, hérnafekk leiði hjá stjórnendumborgo að prófaog þá, þetta héttþá, sko, fullur nafni Kinni á JæbregtsvæslaJáog hérna, og ég mani mitt eftirað þú tóst strax eftir við Þægtunstækjarþá, sko, en þú tóst strax einhvern veginn eftir þessuhérna, mannstu, varst þá að kennanýri í kennanámskólaJá, þú komst á námskeiðí, svona, JæbregtskennsluJá, akkuratog stöyttu setna, varst þú komin að staða meðnámsefni fyrirframinskólanaJá, þetta var svonaþetta var svona námsefni sem að égsvo sem bjó bara til fyrir migen hérna, enen já, sem sagt, 2007 byrja égog ég bara fann það bara um leiðog ég byrjaðiog ég var með rosalega að skýra sínog ég var meðrosalega bæðisk og með innihaldiðég vildi tala umöll sviðin í samfélaginuþar sem er misettiog auðvitað staðalmyndirog ég meinaofbeldið og allavega annaðen svo vildi ég líka vera meðóhaugbundnakennslifræðimér longaði að beitasamtalenu meiraenkannski týðkaðistog kannski týðkast, ég veit að ekkien mér longaði skoað heyra í þeimvera í samtali viðþeirra menningar heimakkuratog virkjaðu hérnaog sko öllum þessum árumsetna en þá heyri égað því að blessunulega þá hefur þetta tekistjáog hérnaog þau segja mérhérna og hafa gert allargötur hvað þettasé að skila þeim miklu námiað talasaman og hlusta áaðra nemyndurog svonarýna þú veist það er eitthvaðinnlegg og svo er bara rýndi og talaðum það og hvað finnst þúokkur um þetta og afhverju haldiðað ykkur finnist þetta og þú veistþá er þetta svona diskussjón skosem við sko höldumalltafmálefnulegri finnst mérhvað mér finnst þess að ég þurfa að koma að hérnaþetta er svolítið áhugavertég gerði þegar ég verið framastamí bandarregjónumþá gerði ég svona stúdíu ásem hétt women's way of knowingsem var rannsókn á þvíhvernig hendar konumað meðtaka upplýsingarog takapróf og svonaog það var svo mikil smunur á kynjónumhvað hendaðikonum betur að veraen alltaf að máta sig viðnýjar upplýsingar viðsig einhvern veginnog sinn hugmyndaheimþannig að þú ertkannski að vinnameð það á þeim nótumsko ég á með þetta samt einhvern veginnen ég heldþað meikar svo mikil sensog ég sletta þessþað meikar svo mikil sens að stelpurog konur læri svonaþví að við fáum svo mikla þjálfuní að máta okkurí hlutverkaleikumþú veist Mummoog jafnvel Barbieog hérna allavega hana hlutverkaleikumsem að viðeinhvern veginnfáum þjálfun í gegnumfrá blötu barspenniá meðan að sko strákatnirauðvita er þetta mismunandien svona upp til hópaþá eru strákatnirað fá öðruvísimótuní æsku ogvið það erog ég held að aukisteftir því sem þið verða eldriað þá fjallaðjast er meiraeða með þettaog við sko beinlýnisþjálfum þá til þessaaftenka sem við tilfinningar sínarsem að við erum alltaf að gerameð stelpum og konumog hvað skovið náttu aðhérna svona tengingarhvenna við hver aðrarækta þetta svo velsvo kvört viðþví að þeir séu aftentirog ekki tilfinningarlega availablejá og málið er þaðþeir get ekki þessu gertaf því að þeir fá ekki þjálfun í þessuog ég er bara að segja það betur og beturog hérnaskoog það byrjaég sér líkaég vil sko taka það framég sé marga unga mennalla hérna strákana sínasvo ótrúlega fallegaog allt þessi nándog hlýja ogþú veist og ekkert verði einhvern veginn aðbyrja strax aðhérna banna þeim að grátaog vera sterka og allt þetta skoen svo barasvo held égað það taka aðrir félagsmótunaraðilar yfirþú veist að tölvuleikirnirog fyrirmyndirnará samfélagsmiðlumog í þú veistí öllum þessum heimiog líka í Íþróttunumen er þetta ekki breytastallt í rættút af því að maður sér líkaþú veist eða ég hef kannski bara heyrtaðiað það sé að mýgjast allstaðarlíka í Íþróttunumog ég manna að það var einhvers sem sagðisko að Óli Stef hefði komið heimimeð svona nýja nálgunþú veist Tengdússon minnhann var að lýsa þig þegar þú voru barnsem var einhvers konarsvona intöku skilir þigeða eitthvað skoað raskilla svona með því að svonaslengingar eða eitthvaðog svo breytist það yfir í aðvið erum bara vinirog við erum að standa samanog fagna okkur á öðrum í míktsko ég heldsvona með það að því að éger stöðugt að reynaað skilja þetta beturog sjá þetta beturog í þessu samtali viðað þáhérnaog svona það eru upplýsingar semað ég svona næ utanumhérna bara út um alltað það er ýmislegt að gerastog það erumargir að gerarosalega flotta hluti hvað þetta var aðtil dæmis í Íþróttunum og eru svonaað tilenga sérhérna tilenga sér svona önnur gildiog við sáum það sko ég sá þaðég fylgist nú ekki vel með bóbalten hérna hefur verið skammi fyrir þaðen ég sá til dæmis meðhérna með svo þessar tvofóbaltamenn sem ég komst ekki hjá því að sjáaf því að mér hefur bent á þaðHolland? Já HollandÞarna norska og hérna heitir hann ekkiBingÞarna breskiennskiHérna oh my godNei hérnaBellinghamog þeir sko bæði svonaég aðlæti gegn hverthverju öðrum sko þetta varsvona alveg hérnaalveg nýtt að sjá þettaá þessum svona level íí þessari skovinsalegustu íþráttu heimi og mestkattmannlegu sko eða sko þú veistþetta er svona rosa mikil kattmennska í kringumen á sama tíma og við sjáum þettaað þá er þetta ekkert svona ídaglegu lífi flestra straukaþað er það bara ekkiÞað er þá eftir að kannski hafa áhrifsko það mun ekki gera þaðnema við látum það gerastþað eru bara of margirsem að eru bara ekki þarnaauðvitað skiptir þetta einhverju málog er inblástu fyrir einhverja ensvona almennt séðað þáþá hérna þurfum við að gerasvo miklu meira til þess að allir strákarnirokkar fá notiðþess aðsko að því að þetta er í rauninnisvo ótrúlega einfalt þetta er í rauninnibara að fáað bera kennsla á tilfinningarsínar að fá að tjá þarí örgur rýmiog hérna örgar rýmiá að vera allstaðarer þetta ekki grunnþörf?þetta er bara svona algjöraf því að ef þú gerir þetta ekkief þú tjáur ekki sko örvendinguna þínasöknuðina, sorkinagremjuna, óttanbara hérnaog þú veist höfnuninaað þá bara hlæðist þetta uppí tögarkernuðinuog brýst útþetta vitum við í dagsamt erum við ennþáað ala strákan okkur svona uppog mér langar að segja frá einna æfingu sem ég gerir með strákanu mínumog ég er búinn að gera það öll áriÞú er að tala um strákanu sem þú veist að kennaJá, ég er að tala um strákanuJá, það er strákanu mínurÞú er góð við þóJá, algjörlu, ég er líka hær við þá skoen ég mitt ekki við væntu þásko, mér finnst þá nú barafrumskilda hvers kennar að því ekki væntuen já, en sem sagtég gerir æfingu þegar ég byrja að tala um kallmennskunasem ég ger í rauninnisvona byrjun hverjarannarog ekki bara ég heldur viðsem að kennum kynnefræði allavega í borgoað þáhérna læti égþau nefnendurog sem eru sko sjutur íbrá strákar í borgoþetta er mikill strákaskóliog þau skrifaog ég skrifa kallmennsku upp á töfluog ég segi ok, nú ætlum að skrifaallt í kallmennskuskilabóðin sem strákar fá og karlar fáhvernig þeir eru að verahvernig þeir eru að hugsaog ég vil fá bara mótunarhérna skilabóðin sem ég fábara frá vakkutu grafarog málið erað þessir skoþessi tabla sem ég teikna upphefur reyni ekkert brestnett rosalega mikið á þessum árumhvað segir þau?segðu mig hvað kemursko það kemur að vera sterkurog haugrakkurog ofsalega margt fallegtað venda fjölskyldina sínaog hérnaað vera að handla innog hérnaog vera svona að taka áhættuog margtog það er náttúrulega þannigí kallmennskuna, það er rosalega margt fallegt og gottsem ég vildi að stelpunarekki að fengi líka niður útaef auðvitað það er fariðen svo kemur skomeð ekki grátaog styrkurinner skilgreyndur í því hversu velþú stjórnar tilfinninguðinnumsem að þýðir að þúlokar á þar, þú sýnir þar ekkiogmesta lægi þá vinnur bara með þaðinnram með þérsem ég held að sé reyndar illgerlegtþú þart aðþú þart að tjá þarekki bara innram með þér heldurþú þart aðJá, kannski myndum að hugsa í þvísamhengi að við viljum læraaðsegjulegra eða þú veist vera meðvið þetta um, a, nú finn égþetta en ég ætla ekkiendilega að sína það allstaðar skoNei, vera að kenslaJá, en það þarf náttúrulega ákveðinorkveðina vinnu og úrvinnsluog þroska til þess að geta komisttanga og þjálfunog þá þarf maður einmitt að hafa fengið þettaí fórildraummununinniað hafa pláss fyrir þúmeð að tala um þettaog það er þar kannski sem maðurtil þess að byrja meðJá, og ég held sko það að vera að gera ímislegt í leiksskólum held égog veittil dæmis með tilfinningarog hérnaen svo bara er eins og viðhérna hættum þegar þeir eru komnirbara einhvern veginn í baraþú veist ég held að sko strax ígrunnskólum að þá einhvern veginn erum að hættavinna svona með þásko í stórum stílað það sé þá bara svonaeitthvað verkefni einhvers svonaverkefni einhverja kennara sem aðhalda þessu áfram en svo koma líkabara svo sterkiraðri félagsmótunar aðilar að þeimog rýfa í þáog sko þessi styrkuraðsterkir strákurinn og sterkir kallinner einhvern veginnbara skorosalegaaftengtur við tilfinningar sínarog tekur mikla áhættuog þú veistog allt sem ersem að hérnakallmenn sko erer kvenskan á með öfum formörgjumsko þú veist að konureiga að vera veikar þar eigaþar eiga að taka lítið pláss og allt þettaog sem er líka auðvitað bara heilmikildiskussjón út af fyrir sigog við förum á sjálfsögði líkaen ég bara er svo uttekin að þessu sérstaklegavegna þess að við sjáum aukningí ofbeldiJá, oker útið nú puðið að vera tala um þettaí allir sig árog þú segir það sattað það er ekki mikið að breytastsko neivið sjáum ekkiég minna stíðamót stækkahvenna að hverju það var bara að stækkaþú veist bara um hellingað taka mótiþau taka móti 500 konur var ég að lesa ári500 konur sem aðverða fyrir ofbeldi heima hjá sérog hérnaog við sjáum líkabara í sagamálumog við sjáum íá neðumóttökunni að það ereinhvern veginn skoekki það við sjáumekki tölur á mingandiofbeldi og við erum að tala umofbeldi sem að lang flestir gerendureru kallaren má ég nú spyrja þigkannski viðkomnar spurningarer þetta ordnirþeir hópar, er stjátskipningút af því aðí mínum heimiupplifi ég að það sé svo mikiðbúið að breytastog nú er ég veltaði fyrir mig hvort aðmaður sé bara í einhverju búblusko égveit það ekki að því að ég hef ekkiséð sko rannsókn umum svona enþetta er náttúrulega svo rosalegafarlega því að það er enþá svo mikil skamyfir þessu ogog skostelpur eru enþá að vera sérvið því aðhérna kæra kynferðishofbeldiað því að við erum enþá að trúameð ekki og sérstaklegaaf að það er nabgreinaað þá förum við alveg við sem samfélageinhvern veginn bara rýsum uppgegn þeim þannig aðþetta er enþá svo mikið í þögninniað hérna viðsko getum ekki áttað okkur á þvíég held að það sékannski ekki stjertskipting enauðvitað er mismunandi menningí mismunandi hópumen svona heilt yfirað þá erum við að sjáþá erum við bara að sjá alveg svakalegamikið áfbeldi þetta er bara eins ogfaraldurþetta áfbeldi gegn konumog þú upplifir það alveg þannigað það sé bara eins og það sé faraldurég upplifir það eins og það sé faralduraf því að það er aldreisko það er aldreiengin brótaþól í kjænslistofunum minniþá veist það er baraþað eru og þauog svo eru náttúrulega sko strákar sem erualdrei upp á heimilum það sem eráfbelditraumatisirekki af því og öll bætt sem eru á svona heimilumsem eru mjög mörgfarið þið inn í þettasem sagtert þú að bjóðasvona öryggi þannig að þau getur tjásiðum eða hafa orðið fyrireinhvers konar áfbeldisko ég ger þaðsko í gegnum tíðina hef ég gertalls konarog hérna núna er þetta náttúrulega orðið skildiðþað að þegar ég var með þetta sem vala áfangaþá var þá skapaðist meiri nántsko en núnaþetta er svolítið auðvitað þegar þúferðir rauninni krakkaog kannski sérstaklega stráka sem erekki dæntið að til í að vera þarnaþað er það sem hefur breystjáþetta er ekki lengur sem vilja að komaog vera í tímum hjá þér heldurþað er allir settirðangaeru allir nefnundir í borgarhaldsskólaskildiðall per einasti nefnandi í borgarhaldsskóla þarf að takafimm einingar í kynnafræði áðunum þú útskjóðaster það ekki merkilegsko nýjungþað er ekki sannkvöndið aðarnámsgróðnei ekki sko það erreyndar ekki sérstaklega tilgreyndsko en það er í landslögum aðjafnréttisfræðislega skulle fara fram á öllum skólastögumog jafnrétti og mannréttindieru og heilbreyðiþú veist eruhérna grunnþvætti menntunarsem að við höfum auðvitað alla verið að geraalltaf allstaðar í skólakerrunuen kannski erum ekkimjög upptikinn afen skoþannig aðsvara spurningunniég sko segiég alltaf áður en ég byrjaofbeldis umræðina þá segi égég trú á þólendumpúnturég staðset með þaren ég staðset með líkaþannig að ég skrýmslafæði ekki gerandurgerandurofbeldis eru ekki skrýmsleganei það eröruglega mjögoft einhverju sem aðburðast með mikil áföllakkuratog á sama tíma við verðum aðhalda gerendum ábyrgumað þá er skoættum við allseinu kringustæðum að skrýmslafæðaaf því ef við heldum því áfram að þáauðvitað bara einangast er enn meiraog frústarsjónu verður ennþá meirien ef viðberum kennsla á aðþetta séubara vennilegi strákar og mennog hérnaog þá einhvern veginn geta þéraxla ábyrðog hérnaog bara fengja aðstóðog einhvern veginn losa sér við þettaþví að svo er þetta byrðið þetta lítur að veraá mennum að hérnaog núna vekja aðteklega á þvísko að við erum að tala bara þarnaum gerendur sem við gerum alltaf sjaldanað þú veist svo erum við þetta meðheina hlýðina sem eru þólendur sem aðÞað er alltaf svolítið erfitt að tala um gerendurÞað er það, við verðum að gera þaðþví að hérnaþví að eins og ég segi við bara erumí þessum raunveruleika aðað ofbeldi gegn konumer bara að við erum að tala meira og meira um þaðen það er einhvern veginn ekki að mingaog ég vil meinasvo tengir tónu aftur við kynni frá þeinaað þegar viðförum í gegnum skohérna kallmennskuna oghvennskuna og við förum í gegnum staðalmyndirog við förum í gegnum klámog við förum í gegnum ofbeldiðog við tölum um kynlíf og við tölum um mörgog við tölum um heilbíð samskiptiog við tölum um stjórnunog við tölum umkirkingatökkað þá eru þaðhreinar og klárar ofbeldisforverðnirJáÞetta eru viðfangsefnin?Þetta eru viðfangsefninJáBara í rauninni límiðallt sem að við kemur því að vera manneskjaAkkurát, akkurátog við erum ekki um þeirrasem er að taka sín fyrstu skref í kynlífiog svo erum við náttúrulegaerum við líka með hinsengileikanþar sem að þau eru óræðí sinni kynvitundog kynntjáningu og allavegnaþannig að hérnaþú veist, þetta er náttúrulega svo stórkostlegtfagMá ég segja þetta sjá?Já, má ég segja þetta sjástórkostlegt fagog hérna ótrúlega nálættisko sem ég hef mest að náhuga áAkkurát, akkurátHver er ég?Hver eru gildin mín? Hvernig manneskja langarmig að vera? Hvernigkærasti langar mig að vera?Þú veist, hvernig hérnavinnur langar mig að vera? Því aðþú veist, að hvert ég strákabara taliði saman og veriðigóðu við hvern annanog hérna tjáðið ykkurÞú veist, þeir hafa svo litla þjálfunaþeim finnst þetta kjánaðið og hlægja baraog er einhvern veginn bara ómögulegir íað nota orðin sínEr það ekki það sem að er oftAkkurátÞeir hafa fundið einhverja leið til þess aðhenda sér í fangja okkur öðrumeða einhver skorar en kannski ekkiað nota orðin yfir þaðAkkurátog þegar það er erfitt skoþegar það er eins og viðheldum við sem við tökum bara svonaeitthvað dæmi að heldum viðstafræntkynferðsóbeldið þegar við verðumað byrta myndir af stelpumí án leifisað þáþá eru þetta stundum kærastar sem aðhafa orðið fyrir höfnunJásem aðbyrta að kærastunni sinniJá, pótrás með því að þeir eru svoað því að sko eina tilfinningin sem aðþeir eru góðir í að tjá er reiðiJáog hún má í karmannskunniGraður og reiðurGraður og reiður, akkurátog þegar þú sko einhvern veginndekkit á tilfinningalífiðitt skoað þá verður bara reiðurog þú veist, það er frústrasjóninog það er höfnun á tilfinninginog það er sorgin og það erþú veist, allt þetta sem þurfum öll í gegnumallt sem eru baki reiðinaJá, og þetta bara brýst út í henniog hérnastundum með ofbeldiðstundum og allskynns ofbeldiðen stundum er að ferða inn á viðog þeir baraog í vestafalli falla fyrir eigin hendiJá, hugsaðurþetta er raunveruleikiHefur þau hugleikteru til einhverja rannsóknireinhverja mælingar á þvíhvað svona kennslakennjafræði kennslahefur mikil áhrif á þá sem aðfá að taka þátt í þvíJá, sko ég held að það sé enginrannsókn til skoen það sem ég hins vegarað því að stundum þarf ekki rannsókntil þess að vita eitthvað sem er sattJá, ég er alveg til ég að heyrahvaða þú heldursko ég er alvegsannfærðum það að því aðfrá í gegnum allt þettaferli eins og það talið mig upp að frá 2007að þá hafaþá hafa alls konar hóparlagst á sveifmeð þessu og þeir hafagert það af því að það sérst að þetta virkarog ég nefni baranemyndur sjálfaskrifa greinar, komið fram í viðtölumhérnaog sko notaalls konar mikrofóna og platturfórum til þess að tala um hvað sem mikilvægt þetta erog að þurfum viðöll að fá þessahérna þessa þjálfin og þessa þræðsluÞau eru að beita sérfyrir því að fá þetta?