sun. 6. sep. 2026, 16:21 · 2:21:00
Sunnudagurinn 6. september
Synir Egils: Ísland og Evrópa, kjarasamningar, fjölmiðlar og Alþingi
Drífa Snædal talskona Stígamóta, María Sigrún Hilmarsdóttir fréttakona og Ásgeir Brynjar Torfason ritst
Umræðurit
[0:00] Hvað er þetta?
[0:30] Snædal sem er talsmaður.
[0:31] Stigamónda, er ekki þetta hjá mér? Jú, það er talskona.
[0:33] Talskona, já.
[0:34] Og ásker Brynjar Tórósson.
[0:37] Hafði fræðingur og rýstjóri.
[0:39] Vísbendingar.
[0:42] Vísbendingar.
[0:42] Víkurinn sem við skiptið er langsmál og nýsklubun.
[0:45] Já, ég var að tala hérna.
[0:47] Fyrir víkunni.
[0:50] Við fyrirverðan dúlgjöfand að tala um talsveitum vísbendingum.
[0:53] En þetta átti ekki að standa í mér.
[0:55] En byrjaði sko.
[0:57] Það eru atburðir, ekki?
[0:59] Í fjölmiðlaheiminum.
[1:01] Maður er að segja, hún, þú, er skrifað mistara rítkjæru um sjónsvæði.
[1:05] Ég er ekki kannski myndið sjónvarpsfréttir. Ég skrifaði mestins rítkjæru um hvernig breytt notkun, fjölmiðlanotkun, getur haft áhrif
[1:13] á skoðanamyndun fólks og þannig líðræði.
[1:20] Og þetta bara, ég er bara, maður er fyrst og fremst sorgmættur og dapur yfir
[1:27] því sem við erum að segja og gerast hérna núna.
[1:30] Og það er bara mjög dapurlegt að
[1:33] sjónvarp hefur ákveðið að leggja niður
[1:35] sjónvarpsfrétta tíma sinn, og það er bara sorglegt
[1:38] fyrir marga hluta sakir.
[1:40] Og það sem ég er að raungerast, að þetta er
[1:44] sjónvarp er bara félag sem er skráð marga,
[1:47] stjórnandi þess að fyrirtæki er
[1:50] fyrst og fremst að reyna að skila
[1:53] hlutökunum ykkur um arði.
[1:55] Og þá bara kemur í ljós, þessi ákvörðun
[1:58] að niðurfalla sjónvarpstíma,
[2:00] er náttúrulega frétta tíma, er bara náttúrulega margfaldar ákvörðun.
[2:03] En það er bara greinilega að sjá ekki
[2:04] haginn í því að halda þessu út lengur.
[2:08] Og það er sorglegt.
[2:09] Og það er bara vegna þess að
[2:12] ég er sennilega auðlendingur,
[2:13] sjá ekki haginn í því að kaupa
[2:16] auglýsingar í kringum þessa frétta tíma.
[2:18] Nú áskrifendur,
[2:19] eða bara áhorfendur,
[2:21] vilja ekki eyða peningunum sínum í áskriftir
[2:24] þarna, þessu tengt.
[2:25] Og þetta er afleiðingin.
[2:27] Þetta er bara það sem við sjáum,
[2:28] vera bara hörð afleiðing
[2:31] og hún kemur ekki óvart.
[2:33] Við höfum bara séð
[2:34] í hvert stendi.
[2:36] En fyrir vikið erum við með fábreyttar
[2:38] fjölmiðla landslag, sem ég lít mjög alvarlegum augum.
[2:42] Þetta er pínlítið samfélag.
[2:44] Það er stutt hérna á milli fólks,
[2:45] og við verðum að vera með að upplýsa fréttamiðlun.
[2:49] Og það sem ég hef áhyggjur af
[2:50] og ávarpaði þetta alltaf í þessar rítkjör
[2:53] að við sjáum að markastöflin,
[2:55] þau vilja fjárfesta,
[2:57] auðvitað í því sem mannskapurinn er
[2:58] og í því sem fólk er að horfa.
[3:00] Og við höfum bara
[3:02] ekki mikinn tíma sem við notum
[3:04] í eitthvað svona aftrenga,
[3:05] eða tíma sem við notum í að blokka upplýsingar
[3:08] og annað.
[3:08] Og þá er það bara eitthvað svona tilfinning.
[3:11] Og mörg þessara mála
[3:13] eru þjóðhagslega mikilvæg mál,
[3:16] sem fólk þarf að vera
[3:18] vel upplýst um
[3:20] og geta síðan tekið
[3:22] afstöðu til mikilvægra mála
[3:24] í kostningum og annað.
[3:25] Þegar að það er bara komið allt
[3:27] inn í sína bergmálshalla
[3:29] í einhverjum samfélagsmiðlum,
[3:31] á TikTok, eða er að
[3:33] fá upplýsingarnar kannski frá öðrum
[3:35] stöðum en svona hefðbundnum,
[3:37] faglegum, reiðstjórnum fréttamiðlum.
[3:41] Hvað eru við þá með?
[3:43] Og hvað eru þessar fyrirtæki,
[3:46] sem eru enga?
[3:47] Margaði, eða eru enga regin,
[3:49] hann hlýtur að vera alltaf þess að búa til eitthvað efni
[3:51] sem fólk vill.
[3:52] Og það er ekkert endilega þessi mikilvæg mál
[3:55] sem við þurfum að fjalla um.
[4:00] Og þá erum við
[4:03] bara komin með svona
[4:04] einhvers konar stöðu,
[4:07] sem fer að ég held bara,
[4:08] hún rýður ekki við einn tímann,
[4:10] þetta stefnir alltaf í þessa átt.
[4:13] Og eins og ég segi,
[4:15] þetta er bara…
[4:15] Það er bara þetta að sýna fram á það,
[4:18] dæmar sko
[4:19] grundvallaratriði að þú getur
[4:21] verið vel upplýstur.
[4:23] Mikilvæg mál er að þú fáir góðar upplýsingar
[4:25] og hvaðan færðu þú þínar upplýsingar.
[4:27] Og það er bara meir og meira
[4:29] að rata frá þessum hefðbundnu fréttamiðlum,
[4:32] sem stúdar sjónvarp,
[4:32] dagblöð,
[4:34] í eitthvað svona bara
[4:36] millumerkis, hagmunar,
[4:39] hreyfingar og samfélagsmiðlum.
[4:41] Þú veist, það þarf alltaf að vera bara einhvern veginn
[4:43] skemmtilegt,
[4:44] og það má ekki vera leiðinlegt,
[4:46] því annars bara hlusta enginn
[4:48] og horfi enginn.
[4:49] Og svona fréttastofur leggja upp
[4:53] löpana, eða allavega, þú veist,
[4:54] ákveða að geta ekki boðið upp á þessa
[4:57] þjónustu lengur.
[4:59] Og þetta er líka bara leiðinlegt.
[5:01] Mér finnst líka, ég er búinn að vinna í 21 ár
[5:03] í fréttastofur, eða sjónvarpinu,
[5:04] fréttastofunni þar.
[5:06] Okkur finnst líka bara mjög
[5:08] dapurlegt að við höfum það ekki lengur,
[5:10] það aðhald sem þessi samkeppni veitti.
[5:13] En við höfum séð þetta,
[5:14] og ég vil minna,
[5:16] ég held að það sé ákveðin mistak,
[5:19] þegar þið ákváðuð fyrir nokkrum árum,
[5:20] síðan þá ákváðuð þið að læsa
[5:21] sjónvarpstíma.
[5:23] Svo kom eitthvað annað tímabil
[5:25] og svo minkað,
[5:26] svo aftur held ég að það verður,
[5:31] þú veist, þið ákváðuð að hætta
[5:33] að senda út um helgar,
[5:36] þú veist, og svo bara
[5:37] sérnæðir,
[5:39] að þau voru bara
[5:41] fá að reyna að gera mikið
[5:42] og hérna
[5:44] margt mjög gott og vandað og frábært
[5:48] fólk sem hefur unnið allar þessar ár—
[5:50] bara flott, flottir réttamenn og annað.
[5:52] Þetta er bara fyrst og fremst
[5:54] bara byrtingamynd,
[5:56] gjör breytt,
[5:58] það er bara stórfældar breytingar
[6:00] á fréttanotkun
[6:02] og hvernig við sækjum okkur upplýsingar.
[6:04] Og í sömu mund eru allar þessar
[6:06] upplýsingar óreiða.
[6:07] Hvað vilt þú tala lengi?
[6:09] Þetta er svona…
[6:12] Okkur má ekki hætta til að gera
[6:13] samt og mikið úr þessu.
[6:14] Þau voru búin að fækka fréttatímana í fimm vikur
[6:16] og þetta voru tólf mínútur,
[6:18] þannig að þetta var ekki…
[6:20] Ég er alveg viss um það,
[6:22] að fólki sem vann að þetta hafði
[6:24] ákveðna aðstöðu
[6:26] til að vinna ímsa frétti,
[6:28] sem það langaði til að gera.
[6:30] Ég er alveg— þetta var búið að pakka
[6:32] þeim svolítið saman.
[6:34] Þetta er hérna,
[6:36] fyrsta leiðin þá lokkaðum
[6:38] ég að segja hvað ég er óskaplega fegin,
[6:40] því að RÚV haldi velli
[6:42] og það hafi ekki farið að krukka
[6:44] í RÚV, hérna, þrátt fyrir allar
[6:46] nýfrjálshyggjum bylgjur
[6:48] síðustu áratuga.
[6:50] Að það bara standi keitt og sterkt
[6:52] og með góðan fréttaflutning.
[6:54] En síðan erum við
[6:56] bara, sko, auglýsingamarkaður
[6:58] er orðinn alheimsmarkaður.
[7:00] Og ég er alltaf oft verið í þeirri stöðu
[7:02] að við þurfum að koma einhverjum upplýsingum á framfæri,
[7:04] farið einhverjum
[7:06] átökum eða eitthvað slíkt.
[7:08] Og ég veit alveg, sko, þegar við erum með
[7:10] þrjár milljónir í byrtingakostnað,
[7:12] þá veitum við alveg hvert þetta fer.
[7:13] Þá fer það ekki í sjónvarpsauglýsingar eða
[7:15] blaðauglýsingar þess heldur.
[7:17] Þetta fer í samfélagsmiðlana
[7:19] til að nýta peningana sem allra best.
[7:21] Þannig að þá stöndum við
[7:24] frammi fyrir því að við þurfum að
[7:26] viðhalda
[7:27] góðum fréttum,
[7:29] sem þurfa ekki að treysta
[7:31] á auglýsingar,
[7:32] að þá þurfum við annarkort að fara
[7:35] bara að skatleggja þessar auglýsingar
[7:37] sem fara á Facebook,
[7:39] og þú veist, Meta og allt það,
[7:41] og streyma því aftur
[7:43] inn í fjölmiðla hérna á Íslandi,
[7:45] eða bara beinlínis styðja fjölmiðla,
[7:47] sem hefur nú eitthvað aukist
[7:49] undanfarið.
[7:41] En ég tek undir þetta. Þetta er alltaf
[7:44] bara ekki í lagi að hér sé
[7:47] fjölmiðlum hríð fækka.
[7:51] Verði einsleitari.
[7:53] Já, og hérna,
[7:57] og svona við fókuseruðum
[7:58] á smetla betur.
[8:02] Sem að hérna
[8:03] stóru fjölmiðlar,
[8:09] Vísir og MPL til dæmis,
[8:11] að þeir skuli vera
[8:13] sko opnir fyrir hverjum sem er
[8:15] í allar fréttir.
[8:16] Þetta þekkist ekkert annars.
[8:18] Þar eru bara, þú verður að kaupa áskrift
[8:20] til að geta að lesa í fréttirnar.
[8:21] Þetta er eitthvað sem
[8:23] Tessi Andi, hann vantar hér.
[8:25] Ég er náttúrulega
[8:28] réttastjóri á miðli,
[8:29] sem er dýra áskrift,
[8:33] að því við erum að selja
[8:34] litlaðina mandaföru.
[8:36] Og það er hérna
[8:38] ekki auðvelt að vinna í
[8:41] fjölmiðlabransanum.
[8:42] Sem ég nú bara
[8:43] nýgræðingur í.
[8:46] En ég er bara búinn að vera réttastjóri í þrjú ár núna
[8:48] og skrifaði greinar í
[8:50] Vísbendingunum nokkur ár þar á undan.
[8:52] En sko, þetta,
[8:54] og svo núna skrifa ég svona frílandsgreinar
[8:56] í heimildina,
[8:58] og maður sér bara,
[9:00] þú veist, þetta er einhvers konar
[9:01] lífstíll og ástríða.
[9:03] Og núna komu þessar kostningar
[9:06] í júlí og ágúst,
[9:07] þó reyla bara í rúst.
[9:09] Einhver sumarfíflun.
[9:10] Og það er ekki eins og maður fái mikið meira að borga,
[9:14] en það eru bara reiknismál
[9:18] sem maður vill setja sig í
[9:20] og vanda sig við,
[9:22] og maður er að hækka tímakaupið sitt.
[9:24] Og hérna, og svo, já, hver lesið
[9:26] það sem maður er að reyna að búa til.
[9:28] Því að það eru bara
[9:29] einhver 15 sekúndna TikTok klipp
[9:31] á targetaðar að réttu hópa,
[9:34] sem maður er vel ráð úrslýtum.
[9:36] Og ég held sko,
[9:37] það er þessi tækniumbreyting,
[9:39] það er að gera.
[9:41] Ég var tölvunar til að forrita gamaldags,
[9:43] þegar internetið kom,
[9:45] og fólk galega tækniumbreytingar,
[9:47] það eru bæðið svo rosalega miklar,
[9:49] en svo gerast það líka svo hægt.
[9:51] Þá næsta ári er
[9:53] 20 ára afmæli iPhonesins,
[9:54] sem hefur umbreytt
[9:56] hvernig við hlustum á tónlist,
[9:58] hvernig við getum farið fréttir,
[10:00] búið að rekka færingatíðinni.
[10:02] Já.
[10:03] Það séum að vera afliðing.
[10:05] En punkturinn er þessi,
[10:08] þú veist samfélagsmeila.
[10:09] Það er tíu ár síðan Cambridge Analytica
[10:12] að targetera auglýsingar á Facebook
[10:14] og haft áhrif á úslit kostninga,
[10:17] Brexit meðal annars.
[10:18] Það hefur verið rannsakað eftir á,
[10:19] bara nógu miklu peningum
[10:21] getur keypt þá útkomu,
[10:24] að niðurstöðu,
[10:25] jafnvel í þeim málum sem við höldum að séu hefðbundin
[10:28] að séu lýðræðisleg.
[10:29] Og ég held við—
[10:32] við höldum ekki almenna en þá,
[10:34] sko, áhrifin eru af þessu
[10:36] að það
[10:38] að sko sjónvarpsfréttir á
[10:40] sýni að stöðtfu hafi hægt,
[10:42] og ég get ekki horft á það þegar ég þurfti að fara að borga áskrift.
[10:45] Þá ég sé að vinna áskriftina mína,
[10:47] þú veist, að því mér dugði
[10:48] RÚV og vefurinn
[10:51] hjá Vísir.
[10:52] Og í einhverju leiti getum við að sé svona umbreytingu,
[10:54] sem ok, flott, ef þeir fara þá að gera betra
[10:57] sjónvarpsefni á vefnum,
[10:59] þú veist klift,
[11:00] þú veist að tekið upp,
[11:01] vefsjónvarp,
[11:04] efni, og RÚV getur þá bara
[11:06] gert vel sjónvarpsfréttirnar.
[11:09] Ég meina umbreyting getur stundum verið til góðs.
[11:12] Ég meina RÚV skar niður helgar
[11:14] ef við vinnum kostnaðina,
[11:16] að við höfum silfrið á sunnudögum
[11:18] og fórum að hafa það á mánudögum.
[11:20] Sín raungildi byrjaði hér í
[11:22] sjálfbáðastarfi á
[11:24] hérna rebelmiðli,
[11:26] þú veist, þjónar einhverju hlutverki.
[11:29] En…
[11:30] en…
[11:30] en…
[11:30] en…
[11:30] Er ekki hægt að,
[11:32] sko, lifa því
[11:34] ennáttúrulega fáránlegt að
[11:35] rekast upplýsta umræðu fjölmiðla
[11:38] í landinu á einhvers konar
[11:40] sjálfbáðastarfi,
[11:41] eða því að maður sé,
[11:44] manni finnst svo gaman í vinnunni,
[11:46] að maður sé til í að gera það
[11:48] fyrir minna kaup, en maður fengi
[11:49] að selja samlokur einhvers konar
[11:51] einhvers bróðam.
[11:53] Og það má kannski líka bæta við þetta,
[11:54] sko, þessi hérna rítkja sem ég skrifaði,
[11:56] hérna, hún,
[11:57] ég gaf henni hérna nafnið.
[11:59] Hún heitir, mér er sagt að þetta meðan
[12:01] fréttatíminn er.
[12:03] Titillinn er sem sagt breytingar á
[12:05] fréttamiðlun og áhrif þeirra
[12:07] á skoðanamyndun og upplýsingu
[12:09] almennings.
[12:10] Og hérna við, sem Ólfur stöðvaði
[12:13] hérna línulega dagskráð,
[12:15] þú veist, okkur sagði bara
[12:16] að vera að horfa á fréttir
[12:18] og ef þú gast ekki séð
[12:20] hérna, eða hlustað á útvarpsveitir
[12:22] og sjónveitir þegar það voru í loftinu,
[12:24] þá sástu þau aldrei.
[12:26] Fólk bara virkilega var með þetta í gangi
[12:28] og ég man vel eftir þessu minni að sko
[12:30] maður var bara í gangi.
[12:32] Maður bara, kannski,
[12:34] sem barn, sko bara
[12:36] öllu, maður bara lærði bara
[12:38] það, kannski tók maður þetta inn með ísunni.
[12:40] Þú veist, maður bara vissi kannski bara
[12:42] útí hvað eitthvað hluti
[12:44] gengur, því maður bara komst ekki hjá því að
[12:46] heyra þetta ekki, maður vissi bara hverjir
[12:48] voru kannski ríkisstjórn
[12:49] og maður bara lærði
[12:52] að fatta hvað kvótakerfi er
[12:53] eða einhver mál sem voru í umræðinu.
[12:56] Og þá kviknaði kannski áhugi,
[12:58] þú veist, og þá fer maður síðan
[13:00] að þegar maður eldist og setja sér
[13:02] betur inn í málaflokka
[13:04] og kannast við andlitin og svona. Núna
[13:08] vil ég meina að
[13:09] þegar þessi
[13:11] tímaflakk kemur, þessi sama tíma
[13:14] og þessi snjalltækjavæðing
[13:16] og alls þessum samfélögum
[13:18] vex ásmegin og það fara að koma
[13:20] upplýsingar frá öllum áttum,
[13:22] þá verður þessi breyting.