Þau hafa beitt sér í stórum stíl í gegnum öll árinGetur þú sagt mérnokkruð svona sögurÞað er náttúrulega alltaf svolítið skemmtinnef einhver segir við þigVá, ég var að fatta þettaÞetta breytti mér á þennan náttÉg sko, elsta menngin sem ég manneftir, þá var hérnastrákur sem aðog ég sko, svo hef ég hitt hann setna álífslegin og sagt, rifið upp með honumég elska það skoað þegar hann kom svona hálfog þetta er sko, það eru rosalega mörgásíðan þetta varSvona ekkert glaður sko, kemur í tíma og segirHanna, þú ert búinn að eða ekki fyrir mig klámiðog ég auðvitaÞú veistYesHérna sko, ég er með ótaljandisögur af valdeflinguhvernig það er upplöð að ségeta varið sig fyrir staðalmendunumfyrir óæskilegumtjá mörgin sín, þekkja mörgin sín og allt þaðSko, eðlimál sem samkvæmt, eins og ég var að segjaþá eigastrákarinn eru ofta erfiðara með aðað hérnaað tjá líka þessatilfinningu en margirhafa samt komið til mín og þeir eru alltaf meðsagt mér frá hvernig klefamenningin erJáAf því þú veit að líka ég er örugt rýmissko, ég myndi alltaf varveitatrúnað, og hérnaen þeir segja viðÞað er að díla öðri sem við það eftir kannskijá, þannig að þeir segja þeirfrá breytingu á sérJá, þeir hafa alveg gert þaðvið látum þau líka að gera svonalokaskýslu í áfangunum og það sem að þauþau, hérna, segja fráhvernig þau upplýðu áfangunog svona, en skoennanna tvist á þessu erað það koma rosalegaeða það koma alltaf, og skólameistarhefur sagt mér þetta, það koma alltaf á hverju haustieða upp af hverjannarþá koma einhverjireflitt strákar, eða fóreldrarog bara heyrðu, út af hverju þardrengur minn, eða út af hverju þar er ég að fara í kynnifyrir að ég ætla að vera hérnahérna að gera við bíla, þegar ég verð stórieða þú veist, já, hérnaþað er það byggulegverkiog hérna, og stjórnandirí borgu eru rosalegahérna, þau eru baraþú veist, svona er þetta baraog það eru auðvitað engin ansláttur, svona er námiðí borgu og nema hvaðþað hefur enginn komiðenginnnefandi komið, af neinu kynnií loka áfangaog sagt, ég þurft ekki á þessu haldaenginnskilir þiðþau kvarta allavega ekki eftir áþau kvarta ekki eftir á, og ég séþað alveg, hérnaá, þú veistað því að auðvitað náttúrulega, auðvitað er þettavand með fari efniþú veist, kennari sem kennirkynnifræði þarf að vera píná ballettiskónum ogvera eitthvað neginnvera þetta auðvitað rýmiog taka við ogog hérna, og svonaað veratilbúinn til þess að taka afauðmyggt samtaliðog skiljaað stundum, og ég mær eftir einum strák semsem að varkom til mín, og þetta er nú ekkertlangt síðan, kom til mín eftir hinseinum umræðina, og hann bara kom til mín og sagðisko hanna, ég vill ekki veraleðilegur, en ég bara ólsta upp áheimilisem er trúað, ogvið viðurkennum ekki annur kyn en kona og kallþú veisten hann gerði þetta fallegaog ég sagði bara, ég skilaog þú veist, og ég skil velað þú þurfur að vera trúrþínum gildum, en ég byrðibara um að hlusta á þetta að sjóna meðog svo baragera nemyndur það sem þið geravið það sem að... Og breytti það einhverjunema þá aðað hann bara var búinn að tjáðaJá! Já, það var bara, það skipti málifyrir hann að fá að segja frá þvíJá, ég held að það hefði gert það, held að hefði gert þaðog hann gerði þetta ofsalega fallegaog ég var búinn að taka eftir, ég hann var svonaþú veist, það var svona pínuaf því að ég býði upp á samtali að þáþetta fæ ég, fæ ég alls konaralls sjóna meðJá, já, jáOg þú gerst náttúrulega upp með neittog meiri séð að þegar þú ert að nefna þettaþá stend ég mig að því að ég gleymiþessu oft, þessum fjölbrytileikaJáog ég er ekki alveg búinn að náutan um orðræðinaog þú veist, og sérstaklegafræðinni hlýtur þetta að vera svolítið dansút af því að þú þart ekki að tala umstráka og stelpurJá, algjörlega, algjörlegaog hérna, og það sem ég gerursko, til dæmis þegar ég er í kallmennskunog kvennskunni, þá er ég bara að segjaalltaf reglulega að skovið vitum að það eru fleiri kinnen heimurinn er flokkaður íkalla og konurmenningin okkar og þess vegna verðum við einhvern veginnað hafa það að leiða ljósi en svo er þettaen ég heldur ekkert útlærðiðí því að, þú veist, að beitarétt um fornöfnum og beigjarétt og alls ekkernen ég, mín upplifunaf krökkunum sem erukynseginn sem að er þá orð yfir að veraekki strákri að stelpaað þau elskaað kunna svo að meta það þegar viðerum sínum viðlitniog samþykjum þauAkkurát, og bjóðum bara upp á viltu leipinni mérAkkurátHvernig viltu vera áætlaðarbyrðuJá, akkurát, en það er líkatil dæmis að því við verum að tala um kallmannskuna og kannskunaað þá er þaðsko ofennlegt að stelpureinhvern veginn svonaupphátt séuað gaggrýna þettagaggrýna að séu önnur kynþau sínaog sem er í ríma við það semvorum að segja upp af, hvernig það er að læraþað er bara einhvern veginn virðast mérsamþykjaþennan raunveruleikarákarnir eru mismikið þarþeir eru að vera með þaðþeir eru miklu að vera með þaðað samþykjahinsengileikanað verða bandamenn sem við kallum þaðog sérstaklega transumræðuna og önnur kynoksem að er líkahluti afríkjandi kallmannskuþar sem aðþetta erekki enn samþyktog kannski út í þaðhefur ekki verið plástistað tala um það, ég veit það ekkier það aftur kannski málið aðjámér fannst eins og börnum mín bara að þetta værieinhvern veginnkæmar sjálfur sérþau sjá ekki muna ámér fannst það allt svo áhagðavertég hugsaði að stundum skolítarhafteða þjóðurniþað er ekki inn í flokkunarkerfinuhjáallaf hann að þessum sem aðeru, já, yngrijásko þetta ermikil breytilegi í þessu skoþað er þaðog hérnaog það svona loðir þó svo að sésko þetta var að samta að alhæfaen þá loðir þau þetta viðkannski svonaerketípiskar karlagreinarað það sé svona hardarigetur við sagt karlmannskaþar að sé að minna plásfyrirfjölbreytilegan ogtilfinningarnar og þessi semsett gildi og þetta svonaþennan raunveruleikaheldur enn til dæmis hjáhérna íí lista á listasviðinutil dæmis. Já ég skilði það ermjög ísmunnið eftir framhalskólum hvaðasérgreinarfólk velur sérJá sko það loðir viðþó svo að það eru þetta fullt afstraugum sem eru í verknámi semeru þú veistég myndi nú kannski ekki segja ég sem er margasem eru hérna feministaþú veist en ég held að það er séðaenna því að þeir hafa auðvitað líka fengiðalla vanu upphaldi og margir hafa fengið mjög feminist upphaldien það er kannski ekkiauðvelt íþessum harda karlageyraað rýsa uppsem slíkurerstu með mérég skilði alvegþeir náttúrulega kannski bara wowfær ekki endilega þángaðaf því að móttökuna gæti orðiðansiansi erfiðar skovið erum alltaf aðreyna að fitta inní samfélagið og okkarumhverfiég man eftir því skoþað voru tveir transvið talum við tvo trans karlasem er náttúrulegaúrkoslega heimild umtvo heimaþá verður þetta einstaklingar sem aðþekkja, hvort þekkjaog þá var tekið viðtal við þess aðtvo stráka og þeir skoefiskriftin manni varkarlar mega svomargt en samt svo fáttog það er þannig aðvoru þeir aðbera saman að veraakkurat, já og svona upplifnaðiað þegar þeir skohérna út sem karla þá upplifðuröryggi til dæmisþú veist bara hérna útimeðal almenning skoen á sama tíma rosalega miklareglur um það að get ekki klætt sérsvona og hinn segin og get ekkiþú veist bórið sig ákannlega, jáað því að það er bannað í að hörðu karlmennskinniað hérnaþannig að en sko að þeir geta skoað þeir hafa tilkall tilþú veist bara ákveðina og réttindaog hérna bara hörðu við um aðalog finna þaðað því að stíga inn í kalkinniþá ertu bara komið meðþennan styrkjá ég hef lesið þetta skohérna í nokkrum viðtölumvið transkarlaog svo líka transkonarsem er hettir í hug, hérna Berithérna Orndurvið erum við góður, hvaða voru frábærier þettaþetta var barasínta rúf bara mælu meðþetta var skildu áhör skovel gertótrúlega vel gertog normein flottir að gera núna svonaáhugaverða áhrifuríka þættivirkilega skoen þar er það sem sagtbara svona rétt aðeins nefnum þaðað það er kallmaður sem að breytirþarf að fara að klæða sig íhvernmannsföðut út af því að hann eroffsóttur á fjölmjölum út af því að hann er búin aðvirkilega klúra málanum sinniakkurátí það sem að sko að því að það hefur veriðhérna ég ætlaði að fara að segja í eitræðrikallmannsku af því að þetta er svona pínuerfitt orð af því aðþegar við erum að tala umsem sagt skilaboð oggildi í þessari hörðu kallmannskusem eru skadleg fyrir þásjálfa og aðravið verðum að hafa eitthvað orðiðvið verðum að verðum að hafa eitthvað orðið við þetta af því að það er svo margtsem er farlegt og gott í kallmannskunnihvað er þetta að hugsa um?við erum sko, stundum hefur þetta veriðkalluð eitru kallmannska eða skadlegkallmannska ogallt er þetta svonahérna kannski óvinnsaltkannski er þetta óvinnsalt af því að þaðeru þetta erfitt þegareinhver feministisetur sig á að há hann hest finnst þeimkannski og gaggrinir menninguna þeirrajá og í þessu tilfelliég er nú að reyna að rifja upp orðið semer notað yfir það sem að hérnaBerit varað kljósti þetta að veraeinhvern veginn að upplifa signáttúrulega ekkisamþýttan á konum, ekki fákynlýf, er það ekki það semað hann var að kljóstið og ferþess eitthvað, það til ykkur orðiðyfir þetta? Já skohann náttúrulega bara fer að stundanet nýð áhérna ogbeinir spjótum sínum aðhérna fræðum konum og rýfur þaðneður og allt undir viðþekkjum þetta náttúrulega hérna líkaallt undir svonanafnleysi skoen hérnahann fær húnumvera hafnaðog það er okkur slerviðað vera hafnað, okkurfinnst það líka, það er baravond að vera hafnað. Og þarna kemur reyðiní ljós og hennin ferir þennanfarfið. Akkurat, frustrasjóninn,gremmjan, sorginnog líka þetta valda leysisem að þú upplifirog það er strákumuruppalagt, þú átt að hafa valdþú ert fættur til þessað hafa vald og ef þú missir valdiðþá náttúrulegaverður sko lítill í þérog hérnaog ef þú hefur ekki tilfinningar og bæri ekkikennsla á þetta og getur ekki lagt á borðhvernig þið líður, að þá bara brist þetta út í reyðimeðsko ofyrirsjónulegumaflöðingum fyrir þá sjálfaog fólki í kringum þá. Mér finnst þetta að verakomin svolítið að kertna málusinsþetta með að það þarf að veraeinhver farfiðfyrir tilfinningar ogþá það samtalhvernig okkur líður til þess að verð ekkiað einhverju reyði sem oftkemur fram í opöldi. Algjörlegaalgjörlega og ég skomér finnst eitthvað nefn vera bara eittsvar, réttar svariðég vona þetta hljóðmikið hrókafjöld en ég baraég er búinn að hugsa þetta svo mikiðog við getum einhvern veginn ekki baraþú veist hérnasagt bara já þetta er fóraldarmáluog fóraldar þurfa bara þú veist að passa betur upp ásína og láta þá hérnatjá tilfinningar sína. Mér finnst að skólakerfaætti að taka þetta fastum tökumog við eigum að veraég menna hvers virði er alldanska og starfræði í heiminumef að við erum alupp strákaðí stórum stíl sem getur ekki tjá tilfinningarsína. Ég er bara að spyrja. Já.Og þeir þurfa að læra það meðalls konar aðferðum og þeir þurfaað þú veist þeir þurfa örudrými og þeir þurfa á normaliseringuþeir þurfa að fyrirmyndir.En svo vorum við að nefna hérna þess aðtvo fópoltarmenn sem að hérnaen þeir eitthvað nefn breyti ekki tveir heiminumsko en þeir eru frábæra fyrirmyndirsem eftir að svona vísa til. Fyrirmyndir með skipta mjög miklu máli.Akkurát. Sjáuðu þarna ríkjandikarlmennsku en sjáuðu hvernig þeirhérna tjátilfinningar og svona. Akkurát.En ég er að hugsa skoer hérnaút af því núað makka póla fram með hérnakynjaða skóla og leiksskólaog hjalastefnina sem er núnafyllt affullandi fólki sem fór í gegnumfór þá leið. Já.Erum við að sjá einhverja aðferð sem virkarbetur enn önnurí valandi þetta? Já skomálið er að nú fer ég oft á heimsengihjalastefnins skóluog ég veit að þau eru að gera frábæra hluti enég þekkja samt einhvern veginn ekki nógu veltil þess að geta einhvern veginn gert grein fyrir þvíen ég gefmér það, já, algjörlegaað þarna ségóð fjálfun ísko að því að grunnhaugmyndiní hjalastefnin er aðog rökinn ferir aðskilnaðikynjanaer aðkyninn fá ólíkafélagsmótun. Þannig að kynjaskiptinginátti þá að leggja áhersluá þá mótun skilabo semþau fengu ekki. Já.Þú veist að ég man eftirað strákar vorufæturnar á hverju öðrum skoog sterkurnar að gera kerk sæmingarAkkurát, þú veist. Mér finnst þetta aðeinslagten ég veit ekki skohvernig þetta ereinhvern veginn gert í dagen eittveit ég að þó að kynjafræðin áframhaldsskólastíðinu gerirþar gerist höfrar og þar gerast góðilhutiren þá er einhvern veginn ekkertnóg bara, þú veistað hafa eitt kynjafræð áfunga á framhaldsskólastíðiég haf bara þó hansi skilda sem hannekki nema íarfangskólumskoÞannig að hérnaMér langar aðeins að ræða það hérna eftirhvað er þettahvað er þetta að koma framen það eru nokkur orð semeru nýð fyrir mérKvenskanÉg sé að það er mjög mikilvægtað eiga það orðen ég hef aldrei hértað áðurNei, skoégég nota þetta mjög mikiðað hjá í kynjafræðanipiháskóla í mangi hvort að varþorgerður eða geðamargeteða hver þeir að byrjaað nota þetta högtakvenska sem er í rauninni baraannað orð yfir kvenleikasem við höfum kallaðen líkaramennskuheldur eins og kallmennskaog kvenleikiað það er svona sterkaraað tengja þetta við mennskunum og segja kvenskaog það er smáeðlisikið í þessuer það ekki?sko ég held ekkiað því að hérnasko við vitum þaðum leið og píkubatn fæðistþá errík tilnefingég ætla ekki að segjaég ætla ekki að alhafa á mikiðeða tippabatnaþá byrjum við að íta þeim í sikkur áttinamjög gert mannsegjum annaðhöldum öðruvísiog það er ótrúlegtog sko feðu tala öðruvísi við kúlunaeftir þetta er alveg málugindumþannig að þaðen við erum náttúrulega mótið að þessuvið erum forrituðalveg frá blöytibörspinniog eins og þú segir frá því þú vorum fósturjá ég veit þaðog hérna þannig aðvið vitum aðog þetta er svo svakalega sterk skilaboaf því að það er refsingþað er sko bara refsingþað er skilurþað er útilókunog það er stríðniog þú ert ekki samþygt manneskjaþú veistþó að séu auðveldar að fara út úr bleikabóksinuþví að það er neðar í virðingaröðinniþað er herrafall úr bláabóksinuég skil þvíþeir dettaen þegar við tölum svonaerum við að staðfesta þettasko ég skil spurningunamér veist að þetta er mjög gild spurningog ég hef ekki rófið þettanefn að tala um þettaaf því að við vorum að tala um skoað það væri svona forritunvið værum forritun til þess að bara sjákyn á líkanháttog líka bara húlitiog þú veistallan fjörbyrðileikaneinhvern veginn á flokka og allt þaðað þá held ég að skoþað að einhvern veginntrippla þessa forritunmeð því að þjálfa gagriðin högsunað fara að spyrja spurningaað það er í lagi að vera með bleikt bindien þú má ekki vera bleikum buksumþú veist hvers konar reglureru þetta eiginlegastelpur skomeiga bara ekkiþú veist það er bara síðast að vera fættþó svo við séum við virkilega góðahulbriða vitundavakningu um þaðað þá er þetta samt einhvern veginnrosalega ákveðn hlutisem á okkur er kjentJáég svona fæeinhverju lunguntil þess að vera bjart sínút af því aðog ég er það ekki einhver að kalla sem að ganga í bleikum buksumen ekki þaðég skil hvort að segjaþað er stífstíf þessi programmöring skoen hérnaen svo er líka verið að tala um aðþað sé svona bilgjaí átt að mýktog svonahvernlegar í gildi sé orðinviðteknari og almennariog vinnustöðumþað orðimikilvægt að hafaþess aðjá þannig að hvernlegunálgun í ymsum þáttumalgjörlega sammálaðurog meira að segja þá sjáum við líkaað hérnaað konur skovið náttúrulega sjáum allar þess að glæsluog konur sem við erum með í leittáluutöskumog við sjáum líkasko á vinnumarkanum held ég aðsko að jafnbrettismálin séuá skári stað, miklu skáriog ég held að segja ekkilaunamálin er ekki kominn á hérnaen ég held aðjafnbrettismál séu ymmit með tiltilgilda og líka þesshversu, bara gler það ekkibrotnar oftarog hérnaþannig ég held að það séalgjörlega þannig að það sé við séum að ná ákveðnumárangur þar og ymmit að innleiðasvona kannski ymmit svona blönduðsvona hörku og mýttþú veist eins og er oft kent við kyninnsko inn í fyrirtækjumenþetta er ekkinógu útbreyttþó við sjáum ákveðin teknolóftien svo er máliðÁstís aðþað er bakslagi á byldismálunumá sama tíma og við sjáumkonur, náttúrulega mentar sigmiklu meira heldur enn Karlaþað er bara talfræðiog við sjáum konur hérna í glæsilegumsko hérnahlutverkum, leito hlutverkumsem eru frábæra fyrmyndiað þá er ofbeldi ekki að konumekki að mingaÞað veist mér svo skrítiðNú verður ég aftur að segja eitthvaðsem þú eru alltaf orðaút af því að það ermaður, ég vil ekkihérnavera með fordumaen við erum auðvitað að heyra aðí fangilsónum erumargir af erlendubergi brotnirog ég ætla bara að spyrja þvíheldur að það sé að hafa áhrif?að það sémenning annar stað af frásem sé að hafa áhrif áþessa ofbeldismenningusem að þú ert að tala umSkoég held ekkií stórum stílog ég held ekkivið vitumað skoofbeldismennirer fyrst og fremst íslenskir karlarskoef við hórum á kynferðsofbeldiðeðahvort aðþetta breyti einhvern veginn menningunniþegar að koma svona margirþú veist ekki bara að kalla menningunniheldur að menningunni yfir leittSko ég held ekkiég held ekki enhérnaþannig aðþú veist ég held að það séeinhvern veginn betra kannskifyrir okkur sem samfélagað skipta okkur semminnst í við og hinnirsérstaklega ef það eraf því að skobæð er það ósangjöfnþeim sem eru þá hinnir en við myndum þó líkavera samþykja alltaf fullt á ofbeldiðsem er hjá okkurog hérnaog erum kannski að einhvern veginnsetja bara kastrann á einhverntiltekinn hóp en þásjá ekki hinna sem að eru þarnaí skjólinu af því að þeir eruluta á okkurþannig að ég held skoen þetta er samt umræða sem að þarfbara að ég finnaég er alveg bara hálf hrægt að tala um þettaég veit að þetta er ekki politistsko kannskiekki eins og spyrja eins og ég er að gera núnaen samt sem að þú veister mikilvægt að getatala um alltaf þessa hlutisko við þurfum að þetta bara getaeinmitt eins og vorum að tala um áðan skoað við þurfum að þetta hafa rímið til þess að bara setja þetta úr borðuog líka þá bara geta svaraði svonaog ekki að stákilla með þeirri umræðuog ég er náttúrulega við erum með sko við erum með 20þjóðarni í borguþú veist við erum meðþú veist og þetta er bara strákarþú veist sem aðvilja bara gott lífeins og allirþannig að okkur hlutur gerur þettaað styðjaog barajá að vinna meðöllumjá og tala samanhérna tala samanmeð einhvern veginn skiljumog að því að svo er ekki nábæri einhvern veginn lærieitthvað utan að sko þú þarfst að taka einhvern veginn námiðundir húðina þeinaog það þarf að vera hluti bara af kerfinni þínuþú veist þannig að þú farir að beita þessuósjálfráttog tröfla þessa sjálfirku hugsun skosem að hérna við erum oftast meðbaraá repeat skojá nákvæmlegaþannig að þetta er ótrúlega þarftog mikilvægt sem þú ert að geraþað er úti við fóruminna og það sem kallaði erhérnaþað er nú þetta orðinúti mér en það sem aðþegar aðvið erum að vinna í þessumkynjaheimiog vinna íjafnbryttifinnst þér sviðrúm til þess aðverahvað er það að segjaí kvenskunnihvað er það að segja í kvenskunnivera ogég veit að þú veistdótti mín og fleiri í kringum hanaer að velja það mjög meðvitaðað verasvonanálat eðlisikjunnisem að þú veist sem að er kannski líkabúið að verajáþað stríðirgegn feminisma að einhverju leitiþó svo að séu einhverjafylgjur sem eru inn á þeirri línuað það megi bara reynilega að veramjúk og bara verajafnvelað bara baka brauð og með bötnabröstiog verasvona í miklumikilvæg tengingu við sigog þá er það kenninginað þær eru að upplifaég ætla bara að veratrú mínuhvernlega eðliþað er það sem þær eru að segjaog hvernig rýmar það viðsvona að kenjahugmyndirmér finnst þetta algjörlega frábær spurningog ég hef alveg orðið vör við þessa umræðusvona sem aðskoauðvitað er tólkunfeminista ólík áólíkum málumsamanbar við sáum það allir mest bara í kirkingarumræðunni hérna þegar maður árið skobara women goðurallir voru feministar en það mátti bara leva kirkingarog normalisera það er þú veistreyndar hefur kannski gengið svolítið tilbakaErttu búinn að fá svaraeinhvern tíma fyrir það?sko reyndar, já ég ber gerða baraeil á facebook skoaf því að hérna þetta þessi herfarsem að fara í því hérna á vegumlauruglunar og stígamóta og vitundarog fleiri aðilasvona svona skosem að fjalla um það baraþú veist kirkingar eru hættulegarþú veist það eruhverjur konur degiþetta er fyrsta dánur ásökk ungra kannar skomeð kirkingartakkien svo ég svara það eins að þvísem úr talma því mér veist þetta er mjög áhugavertfyrsta borð mitt sem feministaer aðkonur fái að njótasín algjörlega áeiginfársendanog ef aðkona upplifir eðlií sérog ég myndi sko tala umþá bara eðlir hjá einstaklingnumkonunni en ekki þetta gildiekki yfir allar konur bara eins ogeðli í manniskjumskilur um mig eða eitthvaðheldur bara að þá finnst mér baraþað að vera fullkomi frælsitil þess aðog þá bara verða virðinga fyrir þvíalgjörlegaen þessi hugmyndafræfiog því ég er aðeins að lesa migtil um þettaog hvað er að gerast íörmlöndum varandi þettaað þar erumræðan svolítið umkonur eru búin að vera aðþynga sig inní fæðraveldið inn á vinnumarkasem er hann aðra á köllumfitta inn íkerfi sem er mjög karlægtog það erukannski að segja býtu hver allir ég séef ég fer ekki þessa hefðbundnumleið ef égþú veist bara hlusta inn á viðog er í tenginguvið mig og náttúrunaog svonaþað flæði sem aðþað kemurog við vitum að það eru þettavið töluðum stundum upp þegar ekkjast ákveðnirreystast og við fáum lönguntil þess að fara að eiga bötna eitthvað svonaþað er svolítið hluti af þessuþannig aðmér finnst bara að konur eigaalgjörlega að hafa fullt frelsi og virðinguog samþykki að lefalífið sinni svona að sjálfsögðumér finnst annað bara algjörlega frálegtog það er ekkert eitthvað neginþú veistseminismi eru þetta bara reysast stórtog snýst um hvern frelsi í grunninnog ef það eru ekki hvern frelsiað fá að vera í tengslumvið eiginsko eðli, eigin áhugaog hjartengingu viðnáttúruna og sko þá veitirnú bara ekki hvaðþannig að mér finnst eitthvað neginEn höfing til að fara í umröðunahvernig allir samfélag okkar værieða hefðiupparlega verið hann aðá konur? Já sko nákannlegaþetta geggjur spurning skoþað væri bara alltaf reysiEn það væri sko vinnumarkaðarinnværi ekki að stjórna öllu heldur heimilinnog umgjörðinnsem að er í kringum fjölskyldumOg hugsað, sko hvernig heldur að launamáliværi hjá leggskólakennurinn og kennurinnog júknarfræðingum og þessumhérna, nei skiljur þú veistþað væri bara, heimilinn væri skobara mjög ógengur. Það væri engin stríðNei, akkuratvið verum í fílu og svo myndum við bara tala samanogen við myndumekki fara að dreipa okkur öðru, neiog við myndum alveg öruglega ekkisenda sín okkar til þess að dreipakonannann. Það er alveg örugt skoOg það eru til svona mæraveldiþar sem að er hérnaeitthvað ótrúlega fallit í gangi. AlgjörlegaAlgjörlega, en svo myndur núna einhver segjasvona já, góða megin hún og eitthvaðen sko þú veist, og svoalltaf til hvern týpur sem hafaauðvitað verið, líka bara kannskiverið að glýma við mjögerfið að rastaður og kannski ekki fengja að ráðaég held það skomér hafði svolítið áhugavert kollagræðsarleiklirvinkunum mín og ég vareitthvað að töfa rastum daginnað byrja eitthvað þungtog eitthvað svona, og þá sá hannÁsti, allar að reyna að vera kallþú veist, líka meðað fyrra framlega testistur hún, eða allar að veraþá fór ég að hugsa, er þaðþað sem hefur gerst til þess að viðgetum fittaðna innþá eru við svonakannski aðruggla í kannski einhverjunáttúrulegu kerfiþar sem að værimeiri mýktog við leiðumjá, okkur kannskiþú veist, og hérna einhverjunáttúrulegnir að segja sko aðvinnumarkaðurinn, þessiáttatíma dagvinnahún ersvona ísvona flútti við hvernig kallmennfara í gegnumdaglega svona ferlaog meðan konur eru kannski með 28daga, þú veist,sviplur, hann erbara gaman að veraég veit égað hérnaviðminniði er alltaf kalleða kallagt, það er bara þannigog við erum alltaf frávigvið erum alltaf hérnaundan tekningin, en ég heldsko að því hún nefnir þarnaog við erum ennþá að reyna að vinna þvíað fá að vera meðí kalla heiminumí rauninniog breyta honum að inn hann að einhver leitaþví við vorum að ræða það á þann aðað sko inn á vinnumarkaðunum meðaukinni sko hluteld kvennaí leitólutarkumað þá erum við að sjá þessar konurinnlega svona ákvennakvennskumyndi ég segja, svona eftir því semég fæ best sér, mér finnsttil dæmis, mér finnst mjög gaman að sjáhérna þrjár fórhundstu konurí ríkistjórninni, einhvern veginnupplifið, ég er auðvitað bara að nemaupplifiðeinhverja nándarnaeitthvað tröst sem að byggjirá einhverju kvennsku, mín tólkunmér finnst líkaað sjá biskupin okkarsko hún bóðarsko hún bóðarhérnakvennskuí viðkenninguá fjölbreytileikunumog einhvern veginn hefur gert þaðog svolítið að falla það finnst mérog ég ætla að kenna það við pínir kvennsku líkaen sko hafandi sagt þettaþá viljum ég ítreka, það eru þettamargir karla sem að gera margtsem að við myndum tengjaþarna við og sem að haldaí heiðri miklukvennsku gildumef við getum karlaða þaðmér finnst það skemmtild ogkvennsku gildimér finnst þettaskemmtild, það er útið okkur vandar orðþað með emmitten við þurfum að lifta því upptil jafs að því að það snýst umjafnvöðu, við viljum bara jafnvöðu það ekkivið viljum bara jafnvöðuog ég minna að hugsa það er mikiðlánt síðan að mátti segja píkahugsaður hvað er stutt síðanvið áttum ekki einu svona orði við líkaég veit það og þetta varsko helviti spíkaðinþetta var notað á meðan það voru sko höfðingarsem voru teppiþetta var höfðingin og kannski fermingabróðurinnjá, einmittbara heiður og stoltjá, algjörlega skoskauði og alls konar flottog þú gyrir alveg uða útþað var svona styrkurþetta var sko butta ogalgjörlegaog bara tíðablóðvið erum búin að árangriá mörgum vikstaðumég hef að fæbara aðeins yfir það hérna í lókinsko, hvað efur áunistþví að það er enn og heilmartog það sem þú er búin að vera að geraþað er að hafa áhrifí allar áttirjá, ég held það skoog margt sem aðþú veist, það eru margar að geramargt gott skoen ég held að bara þaðað tala svona mikið um þessi málþað færir okkur áframað það sé normaliseraðað tala um jábreytismálbara eins og alvöru mál sem þetta auðvitað eren var einhvern tímanmjög svonabara einhverju hverjulandarog loðnar kettlingarbeiskar og mannarðarjá, sem var hérnakýrseltar og beiskarkettlingar og akkuratakkurat, akkuraten hérna þannig að, og við höfum námiðað tala um túrog þú veist aðnormalisera þessa hlutisem við höfum bara burðast meðhérna, einhvern veginní einhverju skömm enda löstmeð því líku álægiá töðkjærlega okkarað þú veistog þetta er umröða kannskisem að ígirir á því að það sé tekinní þinni kennstundþað er bara að maður tala um þessar hlutiog náttúrulega í kynfræslinniog mér finnst krakkarnirvera komnirsko á góðan stað í þessumér finnst þú veistað bara segja píka á tippiog rýðaog það er kannski líka svona pínu klámkjentþú veist, enda þar smögog þú veist, það er auðvelt að tala um þessar hlutiþú veist, það er einhvern veginnverður reyngin eitthvað skrítinen það reyndar gæti verið svonaauðvitað partur af þessari kynlíksbyltinguen klámið eru auðvitað hluti af henniþannig að þú veistog ég er að hugsa umhérna unga mannin sem aðsagði við þið, þú konar að skjama fyrir mig klámiðer þaðeinhverleiti markmiðað það sé ekki veriðað nota klám?Já, það er, ég segi viðkrakkana mína, ég dæm ekkifólk sem horfur að klám, af því að ég dæm ekkinefnendur pundur, þú veistþað eru auðvitað ekki mittlidorgog ég veit alveg aðþað horfur allir að klám, en það sem ég langatil þess að við gerum, að við skoðum hvað er í klámiog eftirað við erum búin að fara í gegnum þettaog eiga samtalið um þetta, að það ákveðiþið hvort þetta sé eitthvað sem þið viljið halda áfram að geraeða ekki. Já, þau skilurhvernig það er búið tilog hvaða áhrif það hefurog fjallarinn og þannig.Svolítið í það, hvaða áhrif hefur þaðá, bara, þú veist, hvaða áhrifhefur það ástrauk sem er 15 ára, eða16 ára, segjum það, og hann er búin aðhorfa klám frá því að hann var 9 áraog þeir byrja nú sumir fyrrog hefur kannski ekki veriðmeð annari mannesku kynferðislegahvað aldur hann langið til að gera í kynlífinuhvað örvar hann?Já, þú veistÞeir eru nú að byrja að tala um þetta sjálfurstraukarnir, sko, að þetta séskadalegt fyrir það og þeirséu, hérna, hægturum að það séþeir geta ekki átt eðlet samlumeð konu ef að þeireru, hérna, að ánýtastklámi. Já, og þeir hafa sagtmér, sko, fleirin einn hefur sagthópnum, hérnafrámeðferð við klámfíksem þeir hafa verið íog það, þú veist, það er náttúrulega barasprengir á mér hausin, sko, hvaðímyndaðið höfur ekki sem þarf að segjaþetta er framan hópog ég hef líka verið með strauk sem maðursagði frá, sko, kynferðsóbildisem maður var fyrir ogog náttúrulega miklu fleiri dæmium stelpur sem maður satt fráen, hérna, bara því óst að tala umsvona dæmi afnefnendum, sko, sem aðhafa, hérna, eitthvað nefn stíðupp ogá töfrandi hátt, skoá miklum styrk oghérna, og eitthvað nefn segluJáFrábært, einhver svonaskilaboð sem aðvið getum sendað þetta út sem að væruJáað þetta er góðsJá, mér langar að senda skilaboðað nútmér langar að segja við ráðafólkog þingfólk ogalmenningkynjafræðingerir allt fyrir nefnendurog ekkert gegn þeimþað er bara gott fyrir nefnendur að faragegnum þessa fræðslumikilvægt valdablandiað tengja við sjálfan sigog ég byggð fólkum aðkynna sér málin áður aðhérna, tjáirskoðinu sem er um hvað kynjafræði erOkkur, við verðum að geða okkur nokkrumyndur í þetta, ég heyr að þetta er stortmálEr virkilegaeinhvers konarandstafa?Já, það er bara andstafa við kynjafræðií ákveðnum stjórnmálflokkJáog hérnaog það ersko, ég hef ekki heyrteina setningu sem er réttálektun umum þessi að þettaað því ég ætla ekki að segja fræðigreinaþví þetta eru auðvitað fag í framhaldsskólasem byggir auðvitað á fræðigreinen byggir líka bara á raunveruleikaungmennun okkarog hérna, og þetta er skoþetta er náttúrulega partur af þessubakslæði sem við erum svolítið að tala umað þessi sami stjórnmálflokkur eru mótihinsveginfánum í skólunumog sem er einhverbesta leiðin til þess að sína stöðningvið krakkanasem er að berjast við sjálfa sigog hver þau eruog finna úthver þau eruÉg er að spójaer ástæðis að gefa þeim atiklibara yfir höfðþessum sjónamliðumágið bara að sleppa þeir tala um það hér og allstaðarSko það er spurninghvort að, ég hef alveg hugsaðalltaf líka á að gefa þessu súrefniá að reyna að kefa þettaen ég held að við verðumað svara þessuheld að við getum eitthvað en ekkiað þetta er orðið svo hávart og útbreyttog þessi stjórnálflokkurer að nota samfélagsmiðlaog herja á ungmennun okkarog sérstaklega strákan okkarOg verðu þú vör við þetta?Algjörlega, algjörlega því miðurog þetta er baraþetta er bara ósangjart gagvartstrákanum okkarþeir eiga betur skiliðþeir eiga miklu betra skiliðheldur en að verða fyrir svona áráðuriog eitthvaðneikvæðrineikvæðrumneikvæðum skilabúðumog áráðuri og bara blekkingumOg er þáráð kannski aðgera meirajákvægt á múti?Er það það ekki það sem þú stáðuen svo þú ætti að ljá mér hér í dagað þú veistað bara eitthvað segja frá því hvað við erum að geraog hvað við viljumog hvað er markmiðuð okkarOk, eitthöfraspróti hérna sem þú færog hvað myndur þið gera?Hvað þyrti til þess aðþað er þiðsvona virkilegagóður möðbyr?Jásko aðkennarar mynduí samtakamætti sínumrýsa uppog gera þettagera þetta af einhvern veginnstór máli í grunnskólunumog leikskólunumJá, bara þjálfumþjálfum fyrir kennaraog hérnaog einlega þetta baraaf kraftiAllir kennara séu þó með þess að meðvitaum að viðallir mikil bæla strákaog segja þeim að veraharðir og kaldirog þannig að það sé baraþú veistmeðvita um það aðbjóða þeim að veraþau sjálfAlgjörlegaog fara inn á við og skoða sjálfum sigog vera í fengstunum við sjálfum sigog líðan sínaog eitthvað næginntil þess að þeim bara líði beturog eigi farsallar lífmeð sjálfum sér og öðrumJá, og þetta voru ekki líka við um fóröldraað þeir geti verið þarog það er náttúrulega þar sem við erum að kljástiað við sem aðólist ekki upp við þettaþú veist, einu stundum erfittmeð að vera tilfinningarlegatilfinningarlega veitatilfinningarlega nálað og rýmiAkkurat, ég held líka sko aðað margir kannski feðurhafa ágjör af því aðsen er þeir að verða einhvern veginn undri í lífinuef að þeir verða tilfinningaríkrief að þeir fara að tala mikið um tilfinningarað þeir loki ekki bara á þetta einhvern veginnog sína hörkuað það sé styrkurinn, en styrkurinn er ekki hörkastyrkurinn er að vera í tengslumvið sjálfum sig og líða velÞetta er náttúrulega bara alla rannsöknum sínabara vittnaði brenni bránbara, þú veiststyrkurinn er í auðmygtinniog ég meina, ný darvinistarsegja það bara að þeirkellisríku lífa afþannig að við erumalveg, já, það er marg sem stiðurþetta. Algjörlega, öll vísindiöll vísindiog þú veist, hérnaog það fæðist engin vondur, við viljum baraþú veist, við viljum bara vera góð og við viljum baranjóta okkar og hérnaog gera velÞetta er nú reynda góð lókarþað eru í rauninni allirbara hérna í leita ást og samþykkiAkkurat. Og haf mikið. NákvæmlegaHeyrðu frábærtÞú ert allavega að leggja þitt að mörgumog þakka þér kellafyrir þitt framlag ogtakk fyrir spjallið. Takk sem leðisOg hérna handa við hodniðAnnað, við fórstöfniÉg heiti Kristinn Sigmundssonog stið samstöðinaSamstöðin er óháð sjómarpsstöðsem fjallar um þjóðfélagsmálá vandaðan og yfirvegaðan háttÉg skor á ykkurað stiðjana með því að gerastáskrifendurSamstöðin er ómissandiHeyrðuÞað er að koma út bækur núnaþað er kannski ekki beint svona jólabókarflóðiðen það erþetta bækur við vorum reyttum aðí síðustu viku við Guðuna Tíásem var ekki útbókum landhelgisstríðindeilunaen nú ætlum við að fá Sveri Jakobssonsem að var að gefa út bóksem heitir Skatlandvalstjórn á Íslandi1281-1551þú gafst út bókekkert fyrir svo lengur síðansem að varum tímabila undan þessverðt að endurskjóða ÍslandsverðaJá, að sumuleitiþað er alveg rétt að þessi bókkemur í beinu framhaldaf bók sem ég kom út fyrir tíu árumhétt Öðnaróðarog fjallaðum svona aðdraganda störlungaldarog svona stjórnmálinn þarog hvernig Ísland varhluti af ríkiNóreskonungsþannig að það er svona aðal efni þeirra bókarogeila þegar henni líkur þá hefur komið ánýtt kerfi á Íslandi sem er Ríkisvaldiog það er ákveðt að hafa í hugaað það var ekki tilneitt Ríkisvaldiá Íslandi á 12.13og það er auðvitað sem er sérstakt viðþetta tíumbyggþað er svona samfélagsem þarf að leysa málinn annarsog menn hafa haftmikil áhuga á íslensku samfélagi á míðaldum út af þessumeðan það fyrir alls ekki mennskuen auðvitað að saga að Íslands er ekki gottdæmi umhvernig einhver að vera á Ríkisvaldsþví að