[13:24] Ég held að sé enginn að segja
[13:26] krakkarnir sem, maður getur bara að horta
[13:30] á hvernig sem þeir henda.
[13:31] Krakkar kannski eru ekkert endilega
[13:33] þú veist, nú bara vilja fjölskyldur vera saman
[13:35] og tala um einhver
[13:36] sín prívöt mál, ekki vera að láta
[13:39] fréttirnar trufla, þú veist, það bara þykir ekki
[13:41] sniðið. En þetta hefur
[13:43] orðið til þess að kannski sumir bara eru
[13:45] sko aldrei að sjá þetta,
[13:47] ekkert sko, og þar af leiðandi
[13:48] þeir koma kjörflekkan kannski 18 ára
[13:51] og ég hafa kjósa hérna til alþingis
[13:53] að sveitarstjórn og þjóðaratkvæðagreiðslu
[13:55] um Evrópusambandið og hvert
[13:56] úr hvaða hérna
[13:58] vanni hafa upplýsingarnar komið,
[14:00] og er það að huga, sko, við höfum séð líka
[14:02] kostningaþátttöku ungs fólks.
[14:04] Þó ég held nú hafi verið dæmi góð ágjörð
[14:06] núna í þessari þjóðaratkvæðagreiðslu,
[14:08] þá hefur samt hugað séð að
[14:10] kostningaþátttaka ungs fólks er minni
[14:12] og fer minnkandi, og það er
[14:14] eitthvað sem þarf að, og er það
[14:16] gæti það verið einhver
[14:18] ástæða þessa, að þú veist, þau
[14:20] bara einhvern veginn kannski bara hafa ekki
[14:22] eins mikið áhuga á mikilvægum
[14:24] málum. Ég skal ekki segja,
[14:26] en auðvitað kemur líka
[14:28] þetta tímaflakk. Þetta gera að verkum
[14:30] að þú getur auðvitað, það stækkar kannski
[14:32] hópinn líka, því þeir sem ekki hérna náðu
[14:34] þau getur bara að horta á þetta þá og þegar
[14:36] þeim hentar, og eins oft er vilja
[14:39] og svona. Þannig að það eru kostir og gallar
[14:40] með þessu, en ég velti þessu fyrir mér
[14:43] hvort að, þú veist, getur þú ekki
[14:44] bara í raunverulegri, sko. Og svo er þessi frétta
[14:46] forðun líka, þú veist það fyrir það fólki
[14:48] sem bara forðast fréttir.
[14:50] Maður heyri það,
[14:51] ég bara get ekki þetta alls svo neikvætt
[14:52] og þungt og erfitt. Og þessi bara, nefn ekki að
[14:54] setja mig inn í þetta.
[14:55] Hvað áhrif hefur þetta á líðan?
[14:59] Það er smárið, við sem vorum gamlir
[15:00] í sendan bara blaða þennar, sko.
[15:02] Dagblöðin dóu, hvert að vöru,
[15:04] og án þess að er yfir sko
[15:06] mikilli vípru við því. Til þess að það eru
[15:08] fréttablöð fóra, þá bara fór það
[15:09] hendur hlöðalögstir inn í.
[15:11] Við verðum þá að vera svipuð núna
[15:13] að fólk sá eftir því sem að
[15:16] stöðtu hafiði verið, og maður sá
[15:18] eftir því sem fréttablöð hafiði verið
[15:19] og verður kannski að hugsa um það hvernig það var
[15:21] sko á síðustu metrónu þegar það var að fjara út.
[15:24] Það er svona, þetta er bara eins og
[15:26] þegar maður er fyrir jarðaförum.
[15:27] Hvað er það? Hvað er því að manneskjan sem var
[15:30] alltaf tíð en ekki, sko, gamalmennið sem dó?
[15:32] Þannig að það er ekki
[15:34] mér finnst það alveg eðlilegt,
[15:35] og má segja það um hindablöð líka
[15:37] sem að það er dáið náttúrulega mjög fyrir, sko.
[15:39] Mér finnst það að það er,
[15:41] við þurfum komin inn í þetta.
[15:42] Eins og
[15:44] sumar af þessu verður til næstu ári
[15:46] í svona óvart.
[15:49] Eins og hérna
[15:50] fréttastöð 2
[15:52] verður til vegna þess að stöð 2 var byggð á
[15:54] hérna Kanal Plus
[15:56] mótuninni. Það voru ásköftastöðvar sem höfðu
[15:58] opnað klokkur, og ef það voru opnaðar klokkur,
[16:00] þá ertu að reyna að auglýsa bara
[16:02] að það skar hún upp.
[16:03] Og þú verður þá haldið út í góðum
[16:07] fréttatíma sem laðar
[16:09] fólk að í að horfa
[16:10] 1990 eða hvernig sem það var.
[16:12] Þá getur þú kynnt að skar hún
[16:14] og það var bara litið á þetta
[16:16] sem eiginlega eins og markaðskostnað.
[16:18] Ég, hérna, sá það á
[16:20] tímabili, og ég skoðaði eiginlega frá upphafi.
[16:23] Þá var það eiginlega þannig
[16:24] að á þeim tíma, ég veit ekki hvað
[16:26] talan er núna,
[16:27] þá var svona 200 milljónir króna að tapa
[16:30] á fréttastöð stöð 2
[16:32] á ári.
[16:33] Og það var eiginlega bara kostnaður,
[16:36] markaðskostnaðurinn. Það var ódýrara
[16:38] að halda út í fréttum
[16:40] stöð 2 heldur en að eyða peningunum
[16:42] í að auglýsa á RÚV.
[16:44] Svo þetta var, það vildi bara svo til
[16:46] að það var í mótinu
[16:48] sem maður var verið að byggja upp
[16:50] að þá hafði fyrirtæki ekki hugað
[16:52] að halda út í almennri fréttastöð.
[16:54] En gáttu þið mætt á tekinar í mótinu
[16:56] sem 200 milljónum? Nei, það sáttu bara
[16:58] í ásköftasölunni.
[16:59] Þegar núverandi
[17:03] forstjóri segir
[17:04] að þetta sé ekki sjálfbært.
[17:06] Það hefur aldrei verið það.
[17:07] Þannig að eina leiðin til þess að
[17:10] réttlæta það að halda úti
[17:12] var að þú færðir þannig að glugga
[17:14] til þess að auka ásköftasöluna,
[17:16] og þannig virkaði það
[17:17] að alltaf fram að hruni.
[17:21] Ég veit ekki hvernig það hefur verið eftir það.
[17:22] Þannig að
[17:24] þetta fyrirbæri var að til
[17:26] út af svona sérstöngum aðstæðum.
[17:28] Og einhvern veginn var þessi þjóðfundur
[17:29] sem við söknum hérna,
[17:30] sem allir sátu og hlustuðu á sömu fréttirnar,
[17:32] var til bara út af
[17:33] í analóg útsendingu.
[17:36] Þegar það er loftnet,
[17:37] þá hefur bara takmörkuð burðar geta,
[17:39] og þannig að í flestum löndum var hérna
[17:41] kannski bara tvær
[17:43] og mestalagi þrjár sjónvarpsstöðar
[17:45] og raunar fáar útvarpsstöðar líka.
[17:46] Þannig að það voru allir að horfa á það saman.
[17:49] Síðan féll það niður
[17:50] og þá tvistast þetta inn í alls konar netmiðla
[17:53] og eitthvað fleira og við erum bara komin inn
[17:55] í tímabil sem er bara
[17:57] allt öðruvísi.
[17:57] Við munum aldrei, ég get ekki séð
[18:00] hvernig við ætlum að búa til
[18:01] þjóðfundinn aftur,
[18:04] nema við bara lokum öllu nema RÚV
[18:06] og nefnir neyð.
[18:08] Það er allir bara einu sinni,
[18:09] eins og Marja síðan voru að segja.
[18:11] Þá er það, fólki hlustar ekki á þetta
[18:14] bara klukkan sjö.
[18:16] Það skipta ynglega yngum máli,
[18:18] það er alveg jafnt.
[18:20] Ég held að þú ert að meina að það voru ólíkir
[18:22] að sko bönnin láti að.
[18:23] Já, ég er bara að segja, þegar það er ekki þessi samverustund
[18:26] sem var eða ekkert samverustund.
[18:27] Þetta var bara út af sjónvarpi,
[18:28] fóru bara í gangi á matmálstímum og heimilifólks
[18:31] og það er ekki lengur.
[18:35] Það er nefnilega,
[18:36] en þú veist, það er bara
[18:38] örugglega fullt af krökkum
[18:40] sem bara sjá þetta aldrei,
[18:43] og það með þetta út af horfi.
[18:45] Þannig að fólk setur
[18:46] taka bæ í eyrun til að hlusta,
[18:49] og hvernig það er aldrei fyrir það.
[18:51] Það er mesta breytingin, er að þetta er
[18:52] einkanlegu notkun.
[18:54] Mann er allir að horfa á sitt einka prógram.
[18:56] Þjóðfundur þannig sem við sátum
[18:58] 30 ár á barn og 92 ár á gamla ömmu
[19:00] og vorum á sama leiti í stöðu
[19:02] og þegar maður lappaði sérn út,
[19:04] þá hittum við fólk sem hefði séð sama.
[19:06] Þannig að við gáttum í samningum
[19:07] í hvernig við erum að tala um það,
[19:09] hvernig við ætlum að þróa samfélagið.
[19:10] Það bara er ekki.
[19:11] Enn aftur,
[19:12] heyrnartólin koma ekki með iPhone-in.
[19:15] Menn þeir urðu út um allt,
[19:18] þá vöru mín kom
[19:19] þegar ég var bara ungur drengur í sveit.
[19:22] Þetta er hvernig
[19:23] mikil breyting
[19:25] gerist,
[19:27] hægt en svo allt í einu er
[19:29] orðin svo mikil breyting.
[19:31] Ég held að við
[19:33] ég held að ég er sammála,
[19:35] við förum aldrei aftur
[19:37] í hennan gamla tíma, en ég held að
[19:39] ég er einhvern veginn svo
[19:40] kannski bara svona
[19:41] glöð, að því það eru réttir í vikunum.
[19:44] Ég er að fara að smala,
[19:45] þó að ég
[19:47] við höfum tapað kostningunum í síðustu helgi.
[19:50] Að þá er einhvern veginn
[19:52] margt
[19:53] held ég sem að
[19:56] ætti að geta
[19:58] þróast til betri vegar eftir þetta
[20:00] og eftir hennar lærtum. Til dæmis held ég að
[20:02]
[20:02] við erum stundum eftir
[20:06] á hennamissum, þú veist, komum
[20:07] setna með tvær sjónvarpsstöðar eða fréttir
[20:09] og hérna, við erum búin að vera í
[20:11] rosalegri menntaupprás.
[20:13] Við vorum eftir á öðrum þjóðum,
[20:15] og nú erum við
[20:17] komin með heimismetti í tvöfaldri, þrefaldri
[20:19] masterskláði. Ég held að
[20:21] sko vönduð fjölmiðlun
[20:23] og sala á áskriftum,
[20:25] allavega með það sem ég eigði að kaupa
[20:27] áskrift á erlendum miðlum til að
[20:29] sækja mér þekkingu og vanda
[20:31] þessa. Þú veist, New Yorker er með
[20:33] 27 starfsmenn í staðfestingum,
[20:35] þannig að þegar ég les
[20:37] greinar, vandar langar
[20:39] greinar í New Yorker, þá veit ég að það er að fá
[20:41] rannsóknar aðeppni sem er
[20:42] hugrugt, velgjert, matri.
[20:43] Hitt og hún er míl, og ég
[20:44] borga áskrift fyrir það.
[20:47] Þannig að ég held að allt háskólamentað fólk
[20:49] og bara allt menntað fólk sem er með
[20:51] háskólaréttindi, ætti núna
[20:53] í staðin fyrir að fara í eina masterskláðun enn
[20:55] að kannski bara fjárfesta
[20:57] í því, ef maður ætlar að nota þetta
[20:58] nýfráskrifu hugtak,
[21:00] að kaupa sér
[21:03] vandað fræðsluefni
[21:05] sem góðir fjölmiðlar
[21:07] gefa. Þú veist, og það nú sérst
[21:09] í stöður, því heimurinn er
[21:11] svo mikil umbreyting og þróun.
[21:12] Það þýðir ekkert heldur eins og var áður.
[21:15] Þegar við vorum með sjónvarpsfréttir
[21:17] á einum tíma, og maður fór í eitthvað
[21:19] nám og mentaðistulega eitthvað, og vann við
[21:21] það, restina heimurinn,
[21:23] fólkið í öllum
[21:25] störfum meir og minna þarf núna að vera
[21:27] að þróa sig og uppfara sig.
[21:29] Að ætla að fá
[21:31] það í ókeypis
[21:33] aðgang að mest lesna
[21:35] vef landsins,
[21:37] þú veist, sem er mest lesið inn á honum,
[21:39] eitthvað smartland, þú veist,
[21:41] það er ekki bindi.
[21:42] Hérna hagnýta uppvæðslan held ég til að læra um
[21:43] hvernig heimurinn er að breytast.
[21:45] Ef MBL lokar, þá náttúrulega,
[21:47] hlýtur smartland að vera frutan vekk,
[21:48] alveg svo þess að svona
[21:51] fyrir sagnir kúkað aftur því
[21:53] og húttið, og þetta er ekki það.
[21:55] Þetta er eitthvað smelt betur en
[21:57] þetta skipta yngu máli, sko, varan því er
[21:59] notkunin. Það eru sko fréttirnar
[22:01] sem eru þungaðar mér,
[22:02] og það er verið að vera að loka því.
[22:04] Ég held líka að það sé mikilvægi
[22:06] fjölmiðla við að afla svona réttum
[22:09] upplýsingum og sandreina.
[22:10] og veita stjórnvöldum.
[22:12] og valda um þessa aðalt sem við þurfum að
[22:14] hafa hérna. Það hefur aldrei verið
[22:16] eins mikilvægt og núna, og því
[22:18] verkefni verður ekki að synda
[22:20] hlaðvarpstjórnendum og blokkurum eða
[22:22] áhrifavöldum. Við sjáum líka
[22:24] eins og hlúms, við sjáum
[22:26] bara þessi hlaðvörp.
[22:28] Þau eru bara virkilega
[22:30] það er bara mjög margir að
[22:32] mynda sér skoðun út frá
[22:33] því hvað þeir hlusta á hlaðvörp
[22:35] og við sjáum líka þessi áhrifavaldar
[22:37] sem að, og það hefur líka
[22:40] sko, núna eru kannski fyrirtæki
[22:42] að sjá bara að það er betri leið að
[22:44] borga bara einhverjum vinsælum
[22:46] áhrifavaldum, einhverja peninga
[22:49] fyrir að segja eitthvað,
[22:50] að gera eitthvað, auglýsa eitthvað.
[22:52] Þannig að sá peningur
[22:54] fer ekki þá í fjölmiðla
[22:56] eins og áður fyrr.
[22:58] Og saman, og ég held hlúms
[23:00] eins og ég svara aðkvæðagreiðslu núna.
[23:01] Ég held að maður sé bara, fólk var bara
[23:04] solgið að hlusta á þessi hlaðvörp.
[23:08] Ég vil nefna hlaðvörp
[23:10] sem eru frábær, en sama tíma
[23:12] er engin að staðfesta
[23:14] eitt eða neitt.
[23:16] Það er nú sem í kastljósi
[23:19] símans líka, hlúm bara að blaðra.
[23:21] Það tengir ekki, þá er þetta ekki.
[23:23] Þetta er munurinn á
[23:24] mér finnst nú mjög gaman að hlusta
[23:27] á svona hlaðvörp og legg mig fram
[23:29] að hlusta eins mikið og ég get
[23:31] en hérna, þar getur fólk bara
[23:33] gasað, klukkutíma
[23:35] eða meira og sagt
[23:37] alls konar sem kannski er ekkert endilega rétt.
[23:39] Og það er engin að
[23:40] svo bara hlusta á þetta
[23:42] og svo ferð þú bara í heitapottinn
[23:44] og endurvarpar þessu og einhvern veginn
[23:46] ertu allt í einu kominn með þessa skoðun.
[23:48] Og svona gilist þetta.
[23:49] Þetta er munurinn sem við verðum að vera með faglega
[23:52] fjölmiðla.
[23:54] Sem við verðum að kalla
[23:56] hefðbundna fjölmiðla.
[23:57] Þar er þessi munur, það á að vera
[24:00] ríkara í munur
[24:01] að staðreina,
[24:04] hvað segir maður, staðreina.
[24:06] Það hefur aldrei verið
[24:08] mikilvægara en núna,
[24:09] að því að upplýsingaflóðið er svo
[24:11] rosalegt.
[24:13] Og hefur
[24:14] að
[24:14] afleitt
[24:15] hvernig flokkar og fjölmiðlar eins og þessi
[24:18] eru að, eins og
[24:19] þið eruð ekki með fréttastofu.
[24:23] Þið gefið okkur ekki útsvar að reka fréttastofu.
[24:25] Þeir eru
[24:26] hvað kallast þetta?
[24:27] Þeir eru þetta svona samtalsstöð.
[24:30] Er það ekki bara …?
[24:32] En þetta er meira en hlaðvarp,
[24:33] þetta er vefsjónvarp
[24:36] eins og ég sé það.
[24:37] Munurinn sem við viljum hér,
[24:40] í hlaðvarpinu, er svo algjört í hlaðvarpinu
[24:42] að viðmælendin er eiginlega alltaf að segja: „Já, emmitt,
[24:44] já, emmitt“ við viðmælendann.
[24:46] Það gengur náttúrulega ekki.
[24:47] En við reynum að vera eins og þegar ég var að spyrja
[24:50] fyrir þjóðræðugreininguna,
[24:52] þá spurði ég: „já, er hann eins og viðmælandi?“
[24:54] Til þess að bara
[24:56] væri eitthvað svona
[24:57] þrývitt í samræðunni.
[25:00] Ég meina, svo viðtal.
[25:02] Það var Ólafur Ragnar
[25:03] að tala við Stefónu Ínar
[25:05] þess að vera alltaf bara: „Já, emmitt!“
[25:06] Og Ólafur Ragnar lenti út í
[25:08] að það fór svo langt.
[25:10] En sko, ég
[25:12] ég elska RÚV,
[25:13] en verður samt
[25:16] til dæmis, eitt dæmi þar,
[25:18] sem ég hlustaði á, var í sama viðtalinu tvisvar,
[25:20] mjög snjöll hugmynd. Þeir voru að tala
[25:22] tveir, einn eldri og einn yngri.
[25:24] En þar upplifði ég
[25:27] að mér lenti í því að þar var útvarp
[25:29] á RÚV,
[25:30] sko staðrundabulli,
[25:32] eða sent bull í staðinn fyrir staðrundum úr viðmælendum,
[25:34] sem var síðan ekki
[25:36] fagtjekkað
[25:37] og leiðir það.