það endar með ósköpumstjórlungaöld og svonavald fer að sapnast á færri hendurogÍslandingar kjósa svo að ganga tilundir Ríki Norröskonungseða að valda stjettin á Íslandiákveður þaðog það sem mér fast áhugavert þarer að um leiðog menn er að gangaundir Ríki Norröskonungsþá breytist það Ríkiþannig að upphaflega snýst þettabara um að menn er að viðkjönaNorröskonungs sem þjóðhugingja eða yfirvaldsíðan bætast við skattarog nýtt formá skattgreifslum sem er svona árlegarskattgreifslur sem er alveg glænnýtt fyrir bara í Norri á þessum tímaþannig að það kemur eða strax í ljóssvona við fyrstudrög gamla sátmála að Ríkisem Íslandingar eru að ganga í er allt öðruvísRíki en þeir kannski hafðið haldiðog Íslandsko hafðingarnirog þeir sem eru svona frægastiraf þeim eins og Þóruður Kakaliog Gísur Þórvaldssonþeir gerðu líka ráð fyrir að stjórnaÍslandi sem svona sjálfstæðirjarlar. Núrskonungurhefur alltaf aðra hugmynd um þaðog í þeirri bók lítisvo á að þróuninni ljúki árið128 þeir eru samþyggt nýlögbók fyrir Íslandog menn áttast er kannski að gjá þvíen þessi lögbók erþað nýjasta nýja í evróskri sögá þessum tíma. Því aðalmennt í evróskum konungsríkjumþað voru ekkit ein lög fyrir ríkiðheldur voru skiptu stríkií mörg laga umdæmiog norðminn er einn af fyrstukonungsríkjum sem fara aðsamraða með lögjöfog þessi hugmyndlíkur alltaf í loftinuog þá eru þetta að vera að styrkaeiningur ríkisins með því að sömulög gildiallstæðarog konungar höfðu komið að endurskoðun lögbóka eins og dana konungaren það eru samt lögbækurfyrir sérstaka landslutaþannig að jósgulöginkonungurkemur að því að endur skoða þauen þau eru samt bara fyrir Jóllandog norðskonungurinn sem að kallaðilagabætir, Magnús lagabætirhann vil ganga skrifi lengraog það er sem sagt að það sé baratvö konungsríki sem voru komin lengraþað voru Síkileiog Kastiljaog það er auðvitað að þetta er áhvert aðhvoru þessara konungsríkir til í dagsem sjálfstætt ríkiÞað voru norðræni menni á Síkilei en ekki í KastiljaJá, en skoHákur Norðskonungur hafði samt heilmikiltengst við Kastilji og Spænskukonungsríkin, þannig að þessi hugmyndkemur kannski líka að einhver leitiþaðanog Magnús lagabætir byrjar á þessu starfiog gengur svona misvegjalden það sem er áhvert er aðþegar kemur á Íslandi þá stýgur hann eiginlega skreit tilbakaþannig að Jóns bóklögbókin sem svona erenda punktun þessari þróuner að stopni til byggtá lögum lóreiksÞannig er ekki reyn Norsk lögNei, vegna þess að Íslenski lögumæðurinnfær að bæta inn í bókinaalls konar gömlum ákvaðum úr grákassalögunumog stundum við talaðumum einhver lögur sem eru íslenskalögbókin, gamla, fornnivennjuréttur Íslendingaog stundum viðHvaða lögurer öðruvísi á Íslandi heldurinn í Nóri?Já, sko, grákassalögin er allt öðruvísien Norska lögbókinþað er svona að það tekið áef þetta tilvík kemur upp, hvað þá að geraog það er í rauninniþað sem er, en að öllveitiþað er ekkert ósamröma milliÞannig að lögin eru þau sömu að bara framstættíkin eru öndurJá, sko, það má segja aðJónsbók sé að stopni til eins ogNorska lögbókinnema bara miklu ítalarihún er miklu starri útgáða, það er miklu starra hlutfællinsem hljóma bara alveg eins og gömlulöginog hugmyndin er greinlega svo aðÍslendinga verði miklu sáttar við þettaþeir voru vanir þessuog sömu lögti var þessi nýja lögbókog þetta bara eitthvað sem þeir höfðu ekki búist viðþegar þeir gengustu til Norröskonungsbara nokkrum áratum síðarþurfaðir skinn til að breyta allir lögkjöfÞannig að hér, og Íslendingar held égað hafa gert ráð fyrir því að breyta bara lögunumum stjórnkjörfiðtil að koma Norröskonung inn í löginog það stendur ígamla sáttmála, eldstu gerðinnief við trúum á það skjálað konungur ætla að láta okkur á fríðiog íslenskum lögumog það eru þetta svo hugmynda hans ég vendarí laganaÞannig að hérna er svo aðþað sem ég er að æðaÞað var nefnilega tjóður fyrir anstaðFyrsta legi gekk mjögseint að lögt taka fyrrilögbókina sem ég hef að kvæða í ártsíðastundumÞað tók þrjú árog hvað var það í Jónsbókþá var hennum bara lögð fram og sagtbara samþykjaðan að óbreytaog það er hirðmaðurNóris konungs, Lóðin Leppursem segir bara beinin þess að konungurhefur löggeðveldiðog það sem Íslingar átt að geraef þeir eru að vera ónað með eitthvaðþá áttu þeir að skrifa konungiog þá sendgifur hann úr svo kallega réttarbætursem tekur tillit tiláttasemnda þeirraen þar með er konungur ekki að framstilaneitt löggeðveldÞað er eins og bóku 35Þetta má auðvitað líka við alls konun og svonaþetta er svona hér er verið að gefa eftirmjög mikilvægan hlutog þetta er svona gamalt umræðarnimeðal sakfræðingaer hverjir höfðu löggeðveldog Íslingar hafa auðvitað heilmikið áhrif á löggeðen futurar konungsansinslögði mikla áherslu áað lögin kæmu frákonungiLeiðin fyrir Íslingar til þess að breyta lögunvar að hafa áhrif á konung sem að breyta lögunÞetta er upphaf bænarskjálanasem Íslingar nota mjög mikilí samskipt við konungen ísagan er auðvitað ekki búinnog það sem ég fannst áhagvert að gera núnaer auðvitað að halda einhver liti áframmeð að skrifa um Íslingarsvögunen líka að segja hvernig virkarríkisvalda á Íslandiog það sem er áhagvert viðþetta nýja ríkisvaldaþetta er algjörð Lámassríkiþað eru örf, fáir, embatsmennég vil halda því fram á fjórtundöldþað við erum í virkt verið barainnan við tíukannski mestalagi fjórir síslumenntveir lögmenntíu ofinbyrðið starfsmennmjög fáir ofinbyrðið starfsmennþannig að maður geta svona svo aðef maður frýfast af Íslandiá fyrirhutamjölda sem frjálsingjussamfélagiþá er ekki allt búiðþó að við erum að gera því hlut af ríkisvaldiþetta er áfram mjög mikið Lámassríkiþað er ekki eins og það verða það sem er kallaðnætuverðaríki nýfrömsugunarþað er eitthvað fíl örglaðað það er hér en það er samtsem að menn sem fara meðfókittavaldjá, sko nætuverðaríki kemurhúmyndin það kemur jáfnveg ennsýðarog ekki einu sinni þeir sem tala um þaðgerar áfyrir jáfnveikuríkisvaldi og var á Íslandiá fjórtundöldin, svo fer það nú að eblastog það er það sem ég reylaað tala um þessari bók er aðmenn hafa kannski ekkiátt að segja á því að ríkisvaldi er að eblasttil dæmis á fjórtundöldsem er oft lítið á hana sem öllþar sem ríkisvaldið er veiktog það var það í sumum málum en alls ekki öðrumþað er svonaað færast í aukanaeftir því sem álýðurþannig að mér finnst þetta sagasem er mjög mikilvægt að segjaog líka eðahver var afstæða íslendingatil þessa ríkisvaldsog hvernighvernig heldum enn íslenskum haksmunumá lofti innan þessaríkisvalds og þetta tengihvernig var afstæða íslendinga til ríkisvaldsins?stundu finnst manni að íslendingasem er með með nei, hvað er í afstöðu til ríkisvaldsinsheldur þetta með skandináður?Já, sko, íslendingar eru þetta að hitt vani ríkisvaldivistalegaá Íslanda að segja viðvið sapum þetta við ríkisen ég vissum að þú gætir eða sagt að það er svíðastJá, skoþað er þetta sem er áhört er að við erum öll mótudaf sögunniog sagan og fortíðinog oft, einmitt fjarlag, fortíðin er ástæðaþess að samfélag eru eins og það eru nú á dögumog þess að það finnst mérmjög mikilvægt að við tekjumfortíðinaog íslendingarsko, það sem að mótarhérna samtímansvo saga sem mótar samtímangetur verið bara góðsöganen er ekki hinn rétt að saga þess að þú ert að reyna að draga framað sumuleiti, bæði góðsögnirþess að mjög mikilvægt að vita hvað gerðistí raun og veruen það er ekki vist að það breytihugmyndum okkar um sögunaað því að hitt er bara svo stertog hitt er svo gráðið inn í vitund okkarþað er eiginlega verkefni í sagtræðingaer að halda á loftifortíðinniog gefa svona trúverðurí mund að fortíðinni er góðsögnarvið veitum ekki hvernig fortíðin varað þetta leiti, það er ekki að endurskapa fortíðina, en það er hægt að setja framsvona betri tilgátturbetri kenningar um hvernig hún varog það gerum viðað grundvöldi frum heimilda og gagnahenni getur ekki verið að góðsa, hann lifir bara sjálfst á lífiþú heldur hún auðvitað áfram að lifa sínu lífiþú nærið ekki að hugga í hana með þessuJú, öllum sakfræðir er stemt gegn góðsögnheld ég, ég held aðannars getum við bara slefti að skrifa um sakfræðief henn er ekki í raun og veru að reynaað afbyggja einhverjar góðsagnirÞannig að þetta er látið stjórnmála fólkinu um að móta sögunaJá, og bara hvern sem erhver sem kýsa að búa til einhverja myndaf fortíðinni sem okkur finnst ekki í samræmivið nýjustu gögnog þessi, þetta er með þetta tímaþað hefur ekki verið mjög lengiog þegar við höfum að áhuga á söguog þetta ereina af góðsögnunum sem við höfum að minna stávegna þess að þegar kemurað rítunum Íslandsöguþá eru við eins og ráefnisframleðendurvið höfum að varvæta handryttinvið höfum að gefa útfrumhemildir, en svo þegarkemur að vinna úr þessu, segja sögunaþá látu við oft öðrum eftirað gera það, og meinaeitt af því sem ég er að nýta þessu sögu er til minnstdoktorsitt gerir eftir ellenda fræðimennþannig að skoþað sem vantar er að íslenskur alminningurþekki þessi söguog að við íslenski sakfræðingarbæðiákveðum og tökumþað að okkur að semja sögusem er einhverjumég hef talað við sakfræðingar hérna og einmitt verið aðtöða yfir því að þeir eru að rannsakahérna alls konar hlutiþað sem að vantar eiginlega inn í samtíman erbara sjöttju pladsinn að reytumíslensugunavið þurfum náttúrulega að gera meira af þvíog það er ekkit auðveðþá segja sakfræðingar náttúrulega að það er ekki fyrir okkurvið höfum einhverju rannsókunþetta er eiginlega fyrir rítöfundaþetta er gamalt ákveðingsmálií sakfræðinnihver er eiga stunda miðluninaog svona klassísk umhundhún er alltaf gumureins og hún var á 2012var að sakfræðinga rannsöguðu og syndu fyrir umrannsókunumog svo ætti bara einhver annar að miðlaþeirri þekkingu út frá þvílesa mjög tæklanarfræðingarinnar okkar og miðla hennien það hefur ekki gert þaðþessi miðlarar eru ekki til staðarmaður heyrðuði alveg í stjórnmálunumað því að Óláf Rækla Grímssonvittnar svolítið í sögunaog er eiginlega eins og hann hafi bara síðast lesiðí Jónas RóðsvibluSjöfundur Daví líkaþessa góðsagni sem kemur útum muninu á þeim er eiginlegaóbreyktar frá því baraég myndi að haldaað allir sem tala um sögunasé að byggja á gamanlega þekkinguog ástæðinni fyrir því er að viðsagfælengar höfum ekki gefið útrétt sem erum byggð á nýjustur ansvöldumþannig að sko það er í sjálfuð sér ekkitofænt að þegar menn er aðtala um Íslandsöguna þá er það að tala um þáÍslandsögur sem þeir lærið í skólanumsvo hefur það ekkit breystog þess að það er svona mikilvægt aðvið sagfælengar tökum að okkurog að miðla þessariog mín bók byggir á nýlegarí stöður ansvöldumengur leita mínum eiginfrum rannsvöldum en engur leita því sem aðrisagfælengar har að rannsaka og skoðaog mjög margt sem er hægt að ræðaí þessu ríti sem hefði ekki verið hægt að skrifjumfyrir 60-70 árumþegar svonanýjustur rítin um þetta tíambileru kannski 30-40 ára gömulog rítin sem fólk fekkireru kannski 60-70 ára gömulþannig að við erum að segja að það þarf að endur skoða þess að söguog svonaút frá einhverjum vísindarlegum grunniþar að segja að það sé verið að nota það semsagfælengar hafa gert seinust ára tíog er það þú myndir að baka þessa bókþessi og fyrri bóksé að svonaþetta ertu komið náttúrulega með 600-700 árog allra þar svo að halda áframjá sko þegar ég samti seinustu bókþá var hún ekki hugsuð sembyrjunar á einhverjum bókaflokkieins og ég sagt er smarkir koma máli við migog spurðu hvað gerðist næstog ég var ekkit endilegaað plana að skrifa meira en þaðen svo svona eftir því sem égég er náttúrulega kennataldum um þetta tíambilog ég hef voruð þess varaalmenn þekking af þessu tíambil er mjög lítillog hún er einmitt eins og þú segirhún er oftur úrreld, hún er byggð á einhverju semer verið gerðar sem fólk er ekki að nýta sérþannig að ég er svonatilgangur um þessari bók var sumuleiti aðuppfæraskrifum þetta tíambilsvona byggd á nýleri stöðuþekkingar og líka ræðasvona ákveðin grundvallarhugtök í stjórnmálusöfueins og ríkisfald, það kom í ríkisfaldhvernig bregðast með þessu ríkisfaldiog ef ég má þá allega kannski að segjaeins og hver var afstöða íslendingartil konungsvald, þá þarfum að hugsahverjir voru íslendingar, það er ekkiöll þjóðin á þessum tíma, þessi þjóðer sunduleittíslendingar hafa aldrei allirsömu haksmun að gætastundum áttarfólk segja á því, þegar mann haldaþjóðaratka greiðslega sem fólk skiptir sérí tvo nánast jafnstóra hópa, þá auðvitaðblasir við að íslendingar er ekkit endalasammál um alla hlutien oft búum við þá góðsögnaað það sé eitthvað sem heitir svona íslenskir haksmunirog samstæða um þájá, ogleiðin til að ná þeirri samstöð er að mjög fáirkomið á konuntökuog það má segja um Alfengi á miðaldumaðAlfengi, sem satt fyrir þetta tíma bilvar skipt í fjórðungaí raun og veru, Ísland varfjórir landsluttar sem komuog minn dæmdu í fjórðungstómuog minn voru mjög mikið hver í sínuþessi er breytt hérna með innleiðslukonungsvald, þannig að það er einn hópurlögur rétta, þar sem eruÍslandingar mætasten ef maður bara trúi lögunumþá er miklu færriá Alfengi eftir innleiðslu konungsvaldség tala alltaf um þettaí minni fyrirbók, það eru um 500 manna hópursem mætir á Alfengi, þetta er svonaelita bændaséttarnaren eftir sem áður, hún er fjölmunþetta er svona, hvað má segjatíundi hluti bændasem er svona pólutíst virkurnúna fer þessi talaniður í 84og það eru þeirsem við tölum um þegar við segjumÍslandingar, þetta eru þessi löguréttumennþeir eru hinn pólutíska stjæta á Íslandiog þeir hafavantanlega, þeir átt að veralögfróðir, en þetta erefsta lag bændaséttarnarég held að það séu að við óhætt að segja það, en við vitumekki mjög mikið um þettakannið að það var valið, hvort það var valið bara út frá auðeða hvort að einhverjum gætihluti með það því að þótti fróðurþað eru öruglega hvort þekjaþeir átt að þekja löginen maður sé samt alveg að þegar maður skoðurhvað er lögurétt að byggja umþá er það hagsmunir efsta lagsamfélagsins, og ég get ekki semdæmi í skalið sem á að vera sami1302, þegar Norris konungurer svona að breyta stjórnkerfinuað þá setja mennþá fram tvær nýjar kröfurfyrsta lega móti utan stefnumað konungur sé alltaf að byggja mennum að ferðastutan og hyrðinaþar sé að, menn vil ég ekki þessi beinuvaldstjórnað Íslingur, aðstöð menn á Íslingurþurfa alltaf að vera að fara og fá nýjastu línuna frá konungiog þetta eru þetta beinu meiri sjálfstjórnað fötur var konungekki bara losna við umstangiðeða því ferðalega þessum árumþað eru öruglega einhver leitien líka bara til að það sé svonakonungur treyst í sínum önnumheima til að bara stjórna sjálfiren svo er líka hinn krafansem ég finnst áhuga verið, sem er svo að lögumennog síslumenn séu íslenskirog af þeim ættumsem að fornu hafa goðurinn uppgefiðþannig að þetta er ekki hvað Íslingar sem erþetta er fulltúrar gömluvaldærsjættarinnarog þessi krafa, og hún kemur ekki bara framí þessu skjali, sem er líka bara umdelt skjalheldur kemur hún fram í miklu fleiriskjulum, að þetta er krafaalfengi sem er áréttuð aftur og afturog ég er alltaf að ræða þetta í bókinniþað er oft verið að byggja umíslenska valdsmenn og mennaf ættum sem hafasannað sig sem góðirkonungsmenn, og ég teknokkur dæmið þetta, þetta er svona eitt afstefjunum í bókinniað það er ákveðinhagsmunagærsla fyrirþennan hóp, og vegnaþess að hann skilji íslenskar aðstæðurog sé svonaog bændur þetta, lögur þetta, menn ef við segjumþetta sé starri hópur en bara þessiraðstu höfingjar, þá standalögrutuminn með þessu, þeir vilja að fásína íslensku fórustuminní þessiennbæti. Þetta tímabilí skoðussugunnisjálfstæðisbarðunarhún er þannig aðþegar við reyðum okkur sjálfvar þetta hér blómlegt samfélagsvo mistu við valdin til útlandaog þá tók við svartu tímier þetta svartu tími?Nei, mér finnst það nú ekkiog þaðlíka á hverjum þögnum þessa tímabilfólk þekkir þess að sögu ekki mjög velmjög fáur íslendingar getanefnt nokkuð sem gerðist á fjórnundöldsem dæmi og þetta er eitt af mestuvelsaldar skeiðum íslensugunarþað er mikið fjölmennihandritin sem er að hampaþau eru, flestir eru samaná þessum, eru rískrifuá þessum tíma og stundum meðeldra efni, þannig að það er mjög mikiðað gerast á Íslanda fjórnundölden við þekkjum bara ekki mjög vel tilaf því að, menn hafa ekkit áhugaðsviðþað er bara, nú er Ísland komið upp til Nóriðskonungsvo það er ekkit að gerastog ég er einnig að sína framog það hafa ekki verið þannigstundum hafa vissulega verið svona róleg tímabilí landsjóninnien mjög ofti eru mikið átaka tímabilog þau snúast umhaksmjörnagistlu, valdabarötu, innanlandsog ég tek sem dæmieitt frægasta átakamálfjórnundöldar sem er grundarbardæriogþegar Jónas frá Hribluvar hér, þá var það fann ég aðÍslandingar var að berja skemmt útlendingisem hafi verið sendu til Íslands, útlendskum hirstjóraen þegaratvegið er skoða nánar, þá sést aðþessi maður hafiímislegt tengsl við Íslandbróður hans hafi verið þarna áðurhirstjóru og hafa giftur inn íhelstu valda eitt á Íslandien þeir sem er að berjast við hirstjóraþað eru norrletingarþetta eru norrletingar sem vilja ekki að menna sunnansem skipta sér afstjórn á NorðalandiEn svo enn erJá, þannig að átökin er ekki endilega Íslandingargegn útlendingum, heldur Íslandingar inbyrðisÞað er náttúrulega eitt sem að hangir alltafí góðsúðinuí Íslandsúðinuþað hangir alltaf aðþað hafi veriðÍslandsk valdastjætt sem aðsvoftisteftir þeim breytingu sem voru gerðarÞannig að með því að þetta var ekkierlend valdnefnum bara litlu leiti, en langstöðstu leitivar þetta Íslandsk valdastjætt sem að mótaði samfélagiJá, já, minna, Norðalskónungurhafði aldrei herapltil að leggja undir sí ÍslandÞannig að Norðalskónungur hefði aldrei getað lagt undir síÍsland og þreftundöld. Hann gerir það í samvinnuvið Íslandska höfðingja og Íslandska bændurþetta er svona samfélagi nýðurstaðog markmiðið með þessu erekki bara Íslandveli hluti afNúri, heldur að þaðkomist á ríkisvaldog það er svona stóra breytinginsem verður þarna, að þetta er baranýtt, algjörlega ný hugsunumég finnst þetta miklu starri breytinginað Ísland komist undir erlend yfir og þó það séuþetta stór breytingi sjálfu sérþá eru það ennþá starri að það sé eitthvað ríkisvaldog það sé eitthvað réttarkerfiog að þið opimbera verður tilog ég er í þessuþessar nýju bók að segjasögu hins opimbera valds á Íslandiog eitt af því sem ég finnstmikilvægt er að þetta var bara þaðmjög erfitt fyrir valdsjónunar á Íslandiþví að þetta eru fáir valdsmennþeir verða að velja og hafnahvað er alltaf að geraog ég uppaði bókarna fyrir þáttu í þaðþegar Núru skonungur vil aukavöld sín, ebla svonamiðstýringu, þáer hún að mæta af mikilvægt hörkuog nýðurstæðan ereða svo að það er horfið tilbakafrá þessu og ég er að reynaað færa að rauka því aðþað hafi verið nánustu stamstarsmeð Núru skonung sem hafi komist að vera í nýðurstuað það sé betra að hafaíslensku valdarsettina góða og ég ætla bara að nefnaeitt dæmi að Núru skonungur ætla aðfækka svolítið um nefndarmönnumþað er þess að þeir sem mæta ílöguréttu um helmingveikþannig að við þurfum ekki alltaf fólkog já, frá þetta eitthvaðhverju emdir og hverju nefndirjá, já, einmitt, einmitt, hann er lámarsvíkismadureða hvað það var þar, en það sem hannætlaði að gera var þá að takastærlega hluti af skattinum úr Núritil Núraks, því aðáður fór helmingurvar helmingur skattsins eftir á Íslanditil að stjórna landinuhann ætlaði að fækka þessi fjörðungþannig að þrýr fjörðu fara til Núraksog segir, ég minnaskatturna á að fara að borga fyriralþingi, þannig að það er bara eðlilegt að þau erufærri menn á alþingi, þá þurfum við minni peningÍslandingar vildu halda þessum peningumeftir heima og ráðstafa þeim sjálfurþannig að þetta er spurningin um hverjaað ráðstafa skatttekinum og Íslandingarvinna þennan slag, þar sem hann nefndarmeð nefndinu alþingi, þeir fá að verajafnmarkirog fá meiri peningog þetta snýst auðvitað um það aðríkisvaldið er samkomlaghver er að stjórna og einhverju leiti er það útlendingarog miðstjórnarvaldið í Nórieinhverju leiti er það menn heimafyrirEn hverju var skattur?Getur þið gefið eitthvað20 álnir20 álnir vaðmálsá hvert bónd að þetta er mjög lág skatturþannig að það er sérstaklega lágog það var einmitt þegar að verða innlegaþennan skatt, þá varu raukinn fyrir þvíað þetta var mjög lítil peningurGetur þið gefið um hugmyndumhvað var í helmingurinnhvað var stort luttvallaf tekjum Nóru skonúsÞetta skipti Nóru skonúkmjög lítil málNóru skonúku fekk tekjur síðan frá Íslandimiklu leiti öðruvísiþað var gegnum hérna svo kallið skattlandsverslunsem ereinuguna verslunog þegar við tölum einuguna verslunþá eru við ofta að tala um einuguna verslundana á 17. og 18. það er mjög frækten skattlandsversluninhún var einuguna verslunþað var svonaNóru skonungar sett í lög aðöll skip sem kom frá Íslandiætti að sigla til Björgvinjarog þannig að ein borgí Nóri, vestu Nóri, fekk svonaeinuguna á Íslandsverslunogþeir sem fluttuhluti frá Björgun, þá voru þýskirköpminnHansaköpminni voru komnið þaðHansaköpminni eru komnið og Nóru voru algjörnýlenda þjóðverja í vestunumálumen þá var hugmyndin svoað þarna fengjumen að stjórna nokkrum löndumbara norskir köpminnað sigla þangaog Íslenskir eru þetta líka ef þeir hefðunefnt að standa í hafsiglingumþá gáttu þeir gert það og biskuparniráttu sundum skip og einhverju fleiriaðstuður áðamenn á Íslendigáttu þetta gert út skipog hlutið með vestunarlegu við af konungiNei, sko, bara, menn sildu bara til Björgvinarog þar innhemtir konungurskatt sem er kallada sekjagjaldsem er 5%totlur og þessitotlur var líka mjögtegjulindfyrir konungog þess að verður ákveðin krýsaí Nóri og samskiptumvið Íslendinga á um1400, því að þá faraenglitingar að sykla beint til Íslandsaðala til fiskveðaen þeir fara líka verslaog meðan ervestunin í Björgvin í kreppuþannig að í bókinni minni þá er ákveðinþátt að skil hann er kring um 1400og ég nefnu þetta svartandauðaþað er svo svo mikið mannfall á Íslandiþannig að það er miklu farra fólkog mannfall í allri Evrópu semminkar eftirspurningaeftir fiskifrá Lófóttirnaog Nóri, eða ekki?Jú, ég minna, það er ákveðinÞetta er stóru leiti að verða fisk í verslunÞað er ákveðin samdrátt áog íslendingar flytja að mjög miklu leiti fiskþeir flytja líka vaðmál að einhver leitiþannig að það eru svona þess aðtvær stóru verslunar vörurenglitingar keft ekki vaðmálaf íslendinguÞað lítur að verði bara falli eftirspurningaeftir fæðu nýður eftir allri Evrópueftir svartandauðaJú, englur leiti, en það skiptirþað líka farið framleðendurskilur, þannig að mannfalli sjálfu sérbreytir ekki hlutunum í grundvallaratriðumÞað getur minkaðkannski þörfum á að haldaviðskipta leiðum og opnumJá, sko, það er líka bara að það eru fleirisem er að flytja á milliog hans að kaupmjönuþá ráða kaupmjönu mjög mikluþeir eru í mjög sterkri stöðuen það er margt annað að breyta sem þetta leitisem ég veit kannski vegt áttið aðteglaðií bókinni, í fyrsta lægiað Núruður saministDanmörk og Sýþjóðog það í sjálfu sér er engineðlis breyting, þetta var útlend og fjarlægtkonungsvald, og þetta gerðistí rauninni vegna þess aðkonungsríkja mýðaldumer ekki þjóðríkiþað er engin hugmynd, þau geta baraflust frá einu konungi til annarsog þarna ákveðaþessi þrjú konungsríkja hafa saminlegankonungenþetta breytir áherslu um konungsvaldsem skakkar í Íslandiþví að Norðmenn, Sýjur og Danir samanþeir hafa mikinn áhuga ÍstrasaldiÍstrasaldsverslun, NorðurAllandsafið er ekki eins mikið verðtog áður, og sama tímavar þetta alltaf leimsögluður viðbúðurer að Evrópum en Tínagrænlandi, það sé að byggði innfrá grænlandi hverfurog það skiptirmálega vex að grænland varútnári í þessu konungsríkien því að það hverfurþá er það ÍslandÍsland er það land sem er fjärstkonungsvaldirþannig að þetta er einn stór breytingsem gerir það verkum að setni hlutitíma byrjum sem er alltaf ólíkurað miðja konungsríkisem færist tilog Íslandingar viðkennir þetta í raunin aldreiþeir tala alltaf um að landi sér undir Norðskonungiog hluti af ríkjum Norðskonungsog hér er að gilda lögÓlafshelga, þannig að Íslandingarí svona pólitískri orðræðuíslensku valdastjættarinnarþá er Ísland alltaf áfram hluti af Nórien raunverulegin var annarog á 15. dölðþá þurfa íslenskir ráðamenn að fara til Danmörkuref þið vilja hafa einhver áhrif á stjórní ríkisinsmeðan kirkjan held áfram að vera í sambandi við Nórien ég er ekki að fjalla um kirkjuvaldí þessari bókþá það sé ég sjálfu sem ég áhuga að vera að sagaen að því að Björgvinnaversluninvar í kreppu, þá fara englitingarað sigla beintil Íslandsog þá er rauninni verður rof í skattlandsversluninniogNóri skonungurinnsem er líka Danakonungurhann ákveður bara að banna þessa verslunþað er oframkamanlegtog þá er íslenska valdastjættinní allir kreppuhún er auðvitað að sammála í prinsipinuþað eigi að vera skattlandsverslunen þá verður það skipin að komaog þau eru ekki að komaþannig að þarna kemur til sögunasvona ákveð sem eru alltaf frægtaf því að Björgþorstins og Sackfrængur skrifaði mjög mikiðum þetta, enska öllinað það verður kreppa í samskiptumísleninga við konungsvaldiþar sem ísleningar er að stundaþessa launverslun í stórum stíljafnverð þá konungur og hans helstumen á Íslandi séu svona í prinsipinuá mótissuen það semsko ég er að benda á þessari bók er aðkonungsvaldi er áframstert á Íslandiþessi veilaí samskiptunandana er bara tengtþessari utanhersverslunÞess íslumunum er að fjölgakonungur vilist hafa meiri stjórná ýmsu sem er að gerastog að sumuleiti láta konungar þetta á átaliðað það séað þeir hafi ekki raunveruleg stjórn á versluninniEn hvað er að vera ástæða íslendingasem náttúrulegaer við það að segja hvaða hópur erþað er kannski valdastittintil vaksandi ríkisföldsJá skoÞað er að leta á það sem bara framtrúunJá, einhver leitiðu þettaer þetta meiri umsviðríkisins, meiri réttargæslaþað eru fleiri síslumennog það sem er ánæglegt fyrir íslendingaer að síslumennin er allir íslendingarÞað sem ég er að spyrja var kalla eftir þessuvar þessu tróðið honni í kókjaðugurJá sko, við vitum í raunin ekkiaf hverju þetta er gerastvið sjáum bara að það er að fjölga síslumennumog einhver leitið þarf að dreifa valdinuog ég er þeirra skoeinhver leitið kljótið að það vera jákvættað valdsmenn sér aðeins nánlokalagraí fólki og þá verða til þessar síslunsem við þekkjum að setja öldumupp úr þingunumþingin eru bara fyrirbæri sem eru að alþingiþar var laurötu skiptí tólf þingen núna fara síslunar að mingaþar voru áður byggðar á fjóruðungumþannig að það var einn síslumar til dæmis í austferinga fjóruðungien núna verða til nokkur þinginnan fjóruðunganaog það er svonafleiri sem komaá hverju er þetta þessi valdreifingað við veitum að kalla það svoþað er bara svo að konungsvaldiþað er eftirspunni eftir að lög og réttur virkiog konungsvaldi sé virkaraþannig að það er ekki þannig að menn hafi verið að mótisterkara ríkisfaldisvo lengi sem það væri í höndumíslendingaog það er auðvitaðáhugverðt aðí lók 15. þá sjáum við fyrsta dæmið um bænaskjálþað sem er að byggja umíslendinga innan þessara umdömaað það er hins svo kallaðásildarmýrar samþygtað það eru að byggja um íslenskan síslumaní árnestingiog ég fjallaðium þessa samþygt í bókinniog ég leiði það því líkum að þettasjöðu þetta aðalaflið á bakvið þessa samþygteru íslendingan sem vildu vera síslumanþar sé aðpeningarnir sem að fara í aðreyka í ríkisfaldi reynir til okkarreynir til okkarég hef enga trú á þvíþað eru þetta svo hugmyndað það sé betur að hafa íslenskan ráðamennsem ég held að bændur hafi að engurleiti tekið undiren aðalega eru þettaað haksmenn að gæsla fyrir þá sem er í þessumennbættumþú sagði ráðan aðhanndritinn hafi verið skrifuð á 14.þú ást að tala þarna umað Grænland týndistjáhvað er ég að það íslendingar hafðusvo það miklu auðurlegið að geta staðií því að veraskrifa áhúðirjá sko það eru þetta skoog hann að það hafi verið talað umþað verður átt með breytingarum 1400að handritum fækkar á Íslandiogsérstaklegasagnaritumþannig að fækkar mjög mikiðsagnaritum og það er jæfnvel mjögulegað þau hafi einhverleiti verið hugsuðí erlendan markaðþessi fallegu handrit sem eru velskriktmeðan það var ætlað að gefaNóris konungum með einhverjum stíkum þessien vandamálið er það aðum 1400 er tungumáluna breytastNóris konungar skilja ekkiíslenskuog þetta fer að verðaæmikiðvara og auðvitað má líka segja mannabliðef við gerum ráð fyrir að fólkií klustrundlið með þess að það er fækkaðþá verður allavega tímabundið hugog svo þegar mann byrja afturað fjölga mönnum sem gotur skrifaþá er ekki lengur þessi eftirspunen því sem fjölgar er hins vegar skjölmann fara að skrifa uppsvona lagaskjölsem valda því aðog sérstaklega tengterðarmálum, peningamálumog þá fá við þessa hugmynd af15. og 16. held að mann hafa verið mjögáhasað mér umhver eftir að erfa hvar og hver eftir að eignasthvað pening og það er svo sagasem er þekkundaldið og hefur verið rannsökundaldiðað það er svona stóregna fólksem er að sapna sér peningumog er ég að vilja taka afstöð tilstjórnmálsmálaá grundvellið þess hver eftir að farameð hvaða eignirog í svona seinastahluta þessar bókarfjalla eitthvað um átökveraldarvalds og kirkivaldsá þessum grundvelli að menn voru að rýfast umeignir semátt að vera halvuleitieigu kirkunar og halvuleitieigu veraldarhafingja og hver eftirraunin að rásta á þessum peningumog svo taka með laugin og tólka þessumjög sér í hagÞú útlýðir þetta útláðmenningarlegu sjónum með áhugimanna hafi bara færst tilen þú kannast við kenningarnar um það aðþað sem að dreif áframhandritaðskrifin hafi verið auðurlegðsem að með alveg varnákvælshort frá GrænlandiJá ég held að skoá fjórnundald er það fiskurinnfiskútlutningurtil Björgvinnarog mann hafði haft heilmikiðupp úr þvíog þetta öllugt nétt sem að náðu út umalltaf Evrópu sem að dreifu því þessum afhörðumJá já og þettaég myndi líka að kalla þettamenningarlegt auðmagnþegar minn er að flytja út hlutií hverju er að mennafjárfesta og það er ekkit endilegieinhverjum jarðabótum eða einhverjum slíkuþað er líka í því að búa til eitthvað semauðvegmanagera fallitnum í slagahandritgera fallitnum í slagahandritaf postuleðsögumsvo að menn sé að hugsa um framhaldslífiðog menn trúan alltaf almennt á þaðað svonajákvætt uppbyggingí þá kirkunar sé jákvæðog Íslingar höfðingar steindómkirkjureins og menn voru að byggja alls þaðeða voru að fjárfesta í himlaríkinumeð því að byggja þessi risavöksnu hússem þjóna einhverjum praktískum tilgangiþetta er bara að vera að hugsa umeilífðinaog hvað gera Íslingar þá?Þeir áttu að vissulega timburkirkjursem voru alltaf stórarað þessum tímaeins og er það bara líkafalleg handritveriskeitt handritog þetta er svona hugmynd um aðþað myndist eitthvað umfram í samfélaginuog því að verja í einhverju svonauppbyggjileg umhættiog mér finnst alltaf mikið á þettaþegar við erum hugsað um þettafólk að ég auðverð ég svonaalltaf að afbyggjaromantíska sína á þennan tímaen menn er engir asnar á Íslandaá miðaldumfólk er ég nákvæmlega klartá miðaldumhöfukúpan er alveg að stóramenn er alveg að gáfa þér þáþað bara skiptir málihvernig ætla ég að gera sem bestog spila sem bestúr mínu lífi á þessum tímaog menn er hugsað um framhaldslifmenn er hugsað um menningarlegt auðmagnog svona það sem er einn uppblöðsem ég ákvaða uppbyggjilega í þvíEn þannig að vera einhverhörmungatíð?Jú, það eru þetta hörmungarþað eru tímabundarég myndi ekki segja að þetta sé samfelthörmungatíðanbílþað eru slæmhárþað eru hungusneðirog svo er náttúrulega drepsóttinog við erum að tala um tvostóra drepsóttar faraldraog þetta er eitthvað sem við Íslendingarnáttúrulega áttum grá eftir COVIDað eiga samfélögþau fá mjög mikið höggí kringum svona faraldraen þetta byrjar auðvitað mjög ákvæmtað svartudauði sem ervest að drepsótí langan tíma í Európaþann kemur ekkit í Íslandsþannig að við sleppumog í 50 ár sleppa Íslendingar við þettaen svo bara kemur hann að lokumog þá eru Íslendingar algjörlegaað ber skjálta þeir fyrir þessuSvo voru hungusnaður líkaJá, það er þakkvæmt líka gerstogþað sem maður veldi fyrir sér að því aðsko Íslendings sjóðser svona að verða til á þessum árumvið komum víða fráog við höfumÍrskir þrælar og norrænir höfðingjarog er á þessum tímahefur samfélagiðhræst saman eða er ennþáhérnasegjum að ég væri afkomandi í Ískir þrælaer staða mín önnur heldur enþín sem er afkomandií norskulega höfðingjaÉg held að sko á þessum tímasem búar hristið þetta samanÉg meina, ættartölur eru rosalega tilbúiná þessum tíma skoþað er engin díðina próf tilog það sem ég verði ansakasérstaklega á fjartalunum sem við sér búum að geraer landnámvægunarvið búum við ákveðan góðsöknarað landnáma sér samin snemmaí upphafi tóltaldar og það eru öll að réttog Ari Fróði hafi komið að henniog allt er þetta rétteins langt og þann að eren við höfum eigum ekki þá landnáma búkhún er horfinlandnámvægunar sem eru samdará miðjaldum eru þrjá árog þær eru allar samdar um það leitisem íslendingar eru að verða hluti af nú eru égog ég um til að segjaað deilum á þess tíma móti þaðþannig að til dæmis öllum landnámaríturum finnst mjög mikilvægtað skýra sína að þeir séu aðfornum góðarsmanna ættumþannig að þetta tengis barameð mjög beinum hættiaðal kröfum íslenskuvaldagsætarnar. Þegar hafið tilkall til valdaog þegar hafið líka tilkall til aðfara með ríkisvaldi þinn í nýjaog eru afgómiðndur landnásmannaþetta er gamal tilkallen menn hafa líka áhuga til þess keltniskumuppruna. Ég get ekki svonahögspók sem er einn af stórulandnámagerðunum, svo stærstafrá mýðeldum, að þarer til og með sem verður ekki að keltniskalandnásmenn. Þannig að menn er ekki endilegaá móti fjölbreytni.En það var kannski sjóðurni ekki komiðþarna samahátt og við upplifumþað núna. Já það er ekki þessi hugmyndumað norræntið að reyngermanst upprunu séu eitthvað mjög mikilvægur.En það voru kannski keltniskir höfðingarsem voru bara metnir og samaháttog norskir höfðingar.Nei sko, grunn hugmynd þeirravar að síðmynningin hefði borist úr östri.Að hún hefðikomið frá trójumönnumtil Rómar og þaðan færstog það er ein hugmynd aðbreytar, séuafkomundur trójumanna og svo íslendingarhafið þeir tengst íslendingum.