[25:39] Og þá er RÚV farið að teygja sig of mikið
[25:41] að hlaðvarpsformi
[25:43] eða skemmtilegheitum.
[25:45] En síðan
[25:47] bendi ég á bara til að balansera þetta.
[25:49] Það er orðið
[25:51] veiklægi núna, frábær
[25:53] breyting á því, og þeir eru búnir að taka upp
[25:55] að vera með í útsendingu í myndlíka
[25:57] og vefnum.
[25:58] Þannig að ég bara benda svona á þróunina
[26:01] í báðar áttir.
[26:03] Og svolítið kannski að herja með eftir,
[26:04] það eru þrjár skipti þáttur núna,
[26:06] eitt viðtal við fjármálaráðherra,
[26:08] sem var stórmerilegt að við byrjum
[26:10] viðurkenningu, en hérna
[26:11] þetta er svona þróun sem getur
[26:14] varað þjóðfundinn.
[26:15] Þá að því að núna eru kostningar í
[26:18] fylki í Þýskalandi,
[26:19] þar sem aðfarið fyrir AFD er yfir 40%,
[26:22] og svo var landsfundur
[26:24] umbótaflokksins,
[26:25] reform í Bretlandi.
[26:28] Ég held því svolítið upp
[26:30] frásagnir, það sem verið er að tala
[26:32] við þá sem eru að mæta
[26:33] á
[26:34] fundina og mæta
[26:36] til hérna AFD.
[26:38] Þá sá maður að
[26:40] það eru bara stórir hópar
[26:43] sem líta svo á
[26:44] að þessi ritsýrtu fjármál,
[26:46] sem þú getur að tala um,
[26:47] séu bara að lega veitur.
[26:49] Þannig að það er orðið til
[26:50] algjörlega hliðstæður veruleiki
[26:53] hérna líka,
[26:54] sem er að menn svona svolítið æstir að búa þetta til.
[26:57] En ég veit ekki á hverju þetta er að gera
[26:59] 40.000 manna samfélag.
[27:02] Ættu við um verulega að vilja
[27:04] ekki að taka upp svona
[27:05] svona trumpisma,
[27:07] það sem að þeir sem ekki eru sammála mér
[27:09] eru um verulega hættulegir.
[27:11] Ég meina, vill einhver að taka það upp
[27:14] inn á Íslandi?
[27:14] Það er kannski bara
[27:16] náttúrulega hagsmunir að gera það,
[27:18] en það er kannski bara 5.000 fólks sem vill þetta.
[27:21] En af hverju verður að láta það eftir þessu fólki?
[27:22] Það er sko
[27:25] mjög skýrt núna.
[27:26] Mér finnst þetta vera merkilegt,
[27:30] eins og kallað er trumpisma,
[27:32] eða þetta maga,
[27:33] bilgjuna sem að er
[27:37] sko
[27:38] skriflegar auðrangistöfnu
[27:40] Bandaríkjanna,
[27:41] í að hafa áhrif á Evrópu.
[27:44] Þetta var til dæmis ekki dregið
[27:46] í aðra aðra þjóðaröfl
[27:48] okkar heldur bara að vera að tala um
[27:50] halla og ríkissjóð Frakklands
[27:52] væri svo mikil, þó að hún sé helmingi hærri
[27:54] í Bandaríkjunum.
[27:56] Og hérna,
[27:58] við vorum alltaf ekki að kjósa,
[28:00] „gótt að við ætlum að ganga í Bandaríkjunum.“
[28:02] Nei, nei, en við ætlum að halla okkur á þeim.
[28:04] Og við skulum ekki fara að rífast um
[28:06] kostningar.
[28:08] Ég er bara, ástandið í heiminum
[28:10] núna er þannig að
[28:12] sko, ég ákvað að
[28:14] ég var að skarra búið mála á hann.
[28:16] Við verðum bara að fara að kalla hlutina því sem þeir eru.
[28:18] Þetta eru
[28:19] fasískir tilbudir.
[28:21] Og þó er svakalegt að nota eða forðast
[28:24] að þá eru þeir að breiðast út
[28:27] og hann kemur
[28:28] aftan að manni, ef maður hefur lesið söguna.
[28:30] Hann kemur svona
[28:32] bakvið og neðanfrá
[28:34] og maður vill ekki
[28:35] viðurkenna það.
[28:37] En yfir þessar kostningar sem þú nefndir í Þýskalandi
[28:40] er þannig flokkur
[28:42] að við verðum bara að fara að þóra
[28:44] að tala um það.
[28:45] Og ekki að vera að skreita það með einhvernum kurtisörum orðum
[28:48] eða tala jafn oft við hliðina eins og hinn að hliðina.
[28:50] Það þarf að segja
[28:51] hlutina eins og þeir eru.
[28:53] Ég er ekki að því í Þýskalandi.
[28:54] Ég er ekki að skriða rétt
[28:56] að það sé að gagngrína eftir
[28:58] fyrir einmitt svona fjarga,
[29:00] þegar það var sérstaklega stofnun sem á að
[29:02] gæta stjórnarskrárinnar.
[29:05] Í stjórnarskráinni
[29:06] er bannað
[29:08] að vera með flokka sem að mismuna
[29:10] þegnum, fengnir einsluður.
[29:12] Á fjórða áratugnum
[29:14] og hettu er ennþá
[29:16] meðferðar. En þegar ég held að í stofnun
[29:18] hefur skilgrind sko esku fylkinguna
[29:20] sem er umverulega
[29:22] andstæða stjórnarskrárinnar.
[29:24] Og sem að
[29:26] þýðir kannski ekkert annað en þau fá ekki styrki
[29:28] eins og aðrir.
[29:28] Þannig eru það til samsámur.
[29:29] Það er þá þýskanáttan mjög sérstaklega að vera með þetta ákvæði
[29:32] í stjórnarskrá.
[29:33] Þetta er ekki þannig í Bretlandi.
[29:35] Sjónarvegur eins og aðrir.
[29:38] Það er að vera lært að þessu.
[29:40] Og ég meina, það er fullkomið rök
[29:42] að segja að ef þú leiptir
[29:43] þessu hægri
[29:46] sem keirir á
[29:47] að sumir séu einhvers konar íslandingar,
[29:50] en aðrir bara óekta
[29:51] í Þýskalandi,
[29:53] og svo vegabréf þjóðarinnar
[29:55] sem þeir vilja losna við úti úr landinu.
[29:57] Þetta fólk sem hefur
[29:58] rætur að rekja út fyrir
[30:01] Þýskaland eða hefur komið
[30:03] þar sem flóttamenn.
[30:06] Þú veist, ef þú leiptir
[30:09] svona eins og við erum,
[30:11] sem að gera í íslendingarsamfélagi.
[30:13] Það er bara gríðalega útlendinga
[30:15] andúð sem að fólk vill endilega
[30:17] taka tilliti til.
[30:20] Eins og við erum að hittast milli
[30:22] að vera með svona halva andúð.
[30:23] Þetta getur náttúrulega ekki enda.
[30:27] Þróun svona stjórnmálareininga
[30:29] endar ekki nema í því.
[30:31] Það endar með því
[30:34] að þú mun tapa þínum réttindum.
[30:36] En þá erum við komin tilbaka til
[30:38] þetta er solít afstafa.
[30:40] Já, já, já, ég er algjörlega sammála.
[30:42] En þá erum við líka sko þar sem
[30:44] emitt er að reyna að banna þetta,
[30:46] banna svona flokka.
[30:48] Það hefur ekkert neina reynst vel,
[30:50] það er tví eflaðist við það.
[30:52] Þannig að þá erum við komin aftur í að við þurfum umræðuna
[30:54] og hvernig náum við allri þjóðinni
[30:56] inn í umræðuna, að hlusta og
[30:58] taka þátt.
[31:00] Og svo framvegis, því að það er náttúrulega
[31:01] eina viðnámið við uppgang
[31:04] fasisma.
[31:06] Það er það
[31:07] sem
[31:09] kallast á þessu umræðu, sem voru
[31:11] hérna áðan, hvernig förum við inn í
[31:14] umræðuna, hvernig er hægt að ná þjóðinni í
[31:16] umræðuna og fá fólk til að hlusta á eitthvað
[31:18] annað heldur en það sem hleypt er
[31:20] hverju sinni, og hlusta á
[31:22] réttar
[31:24] upplýsingar, og breyta fjölmiðlum,
[31:25] nefndi, faktsjekkingu nefndi.
[31:27] Eða þú veist, hvað á að gera.
[31:29] Ég vil eiginlega meina sko að
[31:31] fjölmiðlar yngri á Íslandi hafa sennilega
[31:33] aldrei verið eins heilbrigt
[31:35] eins og þegar
[31:37] flokksblöðin voru við lífið.
[31:39] Þá voru allir að hlusta út af svo frjálsrættir
[31:41] þegar voru, og síðan voru við með flokksblöðin,
[31:43] og þú vissir bara hvað þú varst að lesa.
[31:45] Gast þá bara lesið
[31:47] með þeim glerum
[31:48] og vissir alveg
[31:49] hvað varð til
[31:51] umræðu.
[31:53] Það var í rauninni miklu
[31:55] já, betra
[31:57] en það sem við höfum í dag.
[31:59] Við erum bara
[31:59] mjög mikið á þessu hvað við erum með í dag.
[32:02] En mér líst ekki það á það.
[32:04] Svo er alltaf sem heimili bara
[32:06] og ég man því að ég var að skrifa
[32:08] einhverja skáldfræði,
[32:10] þá fóð maður bara
[32:11] á forsíðunum okkar
[32:14] hvað gerðist.
[32:16] 13.marsfjörði á nýju,
[32:18] bara æstur skríklar aðstá
[32:21] alþingishúsið
[32:23] þjóðarsins.
[32:25] Heimskapitalismanum
[32:27] þjóðar kvíla
[32:27] að fanga á
[32:29] mótmælum.
[32:29] En þetta hugmynd, bara endur við ekki að segja
[32:30] flokksblöð?
[32:31] Ég held að flokkunum gangi
[32:33] mikið betur að reyna flokksblöð,
[32:35] heldur en öðrum.
[32:36] Þegar við viljum að reyna sig,
[32:37] svona gagsæra.
[32:41] Já, já.
[32:41] Flöðum voru gefin út,
[32:43] þótt borguð séu,
[32:44] það var bara að fara með happatrið
[32:47] og selja.
[32:48] Allir með öllum bandalögum.
[32:48] Það er mikilvægt fyrir hreyfingar að eiga
[32:51] málgagn,
[32:53] ég minna eins og að
[32:54] ASÍ átti vinnuna.
[32:56] Og áður en það var að, þá voru ASÍ
[32:58] til í orðingum,
[33:00] svona, ef maður fer aftur fyrir 1950.
[33:02] Vinnuna nú reyndar, þó til.
[33:04] Það eru tveir mikilvægi.
[33:07] punktur þessu.
[33:07] eitthvað þið viljið hafa.
[33:11] hlustendur hlustendur á samstöðuna.
[33:13] þá mögum við ekki hljóma hérna eins og
[33:14] einhver hópur.
[33:16] efri miðaldra nostalgíu
[33:19] og gammal tímast.
[33:21] og síðan heit.
[33:24] við lifum náttúrulega í bara svona
[33:26] tækni lénsíkju
[33:28] veldi einhverju.
[33:29] og það er ekki það ástæða löysu sem
[33:32] mörg keifti aftur Twitter
[33:33] og komst inn í ríkistjórn
[33:36] bara í niðurskurðar áðunni.
[33:37] þetta er bara stærendinar úr heiminum
[33:40] sem við lifum í dag.
[33:41] heit er sko
[33:43] varandi flokksblöðin.
[33:45] þegar við erum að fara yfir á þessa milla,
[33:47] stjórnmálaflokkar eru með
[33:50] sína útgáfu.
[33:51] ráðherrar eru með sína.
[33:53] þau held ég starfsmenni að sjá um
[33:56] Instagram aðgangina og taka myndir
[33:58] af einhverjum fundum.
[34:01] þetta er eiginlega orðið hálfgjörð
[34:02] hérna rugg,
[34:04] bara ráðunni.
[34:06] þá eru fleiri blaðamenn með það að stjórna heldur
[34:07] og RÚV.
[34:10] þetta er ástand
[34:11] það sem að ég hef lent í.
[34:13] til dæmis að hagdeildir
[34:14] bankana skrifuðu greinar.
[34:16] núna gefa þau bara út sitt eigið
[34:18] hlaðvarp og sitt eigið
[34:19] hérna fréttabréf.
[34:22] sko ríkistofnanir
[34:24] eða fyrirtæki á vegum ríkistofnana
[34:26] hafa spurst mig þegar ég verið að byggja um grein
[34:27] í vísbendingu.
[34:27] já hérna hvort þau þurftu að borga
[34:31] að þetta væri kostnaður
[34:33] umfjallanir hjá mér,
[34:34] að ástandi hjá starfsmönnum
[34:37] í kynningardeildum hjá opinberri stofnun.
[34:39] þannig að þau reikna með
[34:40] þau eru orðið svo vön.
[34:41] ég veit ekki frá hvaða meðlum
[34:42] það er, kannski viðskiptablaðinu
[34:44] eða ég veit ekki hvort það Vísir er með.
[34:47] en það er bara orðið viðhorf
[34:50] að kaupa sér inn í
[34:52] þegar ég er að reyna að fá
[34:53] vandaða fjöndlun og greinar
[34:55] frá fólki með þekkingu.
[34:57] og þetta er
[34:59] svolítið ókveiknilegt ástand.
[35:02] við erum eða komin í
[35:03] við erum svo oft hugsað til
[35:04] bókar hans Andra Snæs Loftssonar,
[35:07] sem kemur út fyrir 20 árum síðan,
[35:10] að þá var hann með framtíðasýn,
[35:12] þar sem sko
[35:13] þú lendir í skuldasúpu og þú getur greitt skuldið
[35:15] með því að vera kallaður út af göttu
[35:17] og kalla auðlýsingar.
[35:18] og við erum eða komin ánga,
[35:20] við erum með bara
[35:23] samfélag af kallurum,
[35:24] sem hérna.
[35:26] og maður sér rosalega
[35:28] kynslóðamun á hlaðvörpum,
[35:30] hversu
[35:32] átakalöst hlaðvörp
[35:35] stjórnendur eru að kynna vörur.
[35:37] og þá sem eru að styðja við þó
[35:39] okkar kynslóð veru svona.
[35:41] já, já, nú þarf kannski aðeins að fara að segja
[35:43] frá þeim sem styrkja okkur.
[35:45] á meðan yngri kynslóðin er:
[35:47] heyrðu, ég var bara
[35:48] að elda og elda rétt í gærkvöld.
[35:51] þetta var geggjað, sko.
[35:52] þetta er rosalega kynslóðamunur
[35:56] sem að maður verður svo hissa,
[35:57] því þú ættir að segja á þann áhrifavalda
[35:59] sem að ég bara næði
[36:01] ekki.
[36:03] okkar áhrifavaldar hafi áhrif
[36:05] því það vita allir að allt sem við segjum
[36:06] er rétt.
[36:10] það er bara kynslóðamunur
[36:11] sem er þjálfaður upp í að gera
[36:13] þetta bara fyrirhafnalaust
[36:16] af samfæringu.
[36:17] og þetta virkar.
[36:18] við erum
[36:18] við erum svo gamlir, sko.
[36:21] þetta er eitthvað nýtt sem til er kynslóð
[36:24] fyrir neðan okkur, yngra fólk en okkur.
[36:26] við skiljum þetta ekki.
[36:25] af hverju?
[36:26] já, ég menna þú veist að þú ættir að marka sér þetta,
[36:29] bara nýjan orkudrykk,
[36:31] eitthvað sjampó eða eitthvað bíl
[36:32] eða hvað sem helst.
[36:34] þá bara held ég að
[36:36] þú fáv meir út úr því að fá eitthvað af þessum
[36:36] áhrifavöldum til að fjalla um það og sýna
[36:39] það heldur en að kaupa
[36:40] kannski mörg hundruð þúsund króna
[36:42] eitthvað birt á miðlum.
[36:44] ég hef svo þurra eftirmyndu á dóttur minni, sem er 19 ára.
[36:46] og ég menna, einu sinni
[36:48] þá vorum við að lappa að tryggja kutuna
[36:50] og þá var komin veitingastaður sem seldi svona
[36:52] litla hamborgara, þannig að í staðinn fyrir að fá
[36:54] einn hamborgara fékkst svona þrjá
[36:56] með minnismjöndi bræði.
[36:57] og það var svona sletta fólkið inn,
[36:59] og ég hugsaði,
[37:01] hvað, hvernig stendur það að ég er fólkur
[37:02] að kaupa þetta?
[37:02] og þá sagði hún að allir áhrifavaldar
[37:05] hafi verið að mæla með þessu,
[37:06] en þessi staður er ekki til hjá einhver sko.
[37:08] þannig að það er ekki þannig að þú getur loifð áfram
[37:11] í samfélaginu, sko.
[37:13] og það er kannski að vera með einhverja vörur
[37:14] sem er í þetta að fólk er til að kaupa aftur
[37:17] þá eftir að vera búið að prófa.
[37:47] þannig að sömuleiðis þetta líka þannig
[37:49] að þú vilt taka þátt í sko pólitíska umræðu,
[37:51] að þá er ekkert svona
[37:53] einn feignarlega endurnýjanlegur
[37:55] eða fara á yngra fólkinu,
[37:56] heldur bara gengst fólk inn í að tala
[37:59] eins og fólki sem að var aðlið upp við að halda kæftu
[38:01] þegar að fyrir þetta nála.
[38:01] en það er að því held ég út af
[38:04] tækni umgjörðunni,
[38:06] að það bara endur ómar.
[38:08] þannig að það er bara að þegar einhver kemst
[38:11] út og hljómar
[38:12] vel, þá endur hljómar
[38:15] það út um allt, alveg saman hvort það er
[38:17] rétt eða rangt.
[38:18] og það er líka svolítið
[38:20] ég er að benda þetta hluti að veikleikunum í fjölmiðlum,
[38:22] við séum ekki endun
[38:24] í þessu kostningum, hvað var það svona fjölmiðlar?
[38:26] um fjölmiðla, hvað haldið það að hún hafi
[38:28] breytt miklu, snúi fólki
[38:32] frá jáu
[38:33] yfir neyju og öfum.
[38:34] sko ég held að það sem var
[38:36] og ég byggi þetta á, svo sem ekki
[38:41] erlendum hlaðvörpum
[38:43] og umfjöllun í erlendum
[38:45] viljum sem hafa svona
[38:47] ydra sjónarhóttna á þetta.
[38:49] að það sem ég fannst einna
[38:51] merkilegast var swingið,
[38:52] sveiflan hjá ungum fólki
[38:55] úr því að vera
[38:56] 70% já megin,
[38:59] 30% nei
[39:00] á tveimur vikum
[39:02] í að vera 60% nei
[39:05] og 40% já.