Þannig að það er svona ákveðin hugmyndum svona færstlu upprunans.Þannig að ég myndi segja skoá mýðaldum að mjögfínt að vera afkomund í tyrkneskareinflinsinda sem eru auðvöktvið það sem eru í Europa núnaen það er aðra hugmyndirí gangi og við sjáum þettaí snorraðitu, formála snorraðituþegar við talum aðguðirnir sem er lítið ásem guðuga forföðurþeir hefðu komið fráLittlasjú sem er Tyrklandnútímanns. Þannig að það er svona allt önnurhugmynd, auðvökt erum viðsamt að upphefja sjálfasig og minn erum við mjög nákvæmarrættantunur, ég get ekki sem dæmi í högspókaað haugu reyku sig frá Adamsjálfu, þannig aðþað er svona ákveðin ræðsla viðað vita ekki hluti og þá erfyllt upp í eðunar meðjá, sko, maður segja, lærðum tilbúringiÞetta sumar var náttúrulegamikil umræða umfullveldi og ríkisvöldog sjálfsmynd íslýtingaþað er meira sem að maður talaðihérna við fólkumkostninguna við SPað því samfærði var margum aðkannski ákveðin fólkshvort alltaf segja já eða neivar eitthvað svona bara sjálfsmyndarskilningur okkar sem íslýtingaað því að mann gáttu að fara með sömu ræðunaum hérnabreyttan heim og örgismáleða efnahagsmál og flerasvo bara klauð og millið þessum nefnað fara í Efrúpsátti, þessum við ekki frá Efrúpsáttijá, já, þannig að mann fannstað þetta var vantægilega svonaumræðu um hennanhvað ræður þessum sjálfskylningi hvort að viðjá, já, það er auðvitað skoþað er auðvitað þessum þessi bók fjallar umað íslýtingar urður hluti afstarra samfélagiog ríkisvaldið sem var miklu starra en sjálftÍslander ekki alveg fóruna sjálfstæðiað einhver leiti, halda því að einhver leitiþannig að menn eru svonaþað má segja að íslenska höfðingastjettinvið gamla sátt maður að hafatríkt sér eitthvað sem við komum að kalla sæti við borðiðsvo við tökum svona nútíma klísurþeir hafa ákveðið ákveðinaf allten eiga síðureru norska ríkisvaldi líka mjög virtþannig að þetta er svona stöðugttogstreita allan þennan tímaog ég er að fjalla um 270 áratíjambili þessar bók og eitt af markmiðummínum er að sína fram að Íslander ekki eins á þessum tímaþað eru breytingar í gangi allan tímanauðvitað gerast þær hægar enn í nútímanumen það eru stöðugar breytingar áhvernig þetta ríkisvald á í samskiptumvið Íslendingaognýjiraðilags sem koma á málunniþess að það er englendingar fara að sykla til Íslandsognúruðskonungarnir sem eru líka danakonungarþeir eru bara í vandrað með þettaog þá er það einn af þessum konungumKristján Fyrstisem er fyrsti konungur hérnaaldenborgarættar sem við Íslendingar fekkum mjög velstjórnaði Íslandi mérinn 400 árað þegar hann kemst í valdaþá skiftir hannmjög mikið um stefnuí verslunmálumfyrst að leiði fyrir hann að gefa út leiðiþannig að hann eru raunin að fetasig átt af fríverslunenglendingar mega sykla hérna eða fá leiði frá mérekki frá sínum kongiannað sem hann gerirtil að sætta Íslendinga við þettaer að hverja sína eiginmenn til að sykla til Íslandog það eru þýsku kaupminnirsem voru mjög vinsalir á Íslandiaf því að þeir búðu svona upp áþeir þóttu hafa betri viðskipta hættien englendingarnirog þetta gerir hann í andstöðu viðbjörgunarkaupminnunaþeir vildu hafa allt eins og hafi verið áðurþannig að Kristján Pisti hugsatil þess að halda mínumtengslum á Íslandiþá get ég ekki stutt hennan hóp endalöstég þarf að gera eitthvað annaðí staðin, þannig að það breytistalltaf dýna mikinn í samskiptumlandsins ogþað sem við sjáum á þessum tíma er að það er miklu meiriþýsk áhrifog það er auðvitaðákveðin þátt að skilja Íslandsugunjaþví að Íslandi er svo lengi ádaltí menningalegu þýsku áhrifasvæðií gegnum Danmerkuþannig að kaupminn fara að sykla fráÞýskalandi ogfrægasta atvikið ívestluna deilum vegna englendingaþegar hýrstjóri konungsið drepinnBjörn Follefsson sem er nú einn af fáumÍslandingu sem enn vita hver erfrá 15 döld, þannig að eigi maðurÓla var ríkuog svona alls konarmerkarbókmyndirhafa verið skrifað um þetta fólkog þetta er svona fólk sem Íslandingarhafa dátin áhuga áog það sem mér finnst áhvert er aðkongurinn sem hann er að þjónahann er í raunin að taka upp nýja vestlunapolitíkað svona sætta sig viðsyklingar englendinga en það verðureinhver áreikstur á þessu tímambilisamtum áðurog þá hefst nýtt svona viðskipta stríðog englendingarverða svonaþetta svona upphafinnum nýgnunenglendinga á Íslandi sem er samt mjög langvinnþeir haldt alltaf áfram að komingaalla 17 döldina til dæmis þó ég sé ekki fjallum þaðen þettagefur konungi ákveði áhrif á allthann getur haft áhrif á þaðhver er í sókna á Íslandiog það erþeir held áfram að vegi þaðog þeir held áframþeir komi ekkien það var nönsilegt á þessum árumað stunda verstun í landienglendingar vildu þettaþeir vildu ekkiað öllum var ítlafískþannig að þeir eru að stunda verstunvegna þess að Íslandingarsætta sér betur viðað þeir séu þannig að veiða íslenska fyskiná sama tímaen Íslandingar hafðu ekki að geta þess að veiða fyskinen þeim í Íslandingar er á teinaringumog tólvaringumþað er sér að tólvmanna árabótumer svona mesta sem Íslandingar áða viðþannig að þeir Íslandingar stunda svona strandveðarsem eru þetta aftur komnar í tískuog englendingar eru svona nærog þeirog þannig að hér er að verða alltafgrundallar breyting sem mótar Íslandsugunamjög lengi eftir þettaen svonasók þjóðverðarþjóðverðar gerðu meir út á verslun en englendingarþannig að þeir eru meira að hugsa umsvona bynninis að höfða tilÍslandingaen svo verður ákveðin krísaþeir fara að koma sér upp bækistöðumþeir fara að verka fisk á Íslandiog þetta eru mestu erlendu afskiptinsem er að verða á þessu tíambiliog þá fyrir konungsvaldið að fá svona einhverja bakþangasvona við erum búin að opna á verslunþjóðverðaen hún er ekki endilega algjörlegaokkar forsendum og það vildu þeir ekkiog á þessu tíambilisvona við þróum til áttir fríverslunarþá er hinn fræði pýningstómursem er svona frekar vel þekkt fyrir bærisem haftur nota sér dæmium að hafa verið íslensk valdast jættsem að kallaði yfir okkur konunafrekar heldur um erlend valdpýningstómur snýst um fríverslunþað er að dana konungurinnsemur viðum fríverslun við englands konungog leifir verslunútlending á Íslandiþannig að hverfa konungarendanlega frá sinnistefnum verslunar einugunsem hafði auðvitað veriðorðin tóm fram að þessuen þeir hverfa frá hennibara formlega og þarna tekur viðrúmlega hundra ára tímibýrð það sem verslun á Íslandi er miklu frjálsariog þetta er sem þeir verið kallaðhamburgerar heldur landiðog það vex að kaupminn frá hamburgurer lang virkastýr í syklingunog konungar reyna margofta svona aðeins að draga úr frelsinuen það sem minn tekjaí pýningstómi er svona ákveði umað þetta valdi ekki samfélagsbreytingumog íslenskibændur höfðu ágjörðþví að útlendingar möndu ráða fólki vinnuþeir vildu það ekkiog þeir höfðu áhuga að lausa mennskuað menn möndu bara vinna við eitthvað annaðen búskapog pýningstómi snýst um að banna þetta allt samanog þá vitur það að maðurinnsem er skrifar fyrir dómumsem er hýrstjórin, Dyrrik Pýninghann í rauninni getur valla að hafa samin þennan textaþetta er algjörlega kröfuríslensku bændasétarinnarog þá komum við eða að þvíhvernig var íslensk samfélag 15.og það er heilmikið samhjálp ríkjandimeðan taka ábyrg hver og öðrummeðan annars svo það hungur snegum og svo leiðisí gegnum reppinaen þetta er alltaf forsendumyfirsétarinnarvið getum hugsað um Downton Abbeyþað er svonaDownton Abbey, svona góðsögnum velviljaen landeigandar sem er ekki saman fólkiðog eflaust hafa svo leiðis velviljaer landeigandur líka verið til á Íslandisem voru að hugsa um að fólken völdin eru auðvitað öll hjá þeim samtþannig að hugmyndíslenskari bændasétarinnarþegar pýningstofum eru gerður og síðarer svo að til þess að getaviðhaldið þessu kerfisvona samhjálp bændasamfélagsinsþá þurfi alltaf verið að gert áforsendum bændaog menn hafa ágjörðið í því aðlausa menn hvað gerir sig í illa árarjá þá eru þeir bara komnir áreppin og það er það sem við viljum ekkiþannig að hér er verið að varðveitaí raunni, þá má ég segjavarðveitsla samfélagsinsog af hverju hafa menn ágjörðiðjá til dæmis það var mikilfólksvækun, þá auðvitað geturmyndast ákveðin þrýstingur álaunahækun vinnufólksVið sáum náttúrulega afleðingunakannski miklu setna þegar vesturferðurbyrjuðu, þá eila brotnaðigamla kerfiðþað er það týningstómur áttið að viðhaldaJá, vesturferður myndur köpstþað var nýjumdöld, hún ætla bara að tortimeð þessu kerfi algjörlega sem sjálfusér helst fyrir lengiÞess vegna hafa mennsagt þessu að hvaðief hugmyndbændur hefði ekki stoppaðþjættbyrjismyndun viðsjóinhvað það hefði flýttframfrón Íslandsamfélags og flýtt því aðÍslandikari gætur sjálfurnýttmiðin í kringum landið ogtengst vestlunum inn í Evrópu og fleraJá, við erum í raun að tala um köpstaðmyndunog hún verður frekar seint á ÍslandiEn hefur hún gett orðið þarna?Mér finnst að ósynlótt hún hefur orðiðbeininni þarna, en kannski fyrirengu tíman fyriren á míðuldumþá er það köpstað, það er konganirsem stopnað köpstaðiþað er yfirvaldi sem stopnarköpstaði og gefur þau um leifiog er vendar í vestlunastjættarinnarog það verður að segjasteins og það er að yfirvaldi á Íslandi höfðien það er einhvern áhuga þessuþannig að vissur bændasittin hafði þetta einhvern áhuga þvíhún voru á móti samfélagsbreytingumen yfirvaldin höfði það ekki heldurþannig að maður hefði að segjajújú, andstafa bænda viðköpstaði vinur algjörlega gegn þessuen líka áhuga leysi yfirvaldaá því að koma á fóteinhverju innlendri vestlunastjættog það maður verður að segjahvað kemur undanyfirvöld finna bændur hafa engan áhuga þessuog eru bara móti þessuog bændur yfirvöld auðra þeim ekkert neittog eru maður að hafa í hugapíning, samþykir píningstómhann lítur ekki svo á að þessiótti við samfélagsbreytingarsem sjá þarsé á einhvern náttu stemt gegn konusvaldurþað er meira stemt gegn hún með erlendu köpmanumþannig að ég myndi segja að sumuleitibíningstómur eru auðvitað tákgræntfyrir ákveðin afstöðuen ég vil ekki meinaað hann sjálfur hafi stjórná því hvað gerðisten hann auðvitað sínir í hvað farfi í Íslands samfélager á þessum tímaog verður áhrif að mikill vegnaþess að Íslands samfélag breytir aldreium þessa stefnuþess að þeir sem höfðu tækifæri til að breytiþess að 17. og 18. völdþeir gera það ekkiþeir halda fast í þess að stefnuhér nefndi að hanngóðsókn sjálfstæðispartunarsem er það að okkur farnaðist vel þegar við ríðum okkur sjálfsvo þegar við mistum völdin frá okkurþá tók viðmeðaldir á Íslandisem að ná eiginlega frambara til tímabiliþað eru þetta þannigað allt átöku á þessum tímurer túrku sem Íslandingar gegn útlendingumog mér finnst að við erumÍslandiÞað bæði Íslandingar hafðu meiri völdÞeir hafðu heilmikil áhrifÍverlegt eru Íslandingar að berjast við aðra ÍslandingarÞeir eru að keppa um völdinÞeir eru að keppa um áhrifStundum eru þeir að berjast viðErlenda valdsmennÉg ekki tekið sem dæmið hennan PíningÞað er gott dæmið þá sem ég ræðaldi bókinniPíning var í mikill í samkefni viðÍslenska manns, ég heit Þorlefur BjörsssonSónur Björshyrstjóra sem hafði veriðDreppin og ÓlavarÞorlefur á marga stuðningsmennSem vilja hansi hyrstjóriPíning er fullt úrÍ nýst tíma, hann er svona danskurHöfusmaður sem er svona baraMaður sem stundar sjóránGekkn englendingum og ofinn um konungÞannig að það er svona eins og Francis DrakeSíns tíma, hann er hann aðOgDanakonungar fara í æg meira mæliAð trista svona mönnuÞannig að þegarKongurinn velur píningÞá er þaðBóðberi nýst tímaEn líka tilvörunHann að kalla það og bá það á sinn fundEn Þorlefur mætti ekkiÞannig að þarna verður þátt að skilEn íslendingar halda áframÞannig að það er píning lestÞá byggjaður um íslenskan hyrstjóra afturOg af ætt sem er búin að sanna sigÞannig að það er þessi haksmun að gæslaOg að endanumFara þessi dansku sólisfóringarAuðvitað breyta íslensku samfélagiOg bókin endar á þvíÞegar völdMiðstjórnarvaldins fara aukastOg syðbreytingin á ÍslandiÞar sé að þegar við verðum lútersHún kemur að veru leitað ofanÞó að sumir íslendingar hafi líka viljað þettaOg þetta eru svona hæringar sem bæðiKoma frá fólki svona ungumKlerkumEn líka bara frá konungiSem vill stjórna sínu landiOg með syðbreytingunniÞá breytist maðurSendir konungur herskip til ÍslandsTvísvarÞetta gáttu lúters konungar ekki gertÁ þrettundöldÞetta getur danið að konungar gert á sexundöldOg í kjölfarið eru íslendingar til og misAlgjörlega afvopnaðurOg það er nú eitt sem ég ræði þessari bókÞað er að íslendingar er alltaf að drepa hvern annanÁ fjórtund og fymtundöldOg þeir útklega málum sem vopnumOg þegar menn lenda í mandrápumEn þessum tíma þá fara þeir bara að funda konungsOg eru fyrirgefiðÍðrast eru fyrirgefiðOg fá svo bara að gefa fyrir sístlu og eftirVið erum að horfa upp á samfélagÞað sem opbeldi er takmarkaðMeð tilkomur ríkisvaldsEn það er ekki horfiðEn eftir syðbreytinguna og átökin þarOg opbeldiðÞá eru íslendingar mestu leitiAfvopnaðurÞað var bara jástralíuEftir eitthvað svona skótpartagiSkóla þá var bara innkalluðVopnurík af ÍslandiÞað var innkalluðÞað var bara frækt dæmiðAf bissunum sem láði þarnaÍ gríð og ergÍslenska valdarsynni var ekki trífin aðeinsOg það er maður hétt Magnús JónssonKallar Magnús PrúðiSem dæmdi svokallan vopnadómOg vildi skilda alla til að bera vopnEn hann er bara að berja skegnYngur sem er búið að veraOg þá breytis Íslens samfélagÞá hefur ríkisvaldiðSterkara kúanaraflEf maður hugsa um að ríkisvaldiðÞessi einhverjur í þetta kú að borgarnaÞá eru tög ríkisvaldiðTil þess miklu sterkariÁ 1716. og 17. heldurÞegar það hefur veriðÞað því að það var kallin vopnumKallar Ljóman var bara eins og bandarísk stjórnmálaUmræðað að dagsinsRétt borgarna til þess að vera með vopnOg verja sig fyrir óriallótu ríkisvaldiÞað eru rétt vegna þess að ríkisvaldaÞessum tíma er LámarsríkiÞannig að sko þessi umræð umSvona milísjö frjálsaborgaHún verður til í LámarsríkisUmkverfiÞví að ríkisvaldið er ekki aðGera það fyrir borgarna sem ríkisvaldiðGerir núadöfumÞað er að segja jafnakjörinSjáauðum, karadælurRíkisvaldiðÁ Íslandi núadöfumSinnir alls konar hlutum semEngan hefur dótt í því hug á 16. heldAð það myndi geraOg það eru frekar engaðlar og stopnariSem gera þaðOg það er enginn krafa á ríkisvaldiðAð það geri þaðÞannig að sko að sumuleiti erSvona ríkisvaldið auðvitað meiraGerir mynda fyrir borgarnaÞeir hafa myndi ástæðu til að stiðjaSvoleiðis ríkisvaldÞeir þurfa meira að hugsa um að verja sigGakvært íÞú endar á tímabilið þar semHefur verið út frá góðsHérna sjálfstæðisbarátunarLetið á semNæstuði jæfnstórt áfallÞað erHérnaKonungur næri undir sig auð kirkjunarJón ArarssonHann er í svona vitund íslitiSjálfstæðisbarátunHéttjaÞað er saga sem þarf algjörlega að endurskrifaÞessi biskupar eru mjög valdamiklirOg þeir eru mjögÉg myndi segja að völdkirkjunar eru bara aukastStöðut aukastOg jafnvel svona skýrustu dæminSem við höfumÞað er mjögVið höfum óanægjur kirkjunarOg ég tek sem dæmi í þessari bókHann er svo kallar Leitharholmsgrá1513Það sem minn er að mótmalaEftir svo kirkjunar í jarðirHauðingarnir voru ekkert sammál um þettaÞetta er bara hluti hauðingarSem stendur að þessuOg í kjölfari verða bara biskuparnirEnnþá öllurinn áðurOg þetta er þessu líkurileg með því að biskuparnir verða hýrstjórarÞað var þegar það var borgarastyrjöldÍ DanmörkuAð þá koma þrýr kandidarTil að stjórna ÍslandiOg allfengi ákveða að það er að vera biskuparnirÞannig að þeirÁhrif þeir á veraldlega valdstjórnHáða sjaldan verið meiriEn þetta endar með óskubumAð þegar konungur vilHerða tökin á landsjórninniÞá standa biskuparnir á móti þvíOg eru syrðaðirEn svo kannski mátti búast viðJónarJónar Arason reyndi lengiAð leiða þetta hjá sérHann hefst handa gegn konungsvaldunumÞannig að hann helt aðLúttir var í bólaLóftbólaOg mótmannundur var að missa tökinOg hans bandamadur var keisariHins heilaga Rómvörska ríkisÞískanhans keisariÞað er staðgengi til ESB í dagÞað er heilaga Rómvörska ríki á 16. öldOg það var í sóknGegn mótmannundumÞarna á 16. öldOg Jónar Arason held nú að það er tækja farið komiðOg hann misreiknaði það baraEn það sem ég benda á í bókinniEr að þegar hyrstjóra ráðastGegn augmundi biskupi1589Og þeir taka við eða klösturÞá eru þeir bara drefnirOg íslendingar sem heldTaka afstöðu meðGegn þessum útlöndu hyrstjóruÞegar Jónar Arason reynir það samaTíu árum síðar þá stendur í rauninu engin með honumHann er bara gegn öllum hinnÞannig að þessum áratugÞessum áratug sem hafiði breystÞá höfði íslenska höfðingistinn áttað sig á þvíAð jafnvel þóð hefði tekistMjög árangus ríkum hætti að veitaFuttru um konungsfælsins viðnámÞannig að í kringum tökur klösturnaÞá myndi það ekki enda sig lengarÞeir veði aðUpp til hópa áKonungin frekarinn biskupinJónar Arason var kannski íhjaltsmæði frekar heldurHann er algjörlega íhjaltsmæðinHann vil bara vegRómvers katholsku kirkunarSemHann er raunin í afturhaldsmæðurHann heldur að það sem hefði