[39:06] og þetta er held ég TikTok
[39:09] eða
[39:10] einfalda skila bóð
[39:12] í jafnvel úrtökum á gamla móta.
[39:14] ég veit ekki nákvæmlega
[39:15] það krefst ég að stjórnmálafræðingar
[39:17] landsins rannsæki og færi okkur upplýsingarnar.
[39:20] að því að þarna held ég
[39:23] að sko
[39:23] stór hluti af þessu
[39:26] sem er kallað swing state
[39:27] þegar þú breytir kostningum.
[39:29] og þetta er lærdómurinn
[39:31] kemur þetta sann að litika í Brexit
[39:33] og þessum tæknilega fætti
[39:36] kostninganna.
[39:37] þannig að það sem alveg
[39:40] hérna svona umræðutætti
[39:42] eða RÚV,
[39:43] með fullri viðurkenningu.
[39:45] og ég held að
[39:48] breytingi verði þarna.
[39:49] þetta ábara við eins og í bandarískum kostningum,
[39:51] þessum, og þetta er bara að reyna að reyfa eitthvað pínu lítið.
[39:54] þetta er ekki þannig að þetta hafi
[39:55] sveifla þjóðinna,
[39:57] en þú náðir nógu mörgum.
[40:00] og þetta við sjáum að þetta er kostninga
[40:02] þáttur ungsvól, sem er almennt gott
[40:04] talið, en
[40:05] kannski var það tilkomið vegna
[40:07] TikTok herrferðar.
[40:10] sem hræddi við að þurfa að fara að berjast
[40:12] í stríðinu í Úkraínu.
[40:13] við veitum ekki,
[40:15] en allavega, þarna sér maður stóra breytingu
[40:18] sem er nægilega stór
[40:19] til að breyta úr
[40:21] 51-49
[40:23] yfir í
[40:24] 47 áhald,
[40:27] á móti 52 áhaldi.
[40:28] ég held að nei hafi gert það
[40:31] betur en jáliðin
[40:33] að höfða til margra
[40:35] ólíkar hópa með margar
[40:37] ólíkar ástæður.
[40:38] og það voru
[40:40] hérna friðarsinnar
[40:42] sem að sögðu nei út af þessu,
[40:45] og það voru hérna á meðan jáliðin
[40:47] að meira bara svona
[40:48] einblína á efnaðarsmálin.
[40:50] var bara í RÚV
[40:52] hérna fréttunum,
[40:54] þegar allir áttu að hlusta
[40:56] og mynda sér sameiginlega skoðun.
[40:57] þannig að ég held að þetta hafi verið
[41:00] og mér langar alveg rosalega
[41:03] til að við tökum smá tíma
[41:04] að ég geri þessa kostningar
[41:06] og hérna, sérstaklega
[41:08] hvaðan fjármagn kom.
[41:10] það er rosalegur
[41:12] ókostur að við erum með
[41:14] skýra hérna
[41:16] skýrum lögum fjármál stjórnmálaflokka,
[41:19] fjármál í prófkjörum
[41:21] og svo framvegis.
[41:22] en það er að við erum ekki með
[41:26] nein lög um svona
[41:28] þjóðaréttkvaða greiningu sem er samt
[41:30] bara alveg óbúslega mikið undir í.
[41:32] þannig að við þurfum
[41:34] eitthvað að fara að hreysa upp á það.
[41:36] og svo finnst mér líka
[41:38] við ættum bara að gefa okkur svolítið tíma
[41:40] til þess að kanna það.
[41:41] hvernig þetta lá
[41:43] hvernig áhrifin
[41:48] voru.
[41:48] hvað er komið að þessu í Íslandi,
[41:50] hvað gerða það.
[41:52] ég heiti mann í vikunni fyrir
[41:54] sem að spáði því að nei myndi vinna
[41:56] og hann hefði verið að tala um
[41:58] við Sonsim, sem að var eitthvað 16 ára.
[42:00] og hann sýndi honum
[42:02] TikTok, annars við fáum miðflokkin
[42:04] í hinum vegar samfélaginu.
[42:05] og hann var bara úllust að
[42:07] miðflokkurinn myndi vinna þetta.
[42:09] en þá verður það að tala um svona litla sveiflu.
[42:11] ég er hérna
[42:12] með svona frasa sem ég oft segi
[42:14] að öll stjórnmála umræðan í Íslandi
[42:16] fyrir fram og heimavelli þjóðutansins,
[42:18] sinnar mun aldrei geta unnið.
[42:21] mun aldrei geta unnið þetta.
[42:23] og ég var eiginlega á því allan tímann
[42:25] að sko skrið þrungin
[42:27] þegar kemur umræðinni, byrjuð
[42:30] og ég held að það sé Trump
[42:31] sem að segir þetta,
[42:32] að hérna úslitin áðast alltaf
[42:34] á þessum tveimur vikum
[42:35] vegna þess að þá er fólk að fara að taka afstöðu
[42:38] raunverulega.
[42:40] og við höfum oft talað um þetta
[42:42] hérna, að það er eiginlega hægt að marka
[42:41] kannanir fyrir meðan stóri hópur
[42:44] er svona tilfinningu fyrir að afstaðan
[42:46] mín skiptir máli.
[42:47] að þegar alvaran kemur,
[42:50] að þá er eitthvað sem er undirleikjandi
[42:52] sem að færir umræðina
[42:55] það eru kunnulegri
[42:57] rögin sem eru nótuð í neytinu.
[42:59] við verðum að ráða þessu sjálf.
[43:00] ég held bara að neytaræðingin
[43:03] hafi kannski verið með skýrar
[43:05] í skilaboðum, og kannski skilaboð
[43:07] sem spiluð meira inn og bara
[43:08] tilfinningar fólks.
[43:11] og þegar
[43:12] standi fram fyrir svona stórri ákvörðun,
[43:13] markbrotið og flókið.
[43:15] og það er alls konar,
[43:17] ég held að fæstir
[43:18] hafi kannski eitthvað sett
[43:18] það mikið inn í þetta að lesa mikið um það.
[43:21] þannig að þegar þú kemur einhvern veginn í kjör,
[43:23] þá ertu kannski,
[43:23] þetta er kannski svona eins og ég
[43:25] verður það vel eða maka eða eitthvað.
[43:27] þetta endur alltaf einhverju gött fíling.
[43:29] og þú kannt kýrsta bara með hjartanu.
[43:31] og svona, þú veist kannski
[43:32] þú setur uppi með það.
[43:33] og það held ég að hafi
[43:36] ráðið úrslitum
[43:37] í þessu.
[43:39] og sko
[43:42] við sjáum það bara
[43:44] úr heiminu núna.
[43:45] ég kom í þetta helst í vikunni
[43:48] að gera þetta upp út frá
[43:49] sem er líka mjög góð umfjöllun.
[43:51] og RÚV, ég melddi með
[43:53] að hérna, til dæmis vorum við
[43:55] stórmerk umfjöllun Helga Seljans
[43:57] varðandi eignarhaldið á sínum
[43:59] í ljósi þessara pólítískra
[44:01] plána, svo ég plokka nú
[44:02] en sem sagt
[44:02] í alþjóðlegum samningum,
[44:05] við hefðum að eitthvað tækifæri.
[44:06] annars verður, mín greining
[44:09] að ná góðu samningi
[44:10] sem við fáum aldrei að vita hvort við hefðum fengið núna
[44:13] að því nei vann.
[44:14] og
[44:16] við hefðum líklega að geta fengið
[44:19] allt sem við vildum í samningnum núna,
[44:21] bara vegna heimstöðunar.
[44:22] en síðan
[44:24] er þetta bara búið.
[44:26] Kanada forsætisráðherrann er að koma
[44:29] og held að ræðu á Alþingi, framhald
[44:30] af State of the Union ræðu.
[44:33] Wonderland er að fara í heimsókn til Grænlands.
[44:37] Ísland er
[44:39] í afturstótt á Coventry.
[44:40] Þessi litli klettur út í hafi.
[44:42] Og fyrst að þau kösu þetta,
[44:45] so be it, og það er bara að fara að gera
[44:47] annað sem skiptir máli
[44:48] fyrir Norðurslóðir,
[44:50] fyrir Kanada samstarfi.
[44:52] Við hefðum getað verið brúin,
[44:54] við hefðum getað verið stórpína
[44:55] sem að stóra sendir á Kanada.
[44:58] Það er að vera hér, og þú veist Norður,
[45:00] en tækifæri fór frá okkur.
[45:02] Og við veitum ekkert hvað Trump gerir.
[45:04] Nú verður kannski samið um frið
[45:06] í hérna úkrænubráðum.
[45:07] Og þá með að við fréttinnar í dag,
[45:10] og svo engu tíman hættir þetta
[45:12] helvítis þannig í Íran
[45:14] og munan þá róast
[45:16] eða munan þá fara
[45:18] af fullum krafti í Grænland.
[45:19] Og þú veistu hvað eru við þá,
[45:20] þetta verður bara alltaf komið ljós.
[45:23] Noregur hefðu líklega fyllt okkur,
[45:26] núna verður við bara að fylgja þeim
[45:27] þegar þeir ákveða að taka þau.
[45:29] En sko,
[45:31] heimurinn heldur áfram á flegi færð
[45:33] og þetta er bara búið hér.
[45:35] En fólkið er að reyna að skilja af hverju
[45:37] og í öllum örlendi
[45:38] meilunum og hlæfarsmur er það
[45:40] að því fiskurinn er svo mikilvægur
[45:43] fyrir hérna útlendinga á Íslandi.
[45:44] Mér finnst það ekki, að það er mest ábærandi
[45:48] náttúrulega var í aldra,
[45:50] þannig að þá vorum við mikið að tala um öryggismál
[45:51] að við vorum að kjósa um Trump.
[45:52] En mér finnst það eftir á,
[45:56] að þá er það á flestu stöðu,
[45:57] þetta er sjokk fyrir Evrópu
[45:59] að Evrópusambandið er bara ekki
[46:01] nógu hérna girnilegt fyrir
[46:03] það sem eru vestamið.
[46:06] Þannig að Evrópusambandið getur bara stökkið í austur
[46:08] til við tekjum við Úkraínu og Moldófíu.
[46:10] Og hvað svona samband verður þetta þá?
[46:15] Þetta var bara reysa stórt fokkmál
[46:17] sem við sendum.
[46:18] Og þetta var meiri sem meiri heldur í mótkun,
[46:21] þannig að þú veist, heldur hérna,
[46:23] ef við hefðum bara verið að kjósa um aðild,
[46:24] við vorum að kjósa um að hefja aðild að viðræðum,
[46:27] og við bara, þú veist, svaraði bara
[46:29] okkur langar ekki einu sinni að tala við ykkur,
[46:30] sem hlýtur að vera.
[46:32] Og mér er nýtt svolítið,
[46:35] ég hef vel að sjá
[46:37] kannski að þess meiri umfjöllun núna.
[46:38] Ég mér hvað, er ekki bara vika síðan?
[46:41] Mannum fyrstum þetta að vera halft ár.
[46:42] En það eru fyrst bara vika.
[46:43] En hvernig eru viðbrögðin úti
[46:45] og hvað með alla okkar íslensku embættismenn,
[46:46] sem þannig eru,
[46:49] og heldur þeir bara að fara í þessa vekkferð.
[46:51] En núna blasir eitthvað allt annað við.
[46:53] Þetta er bara,
[46:54] eitthvað alltaf stannað upp á teningnum.
[46:57] Núna, og hvernig
[46:58] þetta eru kannski ekki alveg,
[47:00] reysa stórt fokkmál að þetta voru
[47:02] 53-47.
[47:04] En staðan er nei,
[47:06] það er, þetta varan
[47:08] bara mjög mjúkt á munum.
[47:10] En mín staðan er nei.
[47:12] Við viljum ekki tala,
[47:13] við höfum ekki áhuga á að tala við ykkur.
[47:16] En það var reysa stórt
[47:18] af litlum Coventry,
[47:20] 400.000 manns.
[47:21] Þannig að
[47:23] hérna
[47:25] planið hjá Úrsula von der Leyen,
[47:28] þegar hún er að halda þessu sambandi saman
[47:30] og að reyna að gera
[47:32] alls konar,
[47:33] að flummerin breytist frá Reykjavík til nú.
[47:36] Er ekki allir saman?
[47:38] Finst mér að skipta.
[47:41] Sko hugamál,
[47:42] hvort þessi kona komi við,
[47:43] en ég er að reyna að færa
[47:46] sjónarhornið smári.
[47:47] Ég er að hvernig útlendingar sjá okkur,
[47:49] ekki hvað okkur finnst hér.
[47:50] Og þar í þeirra sögn er það,
[47:53] vá, hvað fiskurinn skiptir íslendinga
[47:55] miklu máli,
[47:56] og ég þurfti að leðra þetta fæna sér allt aðeins.
[47:57] Það stóð að væri 40% útlendingar,
[47:59] en það er 20% útlendingar.
[48:02] En það kemur upp í 20%
[48:04] af vörútlendinga.
[48:06] En þannig að þeir voru með
[48:09] 4% landsmanna inni
[48:10] í sjárótuðum, sem er
[48:12] nær einu prosti.
[48:14] En þeir eru bara að reyna að skilja.
[48:16] Og svo er
[48:18] punktur númer tvö, þetta sem þú sagðir,
[48:20] þeir eru ekki hræddari við Trump
[48:22] en það að þeir
[48:24] hérna telja sér bara alveg.
[48:26] Þetta eru útlendingar að telja um Íslandingana.
[48:28] Þetta getur líka verið þannig,
[48:30] að Íslandingarnir
[48:32] telja að Evrópusambandið geti ekki bjargað þeim frá Trump.
[48:34] Já, já.
[48:35] Það sé miklu algengara heldur en að fólk sé eitthvað ánægt
[48:38] með Trump.
[48:38] Ég gerði fréttina í vikunum,
[48:42] sem ég fannst að þið
[48:44] kemur ofart.
[48:46] Ég komst að því að
[48:44] ég gerði frétt og kemur allt í ljós,
[48:46] eða þessu miklu umræðuvimi
[48:47] í þessum ástandi.
[48:50] Það tók stóran hlut
[48:52] af umræðinni.
[48:53] Svo hérna fæ ég
[48:56] upplýsingar um það, að vanskil
[48:58] hafa aldrei verið,
[49:00] vanskil eru í sögulegu lámarki.
[49:01] Skuldir heimila eru í sögulegu lámarki.
[49:04] Það er eitt vanþæg í þá frétt
[49:06] sem að
[49:06] það vantar í þess að frétt
[49:11] að það eru færri
[49:12] sem að fá að skulda í dag.
[49:14] Það er bara búið að loka
[49:16] fölgónum fyrir þriðjuhólf þjóðarinnar.
[49:18] Maður má bara ekki skulda,
[49:19] þú ert bara
[49:19] út á lámarki, það má þetta ekki degnast,
[49:21] auðvitað að minka hérna
[49:23] vanskilin, eða bara ríka fólk er maður að skulda.
[49:25] En þetta er eins
[49:27] faktor í afgóru neyðinnar,
[49:30] og að rögin, efnahagsrögin
[49:32] duga ekki til,
[49:34] að því að þeir voru
[49:35] ekki nógu margir
[49:35] sem hefðu bara nógu skýrt
[49:37] af verðtryggingunni.
[49:39] En fannst þú að þetta ekki koma óvænt?
[49:41] Mér fannst þetta svona að ekki tala ekki í samhljómi
[49:43] um umræðina sem að hefur verið.
[49:44] Það hefur verið,
[49:46] vextur og verðbólga.
[49:48] En þetta er töluleg staða.
[49:50] Það er búið að setja 50 milljarða
[49:51] í niðurgreiðslu höfustóls
[49:53] efstu þryggju tekjutíundana.
[49:56] Þannig að sjálfsögðu eru skuldir í
[49:57] sögulegu lámarki,
[49:57] þegar það búið að vera verðbólga
[50:00] og fastan að vera spóla.
[50:01] Þar sem að bara eigna...
[50:03] Þannig að þessar tölur
[50:05] eru bara tölur út frá meðaltölum.
[50:08] En í raun
[50:10] aftur,
[50:11] þeir eru sami vandinn og þeir vera að tala um
[50:14] skuldir ríkja
[50:15] og alltaf vera að segja við,
[50:18] við erum með svo litlar skuldir,
[50:20] Grikkir eru með svo miklar skuldir.
[50:22] Það er ekki stöðutalan,
[50:24] heldur hver er
[50:26] mánaðalegi eða árlegi
[50:27] kostnaður af skuldunum.
[50:29] Og hann er hærri hjá okkur,
[50:31] er ekki sjónum okkar heldur en hjá okkur ekki.
[50:34] Og þannig aftur, þó að skuldir
[50:35] séu í sögulegu lámarki,
[50:36] og vanskil limitt,
[50:38] að því að eittir er ekki talað með.
[50:40] Og síðan að fólk borgar
[50:41] þetta, og það er ekki verið að mæla,
[50:44] fyrir margir eru komnir á þolmörkum
[50:45] að vera búin að vera í 5% verðbólku
[50:45] í 3-4 ár núna.
[50:47] Og að þeir eru að leggja
[50:49] að stærri og stærri hluta
[50:51] af launum sínum
[50:52] í þessar lífsneislu,
[50:55] að því að þú gældfellur
[50:57] og öll öðru að það sker niður allt annað áður en
[50:59] þannig að þetta er svona absúrt mæling
[51:00] á að hér sé þetta,
[51:02] þetta er enga síðu mæling sem bara Seðlabankinn
[51:04] og Hagstofan
[51:06] og hóttu sinnsstofnanir að
[51:08] það er bara að koma vel til greina
[51:10] að þetta sínið,
[51:11] að það hefur verið svona ofmetið á
[51:12] fjárhagslegum erfiðleikum alþjóðasamfélagsins,
[51:14] þorgir í Katirín,
[51:15] og hverja sem er settur á rúfumálið.
[51:18] Þannig að þau litur svo á
[51:20] að til þess að ná þessu í gegn,
[51:21] af því að umræðan fer alltaf fram á heim
[51:23] og heldur í þjóðarsíkinar,
[51:24] þá þarf eiginlega
[51:26] fólk að vera klipið á hófumvöxtum.
[51:28] Það þarf að vera ótti við truflun
[51:30] og það er ýmislegt að ganga saman,
[51:31] og mér finnst hérna,
[51:32] að hún var að benda í lágan
[51:34] að vantaði kannski efnahagslega
[51:36] neyðina.
[51:38] Kannski hefur þetta býðað að koma mest að báska,
[51:40] en það breyti því
[51:42] að fimm prósent verðbólka
[51:44] sem er tilkomin
[51:46] vegna hækkunar húsnæðisverðs.
[51:47] Það allt annað óbreyt.
[51:48] Jafnvel þó skuldari raun hjá öllum heimilum
[51:50] hafi verið hækkaður,
[51:51] þú veist, gerir
[51:52] að skuldahlutfallið þegar verður hækkað
[51:54] bara því þú ert búin að
[51:55] biffa upp eignahlutina,
[51:57] þannig að þetta er bara verðbólgumark.
[51:58] Þetta er ekki...
[51:59] En það skiptir máli
[52:00] tilfinning fólks fyrir auð.
[52:02] Já, já, já, það finnst að vera ríkur.
[52:04] Þetta er þess að það talað um að Kína
[52:06] séu að sökkva inn í samtráta.
[52:07] Fyrir þetta er
[52:09] fastan að bólgna hérna.
[52:11] Og það er alveg tilfinning almennings fyrir auð,
[52:14] sem að áttu að auka íbúðir, og svona,
[52:15] hún hverfur. Og þar með neyslan bara.
[52:18] Þannig að þetta er raunverulegt fyrirbæri.
[52:20] Já, já, já, já.
[52:21] En sjáum við því ekki einhvern styrkleika í því,
[52:24] að við séum bara eins og kannski
[52:26] meira eins og Sviss, og eitthvað svona,
[52:27] reynum að finna hérna einhvern farvegi.
[52:30] Ég held að það sé vel hægt að vinna úr þrívegstöðu.
[52:31] Já, já, það er náttúrulega ágefnið.
[52:34] Og stóra sko, ég held að
[52:35] mesta stjættaskiptingin
[52:38] á Íslandi í dag er
[52:39] millið þeirra sem eiga og eiga ekki.
[52:41] Og það bara ef þú kemst
[52:43] yfir þann þröskuld að komast inn á íbúðamarkaðinn
[52:46] og átt eitthvað,
[52:47] þá náttúrulega bara hækka þessi íbúð
[52:49] bara takt þarst í verði
[52:51] og þú getur fjármagnað og gert alls konar
[52:53] og svo eru þeir sem komast ekkit.
[52:55] Það er náttúrulega þetta stóra
[52:57] samfélagslega verkefni, hvernig á að koma því.
[52:59] Og það er náttúrulega ekki bara kynslu mál,
[53:02] það er bara, þú veist, þetta er orðið
[53:03] vandamál fyrir foreldra
[53:05] og ömmur og bara alla,
[53:06] sem hérna
[53:09] er að anda því að
[53:10] fólk hérna
[53:13] nái einhvern veginn framdróun í lífinu
[53:15] og hérna geti verið í öryggi skjóli
[53:18] og öryggu höfn.
[53:19] Þannig að
[53:21] þetta er þessi brutal
[53:22] stjættaskipting sem við
[53:23] setjum uppi með núna
[53:25] og hefur þróast í verri átt.
[53:27] Og svisslarnir hafa þó vita,
[53:29] og að hafa leikumarka,
[53:31] þannig að fólk getur borgað
[53:32] skjólið í leiguna,
[53:33] og hún hækkar ekki
[53:35] með verðmorgun,
[53:37] þannig að
[53:39] ef þú varst að meina að verða eins og Sviss
[53:41] í alþjóðasaminginu,
[53:43] að hérna, þá held ég
[53:44] sko bara verður dæmigert spara.
[53:45] Nei, við ætlum
[53:47] einu svona að verða bankaveldi,
[53:49] eins og Sviss var,
[53:51] en þeir voru
[53:52] 200-300 ára að byggja sinn bankavald.
[53:54] Og hann stóð af sér
[53:56] þó að þessi reynsla sína krísur
[53:58] með sína banka,
[54:00] núna er að losa sér við
[54:01] stóra alþjóðlega banka saman,
[54:04] til Bandaríkjanna. Að þá,
[54:06] ef við ætlum núna
[54:09] í geópólitíska
[54:11] samningum að verða eins og Sviss,
[54:14] sem er inn í miðri Evrópu,
[54:16] og við út í miðju Atlantshafi,
[54:18] að þá
[54:20] myndi mér líða betur
[54:24] í Sviss, heldur en hér á
[54:26] klettinum út í miðju hafi.
[54:28] En ég ekki að segja, bara hvort að
[54:29] nú komum við skila bara út á þjóðina.
[54:31] Við erum ekki að rasa ekki um,
[54:32] við verðum að spila í spili
[54:34] og hver eru styrkleikarnir þá í því
[54:36] að við séum núna?
[54:38] Hlut er að við bara horfum á í landi,
[54:40] sem er kringum okkur,
[54:43] sem eru í kannski
[54:44] skiptasambandi,
[54:45] það geta alveg rættið okkur um stöðu,
[54:46] hvað stöðu að við höfum í heiminum,
[54:48] sem er þá Noregur, Kanada, Bretland,
[54:50] Færeyjar, Grænland.
[54:53] Ég menna að mér finnst þetta að vera
[54:56] að sumuleiti bara jákvætt að horfa á það.
[54:58] Við byggjum upp
[55:00] okkar óháðar stefnu
[55:01] sem tengist landunum sem eru kringum okkur.
[55:02] Og ég menna, ég hef alltaf
[55:04] að ég byrja á Skotlandi.
[55:05] Já, sjálfstæði Skotlands.
[55:08] Og ég held að
[55:09] ég sé alveg,
[55:10] ég held að við höfum möguleika þarna á að
[55:12] ef að þróunin verður
[55:14] í þessa átt,
[55:15] og það er umræða
[55:17] í Brussel og hjá Bruggeil,
[55:20] og fleiri verðandi í mitt útastöðni,
[55:22] eftir þá.
[55:05] að fara að gera
[55:06] einhvers konar
[55:07] viðtækar og öðruvísi
[55:11] sambandheldurinn ES
[55:12] og það
[55:14] það er það sem ég hef búið að vága að gera við tíu ár síðan
[55:17] frá Brexit að ES-samningurinn
[55:18] er ekki eilífur og við munum vera að breyta
[55:21] og hérna
[55:23] það er maður vel að vera að koma eitthvað í stað
[55:24] sem að bæði Kanada og Bretland geta verið inn í
[55:27] sem veitir okkur meiri öryggis
[55:28] og við losnum við þessa
[55:30] pólitíska samruna í Evrópusambandinu
[55:32] sem er okkur í furðulegri leið
[55:35] að fara að taka eina Úkrínu
[55:36] hvað heldur þú að kosti Evrópusambandið að taka eina Úkrínu?
[55:38] það verður bara
[55:40] höfuðverkefni í Evrópusambandinu
[55:42] sem er til 30 ára
[55:43] en nú hljómar þú eins og
[55:46] það hefði aldrei verið að hætta samin
[55:48] af Vestur-Þýskalandi
[55:50] ef maður hefur reknað þótt fyrirfram
[55:51] það er bara ekki að takast
[55:54] það er að klopna austur-austur
[55:57] frá Austur-Þýskalandi
[55:58] það eru nýnasistar á völdum
[56:00] í Austur-Þýskalandi vegna þess hvað þetta tók stíla
[56:02] já, ég veit
[56:04] en
[56:05] og ætlaður þá bara ekki að hjálpa
[56:08] Úkrínu neitt og leyfa þeim bara að verða
[56:10] fylgji í Rússlandi
[56:11] hver er þráður?
[56:13] það er mjög skandall
[56:15] leiðin er ekki að
[56:16] þá erum við ekki byrjuð að ræða forsetu brest kjara samninga
[56:19] neina, neina
[56:19] og þessi verburga
[56:23] verðum við að vera nefni
[56:24] að við þurfum ekkert að við bara
[56:26] finnbrúst verburga
[56:28] þetta er búið að vera mjög fín um það
[56:29] þetta er búið að vera mjög fín
[56:31] ég held að
[56:32] þá að vera fjölmiðlar og afleiðingar
[56:36] hérna korsninganna
[56:37] það er verið mólið
[56:38] þetta er búið að vera mjög gaman að hlusta á þig
[56:40] þannig að
[56:42] drífa þú
[56:43] fyrirgefðu forsetta eða þessi
[56:45] fyrirgefðu flangartu stjórn
[56:47] staðskráningasambandsins
[56:50] hvað verður ekki?
[56:52] hendur ekki ríkistjórn ekkurd bein í verkefnum
[56:54] já, sagan segir það
[56:57] það hefur
[56:58] gert samninga, það hefur ekki verið sagt upp
[57:00] vegna forsetu brestm
[57:01] en allavega er það ekki þess virði
[57:03] það þarf að fara eitthvað tölvöld langt aftur
[57:05] en það gæti líka verið
[57:08] þannig að verkefnið verður þeirri stúða
[57:10] að þau neyðast til að segja upp samningum
[57:11] eða það kemur ekkurt sárfærandi
[57:13] þá náttúrulega er bara
[57:15] trúverðug
[57:16] þá er það ríkistjórn raunverulega að búa til
[57:18] pólitíska nóstuðuleika og eiga líkútan á því að
[57:21] það er svona innbyggt
[57:24] bara
[57:24] innbyggt í þetta
[57:27] þegar það er forsendu brestum
[57:29] þá er það að því að
[57:30] líffólk er verra heldur ef við heldum að það sé því
[57:34] og þá er fólk kannski ekki
[57:35] að tilbúið í að
[57:37] segja upp kjara samningum heldur
[57:39] þannig að þetta er alveg
[57:40] þetta er náttúrulega að þú ert svolítið spennuð yfir þessu
[57:43] og það er þegar ég hef tekið þátt í þessu
[57:46] þá er alltaf verið bara
[57:47] þú veist farið í grasrótina
[57:48] bara hver er stemningin
[57:50] og það er alltaf komið tilbaka, nei
[57:52] og sérstaklega núna, sko, fólk er bara döðrætt
[57:55] að missa störfin sín
[57:56] ég menna hafa óbeitt bara hótandi hér hægri vinstri
[57:59] að segja fólk ju
[58:00] og það eru fjöldi uppsagna
[58:02] já, þú búið bara að segja
[58:03] að segja upp og segja
[58:06] það er meira á leiðinni
[58:08] sem er náttúrulega svakaleg
[58:11] staða að setja starfsfólki
[58:12] svakaleg
[58:13] og við vitum að fjöldi
[58:17] uppsagna og það eru farnast að
[58:18] alls konar orðrómar um fyrirtæki
[58:21] sem eru að fara á hausinn
[58:22] og allt það, sko
[58:23] þannig að, veist, en bara
[58:27] stjórnvöld þurfa bara að gera sér bróður
[58:29] og ég ótt að stjórnvaldið
[58:30] séu bara, já, nei, þið vildu ekki að vera uppsagnir
[58:32] það var það sem við vorum með á planinu
[58:34] þannig að, en þau
[58:37] þurfa að gera sér bróður
[58:38] það er mikið lustn að segja það
[58:40] nei, ég veit að það er svona tilfinningarlega
[58:47] svo ég bendi að einu sinni á
[58:48] hérna, veikulókið, það var viðtal við
[58:50] fjármálaráðherra og hann sagði
[58:52] þar að það verði nokkur
[58:54] nú er fjárlögin kynnt á
[58:56] hérna, núni byrjum veikunar, en að það verði
[58:58] nokkurra miljardar
[59:00] afgangur og síðan
[59:02] sagði hann og fórstins á þing að
[59:05] jafnvægi ríkisrekstrinum
[59:08] er ekki stemt í voða vegna
[59:09] þannig að það er þannig einhverju nokkrum miljardum
[59:12] sem eru plús megin á fjárlögunum
[59:14] sem má kannski eyða í að kasta
[59:17] inn í að laga samninga.
[59:18] Sólveig annar hefur nefnt þrjú atriði og ég tók
[59:20] eftir því að Vilhjálmur Birkisson tók þetta upp
[59:22] hérna í einhverju kastljósi
[59:24] sem var hérna fyrir viti
[59:26] vegna launathofanna
[59:27] leigubremsu
[59:31] og
[59:32] aukin vend
[59:34] kakat uppsagnir
[59:36] þetta er allt saman eitthvað sem telur við
[59:38] inn á fjárlögin
[59:40] þetta er allt ókeypis fyrir ríkið, þetta er ókeypis fyrir
[59:42] SA, þetta er bara svona
[59:43] að það sé notið tækifæris núna vegna þess að bæði
[59:46] SA og ríkið vilja samninga halda
[59:48] að þá sé þetta ná fram þessum réttabotum
[59:50] og mér finnst það svona
[59:52] eftir að Vilhjálmur
[59:54] tók þetta upp að þá finnst mér svona eins og umræðan
[59:56] sé ykkur lítið að snúast um þetta
[59:58] Já, en svo er þetta bara svo
[59:59] eftir allt saman þá er þetta sko
[1:00:02] svo klófin fórusta
[1:00:03] í hérna hjá launafólki
[1:00:06] eftir
[1:00:08] kosningarnar
[1:00:09] það eru þau Vilhjálmur og
[1:00:11] Sólveig annar
[1:00:12] Það var náttúrulega engin
[1:00:15] verkefnisfóringi svona alveg að hadra
[1:00:17] mjög á jálúðinni eins og þau voru á neiluðinni
[1:00:20] Nei, þau
[1:00:22] einmitt vegna þess að þau voru á neiluðinni
[1:00:24] að það getur vel verið að verði erfitt að koma
[1:00:25] þessu fólki saman
[1:00:27] Ég held að kostningarnar hafi kannski
[1:00:30] ekkert haft úrslitaáhrif á
[1:00:31] kannski eitthvað annað sem kemur til
[1:00:33] samskiptar við allt
[1:00:35] Já, já, það held ég
[1:00:37] Ég held að það sé
[1:00:38] Ég held að forsetið sé að fara frá því
[1:00:41] bara fegin að vera laust
[1:00:42] Það held ég að
[1:00:44] það var alveg óeinkvæm
[1:00:45] Það var kosið til að byrja það
[1:00:46] Og náttúrulega þetta er að takast
[1:00:49] með stýritæki
[1:00:51] í Seðlabankanum að keyra hér
[1:00:52] atvinnulífið í svo mikla kólnun
[1:00:54] að uppsagnir séu byrjaðar á fullu
[1:00:56] að keyra fasteignamarkaðinn í svo mikla kólnun
[1:00:59] að það seljast í gíbúðir
[1:01:01] og hérna þar var aftur
[1:01:03] sem að tengja þetta við það sem var að tala um í byrjun
[1:01:05] Markaðurinn fór að byggja
[1:01:07] stóra lúxusíbúðir
[1:01:08] en byggingamarkaðurinn
[1:01:11] en neytendamarkaðurinn vildi kaupa
[1:01:13] litlar útir það
[1:01:14] þannig að markaðslösnin eru
[1:01:16] og ætla að reka það allt út
[1:01:19] En að sömuleiðis er þetta teiknað upp
[1:01:21] eða þú ert í byggingavirkjum
[1:01:22] og það segir ég ætla að byggja hérna nokkra íbúðir
[1:01:24] hvernig ætti ég að byggja
[1:01:26] litlar íbúðir, nei, fólk fær ekki
[1:01:28] greiðslur þetta í bankanum
[1:01:30] Þannig að byggja bara svona lúxusíbúðir
[1:01:33] fyrir fólk sem býr í einbýlishús
[1:01:34] og vil kannski losa eitthvað fé
[1:01:37] til þess að hjálpa börnunum sínum
[1:01:38] að koma inn á markað
[1:01:39] Það er mjög að, þú veist
[1:01:41] menn byggðu ekki ódýrar íbúðir
[1:01:44] þannig að fólkið sem þarf ódýrar íbúðir
[1:01:46] hefur ekki efni á að kaupa, það er ekki lán
[1:01:48] og er bara dæmt til að vera þegar markaður
[1:01:50] Herðu, en hérna verður við
[1:01:52] enda að það býður fólk frammi
[1:01:54] það er næsti skandall
[1:01:56] það eru fjórir stjórnmálamenn
[1:01:58] Ólína Aradóttir, Lili Alfredsdóttir
[1:01:59] Arna Lára Jónsdóttir og Grímur Grímsson
[1:02:01] en Áskell Brynjar Torfásson
[1:02:04] Drífa Snædal
[1:02:05] og Sigurún Marja Hilmarsdóttir
[1:02:07] Takk fyrir að kæla fyrir komuna
[1:02:08] og sjáumst stórlandi bara fljótlega
[1:02:11] þeir eru fínir viðmælendur
[1:02:13] Takk
[1:02:14] Komið til auka dags
[1:02:22] Komið til auka dags
[1:02:52] Arna Lára Jónsdóttir
[1:02:54] sem er varaformaður
[1:02:56] þings fór samfélkingarinnar
[1:02:58] byggir úr því að það er komið
[1:03:00] Mér langar að byrja á því sem að ég
[1:03:02] heyrði í vikulokkunum í gær
[1:03:04] og fjármálaráðherra þeirra
[1:03:05] hann talaði um að
[1:03:07] það verður hár sjálfleg
[1:03:09] og það verður milljarðar
[1:03:11] í fleirtölu í aðgengi
[1:03:12] Lili, að þú ert menntuð í þetta
[1:03:15] Já
[1:03:17] Ég veit að fagna því
[1:03:20] að það verði
[1:03:21] aðgengi
[1:03:23] Er þetta aðstæður
[1:03:25] sem gefa til kynna til þess?
[1:03:29] Ég var myndin að hugsa
[1:03:30] einn á leiðinni
[1:03:31] Ég var að sjá viðbrögð
[1:03:33] því að var við fakis
[1:03:35] fjármálaráðherra
[1:03:38] gríkla
[1:03:39] það að Ísland vildi
[1:03:42] fara í Evrópusambandið
[1:03:43] Ég var myndin að hugsa
[1:03:44] í þeim tíma þegar við vorum
[1:03:48] með prógram og svona
[1:03:49] hvernig þetta var nú allt saman
[1:03:51] og það er ofur áhersla
[1:03:53] á það að það verði
[1:03:55] eins miljarda aðgengi
[1:03:57] en hann sagði einhverjir nokkur í viðbútt
[1:03:59] Ég segi bara þau eru bara
[1:04:01] svolítið segin í þessu
[1:04:03] þau hefðu ekki verið komið með aðgang 25
[1:04:05] þá fenguðu tekið
[1:04:08] auka upp á 73 miljarda
[1:04:09] og þannig að
[1:04:11] það hefðu verið hægt að vera
[1:04:13] í afgangi 25 og 26
[1:04:15] og ég bara fagna að verið 27
[1:04:17] þannig að útgjaldaukningin
[1:04:20] hjá ríkistjórninni
[1:04:21] hefur verið mjög mikil
[1:04:22] bara á milli 25 og 26
[1:04:24] 143 miljardar
[1:04:26] Það var ekki mikil í samgöngumálum
[1:04:28] Ég bara
[1:04:29] Eitthvað sem var brýnt að gera
[1:04:32] Já, ég menna, en það er hins vegar þannig
[1:04:34] Ég segi bara þetta kemur mjög seint
[1:04:36] hjá ríkistjórninni
[1:04:37] en ég pakna á stuðningi í því að það sé
[1:04:40] Það er trúverðugt að þetta tekist
[1:04:41] Það er trúverðugt að þetta tekist
[1:04:43] Ég ætla bara að segja eitt
[1:04:45] Ég var að segja það hérna við kollega mína
[1:04:47] Ég er svo ánað með hvernig
[1:04:49] hérna kostningin fóru síðustu helgi
[1:04:51] Ég er svo hrættum að ég sé svona
[1:04:53] ég er svo slöng og glöð með að
[1:04:56] við séum að fara einblína aftur
[1:04:58] á vexti og verðbólku
[1:05:00] Já, ég bara hef trú á
[1:05:02] því að þetta tekist
[1:05:03] Ég er bara svo jákvæðast
[1:05:05] Við ræðum nú kannski kostningar mann eftir
[1:05:07] en þetta höldum að frá maður sérna
[1:05:08] Fjármálaráðherrann er í þínu flokki
[1:05:12] Hann talar
[1:05:13] Hlustarðu á hann hér?