sjægt að snúa viðLútersÞróunin í áttaðMeiri af lúterskuLútersku í ríkiskirkjuÞað sem var aðdraftur afLútersku kirkunarÍ augum ráðamanna er aðKonungur verði þjóðhauðingi sem enn þá erÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afÞað sem var aðdraftur afkannski yfir höggasækja, ég er til að mynda að nefna í konurég mynda að ég nefniþetta ímsal konur í sér bók sem voru miklu meirií pólitískir gerinduren menn hefðu kannski séð fyrir sérog þrátt fyrir það að hafaengin formleg völdþannig að sko það er alltaftækist. Það að hvernig hafði ekkieitt, hvað verið, öðvitaðihöfðingett, öðvitaði höfðingettþað er eiginlega hérta líkið samanstöðu, hvernig það er í lástéttog mér geta haft það mikiðá móti sér að minn eigaengin, enga möguleika á völden það sem ég vildi segja er að kyniðútlokkar fólk ekki algjörlegaen auðvitað byrja þærallt sem þær gera er út frá erfiðariuppháspunkti heldur en kallanirá saman tíma. Eða síður náðarstundum að hafa áhrifog ég vil reyna að draga það framþví það kemur mikið að fólki við sögum í þessari bókað pólitískir gerundurvoru margskonarþað voru ekki bara einhverjur örfáðureinstaklingarog ég held að í mínum bókumsé ég að skrifa daldið gegn ákveðinuhefð sem var í gömlu félagsögunniog ég ætla bara að vísi það sem var sagt umBrodell sem var frábær sakfræðingursem var að semja fyrir80 árum en hann fekk þessuum sögn í húsi Brodellsem eru margar vistarveruren það er ekkit fólkiðiþannig að einstaklingurinn kvarftaldi úr þessari söguog mér finnst alltaf mikiðað hafa einstaklinga inn í sögunnisem byggur viðalls konar aðstæðurog náða spíl úr þeim spílumsem þeir fengurÞannig að þú veld að einstaklingur hafi árif á sinn samtímaað við lefum ekkií nöyðhyggju þar sem við erumskilgetið aðkvæmi sögunarNei, sko, auðvitað eruöll sem eru miklu sterkar en okkureinstaklingur að verkiog fólk fæðist í einhverjar aðstæðursem það getur ekki breyttEn einstaklega ekki geta ítt áframeinhverjum trend sem að erJá, það er gaman líka að sjá fólk vinna úr aðstæðumÞað verður brú eða dýr fyrir einhverjar breytikarJá, og reyna að hámarka sína áhrifÞú veist, menn erukomnið í einhverjan stöðu og reyna að hámarkasína áhrif innan þeirra stöðuÞú veit ekki búin að ákvæða að halda áframÞú ætlar að býða eftir í að fólk ringiog spyrja hvað gerir svoJá, ég veit ekki hvort ég held áfram með þettaÞað þarf eiginlega að fara með þess að söguallavega að Jóni SigurssonJá, já, Jón Sigursson kemur nú við söguÞannig að þess að sögu skoðan hanser mjög áhrif að vera mikilÞannig að mér fannst rétt að gera alltaf grein fyrir hans afstöðuEnég er aldrei knúin að þeirri hugmyndað það þurfi fleiri bækurum ÍslandsögurHún hefur ekki verið sögð og það þarf í rauninniað segja hennar mjög oftOg við búum við aldrei aðrar aðstæðar á Íslandien til mjög víða elvindi það sem er baraSagan er bara uppfærað á dýjar og frestiÞað er mér að hafa jæfnvel teimiá opimberum styrk sem gerir þettaÉg er ekki að gera það hérÉg þarf ekki að vera að skrifa þessa bókút á mínu starfisem profesor við HafskólanÞað var miklu betri fyrir mig að skrifa barafræðikarinnar sem fimm manns lesaÞað myndi borga sér miklu meðÞað er miklu meðanlut líka í norðum úrlagsýslu1874-1879Ég geti örgræða lagt margt gott tilmáluna þar en ég líka hugsunmaður verður á einhvern hátt reyna að tala viðstarri hópOg þú ert að skrifa þessa bókeila fyrir bara að læsa í sluttingu?Já, sumuleitiFyrsta lægi er ég náttúrulega að skrifa þettafyrir aðra sakfrænga. Þeir þurfa að vitahvað gerist á 14.5. Ég er líka að skrifahann við söguáhaumun sem ég hef hittmjög marga í námskeiðumog í ofnbyrjum fyrirlesturumog það er heilmikið söguáhi á Íslandihann er meiri meðal eldra fólksem yngra. Þannig að ég er auðvitað líkaþriðihópurinn sem ég er að skrifafyrir er yngra fólk sem ég finnstað þurfa að kynna sér sögunameira og þannig að ég ersvona ákveðin bóðandi hér. Ég er aðrétta fram þessa bók tilyngri kynslun og bjóðinni aðkynna Íslandsfjöðinni. Vita meiraum Íslandsfjöðinni.Sværið, takk fyrir að skrifa þessa bók.Já, takk sem leiðis.Við ætlum að halda þið náfram við rauðarborðiðað reyna að skilja söguna og samfélagiðog heiminn og okkur sjálf.Næsti kapur eftir augnulik.Góðir fjölmiðlareru mikilvægurpartur af því súrefnisem sérkvært samfélagþarf á að halda.En góðirfjölmiðlar þurfu ekki endilegað vera hlutlausiren þeir verðaað vera sjálfstæðir.Alveg eins og góðirháskólar og tröstir domstólarþurfa að verasjálfstæðir.Þeir þurfa aðþjóna fólkinuekki valdinu.Ég heiti ÞorvaldurGílvarsson og égstið samstöðina.Við ætlum aðenda þáttin í kvölda á umræðuum músík.Þið er kannski kannist við JónStefánsson. Hann var kóstjóriog organisti íLangholmskirkju og ég held aðmegi segja að hann hefði sett mikið markaá tónlistarlíf hér áratögun saman.Það er viðbyrðurframöndan í næstu viku. Tónleikarhonum til heiðursog þessu tengist líkastyrtar sjóðurþar sem efnileg ungmennigeta notiðyngkomitónleikanavæntalaog það eru komin hérna tveirkóstjórar til þess aðræða þennan mannJón Stefánsson úrmjósveit. Það er MagnúsRagnarsson og sunnaKarin Einarstóttir. Verðið velkomin.Takk fyrir.Jæja, hvað segiði hérnaað við byrjum ásvona arleifð Jón Stefánssonareins og ég nefndií yngangunum. Er þettageitna af jöfurunumbara í íslenskri músíksu?Jú, hann ger alveg rosa mikið fyrir íslenskt tónlistarlífsko. Það voru nokkur þessi kynslameð Þorger Ingóls og Garðar Kortesog fleirum þessum aðdrefiðdrefið þetta uppog gerði alveg greinlega muná íslensku tónlistarlífiog sérstaklega á kórsöngog hann var mikið til L10og ég kynntist hannu sjálfursöngi í kórhjónumbyrjað þegar það var 19. áraog hinn var alveg bara, hann var alltafspenntu fyrir verkefnum og hann gæti ekki sofiðástriðið maðurog fannst þetta alvegelskaði bæði þettaog hann var baraRobert Abraham sem var sögmjölastjórihann sjang hæðiJón sko til aðhlöypi í skærði sem, í aflýsingu semorganistiði í langkóldsöfniði1960 eitthvaðog hannbara held í 16. ára16. ára skoog svo er kymurljós aðorganistið sem þarf bara að fara fráHelgi sem var þáog þá er bara náði Jón út á tóní mýfaseit sko og svo er þetta bara erstu til að verabara fastraðan organistiðivið þessa són skoog hann breytifyrirkomið lægin en hannbyggir upp hennan flottakór með tímanumsem tegst svo á við þessimiklu stikki þegar hann fór svo útlíkaað læra í Ískilandi og Österrikiog kynnistymsu þarog það sem að kynnist þessum verkumeftir bakk til að meðasvo fer hann smátt og smátt að gera þettaað flytja þessu stóru verkef svo Jónog Hámálmessun og Jólóri Tórunog Mattiðsabassinu og svo Kantutureftir bakk til að meðaog svo líkafyrir hann líka alltaf samhliðaað vinnameð barna kórum og þessu þarog vera að vinna sem tónmöndakenarien fyrir svo að stopna þennankórskóla í Langhaldskirkjuí gringum 1990og það þráast upp í þaðað þá verður bráðilega tilgrætúvelikórinog svo fyrir hann að búa tilyngri hópaþannig að það var grætúvelikórinfyrir svona úlingaog svo aðeinsgrætúveli fútturfyrir það sem er að fara í grætúvelikórinog svo var þessi kórskóluog núna heiti þessi að hópurog grætúveli lípirisem er fyrir börnog svo var það líka að tekið uppað kænsla fyrirkóra fyrir lítluböðninnfrá því að það þryggja færöraþannig að við erum meðallveg Jóns er ennþáí kirkina sem er þessi kórtrappaalveg núna frá smábyrnumog alveg upp í bara fullarðan kórymmiðog svo stopnur þaugrætúveli nóbíliog ég held að við veinum því að það var stóraárgangur úr grætúvelikórin sem var að hættaþær voru orðnar komnar á aldurog hérnavoru að koma heim úr einhverju vilhefnarferð og bara hann vildi ekkiþar vildi ekki hættaþannig að það stopnur þau grætúveli nóbílifyrir eldriþað var árið 2000 skojá, það var 2000hann var alvegvann ábyggjulega200% vinnur skoþað var bara hans hestar og hérnaog reykt kjött og hérnaog þessi kórar, þetta tónlið skohann og Ólu Kólbrúneftirlefandi kona hans, þau eignuðist ekki bötog ymmið, ég held að þetta sé að hafa réttsko að þetta er bara 200% vinnabara 24x7bara allan tímanaf því að verkinn eru slíkog ég held líka að hann hafi nótið þess aðÓlu Kólbrún náttúrulega þessieinu okkar stórkoslega þetta söngkona sem hefur stíðið framað þau tvo sem pareinhvern veginn hún hefur kynnt fyrir húná hvern að tegjum þetta tónlistþau fara bæðið saman út sem var ekkert algengtað hún gerði það á þessum tímaer það nokkuð, þau voruð ekki svonabara í hópi hérna fyrriþannig síðanog svo voru hún alltaf, hún ásandgarðirKortis Mikild Frumgaðil í óperulífinuog Jón kom líka heilmikið inn í þaðog snutum með koruna og spilaog þetta varmjög gott teimiog líka svolítið þessi sérstæðaí kórskólan maður vera meðsöngkennslu og rattfjálfunfyrir hvert og eitt barnog nú eru ótelegaðandi baraokkar fremstu söngur að margiða að hafakomið með þetta úr korstarfi í langhóttkirkjaog þessi ástriða sem hún nefnirþað skoég geti aðeins sagt ykkurhvernig hann hegðaði sér á heimavelliþeir náttúrulega voru freyndurjá, freyndurog það er bara70-80 metrar á milli húsan okkarþar sem við vörnumstu upp skoí vógumog hvernig hann skonáttúrulegafélagslindhann og Óla skoog hann líti við, komið í heimsóknog alltaf þegar hann talaðimúsík þá baraskeina á hannþað er alltaf verið að grýpa í orgelog það er alltaf verið að búa þetta í gengbara fólk kemur saman og því ekki að syngjaog það er allt þaðþað er kvartning sem aðeins og ég lærði á piano og hann heyriði í mérog hérna kvartiminntil þess að halda áfram og kendi mér eitthvaðog saði eitthvað fallegtog þá sem hann að þú veist bara hérnavar komið fyrirmyndan í fjölskyldunin til þess að halda áframen ástriðaner mitt að þú nefndir hann að skoþað er alltaf glóð í augumþað er alltaf sko þessiþessi gríðalegi áhiá að bara allt umhverfiðverðið í syngjandi og fljótandi í musikég byrjaði að næsta1994 því að ég var 90 áraí kórnumog hérna þetta var þáKóla Ángarskjörgi var þá svona stór kórsvona um 60 mannsþannig breytti núna Jónbreytti hann um 2008 yfir í svona kammerkórþað sem er meirasönglært fólk núnaen svo er ég tók við2006 þá tók ég viðFilamóniðni sem er svona stór áhamanakórog hvernig JónrakKóla Ángarskjörgi var það fyrir mitt míntil að byrja með hérnahvernig fyrirkomulega ég varað fara að við leiti í æfengu búri að taka svona stór verkvið að við og hafa líka svonafjölbrytt lagarvalsko þannig að hérnasöngalvi ímislegt bæðisvona jazzkent og svonasvona spirituálsvona bandaríska tónlistog ímislegtsko hérna og svo barabarokk og endurisnatónlist og romantísk ognútíma tónlistþannig að það var svonainspirasjón skohjá mér og svo fór tilmönd að fóra út í Gautaborgog það var svona ekki kammerkórog það var svo fyrir mitt mín hvernig sátthvort stjórnir rækð þann kór hvernig ég er ekki svoég er ekki svo kammerkóraalltaf verður eitthvað svonaeitthvað svona kefiðahvernig maður lærir þessar hlutien þú sinna að þú náður ekki kynastNei, ég hýtti hann aldreiNei, hýttist hann ekkien hérnaen svona áhrifan hann serusamt einhvern veginn enn þáallt umkring í langoðýrkuog það bara kemur svonaoft svona koma svona skemmtileg momentþegar maður er að genna eitthvað lag og þá réttur ykkur upp höndog segir, byrju, hérnaJónsi letur okkur alltaf sem geta svonaeða stoppa þess að það komuog stundum er að það skokemur það frá kannskiannar eða þriðu kynstlu sem aðþau krakkanir hafa ekki heldurverið í korja Jónsaen þau hafa heldur þetta sungiðaf þeim sem voru aldreiog þetta lifur svona ennþábara rauðan skúf í peysuað koma svona momentþannig aðþað er svolítiðundarlegt sundum að vera meðeinhvern veginn þessa arlið hansí höndunumog maður vil vera virðingu fyrir þvíen skrítir líka að gera það því að ég hef kynntist honum ekkiJá, ég skilðien áður en við förum í kannskiaðra umræðuvar hannMagnúsvar hann stolturvar hann hissa á þvíhvað músikinnvarmikilvæg mývetningumog var hann hissa á þvíhver margir mývetningarsyngja fjórratað ég segi nú ekki að þeir fæðistmeð gáðana en eru einhvern veginnsvona frekarfljótt þjálfaðir upp í þvíog leggja upp úr þvíhvernig veitir hann sjálfurJá, Jónsson var á tíma lögst komið mývetningurþað vissuði allirog hann smita, hann náttúrulega sagði margar sögurog ímsarsögur af, var ekki, Stínahann valdast ekkur að sögja ekkur Stínuog sem það fengur bara að heyraStína Grænaá koræfingumog svo leta hann okkur syngjaeins og litlu Stínuog hennar við elefætti við hennar fundarog svonaog ég myndi þetta sem að týðkæðist þarþannig að þetta varþað þingerska lofthefur barafleittunum tölur verið áframVið gerum alltaf nýfalt húraþegar við fannum að syngja ammarsengu inn í korskórunumog krakkarnir spyrjaaf hverju gerum við nýfalt húraþað er svo leiðis í mýfansveitallavega gerum við umsegðaég er barasko hann fellur fráfyrir aldur framfyrir tíu árajáþjóðinu harmdöðiog ekki síst þeim semeins og þérsem vinnur með honumog þú áttur það á mikilvægi starfsansvaltþað manni fannst að nætti svo mikið eftiren það eru svona stónleikarí næstu vikuog svo er þessi styrtarsjóðursem hefur stopnaðurog er það ekki rétt skiljihjá mér að ungirungdöfnlegt fólk geti sót umstyrtarsjóðurstyrtarsjóður var stopnaðurmetafólúkálprunumog fjölu um skoen það árið sem hann dótil minningasögurum Jón Steffanssonog það erútlutaða nokkrar fristiog hérnanei það er held ég ekki þetta sækjumen það er þetta mæla meðég hef einmitt gerðað sínu tímaen ég mældi mig þessitilnefnaog það er ungd fólkí háskólaþetta er ekki bara söngurþetta eru nokkriþetta eru nokkriþetta eru nokkriþetta eru nokkriþannig að hann er sem segi búin að veraí gangi í tíjár og hafa verið útlutaðhún núna á þessum tónlugumí næstu viku, miðugundagin16. septembersegir emir einmitt viksladagur kirkunarvil hann bara hafa ókipið sinnog búið upp á kaffa og glenur og kalfett í hljenusyngja nokkur lög sembæði við telljum svonaallavega eins og ég valdi þetta lögsem að Kórun Rángarskjöklari syngja er eitthvað lög sem ég tengdivið Jónog svo allveg líka bjóði upp aðfólk getur komið að sungimeð okkur ef það kanneins og Hallalujakorin og Logosisteftir brugnir og Littlustínu og Veli Mættivina fundar, það getur fólk bara komið uppog fengið nótur á stánum og sungiðeða svo margur, þetta margir líka bruta á bókarog svo er þessi frábæriKórgratur og Nobili sem að Jón stafnaðiárið 2000, allveg líka syngjaen þetta stjórn sunnu sem er þessi korræðilega frábærifarmi, það er líka að gera þaðog það var svo einin sem kunni lægiðog það var smá skellur, ég held aðþetta væri bara pegtasta lag í ÍslandsHvað var það að dróna þetta upp?Ég veit það ekkiEn við erum alltaf gaman að segjafrá því að við erum að æfenda núna áímsi sem er að syngja Difficility Skiftegjum 1og við erum með nóturen við syngjum ekki sangkvæmt nótunum, við syngjum sangkvæmt hefðþað var alveg eins sem aðbyrja í kórnum okkur en dæna sem baraþið syngjum alveg því auðvitað nótundastunduþegar það er svona punktir að þá syngjum ég jafn nóturog það er jafn nótur og þá syngjum ég punktir aðþannig að þannig að það er sér baraég veit ekkiþað er ekki það okkur að gera með þetta svonaþetta er bara eitthvað hefðen svona eru þetta að skoEn þetta er svona, það eru til saman svonastaðbundin lög sem að erusem allir þekkja einhverju hér aðein eruekkit endilega kunnannars það erNei, nei, nei, neiLita Stína er ekki fyrir vestan skoNei, nei, ég syngur náttúrulega vestanog þú syngur hérnasyngur með afi minn og amma minnen ég syng afi minn og amma minnþá það er það, það verður svolítið bara þannigJá, ég syng líka umbarasa, einhvern veginn öðruvísiJá, já, jáOg hérna, ég sko einhversta COVIDnú eru við með aðra hreifingar á ÍsafeyriJá, já, akkuratNei, ég fyrir ekki, jú, upp á stól, jáog já, og svo minni fjölskyldursyngi við strólunaog alls konar lög sem aðhérna, maðurinn minn sem eru reykakannast ekki náttúrulega, hann segir alltafþið getur alltaf að syngja svo skrítinuEn ég er búin að læra Lita Stínu núnaeftir nýja ári langarskirkjuþannig að, hérna, mér þykir mjög mætt um hanaVel er mætt til vina fundarÞetta er náttúrulegasvolítið svona ásamtblæs og sérstu sveitin mínþjóðsöngum í viðningaog ég efa það ekki að ég gæðirvar rétt að ég bæði reykjaliða réttog sunnanvass í mjög sveitog þar hefur verið sungiðvel er mætt til vina fundarÞað er lag sem að hérna fær tárenntil þess að renna neður kynnar, mjög viðningaHaldið þið að svo farií næstu viku?Já, fólk þar að bara kymur upp og syngum með okkurog svo náttúrulega láta tenorinnað ljósa í skínaá kunnum staðÉg hef aldreihertið þetta lagaður fyrir að ég sungií Lángöldskirkju fyrir 30 árumog hérnahún er kynast ímsuog svo náttúrulega er þetta líkaþetta er líka vikslendagurhérna á Lángöldskirkjuog það var jónið mjög mikið vettað fá gott sönghúsog það er það, þetta er eitt bestasönghús á Íslandiog þarna leitað líka að byggja alvegfrábært orkilog þetta er þettaþetta er eitt besta hefnað orkilá Íslandi, ef ekki bara á Norðurlundunumþað er svona barok orkilspila bakk á þetta orkilog það er bara æðislegtog kannski var til svona viðni því að það fylgduðþá fleiri góð orkil, er það ekki?Jú, það er skemmtilega orkilfloraþað var rosalega