[1:05:14] Já, já
[1:05:14] Ég er bara virkilega lán á því
[1:05:17] þetta séu fleiri miljardar heldur en þessi eini
[1:05:19] sem kom fram í fjármálaráðherrann
[1:05:21] og ég ætla bara að taka undir með honum
[1:05:24] að ég menna við ætlum að fara einhvern tímann
[1:05:25] yfir núlíð að þá vera vengtum að vera nálægt
[1:05:27] En ertu búin að sjá eitthvað á spilin?
[1:05:30] Nei, ég er í
[1:05:32] fjárlaganefnd og við erum
[1:05:34] að lora bæði og það er fundur
[1:05:35] fyrir okkur snemma fjármálar
[1:05:37] hann átti að fjármálaráðherra
[1:05:39] síðan með
[1:05:40] síðan með
[1:05:41] síðan með henni fóð
[1:05:42] á honum síðan með blæðmannabund
[1:05:45] þar á eftir
[1:05:46] en ég er bara virkilega lán á því
[1:05:49] við sjáum fram á að vera með
[1:05:51] vera með ágangu fjárlaga
[1:05:53] þetta skiptir verulegum máli
[1:05:54] og það er auðvitað þannig að
[1:05:56] stór hluti af þessum 143 miljardum
[1:05:58] sem alltaf verið að tala um
[1:06:00] stór hluti þess var náttúrulega
[1:06:03] verðbólgulegriðtingar
[1:06:05] þannig að
[1:06:07] en það er
[1:06:08] og síðan er það kannski.
[1:06:09] Þá er það auðvitað þannig að.
[1:06:13] Þetta eru bara önnur fjárlög sem þessi ríkisstjórn stendur fyrir.
[1:06:14] þannig að tala um að sé seint.
[1:06:19] Það er kannski svolítið sérstökt.
[1:06:20] Vegna þess að það verður hægt að koma.
[1:06:22] með hallalausum fjárlögum fyrra.
[1:06:24] En það var þá ákveðið að fara,
[1:06:26] ríkisstjórnin ákveðið að fara þessa leið,
[1:06:27] að koma með sígandi lukku.
[1:06:30] Hérna inn.
[1:06:31] Og nú sjáum við bara hvernig þessi fjárlög verða.
[1:06:33] Og ég hlakka til að sjá þau.
[1:06:34] Og þú býður eins og við hin.
[1:06:37] Já já, ég býð bara spenntur.
[1:06:39] Og ég ætla að.
[1:06:43] Vona það að.
[1:06:44] Ríkisstjórnin takist það verk sem.
[1:06:47] Hún á að glára;
[1:06:48] að stýra hallalausum fjárlögum.
[1:06:50] Það verður greiðlega áskorun.
[1:06:52] Og ég veit að það eru margir sem hafa ekki trú.
[1:06:54] Og það er ekki dörði.
[1:06:55] Og það hýtur það að verða ríkisstjórnin að sýna fram á það.
[1:06:58] Arna Lora.
[1:07:00] Já, ég er að minna að þetta er.
[1:07:02] Akkurat, sem við höfum.
[1:07:03] Að skila hallalausum fjárlögum.
[1:07:05] Og það er þetta mikilvægasta að framleiða okkar.
[1:07:07] Til að ná hér tökum á vöxtum og verðbólgu,
[1:07:09] sem við lofum að gera.
[1:07:10] Og við erum náttúrulega verið í gangi.
[1:07:11] Því það hefur ekki gengið nægilega rætt.
[1:07:13] Og það er alveg rétt.
[1:07:13] Við hefðum vel að ganga ræðar.
[1:07:15] Og ég hef bara alveg sagt að.
[1:07:17] Bara við okkur, með hreinskilni;
[1:07:18] það hefði verið betra að þetta gengi ræðar.
[1:07:21] En ég hef fullt trú á þessu.
[1:07:22] Og ég held að mikilvægasta framleiðslan
[1:07:23] sem við getum gert,
[1:07:24] að það er að skila hallalausum fjárlögum.
[1:07:26] En það mun kosta.
[1:07:28] Það verður ekki auðvelt.
[1:07:30] Það verður niðurskurður.
[1:07:32] Það verður niðurskurður.
[1:07:33] Þetta er eins og ráðherra fjármála,
[1:07:34] það nefndi í gær,
[1:07:36] tveir þriðju þessarar hagræðingar.
[1:07:39] Hagræðing, hún bitnar á fólki
[1:07:41] og félagasamtökum.
[1:07:43] Og fólk mun fyrir að fyrja þessu.
[1:07:44] En við verðum þá að horfa.
[1:07:47] Þá svolítið á stórumundun
[1:07:48] og ávinninginn sem líst er af þessu,
[1:07:50] til lengri tíma.
[1:07:51] Erfið núna,
[1:07:52] en það verður svo miklu betra eftir á.
[1:07:54] Þannig að maður þarf aðeins að horfa
[1:07:56] á stórumund.
[1:07:57] Það verður erfitt,
[1:07:58] þeir eru suma að sjá.
[1:08:01] Sem verða fyrir niðurskurði;
[1:08:03] að sjá að ég, eftir að laga.
[1:08:05] Að seftir eitthvað.
[1:08:06] Já, en það sem maður horfir líka í,
[1:08:09] að það voru fundir í þjóðarsræðinu
[1:08:10] á föstudaginn
[1:08:11] og bara frólög.
[1:08:15] Kaksu líka fyrir þeim fundi,
[1:08:16] sem ég ætla að skoða.
[1:08:18] Og það er mjög góð greining
[1:08:19] á verðbólkunni.
[1:08:21] Og þar kemur líka fram að það er þetta
[1:08:21] kaupmáttaraukning á öllum tekjum,
[1:08:24] þannig að.
[1:08:25] Fólk lifir þetta ekki á hagtölum,
[1:08:28] en það gefur orguðsamt merkjum
[1:08:30] að það gengur vel.
[1:08:32] Og fólk.
[1:08:33] Það er allan að kaupmáttaraukning.
[1:08:36] Þannig að verðbólgun er ekki að bitna meira en það.
[1:08:40] Já, við stöndum samtfærmi.
[1:08:42] Við stöndum samtfærmi.
[1:08:44] Fyrir það vanda,
[1:08:45] að fólk getur eftir þessu ekki keypt sér.
[1:08:48] Í heimili.
[1:08:51] Getur ekki þessi lífhúðir.
[1:08:52] Og það er bara stór starf,
[1:08:54] sem getur það ekki.
[1:08:56] Og þau skulda þá líka.
[1:08:58] Já, en það er nefnilega í þessu gögnu,
[1:09:00] sem ég fannst líka áhugavert.
[1:09:01] Og þar sjáum við,
[1:09:02] það er kaupmáttaraukningin.
[1:09:06] Hún er mest hjá þeim sem eru elstir
[1:09:09] og sem eru.
[1:09:10] Hérna.
[1:09:11] Á setni hluta.
[1:09:13] En hún er minnst hjá þeim sem eru.
[1:09:16] Millit þrítugs og fimmtugs.
[1:09:18] En það er einmitt fólkið sem eru að reyna að koma
[1:09:20] sér fyrir á húsnæðismarkaði.
[1:09:21] Þannig að það lítur að vera ein stærsta áskorunin,
[1:09:24] að það er að koma böndum á húsnæðismarkaðinn.
[1:09:26] Já, það er hérna.
[1:09:28] Við erum að tala um til þessa leigu bremsu.
[1:09:30] Þetta.
[1:09:31] Hérna.
[1:09:34] Sko.
[1:09:35] Ég, það ástæði fyrir að ég.
[1:09:38] Hérna var aðeins að.
[1:09:40] Myndast aðeins á hérna.
[1:09:42] Varu fakiðs fyrir um fjármálur.
[1:09:44] Á þrengu yfklas.
[1:09:45] Þá fóðum maður einmitt að hugsa.
[1:09:48] Það kom kannski ekki alveg að því.
[1:09:50] En sko.
[1:09:51] Maður er svona veltandi aðeins fyrir sér.
[1:09:54] Sko, bara út frá hagfræðinni.
[1:09:55] Að það er alltaf best að.
[1:09:57] Sko, vaksa.
[1:09:58] Úr vandanum.
[1:09:59] Og við höfum alltaf að tala fyrir því
[1:10:01] í framsókn, að við viljum auðvitað að hafa
[1:10:03] meira í gangi en minna,
[1:10:06] til þess að.
[1:10:07] Að lenda svo ekki í því að menn fari í
[1:10:09] mikil niðurskurðar fjárlög.
[1:10:11] Þannig að það verður auðvitað bara
[1:10:13] spennandi að sjá hvernig þetta er.
[1:10:15] Og mér sínist.
[1:10:18] Bæði Sjóðirnir og Seðlabankinn,
[1:10:19] þeir séu að spá minni hægvexti í ár
[1:10:23] og meira atvinnuleysi.
[1:10:26] Og maður svona veltir í.
[1:10:27] Fyrir sér, sko, bara þegar þú.
[1:10:29] Ert að, það kann vera
[1:10:31] kólum svona rosalega rætt. Og svo.
[1:10:33] Líka, við niðurskurð, hvort að.
[1:10:35] Það geti verið.
[1:10:37] Ég bara hugsa svona upp á þérna,
[1:10:39] sko, hvort að.
[1:10:41] Við munum, sko, að.
[1:10:43] Niðurskurður verði yktari,
[1:10:45] út af þessari ofur.
[1:10:47] Áherslu á hallalaus fjármál.
[1:10:49] Og ég bara tala sem hagfræðingur.
[1:10:51] Ég vil hallalaus fjármál, sko, en við gætum
[1:10:53] sannarlega áður, verða að horfa.
[1:10:56] Sko, já, svolítið eftir að sjá hvernig
[1:10:57] gengur.
[1:10:59] Sko, við sjáum að.
[1:11:01] Haugstur er.
[1:11:03] Þess að það er mikið lókstur í öllum okkar
[1:11:04] útlögningskröfum, sem er mjög jákvætt.
[1:11:05] Þannig að þau eru að skila meira inn til
[1:11:06] haugvextar, en það kann að vera svolítið
[1:11:07] erfitt að vera.
[1:11:09] Sko, eða einhvern veginn komin í
[1:11:11] svona miklu á kólun; og svo ertu með
[1:11:13] ríkisjármálin þar líka. En það.
[1:11:15] Jákvæða þá, þetta er að.
[1:11:16] Verðbólkan, hún náttúrulega hlítur
[1:11:19] að fara nýðurspá í.
[1:11:20] Febrúar mest,
[1:11:25] samfélaginu.
[1:11:26] Er að draga saman.
[1:11:28] Og ég held alveg, sko, bara verðbólkan
[1:11:30] er bara búin að vera svo þrálát.
[1:11:32] Og verðbólkavantingar.
[1:11:34] Er búin að vera svo háar út af því að.
[1:11:36] Sko, það var ekki.
[1:11:38] Sko, ég tel að hérna.
[1:11:40] Ég veit.
[1:11:41] Ég er svo hers, eftir
[1:11:43] síðustu helgi, að ég er.
[1:11:44] Svo getað.
[1:11:46] Við höfum verið þar eftir.
[1:11:48] Ég veit, sko, hérna.
[1:11:50] Að hérna.
[1:11:52] Menn, sko, ég held að ekki.
[1:11:54] Hafi ekki, sko, þegar hún.
[1:11:56] Tók við. Hún vann.
[1:11:57] Mat það, hvað verðbólkan.
[1:11:59] Var þrálát, sko, hún er.
[1:12:00] Og ég held að hún.
[1:12:02] Tapa svolítið tíma
[1:12:05] í því, sko.
[1:12:06] Já, ég held að.
[1:12:08] Ef að það er mikil samdráttur,
[1:12:09] þá verði svona átök og áflók
[1:12:11] í samfélaginu, þegar að verða fyrir
[1:12:13] samdrætti.
[1:12:14] Þau hefur látað til sín taka.
[1:12:16] Og svo átök, nú eftir að verða
[1:12:18] að fjárlögum.
[1:12:20] Þannig að, ég held að, sko, húsnæði
[1:12:22] getur verið orðið bara fyrir okkur.
[1:12:24] Sem erum svona að hafa matvöru,
[1:12:26] fylgjast með þessu, getur bara verið mjög spennandi.
[1:12:29] Ég held að þetta er náttúrulega
[1:12:30] jafnvæðislist, sko, að hérna.
[1:12:32] Þú mátt ekki.
[1:12:33] Við getum ekki kælt.
[1:12:37] Hagkerfið of mikið; það þurfti aðeins að kæla,
[1:12:39] því að það var auðvitað orðinn gríðalegur vöxtur,
[1:12:48] við tilheyrandi, bara aukningu allstaðar.
[1:12:50] Og þú, hastu, veitið mjög frálegt, sko.
[1:12:52] Þetta jafnvæði allstaðar, ég meina, það var líka
[1:12:54] jafnvæði á sínum tíma í COVID, þegar að voru
[1:12:56] settir inn tölvöld mikið peningar inn í
[1:12:58] efnahagslífið.
[1:12:59] Kannski var þá mikið,
[1:13:01] og lengi sem að.
[1:13:03] Þannig að það er bara seglum fyrir staðið, þannig að dragi.
[1:13:06] Bættin.
[1:13:07] Þessu var haldið svona, þannig að við þurfum
[1:13:09] kannski einhverlega að eiga við það líka
[1:13:10] en það er auðvitað, mig langar til að nefna það.
[1:13:12] Því að við komum inn á hérna áðan;
[1:13:14] var þetta húsnæðismarkaðurinn, það er auðvitað
[1:13:16] þannig að hér hefur verið byggt töluvert af íbúðum,
[1:13:18] sem virðast ekki seljast,
[1:13:19] og virðast ekki vera fyrir þá sem þurfa.
[1:13:21] Því að þú nefndir húsnæðismarkaðinn.
[1:13:23] Og ég held að það sem er mikið
[1:13:24] við ættum að koma að,
[1:13:26] til að fara með þessu viðtali við fjármálaráðherra,
[1:13:28] að vera í gær,
[1:13:30] hérna á RÚV,
[1:13:32] að það væri,
[1:13:34] að hann hefði sjálfur áhuga á þeim markaði.
[1:13:36] Og það var að vinna með
[1:13:38] fjármálaráðherra á því
[1:13:40] að koma því í þann farfi,
[1:13:42] að það séu fleiri íbúðir að byggja
[1:13:44] fyrir fólk sem er að byrja.
[1:13:46] Á markaði.
[1:13:48] Og þetta er greiðlega mikið.
[1:13:50] Og það er greiðlega vont,
[1:13:52] þegar húsnæðismarkaðurinn er þannig,
[1:13:54] að þegar við náum
[1:13:56] hjólum atvinnulífsins aftur á stað,
[1:13:58] og raunverulega öllu samfélaginu,
[1:14:00] að þá eru þrjú ár í nýjar íbúðir.
[1:14:02] Það er greiðlega vond staða.
[1:14:04] Og það er einhvers konar.
[1:14:05] Einhvers konar vítahringur,
[1:14:07] sem við þurfum öll að leysa.
[1:14:09] Sem hefur verið að leifa í þessu samfélagi,
[1:14:10] enda hefurum ár.
[1:14:12] Það er eitt sem er
[1:14:13] kannski dálítið skrítið,
[1:14:15] og hefur aldrei verið útskýrt,
[1:14:17] það er það að þegar maður horfir á.
[1:14:19] Þegar seðlabankinn hefur.
[1:14:20] Í orðræðunni að leggja til málanna,
[1:14:23] þá.
[1:14:24] Fannst mér að hún fór mjög vel.
[1:14:26] Það var að Óskar eftir sparnaði
[1:14:28] til að.
[1:14:29] Seðlabankinn gera það vel.
[1:14:31] Hún kallaði eftir sparnaði,
[1:14:33] til að.
[1:14:34] Og ég held að það hefði.
[1:14:36] Já, samfélagið.
[1:14:38] Það tók ansi vel við sér, hvað það varðaði.
[1:14:40] Og það var skilað óheimja til að.
[1:14:42] Og ég held einhvern veginn að
[1:14:44] það hefði allir búist
[1:14:46] við að það kemur síðan hver af annarri framhaldi.
[1:14:48] Síðan var nú frasi hér.
[1:14:50] Sem hefði verðamætarsköpunarhaust.
[1:14:52] Og þar var í rauninni,
[1:14:54] lýsing Seðlabankans,
[1:14:56] að þarna ætti að kvetja
[1:14:58] fyrirtæki til þess að hámarka
[1:14:59] framleiðsluna og reyna
[1:15:01] bæta afkomuna.
[1:15:03] Þannig að það væri hægt að vinna með það.
[1:15:04] En svo sjáum við endurtekið að
[1:15:06] nú verið að koma fram
[1:15:08] skattahækkanir.
[1:15:09] Það var reyndar líka.
[1:15:11] Svo fyrir síðustu fjárlög.
[1:15:12] Og þá spyrja menn hérna;
[1:15:14] er ekki þraut,
[1:15:16] sér að halda þessu úti,
[1:15:18] eða var bara.
[1:15:20] Voru þetta bara frasar?
[1:15:22] Voru þetta menn á allan?
[1:15:24] Um að þetta gengi eftir?
[1:15:26] Allaveganna eins og ég líti á það;
[1:15:28] ég saknaði.
[1:15:30] Að sjá ekki sparnað.
[1:15:32] Til að bæta.
[1:15:34] Ég, ég, mér hef
[1:15:36] hreyfst að vera þörf til að móta.
[1:15:38] Ég nú er ég bara alls ekki samála.
[1:15:41] Þá kemur við fram í þína.
[1:15:43] Það er náttúrulega verið bara fjöl.
[1:15:45] Margar bara lög.
[1:15:48] Og það sem við hefum verið að státta
[1:15:50] ekki eldingar,
[1:15:52] það sem við hefum einmitt.
[1:15:54] Við hefum verið,
[1:15:55] bara eins og í orkumálum.
[1:15:58] Og það sem þú situr nú í
[1:15:59] ungrús og samböngum;
[1:16:01] mjög mikið á góðum tillögum,
[1:16:03] sem þar hefur verið samvitar
[1:16:05] hvort að tveir eða þrír ramar.