hefna að hafa líkasér orkil smið á Íslandiað Byrkun Tómasson sem byggja mörgfrábært orkilEn því sem þess að deiliðá millikar kórumKólangarskirkjuJá, ég er bara með Kólangarskirkjusvo reyndar er fílamóninu líka að æfa þetta kirkjunniJá, og ég stýri Gratulunóbuliog Gratul Kórnumog svo núna tveimurbarna hópusis Gratulufúturi og Gratulalíperiog svo eru við með líkatværti viðbóttar sem stýraGrútakórnum, Sara, Gríms og SvavaJá, og svo er alltaf líka með rattjálfaranúna, þetta er margirbygg dagadóttirþannig að þetta hef alltaf veriðnokkrið, sko, hérna, kvösturþetta er, hérna, Jónsi var líkaJónsi var að sína tíma með GratulukórnKólangarskirkju og Gratulunóbulien, hérnasvo hefur þetta delstdrefst öðruvísi, skoog bara, minnst mann, þetta erfyrir ári til ári, sko, hverjir eru, skoþetta hefur veriðsama fólk alltaf lengi núna, það er mjög gott, skoEn svona, hvernig finnst þetta gangaað laða börnungt fólkinn í kórastarfþví að, hérna, mörg okkarhafa ágjöru því aðvið höfum lokað okkur umofinn í okkar eiginstafræna heimiog svona þetta að fara útog opna sig og syngja og tengjastþetta sé svona langsóttari hugmyndí dag heldur en fyrir á tímunJá, mögulega, ég, skoþað gengur alltaf mjög velí grútakornum, þau koma allveg barafjóru, fjóru, fjóru, sex áraþað er bara byrlisti og alltaf fulltog svo kemurog það er náttúrulega fólksem að ræða þvíen svo kemur svonasamkefni verið aðratómstendur, ég held að það sé svonakannski það sem við erum aðdíla við núnaað það er svo margt í bóðiþað eru margar íþvortir og margtsem verða berðastum sama tíman, frístunda tímaþannig að þar sem að kórastarfer ekki bóðið á skólatíma, þar er maðurí þessu, sko, þannig að það hefurgengið vel hjá okkur, það er mjög smöndið eftirárgöngum, hvað eru margir og svo kannski kemureinhver og tegur svo fimm vini á næstuauðvitað og þá, það er allt í unniþá er gamanþannig að það er snýst líka mikið um þaðþetta er bara, hérna, það er gaman að komaog syngja og það er gaman að eignast viniog vera með vinsinn og ég held að sémjög mikilvægt ífyrir þessa kynst og baraþað er svona smá, hvað sé maður, ríkjandieinstaklingishekja að stöndumog þessi samanburðin eins og samfélagsmilumog svo leiðis að koma, eins og fyrir úlingarnaog ungmennin, að koma inn ogtelera hópi og vera barahlut af hildinni og þitt áleitog þinn röðskipti málibúið til fegurðinna félagslega og samanþað er líka alveg svakaritt lífí langarskirkja sem að fólk tekja þettaþetta er svona kirkja sem er með mikið að kórumsíðast hefur þetta voru með sko 12 kóraá einhverju viku og það er líkaá þessum tónlengum er kór sem heitir goða grannarsem að ímsins sem voruer í þeim kór voru, ekkert allirímsins sem voru er í þeim kór voruí kór langarskirkja sínu tímaen eins og með þessu kórtreppu okkar bara frástreykja ferðar og upp í bara uppurþað erhérna mikið lífisem ofthérna fyrir upp og niðurþannig að sumur kórumgengur svaka vel og svo alltég vil þetta ykkur einn kór sem er ykkur lagakkur á þetta ári, svo bara breytist þaðkannski næsta ár, hérnavið þurfum alltaf að vera svona, hverju haustier við svona alltaf svona bara pælegagetur þú fært þetta aldrei spil þarna tileða þess aðeimingu eða eitthvaðen það, þetta blessast allthérna ogog arflegaJóns lífi er þannig aðþessa kyrkja er þekkt fyrir mikiðþetta er syngjandi kyrkja, þetta er slagur kyrkjunaog greið mikið á þvíég mitt í messunum að þá eru allirþessi kóra sem skiptast á að syngja, þannig að það er ekkiómikið messu álag, enfyrir mikið þá er allt mjög flotttónist ykkur í messuEn það væri svona gaman að segja á fleiridrengiog ekki síst bara í ljósi, þjóðfröðsumer að við hefum vand að drengjaað hérnaþú hefur haft drengi í þínu kóraJá, við hefum haft drengisvonauppi kannski10-12 tólvaraþá er þeir oftarnir kannskieinir straugurinn eftirí hópnu með auksvallisog stundumég veit, það var endar öðruþessi kannski fyrir mínu tíðþau veit, þá voru einhverju straugur sem voru áfram íkratalur kórasem voru aldrei margir í einuEn svo er drengjarkorinnalltaf eitt starfandidrengjurreikjaukuræður í haldingskirkjuog stundum hefur við barabendið með að fara þangaðef þeir eru að detta útog það er líka baraauðvísi félagslega að fara í hópþað sem eru fleri straugarog ég var með þetta að fundi núnaí Oslo meðalNorröndan Kostjóraog þá var einn sem vildi meinahenni þótti betra að sem aldrei bara að kynja að skiptaog það væri betra að hafa bara straugana sérog stelpuna sérá bara útað einhverju dýnamíken straugar eru velkomni til okkarog það er að fullta straugumí einhverju hópunumvið sáum hérna að því að ég mann í sumarþá varstu með einhverjakóra syngjandifrá Skandinavíu, Norriþar voru alveg straugar og stelpursaman í kórnumog hérnaog maður saknar þess svolítið hérer hérnaeru múturnarstóra fyrirstaðan?það er ekkisko ég held að þetta er fyrst og fremst félagslegtþetta er hérnaég er ekki nefnilega gerðið býjaritt gerðið mér þaðþetta var ansöknareða svona, lítir ansöknar efni í býjarittþá komið ljósað það voru tónstundaröksturþeir bara velja frekaríþróttir, bólta íþróttireða hlussefnisvalkórstjóra, það hefði líka áhrifbara hvernig tónlist verður það að syngjaog það var skortur á fyrirmyndumþað voru lang, lang hlustirbarnakórstjórarkonurog ekki mikið af fyrirmyndumaf syngjandi strákumþað eru kallakórar og syngjandi kallaren það varþað verðist að hafa mikil áhrifað þú serð ekki strákaá aldrunum kannski 13, 14, 1516 ára að syngjaað þáþá finnst þér það ekki vera fyrir þigþegar þú ert áttan í tíaraskilum ég áog það verður gerðir þess að rannsókn meðvitulumjá, þetta var baravoru nokkuð vitul við barnakórstjóraog það er langsvonafarsalastalausnin á þessu var að vera með kórastarfá skólatíma eins og að þau geratil dæmis í kásni skólaþað sem að þá er þettaþá er velurur bara að fara í kórá skólatímaog þá haldast þeir lengurí starfinu og þar syngja þeir alvegút tíundabæk skoog svo er náttúrulega eru mentarskóla kórnirlíka mjög mikilvægir í þessuog þeim hefur fækkað mjög mikiðá síðust árumþannig að það erég held að sé bara tveir eða þrýrstarfandi núnaog þeir eru mjög mikilvægir líkaí þessu starfi fyrir strákanaen svovar tilfillingflösta sem ég talaði viðaðþó að strákar væri í barnakórog hættu síðanþá kemur þau samt aftur að syngjaþegar þeir eruornir aldrei skoen það er maður býr alltaf að þvísem maður læriren sko ég held aðhlustendur áraogþeir sko trúiekki hvaðég upplifu mig og ég ofta rætti þetta hérnaí alls konar þáttumhvað ég er þakklátur fyrir mína grunnskólaganguað það var svo margt sem að fólker núna að tala um að þurfa að breytaþar var söndtímiog hann var einmitt á skólatímavið lærðum hugariþróttur eins og britts og skákí skólanumþegar ég fór í píjánutíma þá var þaðá skólatímaþað þurfti ekki aðsetja það utandagskrár skólansog hópa starfog þetta var eiginlega baramér finnst þetta bara 100%mótel fyrir því sem við erumeinhvern veginn að leita að í dagí þessari afviknu sveitupp á 1970það er náttúrulega núnagetur við sérlega að stundaeins og straukurum minn er í dag í fyrlutímaog þann er visslega í dónastaskólaen hann bara er í skólanumþað er mjög henduteins og skóla og lúðurí minnsins tónastaskóla bjóði upp á þettaþannig að það er mjög óbæðslega henduttil stafn sem þurfa að fara eftir skólaeitthvað sérstaklegaog það var endið bara tónastan áalmennt að ég er með þettaá fimm graka og yngstir straukunurer ennþá í tónastan égen öll hafaði hætti kring 12-13 árialdurinn og það er mjög algengtog ég sýr ekki það mjögeins og ég sagði samt líkaað það eru rosalega margi sem koma svo til minn í kórþegar eftir 10-20 árog það búaði vel að þessari reynsluhafa lært á hljóðfæriþú tapar aldrei á þessuhugsaður öðruvísuog það þynga öll líka baratil að skeipalegja það öðruvísuþað fari í tónastan áþannig að þetta er dásamleitten við sérstaklega finnum viðbæðið sérstaklega samgeipnivið aðra tónsmututirog ekki sýst íþröndir sem að áðurtil að skara stáfið kórastarfið okkaren svo líkaþessi stýting framhóðskólansgeraði verkum að krakkartinn hafabara minni tímaog hriðju verkiðsem framið var á unga fólkiég vil bara segja þaðég var í MR í fjögur árog það sem ég lærið mest afég var með þetta fjöleslegaég var í form af leikvælegaþetta var frábærtfyrir migþetta var aðeins tæki til aðeins og það segði mér aðég var ekkert að læra eitthvað praktist í skólanumég heldur bara það að aða læraen allt hitt annaðég fór í hljómsveitog tókum til leikvæleginuog þess að þaðhefur gent mér svo rosa mikiðí lífinuþannig að ég veist þetta alvegglötað fyrirkomulegaég er alltaf að býða eftir hugurog stjórnmálafólki sem bara treystirsér til þess að vinda og annaðog styrtir grunnskólan í nýju árá mótiþví að það meikar svo miklu, miklu, miklu meiri senség veit ekki hvað ég hefhitt marga krakka talum að þessi tíundu bekkurhann sé bara eins ogeitthvað limboen svo er alltaf að vera lítið að líka taka framég veit að áfangakerfi þá getur þú líka að tekaþetta á lengri tíma og strákurinn minn er í kvennuog það var sagt aukverði fyrir aðkrakkum beigist að taka þettaþremur hálf og eppur fjórum árumþannig að það er svona eitthvað aðeins að vera að breytaþetta aftur í hann afturen svona sko það að ég skildiskildaður til að syngjaí grunnskóla með öllum hinnumkrakkanum í begnum og minn er aðþað hefur verið tvö ár saman sem að sunguí tímaég held eitt tvöfaldu tímií viku, minn er að það svo hefur verið 80 myndurþað að ég hefur skildaðtil að syngja það barabjóð til alls konar svonaefni í sálinniog ég líka manni sem ég vissi ekki að getur þetta tilþannig að skovið erum alltaf að þekkjum öll þessarklísjur að reyður maður getur ekki sungiðog allt það skosyngjandi barnir hamingið svona barniren bara að manni skildisko að manni skildi að vera neitturtil þess að syngjaég vil ekki neyða neitt til að syngjaen það er samt bara ef þú býr til aðstæðnarþá vil fólk syngjaog krakkar vilja syngjaog ég heldum að spila á pianoá Ísakskóla alltaf á fyrstasmotnumþar sem að syngja 280-290 börní hverju vikuog þau syngjaþað er bara aðstæðnar er þannigþau er bara vun þessuog þetta erþað er allast til þess að þau taki þáttþað er alltaf einn eða tveir sem að baraloka mununum og sitjaog það er bara allt í lægien í svona stórum hópi það sé ekki fleginn þaðþað segir okkur að þau viljasyngja og þeim finnst það gottað þau hefa gaman að þessuog læra svo mikið af þessu líkaren svona við neyðum börn til þess að læra starfsækég ætla að segja mig þettaég var í Ísakskóla sem krakkiog alltaf því að ég syngjaog blesfjörðsutur sumasálþað bara fæði tári auðaþað var bara eitthvað nostálgiþað er um að geraen það er bara svo gott líkameð eitthvað sem er ángráman yfir daginnþað er eitthvað fyrrandi í vinnunnieða krakkarnir leðilegir í hátatímanumog svo kemur við á kóraenguog bara einhvern veginn reynsar þettamaður bara einbetið sér aðlesa texta og lesa nóturog nota hlusta á samljóminnog anda í takt og allt þettaog þetta er bara svo ótrúlegahold fyrir allabæði í börn og fullornaog ég seg ofta úrlingan mín að það er stundað maður takk upp síman á kóraengumég sé bara njótti þess að vera hérnaí þessa tverr klukkustundirþað er bara, það er sund og það er kóraengþað er einu tíminn sem þú getur ekki verið í símanumeitthvað flúið þangaðþað er bara vera í núinuog vera saman í einhverju mómenteog skapa eitthvað sameilegtog ekki síst á tímum sundrungarog vaksandi einslaglinnshyggjuþá bara hlýtur þetta að vera eittaf svörunum sem við höfumég fóra álivupáleik með straknum mínu, það var fermengugefinanog 60.000 manns var þarna og fyrir leikinallar var að spila því með slögu og rétt fyrir leikinvar að spila þannig You Never Walk Aloneog svo leikinþá bara söng fólk, sönglaðiupp er í hári leguég var sem straknum mjög að hlæja mérég var svo mikið annarlega að segja hérnabara tónlistin er sem er í gangi, þá fólk söng 60.000 mannsþá var ekki You Never Walk Alone, það var baraallan tíman og það var bara, fekk sem ekkiútræst fyrir þetta, það var aðeinsnú loksin skilja hverju fólk kemurtil að hóra á fólkbóltaþað er út af fessiog þetta var bara, þetta var ekkert eitthvaðnáttúrulega, þetta var baraallan tíman og það var rosu áhverdu gammaljá, ég veitog við höfum sem ekki að þarf fyrir að syngjaég held að við verðum að, við megum ekkisko, hérnalokaða af eða gleima þvíað það er mikilvægt, eins og bara í skólaog bara í fjölskyldumog að syngja fyrir lítirböðþú veist, og svonajá, og við höfum heppir hérna heima, sko, því aðeins og í fraklandi, þá erum við vandraði með þaðí leikskólanum og þá er ekkieinhvern svona samiðileg lög sem aðallir kunna, sem við höfum hérna á Íslandiog við höfum að varfita þaðog við höfum að reyna að bæta úr því þarog hérna á Damirkulíka, það er bara skimnud bóksem bara allir er að syngja þetta skólatil að eða eitthvað samiðilegttónlega sem þjóðfélagsmálog við höfum við goða áhrif á líkamannog sálinna og hjartaðað syngja, bara bókstæðlegabara líkamlegaog líka bara fyrir okkur, við erum svonaþægt fyrir að vera með marga kórameð það við höfum að verðvita þarog höfum við vel að þvíþað er mér með þess að tónlegahérna þetta á, næstu viku, þá fólk geturbæða hlustað og sungið með okkur og þá rókjum viðsín, þannig að frýttinnfrýttinn, hérna við reynum að geraalltaf við að hafastundu þarf að rykka einustundu þarf að geta líka baravið erum eins og frábæra kyrkjaðna og frábærtog sjönghús og ég byrst afsökunnur áog ég hef helst viljað ræða bara skrítnulöginsem fáur ekkien þetta er mérað þetta lög, skoþetta voru mjög skemmtilegtþetta er ennþá, lítlast ína, við syngjum þaðhérna á bæði óvili mætlinga ensyngjum það ennþá, þetta sem var ekkiþetta er kannski eitt tríða kórnununasem þekkti Jón, skoí Kólangarskirkju, en samt syngjum við þessi lögsko, bara í partíum og svonaEn viltu flagga einhverju svona stórueinhverju mætnaðaföllu? Á næstunni?Nei, á þessumtilteknum tónleikum, er eitthvað svona sem aðÞetta er svona góð blandað, sko, við verðum að byrjaað flytja eitt verk sem er samið fyrirbæði gratólikorun og Kólangarskirkjusem Árnir Harðarssonsamti, fyrirPrestíkslu sem var hérna 1999og ég veit að Jón sé hægtmikið upp á, og svo alltaf gratólikunasyngið með slettJá, við viljum að syngja eftir John Rutterog hérna, og svo viljum við að syngjaRöðar Rittaran eftir Reyðarsem að er alltaf, slæðir alltafí gegn, ogþað voru langhverjulegirog bjöða fólki aðsyngjaog þeir semkunnar rætsendingun að syngja meðJá, hún óbilið fyrir eitt verk eftirÓla JéluOg hérna, góða grönnar, hérnahún alltaf syngja eitt færislað, þegar Jón sé fóðsvo mikið til færiða, sko, Þjær semsumaðu kveldið strendurog hérna, og svo er eitt sem aðþetta dag eru nærri, sem er Gömul Hendilarjasem við veitum að Jón, og Kristján Valursér að Kristján Valur, þeir láiyfir ykkur upptöku, hérna, og skrifutil nögu, notu fyrir notu, ekkur góðasendinguog Kristján Valur, hérna, snaraðisegjur á mjög fallan tæsk á íslenskusem er mjög fluttur, ekki sýtti útfærisko, og hérnaog nætuljó eftir, hérna,SjópanLáta, þetta heitir eitt verk eftirKnut Nýstedt, sem er norskur, hérnanortonskald, og þú syngjum viðHælulegu ykkur, hérna, eftirHendil, og ég held aðþað hef verið það verk sem Jón fluttir góð oftastMessias eftir Hendil, hérnaog frækt er að fóra mig til Ísæl og fluttiðaþar, sko, hvort þú er ekki bara eitt af fyrstaskiptinumeð ekki fyrstaskiptin sem að flutti Ísæl, skoog þá eru þeir aðstressa þeir á ekkur tíma, það var þaðþeir sem voru svona strangtrjúarihljómsýttinu, eru það komast heim fyrir klokkan 6þannig að það varst að klára, hérnatónlengunni tögust eitthvaðog þó Jónsí var að auðvitað sjókahoppið með þekka, hoppið með þekkaná klára tónlenguna, þannig aðkonsertmjösterin getur verið örgulega komin heim klokkan 6í sabbatin, skohvilt segi, skoÞað er að nóga taka og glæsilegttónliste að lifið í Langholmskirkjuþakkir fyrir að standa því og takk fyrirkomuna Magnús og Sunnaá gangi ykkur vel næstu vikarTakk fyrirog takk fyrir samfylgdina í kvöld, kæri lustendurog áhorfendurviðsegjum þetta gott í bíli, ég vilþakka sérstaklega viðmalendum mínum öllumí kvöld og viðmalendumannara þáttastjórnendaþakka tæknifólkinu og þakkaykkur sem stiðiði samstöðunaþakka ykkur sem deilið efni samstöðurinnará samfélagsmiðlunum, það munarmikið um það, það er enþá tilÍslendingar sem ekki vita samstöðinni tilog mestar þekkir fáið þvísem styrkið samstöðuna meðmánagalögu framlegi, aðeins2750 krónur, þú getur komiðþví í gegn með því að fara inn ávefsluðunasamstöðun.isog þar finnur hnapp, þar sem ástendur áskriftog þú getur gengið frá þessuá bara 30 sekundum með þínukrítarkorti og með því aðgera styrta ræðileg samstöðunargerir þú eitthvað til þess að halda lífií samstöðinni, eins og þúþekkir, þá eru fjölmjölar hér að týnatölunni og þjónusta þeirraer að skerðast dag frá degimargir sem til í að okkar öllskiptimáli og þú getur haft áhrif áframgang samstöðunarÉg heiti Björn Þórlosson og þetta er gott í kvöldvið verðum aftur klukkan 8annar kvöld hér á ferðinni, vel í seilog við verðum aftur klukkan 8