[1:16:07] Og það eru alls konar litkan eftir þess að
[1:16:09] stiði við þessar framkvæmdir,
[1:16:11] svo erum við hérna með nýja atvinnustefnu.
[1:16:13] Og það hefur verið mjög mikið gert,
[1:16:15] vil ég meina, til þess að
[1:16:17] íta undir atvinnulífið.
[1:16:19] Hefur það bara ekki tekið eftir því þá?
[1:16:21] Já, sko, þetta er náttúrulega frekar sértækt.
[1:16:04] Við vorum að leita að veiðigjöldum.
[1:16:07] Og hérna, þannig sem bara þjóðin átti rétt á því að það væri leitarferli.
[1:16:11] Ég er bara að segja að það er allt svo mikið að fróðum leitarferli, og þetta er leitarferli.
[1:16:17] Sérðu þetta? Sjáðu, það er aldrei ekki settur.
[1:16:19] Ég er alveg sammála.
[1:16:22] Og hérna, nú hefur verið komið fram í fjármálagaldinu,
[1:16:25] og ég ger það fyrir því að það sé í fjárlögum líka.
[1:16:28] Ef það hefur verið að hækka bankaskattinn,
[1:16:30] þetta er bara svona sértæki skattar sem hafa verið að hækka.
[1:16:32] Og svo er það hækkun á,
[1:16:36] hérna á baðlón sem ég myndi telja að sé ákveðin lúxusvara,
[1:16:39] og leggst ekki beint á almenning, eins og landi.
[1:16:41] Það er eitthvað sem við leyfum okkur svona stöku sinnum,
[1:16:43] en er ekki hlut í að nöðu sinnum verið.
[1:16:44] Þannig að ég hérna hafna þessari skilgreiningu í hjóla.
[1:16:47] Og horfum svona ólíkt af þessu,
[1:16:52] en þetta er auðvitað því sem við vorum að taka stá við núna hérna í vetur.
[1:16:57] Þessar sínir hvernig við sjáum samfélagið þróast og gera sig.
[1:17:00] En það sem ég kannski svolítið finnst mér,
[1:17:02] sko ósanngjarnt hvernig ríkistjórnin fer í þetta.
[1:17:06] Til dæmis eins og það er verið að tala um baðlónin,
[1:17:08] og það er einhvern veginn að stimpla,
[1:17:11] það segja að þetta sé einhvern lúxus,
[1:17:13] og það bara sé allir að ég að skall ekki.
[1:17:15] Og hvernig ég líka bara tala svolítið til,
[1:17:19] eins og ferðarþjónustuna.
[1:17:20] Nú var ég ferðamálaráðherra í þrjú ár,
[1:17:21] og það er mjög oft einhvern veginn,
[1:17:24] einhvern veginn hefur mér fundist,
[1:17:26] forsendur ráðherra reynilega bara tala um ferðarþjónustuna niður.
[1:17:31] En menn gleima því að ég er í raun og veru ekki
[1:17:34] fyrir að ferðarþjónustan fer á stað,
[1:17:36] að við fáum hérna jákvæða gældarísmarka,
[1:17:38] þau koma inn.
[1:17:43] Ef ég man rétt, hvort það sé ekki 600
[1:17:46] eða 700 miljardar sem koma bara inn
[1:17:48] á gældirri, og það verður
[1:17:50] algjör stökkbreyting á íslensku hagkerfi.
[1:17:52] Förum frá því að skulda, eða sko,
[1:17:55] eigna staðan okkar í að vera bara komin með góðan plus.
[1:18:00] En mér finnst þetta svona, mér finnst þetta mikilvægt,
[1:18:04] og það snýst aftur inn í þessi grunngildi,
[1:18:05] eins og hjá Framsókn, það er vinnuvöxtur velferð.
[1:18:08] Og við viljum auðvitað ebla alltaf atvinnulífið
[1:18:10] til þess að við getum vaksið úr þeim vandamálum
[1:18:13] og að við séum að auka velferðina.
[1:18:17] En svo held ég líka til dæmis eins og með,
[1:18:19] hérna...
[1:18:21] Það gengur vel hjá útlöndskrænum,
[1:18:23] það er alveg rétt, ég mena fiskverð,
[1:18:25] er þetta ekki búið að hækka um 40%
[1:18:28] bara núna á síðasta ári.
[1:18:29] Og fiskverð er hægt að hægja, þú getur illa búið að setja það saman.
[1:18:32] Við getum alveg að rifja upp úr veðgjaldum umræðunni,
[1:18:38] þó við nefnum kannski ekki eða miklu tíma,
[1:18:39] það voru...
[1:18:42] Það var kýrskýrt hjá öllum fyrirtækjum,
[1:18:44] þau verður að bregðast við.
[1:18:46] Þau vita hvað er fram undan,
[1:18:48] þannig að fyrirtæki bregðast strax við.
[1:18:50] Og ég þarf ekki að rifja það upp fyrir fólki hér.
[1:18:53] Það var strax farið með sér í uppsagnir á fólki.
[1:18:56] Og ég heyrði til dæmis að það,
[1:19:00] eins og í mínum heimabæ,
[1:19:02] þar tæmtist verkefnalistin hjá hátækni fyrirtækjunum
[1:19:05] sem vinna í sjávarútvegi.
[1:19:07] Og menn frestuðu hérna,
[1:19:08] sko, nýbyggingum og öðru slíku,
[1:19:11] þannig að það byrtist allt núna.
[1:19:14] Þannig að þú hefði gengið vel og hefði þetta vissulega virkað fyrir
[1:19:17] hvað fiskverðið þýðir.
[1:19:18] En hérna, þá var þessu öllu sleppt
[1:19:21] að fresta og þannig bregðast þetta
[1:19:23] aðeins livið við,
[1:19:24] og það verða vinstrimenn að þetta bara læra.
[1:19:26] Þetta er ekki bara exelskjáld, fólk bregst við.
[1:19:29] En það er samt exelskjáld,
[1:19:30] þegar það verður að tala um bankaskattinn,
[1:19:32] að það lítur að vera hægt að koma einhverjum lögum á það
[1:19:36] að þeir séu ekki að taka kannski bara 2-3-4-5%
[1:19:40] af þjóðframleiðslunni í hagnað til sín,
[1:19:42] sem eru bankar. Þetta er allt
[1:19:44] og mikið hagnað sem þeir eru að fá,
[1:19:46] og við hljótum að geta aukið um hægti
[1:19:49] að mynda það.
[1:19:52] Og komi meira til samvinnunnar,
[1:19:53] það er bara ekki annað mögulegt.
[1:19:55] En heldur að lausnin sé að skatlagna greinina.
[1:19:58] Já, hver borgar þann skatt þá?
[1:20:00] Já, þú veist, þegar við verðum bara
[1:20:02] að tryggja það að það verði gert með þeim hætti.
[1:20:05] Því að það er lagasetningavaldið,
[1:20:06] það verður bara að gera það.
[1:20:10] Við getum ekki hort upp á þennan óhóflega hagnað.
[1:20:12] Sjáðu, ég eitt líka.
[1:20:13] Ég er skuldaður.
[1:20:16] Og svo fæ ég bara tölvupóst,
[1:20:18] en bankinn hefur hækkað vextina á mig.
[1:20:21] Ég staðði allt með kakkar við bankana langan, langan tíma,
[1:20:26] en svo sendir hann mér bara póst.
[1:20:28] Segir að hann hefði... Get ég að senda í baka
[1:20:30] og segja, nei, ég mótmæli þessu.
[1:20:34] Nei, það er ekki.
[1:20:35] Við verðum að, þetta getur ekki verið
[1:20:38] að við bjúum í ofurvaldi bankanna.
[1:20:40] Mér langar aðeins að koma hérna inn í þetta varðandi bankaskattinn.
[1:20:43] Það er fyrsta lagi, þannig að ég eftir þó svo
[1:20:45] að það sem verður að leggja hér skatt núna
[1:20:48] með þessum fjárlögum,
[1:20:50] það var búið í fjármálagaldinu á banka,
[1:20:51] þá er það nú þannig að stóð hluta þessari heildar
[1:20:55] göldum sem bankar greiða, er út af álögum seðlabankans.
[1:20:59] Það er ekki bara göld frá hinum og þessu.
[1:21:01] Og það eru bara verkfæri sem seðlabankinn hefur
[1:21:05] til að takast á við verðbólgu.
[1:21:07] En hins vegar er það þannig að maður má ekki gleyma því
[1:21:09] að það er skilyrði fyrir því að bankarnir séu mjög mikið eigið.
[1:21:14] Þannig að það þarf að horfa náttúrulega á hagnaðartölur bankanna
[1:21:15] út frá því hvernig eigið fé það er
[1:21:19] hvernig arðsemi eigin fjár er.
[1:21:21] Þannig að mjög vissulega,
[1:21:23] án þess að ég ætlaði nú að vera hér einhver
[1:21:25] márráður þarna fyrir bankana,
[1:21:27] sérstaklega, þá er það þannig að það vera
[1:21:29] að horfa til þess hvernig ekki að fjarlægja í bankunum.
[1:21:33] Þegar það er horft til þess hvernig hagnaður þeir eru,
[1:21:35] þá er það að taka sömu sko á skuldara þeirra.
[1:21:39] Arðsemi, þeir ráða við þetta, þeir eru ekki hægt að...
[1:21:41] Það er þetta þannig að samband skuldara
[1:21:45] og lánveitanda í okkar verðtryggðu krónu er sjúkt.
[1:21:49] Það er þannig að það er mjög erfitt að skulda eins og...
[1:21:52] Það hefur verið sagt að það er erfitt að skulda
[1:21:55] verðtryggða krónu.
[1:21:57] Og þetta er náttúrulega bara ójafnvægi sem við verðum að taka.
[1:22:00] Ég held að stærsta verkefni Íslands
[1:22:03] sé að afnema verðtrygginguna.
[1:22:09] Ég meina, þetta er bara það sem við erum að fara
[1:22:11] að setja á dagskrá í mínum flokki,
[1:22:13] og höfum við þetta alltaf viljað afnema
[1:22:14] verðtrygginguna.
[1:22:17] Og ég held að það væri þjóðráð að fara í það
[1:22:21] og setja sem mestan kraft í það.
[1:22:25] Vegna þess að ég bara sé hvernig þetta er,
[1:22:27] og ég meina, fólk er skuldar verðtryggi.
[1:22:31] En lánveitandinn er alveg varinn.
[1:22:35] Sko, og það er auðvitað það sem við erum að sjá þessa dagana.
[1:22:37] Og ég held til að mynda að það hafi bara haft rúslega áhrif.
[1:22:42] Bara fólk var að neikvætt auðvitað út í gjaldmiðilin út á þessari verðtryggingu.
[1:22:47] Og ég held að verðbunga,
[1:22:50] væntingar, sem er eitt að erfiðasta sem seðlabankinn,
[1:22:53] ríkistjórnin, og við erum að fást við.
[1:22:57] Þannig að kemur bara verðtryggingin líka svo inn
[1:23:01] vegna þess að fólki gengur ekki að þetta takist
[1:23:03] þegar það er í þessum verðtryggða lánum.
[1:23:06] Og þetta er búið að tengja allt og mikið núna
[1:23:10] í vísutallunni.
[1:23:12] Og ég held að við verðum bara að fara í að afnema það
[1:23:15] í öruggum skrefum núna á næstunni
[1:23:21] til þess að þetta sé bara sanngjarnara.
[1:23:24] Ég meina, það er bara, þegar verðtryggingin
[1:23:27] stappið er alltaf að hækka, og fólk
[1:23:29] er að greiða, og greiða, og þetta er ekki
[1:23:30] það sem við viljum.
[1:23:33] Ég finnst að...
[1:23:33] þetta er það mikilvægasta sem er fram undan,
[1:23:36] það er að fara úr þessu verðtryggða kerfi.
[1:23:39] Vextir og verðtryggð lán
[1:23:41] eru svo háir.
[1:23:41] Það er bara, án vextanna verða náttúrulega slíkar vextir
[1:23:45] alltaf háir.
[1:23:46] Ef að gólfið er 8% þá verður það náttúrulega...
[1:23:49] En forsendur hafa búið að...
[1:23:52] forsendur hafa bara búið að...
[1:23:54] Það verður að tekinn hér örugtar skref
[1:23:56] að taka verðtrygginguna.
[1:23:56] Það er náttúrulega líka bara að tala um þetta
[1:23:58] raunseðlabankana. Hvað þýðir það
[1:24:01] ef við tökum alveg af verðtrygginguna?
[1:24:02] Verðtrygging er náttúrulega þannig að
[1:24:05] það hlýtur, það eru kannski að beina
[1:24:07] eftir hagfræðingis. Hvað þýðir
[1:24:09] ef við afnemi hann alveg?
[1:24:11] Vegna þess að munum vextir þá hækka
[1:24:13] út af því,
[1:24:15] bara vegna þess að bankinn hefur þá meiri áhættu,
[1:24:17] heldur hann ef við núna.
[1:24:18] Þá sem að lána...
[1:24:19] Ég held að þetta sé þannig núna
[1:24:21] þegar stýrivextir eru 8%,
[1:24:24] og þeir eru auðvitað mjög háir.
[1:24:26] Svo er annað sem ég tel að við þurfum að skoða.
[1:24:30] Við erum lífeyrissjóðir.
[1:24:32] Eignir þeirra eru auðvitað búin að…
[1:24:33] eru alveg gríðarlega að hafa aukist.
[1:24:35] Og það er mjög jákvætt fyrir okkur.
[1:24:37] En þessi margir í þeim geyra eru ekki sammála þessu,
[1:24:44] en ég ætla samt að segja að þegar raunvextir
[1:24:47] krafan er 3,5%,
[1:24:49] þá hefur þetta auðvitað áhrif á alla sjóðsstýringar.
[1:24:54] Ég myndi gefa mér það.
[1:24:57] En ég veit að lífeyrissjóðir hafa verið að lána
[1:25:02] alveg undir þessum 3,5%
[1:25:04] lánt til sjóðsfélaga og annars líkt.
[1:25:06] Og segja þá hefur þetta ekki eins mikið áhrif.
[1:25:09] Þess vegna segi ég bara, við erum búin að fara úr
[1:25:12] kerfi þar sem við,
[1:25:13] þar sem hefði ekki mikil sparnaður á Íslandi
[1:25:17] í mjög mikinn sparnað.
[1:25:19] Og þá myndir maður bara halda að við gætum farið í
[1:25:21] ákveðnar kerfisbreytingar varðandi verðtrygginguna.
[1:25:25] Og verðtrygging er auðvitað bara þannig að hún hjálpar
[1:25:29] auðvitað þessari verðtryggðu lánveitingu.
[1:25:33] Þau hafa hjálpað þessum tekjulægstu að koma inn á markaðinn.
[1:25:37] Og ég skal alveg segja það,
[1:25:39] ég hef verið hér, mér finnst það skipta máli
[1:25:41] að því að mér finnst að vilja allir eiga sitt
[1:25:45] eigið húsnæði,
[1:25:47] og mér finnst það eitt að jákaða við Ísland
[1:25:49] að það hefur svona upp til hópa tekist þokkalega.
[1:25:53] Og þannig að ég held að fara líka
[1:25:56] bara sko yfir þennan markað,
[1:25:58] bara hverjir eru að veita lán,
[1:26:01] hvernig eru allar þessar uppbyggingar í tengslum við það,
[1:26:05] og hvernig getum við bara gert þetta.
[1:26:07] þannig að þetta sé skaplegra fyrir fólk að skulda.
[1:26:09] Já, sko.
[1:26:12] fyrir að.
[1:26:14] tökum að það er sá hérna.
[1:26:15] liðin að helgi fyrir hérna.
[1:26:17] það er kostningar með þá.
[1:26:18] Lilja er ennþá að fagna.
[1:26:20] bara líður mjög vel.
[1:26:23] Já, ég.
[1:26:23] það var eitthvað ekki eitthvað lendamál.
[1:26:26] og mér flokkur vorum.
[1:26:28] að vildum að telja.
[1:26:30] að hagsmunum okkar sem betur borgi.
[1:26:32] utan Evrópusambandsins.
[1:26:34] Já, já, það er þetta.
[1:26:36] unga fólkið, það skilaði sér.
[1:26:39] og það var rosalega gaman að sjá.
[1:26:41] allir þessar.
[1:26:43] unglegar hreyfingar hjá.
[1:26:45] Framsókn, Sjálfstæðisflokknum,
[1:26:46] Vinstri-grænum, Saminast.
[1:26:48] gegn.
[1:26:51] þessu.
[1:26:52] og það var gríðarlegur kraftur í þessu.
[1:26:54] Ég sá að myndum að það var svona.
[1:26:55] vinnafagna hjá fyrrverandi formanni.
[1:26:57] í Framsókn.
[1:26:58] Já, já, það er.
[1:26:59] maður gerir svona bent á það, já.
[1:27:02] Já, það var svona.
[1:27:04] ég sem sá það.
[1:27:05] Samin ekki kvartur.
[1:27:07] Nei, nei, nei, alls ekki.
[1:27:09] Nei, nei, en ég minna að það er ekkit.
[1:27:12] þetta er ekkit.
[1:27:14] nýskóðun hjá Framsókn.
[1:27:16] að telja þetta.
[1:27:18] en það verður samt að segja.
[1:27:20] það er þetta alveg svo hér að.
[1:27:22] það voru alveg fólk innan okkar raða.
[1:27:24] sem vildi.
[1:27:24] hvað var þetta nú? Já, til að sjá.
[1:27:28] Nei, býtu hvað þetta var þetta.
[1:27:28] Já, vildu kíkja í pakkan.
[1:27:32] og mér fannst þau þetta bara mjög mikilvægt.
[1:27:34] sem formanni.
[1:27:35] að gefa því fólki líka.
[1:27:38] sveigru og þessi kostning líka.
[1:27:40] er 47%.
[1:27:42] var tilbúið til að fara.
[1:27:44] þessa vegferð.
[1:27:45] En árið 2009.
[1:27:48] þá.
[1:27:48] þykkti flokksting.
[1:27:51] Framsókn.
[1:27:52] að segja um að þetta hef verið.
[1:27:54] og á því flokkstingi var.
[1:27:57] sematuð af kjörnum formanni.
[1:27:59] Já, það voru ekki búin að kynast mér.
[1:28:00] á því að ég hef sagt að þetta var alveg vitlaust.
[1:28:02] Nei, þá verandi formanni.
[1:28:05] fráfarandi formanni.
[1:28:07] hafið bara smikið fyrir þessu.
[1:28:08] Haldur Áskinsson.
[1:28:09] og flokkurinn var þá Evrópuflokkur.
[1:28:12] En Evrópuflokkur saman.
[1:28:13] þetta hefur verið að breytast mjög mikið.
[1:28:15] þetta er.
[1:28:16] þessi mikli rót.
[1:28:18] mikið samrunni sem er í kortónum.
[1:28:21] það er það sem ég.
[1:28:22] ég er ekki rótin á.
[1:28:23] Semur þið Davíð, kjörinn formanni er í þessu manda.
[1:28:26] þið breytið því ekkert.
[1:28:28] en svo reyndar breytist.
[1:28:30] stefnan mjög rætt þarna eftir.
[1:28:32] Er ekki þetta?
[1:28:34] En svo er þetta nú líka þannig, það er nú líka gott.
[1:28:36] að við erum alltaf ekki að tala um segjumönd.
[1:28:39] en ég menna semir hafa skipt um skoðun.
[1:28:40] en ég geti alveg sagt einhverju það að þegar ég var að læra.
[1:28:43] hérna, hagfræði.
[1:28:44] Kolumbia hérna 2001.
[1:28:46] þá fannst mér evran spennandi.
[1:28:48] ég bara hafði rosalega áhuga.
[1:28:50] mikið áhuga á svona peningahagfræði.
[1:28:51] og hérna gerði í rítgerð.
[1:28:54] og ég var nú að vonast í þess að.
[1:28:56] ég ætla bara að segja það, ég er alltaf með hjáttningu.
[1:28:58] hjáttningdagsins.
[1:29:00] en ég hugsa ekki.
[1:29:02] að þetta getur verið sniðugt fyrir Ísland.
[1:29:04] að taka mögulega upp evru.
[1:29:05] og skrifa því rítgerð.
[1:29:07] og faðir evrunnar, hann var nú að kenna við skólan.
[1:29:10] um hún dell.
[1:29:10] og það var bara, nýðist að rítgerðina.
[1:29:13] það var bara alls ekki.
[1:29:16] að þetta hefði verið sniðugt fyrir Ísland.
[1:29:17] vegna þess að út af því að við reytum.
[1:29:20] okkur svo mikið að hérna útflytja.
[1:29:21] á sjávarútvegi og að.
[1:29:23] hagsveifla Íslands væri.
[1:29:25] ekki samhverf.
[1:29:27] evru ríkjana.
[1:29:28] en höggjum við búið að breytast mjög mikið síðan.
[1:29:32] og það er miklu meiri.
[1:29:33] fjölbreytileiki.
[1:29:35] en ég kenni samt ennþá þessum niðurstöðum.
[1:29:38] fyrir okkurverðandi evru.
[1:29:39] samhverfan hagur við ekki steins.
[1:29:41] og hún er við gesta.
[1:29:42] einhverjum er þú vildir sjá.
[1:29:44] ég var hérna alveg harður á jái.
[1:29:47] og er það.
[1:29:49] en þá, ég get alveg líst svona kannski.
[1:29:51] tilfinningum mínum þannig frá síðustu helgi.
[1:29:53] að ég var svona bara súr og sunnudaginn.
[1:29:54] ef því að það hefði verið þeim eins og tapagi.
[1:29:57] kostningunum, en síðan er ég.
[1:29:59] búin að vera svona svolítið súr bara.
[1:30:00] það er það sem að mér finnst.
[1:30:03] það er mín upplifun.
[1:30:04] og það er þannig að.
[1:30:06] það var náttúrulega ekki verið að kjósa.
[1:30:10] með alltaf Evrópusambandi.
[1:30:11] heldur að því að taka upp viður að við Evrópusambandi.
[1:30:13] og við vitum er það þannig að það hefði verið.
[1:30:15] tekist á um það hvað slíkar.
[1:30:18] viður að því, það.
[1:30:19] en að mínum að því þá hefði ég viljað sjá samning.
[1:30:21] og ég hefði viljað sjá samning um hvort að hann.
[1:30:23] hefði getað orðið viðunandi.
[1:30:25] til þess að geta tekið upp evru.
[1:30:27] og ég er ekki alveg að suma línu,
[1:30:29] Lilja, hvað það var þar.
[1:30:30] og það er auðvitað þannig að evra.
[1:30:33] er heldur ekki.
[1:30:35] mínum huga töfralausn.
[1:30:37] og það er auðvitað þannig að vera með.
[1:30:39] evru annars vegar og að bera hana saman.
[1:30:41] með krónu að það snýst um það.
[1:30:43] að vera með sjálfstæði peningastefnu.
[1:30:44] eða fastgengi í stórum dráttum.
[1:30:47] og ég held að fastgengi.
[1:30:48] muni geta hjálpa okkur.
[1:30:50] en við munum tapa sjálfstæði.
[1:30:53] peningastefnu.
[1:30:53] í mínum huga er svona, hef ég sagt það.
[1:30:56] að ég er svona evrumaður 70% og krónumaður 30%.
[1:31:00] en við munum ekki geta verið.
[1:31:03] með hvort vekja.
[1:31:03] að fastgengi og sjálfstæði peningastefnu.
[1:31:07] að þess krónan.
[1:31:09] mun ekki, hún mun ekki geta verið.
[1:31:11] við getum ekki festgengt.
[1:31:13] með meðan þetta hætturnar.
[1:31:15] og að því að við vorum að tala hér um vexti.
[1:31:16] að ég, nú man ég ekki.
[1:31:18] sittandi hér, en ég man ekki hvað stýrifréttir.
[1:31:21] hafa farið lægst, við munum.
[1:31:23] alltaf 1.500 krónu verið með háa stýrifrétt.
[1:31:25] 0.75 var það ekki?
[1:31:27] 0.65.
[1:31:29] 0.75.
[1:31:30] hvernig er það?
[1:31:32] í COVID.
[1:31:32] ég man bara í.
[1:31:35] tölum bara meðlega þetta á hverjum.
[1:31:36] hvað hafa vextir verið?
[1:31:38] ég veit að það sé að nær kannski 4-5%.
[1:31:41] heldur en mikið niður heldur en það.
[1:31:43] en við kikjum alltaf á raunvextina.
[1:31:44] það er þeir hafa nú ekki verið svona.
[1:31:47] þeir eru mjög háir núna.
[1:31:48] ef við berum okkur saman við önnur lönd.
[1:31:51] þá verðum við að bera saman efla-efli.
[1:31:53] það er raunvextir sem við þurfum að bera saman.
[1:31:55] hjá okkur eða í öðrum gjaldmiðum.
[1:31:57] Óla, þú ert saman.
[1:31:58] fagnan vörgu sigurum.
[1:32:00] sem afrétt.
[1:32:02] ég rengi reyndaræfingu.
[1:32:03] það er þetta að spjöða því.
[1:32:05] var þetta jafnsætt og.
[1:32:07] nei, nei, nei.
[1:32:09] þetta er nú öðru við sigur.
[1:32:10] ég átti nú minnið þátti þess að mörgum.
[1:32:14] að sigur á hennum.
[1:32:15] þetta var tvísýn.
[1:32:19] kostningabarta.
[1:32:19] og.
[1:32:20] og.
[1:32:20] og.
[1:32:21] og.
[1:32:21] hún var orðin hatröm þannig.
[1:32:23] undir það síðasta og það var auðvitað miður.
[1:32:25] ég held að.
[1:32:26] ég held að.
[1:32:29] mér fannst þetta að fara ágætlega.
[1:32:30] ég reyndi var aldrei.
[1:32:31] mér fannst þetta ójafnt í þeim skilningi.
[1:32:34] það var annars að vera kjósa sem að segja nei.
[1:32:36] og svo hins vegar eitthvað óljós lof.
[1:32:38] orðum eitthvað sem engin vissi kannski nákvæmlega hvað var.
[1:32:40] en svo sáum við bara.
[1:32:42] við hittum reglulega kannski þingmenn á.
[1:32:44] í hérna á fjöspókinni.
[1:32:46] sem voru að auðvitað læri vexti.
[1:32:48] eða átriði matverulega.
[1:32:51] eitthvað slíkt sem að.
[1:32:52] ég held alltaf að það með ekki verið að kjósa.
[1:32:54] en þetta var.
[1:32:56] þetta var snart.
[1:32:58] þetta var kannski líka.
[1:33:00] aldrei lánt.
[1:33:01] en það virka alltaf þannig.
[1:33:04] en mér fannst nýðist að það er góð.
[1:33:06] ég held að.
[1:33:07] þetta verð okkur.
[1:33:10] svona.
[1:33:11] þetta verð okkur lærdomur.
[1:33:13] og við hefum eftir svo sem að taka stá í þinginu.
[1:33:16] um.
[1:33:16] nýðustuðu þessara atkvæðagreiðslu.
[1:33:20] og við möttum að sjá hvernig.
[1:33:21] það fer í þingið.
[1:33:22] en ég hlakka kannski til þeirra viðrana.
[1:33:26] ég var hérna.
[1:33:27] ég var.
[1:33:30] kannski aðeins sár.
[1:33:32] með það hvað.
[1:33:33] hvað mér fannst.
[1:33:35] svona aðlar.
[1:33:37] vera fúlir.
[1:33:40] eða súrir eftir kostninguna.
[1:33:42] þar hefði ég nú talið.
[1:33:44] að mér myndi nú bara slíðra.
[1:33:46] sverðin því fyrsta.
[1:33:47] og hefja svo þá bara.
[1:33:50] gunguna áfram.
[1:33:51] og mér hefði skortið svolítið upp á það.
[1:33:53] og ég var líka daldi hins vegar.
[1:33:56] hvað.
[1:33:58] mér fannst til dæmis ríkisjónaflokkurinn.
[1:34:00] vera illa undir það búin.
[1:34:02] er að svarið yfir því mögulega.
[1:34:02] nei.
[1:34:02] því að ég.
[1:34:04] hann hefði verið líka.
[1:34:09] þá hefði verið jáskú.
[1:34:10] þá hefði kannski komið eitthvað skýringar.
[1:34:12] um hvernig við ætluðum að hafa gunguna fram á því.
[1:34:15] það var ekki þessu.
[1:34:16] þannig að ég var að ansverða.
[1:34:19] vonbröðum það líka.
[1:34:19] eða hissa kannski meira.
[1:34:21] og ég.
[1:34:22] ég var líka daldi hins vegar.
[1:34:25] að því.
[1:34:27] fyrir sem hann í öðru sambandinu.
[1:34:29] eða þeir sem hafa verið í.
[1:34:30] stækkun að vera með einhver slíku.
[1:34:32] mér fannst.
[1:34:33] það hefði þjóna þeirra málsta betur að tala með ábyrgar hætti.
[1:34:37] mér fannst.
[1:34:38] menn vera sláur og í.
[1:34:40] og jafnvel ekki að vilja því sem voru ekki fyrir hendi.
[1:34:42] það er.
[1:34:45] þannig að ég er eins og.
[1:34:47] kostningabörðin bara að halda áfram.
[1:34:48] þá séum við ekki að frá kostningum.
[1:34:51] þá er ég ennþá svona umræðin í samfélaginu.
[1:34:53] svolítið sko.
[1:34:54] já, það er ekki bara eðlið, fólk þarf bara að fá að melda þetta.
[1:34:57] og hvað þetta þýðir, og þú veist.
[1:34:59] mér stafs bara algjörlega eðlilegt.
[1:35:00] og hérna, ég var eins og grímur.
[1:35:03] ég hef verið frekar úr á svono degi.
[1:35:05] og hérna hefði þetta.
[1:35:07] viljað sjá, það var þetta að fara öðru í sig.
[1:35:08] og viljað halda það sem það ekki farið um opnum.
[1:35:10] og svona við fengið þú raunverulega.
[1:35:12] að máta okkur við þetta og taka svo.
[1:35:14] loka ákvörðun seinna en.
[1:35:15] við settum þetta í hendurnar á þjóðinni.
[1:35:18] og niðurstaðan var skýr.
[1:35:20] og hún vill ekki fara þess að leið.
[1:35:21] þannig að málið er bara að framkvæma hvað það varðar.
[1:35:23] og við verðum bara að setja okkur þann sama kort okkur.
[1:35:25] hvað það gaman eða ekki.
[1:35:26] þannig að það bara halda áfram.
[1:35:28] og ég held að það sé bara eðlilegt líka núna.
[1:35:31] við þurfum þetta bara að fara fram.
[1:35:33] bara að hagsmuna mat, hvað er best fyrir Ísland.
[1:35:35] þetta er alltaf hann að leið.
[1:35:37] sem við erum ekki að fara í bili.
[1:35:37] og alltaf ekki ná hana í framtíð.
[1:35:40] af mínum mati, þannig að nú þurfum við.
[1:35:42] að hugsa það.
[1:35:45] hvernig verðum við hagsmunu í Ísland.
[1:35:47] þetta lítið verður snúst fyrsta sem snúð það.
[1:35:49] og við munum að hvernig allir við.
[1:35:50] að standa að verðum með það saman eins.
[1:35:52] sem eru þetta mikilvægastir viðskipti sem við hefum gert.
[1:35:54] við þurfum þetta að verja hann með ráðum og dáðum.
[1:35:57] og tryggja hann.
[1:35:58] eflist og styrkist.
[1:36:01] og það er ekki sjálfgefið.
[1:36:02] og við þurfum þetta að passa upp á hann.
[1:36:04] og við þurfum kannski við.
[1:36:06] og kannski líka bara fyrirtækin okkar.
[1:36:08] að efla hagsmunagæslu í Brussel.
[1:36:11] og við þurfum einhvern veginn aðeins.
[1:36:13] að fara í nýtt.
[1:36:16] hagsmunamat.
[1:36:17] hvernig við ætlum að halda svo áfram.
[1:36:18] bara í þessum mjögla breytingar.
[1:36:21] í elduða gerfinu.
[1:36:22] og ég held að við þurfum bara aðeins
[1:36:23] að máta okkur betur inn í það,
[1:36:25] þannig að ég með svona svolítið
[1:36:27] brátti og ólega að segja að við þurfum að vera tilbúin
[1:36:30] með einhverja sviðspyndir
[1:36:32] strax á sunnudagsmorgun.
[1:36:33] Bara heimur og neppar sítið breytandi.
[1:36:35] Og ég held að við verðum bara aðeins að fá að anda,
[1:36:37] svona í maga og taka
[1:36:39] þetta mat bara í öryggum skrefum.
[1:36:42] Það sem ég átti við
[1:36:44] í rauninni var það að ég var að klára því að
[1:36:46] það hefði komið vel inn að skrifa
[1:36:48] leið ef að svara hefur já,
[1:36:50] þá hefur algjörlega skilgreint hver næstu skref
[1:36:52] eru og hvert við verðum að fara.
[1:36:54] Það var það sem ég saknaði,
[1:36:56] að svarið var nei.
[1:36:57] En svarið var nei, þá er bara óbrúnt ástand,
[1:36:58] þannig að þá verðum við ekki að fara einn dana.
[1:36:59] Ég ætla bara næra eitt lítið dæmi:
[1:37:03] Hver er þá afdrif umsóknarinnar frá 2009?
[1:37:06] Núna eru ekki tripplað okkur neitt fram að þessu.
[1:37:08] Nei, en ég heyri ekkert frá
[1:37:10] forsætisráðherra.
[1:37:11] Hvað er eitt af því sem mun verða
[1:37:14] í umræðunni og þinginu?
[1:37:16] Einmitt þetta sem að
[1:37:17] hvort ég afturkalla umsóknina eða ekki.
[1:37:20] Eðlilegt er að afturkalla hana.
[1:37:22] Ég veit að líka bara svona ákveðin
[1:37:24] kurteisi, þessi sko gagvarst
[1:37:26] líka svona
[1:37:28] Evrópusambandinu, það sem ég fannst
[1:37:29] það sem kemur auðvitað í ljós
[1:37:31] og kemur ekki óvart
[1:37:34] er að
[1:37:35] margir upplifuðu þetta
[1:37:38] að þetta væri sko ósigur
[1:37:40] fyrir Evrópusambandið að
[1:37:42] ríki með svona
[1:37:44] háar þjóðartekjur og sem er
[1:37:46] svona nett og greiðandi inn í sambandi
[1:37:48] hafi sagt takk en
[1:37:50] neittakk. Og það voru
[1:37:52] hérna systurflokkur okkar í Noregi
[1:37:54] hann heimsótt okkur
[1:37:55] þessa helgi, fyrst fannst mér hann á þegar
[1:37:58] það var svo mikið að gera í kostningabartunni
[1:37:59] ég mátti náttúrulega ekki mikið vera að því að vera að tala við
[1:38:02] hérna, tala við
[1:38:03] frændur okkar í Senterparti.
[1:38:05] En við hérna
[1:38:07] gáum okkur samt að sjálfsögðu tíma
[1:38:10] í það og ég fylgði
[1:38:12] svo eftir með hérna
[1:38:13] áttum fund núna á fimmtudaginn
[1:38:16] að ræða bara þessar niðurstöður við
[1:38:17] Tryggva, vettvang sem er fyrir fjármálaráð,
[1:38:19] þar í Noregi. Og hann
[1:38:21] sagði að
[1:38:23] sko, það hefur bara mjög
[1:38:26] mikið snúist um þessar kostningar
[1:38:28] á Íslandi. Menn munu ekki
[1:38:29] svona viðurkenna það,
[1:38:31] en það hefði breytt auðvitað mjög miklu
[1:38:34] í samskiptum innan
[1:38:35] eða samningsins.
[1:38:36] Það sem ég fannst alltaf svolítið erfitt
[1:38:39] við þessar aðgerðir er að
[1:38:40] mér fannst þetta aldrei
[1:38:45] raunhæft plan.
[1:38:47] Og þá
[1:38:50] ég ætti að rökstyðja það.
[1:38:50] Við fórum í þessar aðgerðir
[1:38:53] fyrir 2009
[1:38:54] til 2013
[1:38:56] og það tókst aldrei
[1:38:59] að opna tókabla
[1:39:01] sem voru mjög mikilvægur Íslandi.
[1:39:03] Og mér fannst alltaf einhvern veginn
[1:39:05] sko að ef
[1:39:06] þetta ætti að vera raunhæft
[1:39:09] þá þyrfti hún
[1:39:11] og við spurðum ekki út í þetta.
[1:39:14] Þá þyrfti hún að koma með
[1:39:15] einhvers konar
[1:39:17] fyrirkomulag.
[1:39:19] Viljið þið
[1:39:21] um að sérstaða Íslands
[1:39:22] sé viðurkennd
[1:39:25] í þessum málaflokkum?
[1:39:26] Það kemur fram í
[1:39:29] meðal þessa áliti ráðherra
[1:39:30] að það sé bóðað viðurkenningu
[1:39:32] að ESB hafi viðurkennt
[1:39:33] neikvætt þar að segja.
[1:39:34] Það er verið farið fram á það.
[1:39:36] Já, ég veit það og það er mjög eðlilegt.
[1:39:39] En það sé ég að segja,
[1:39:43] Íslendingar eiga mjög erfitt
[1:39:44] með sem auðlinda
[1:39:45] drifið hagkerfi
[1:39:48] að fara í svona óvissuferð
[1:39:50] nema að það liggi fyrir
[1:39:52] að þessi sérstaða okkar
[1:39:53] sé viðurkennd
[1:39:56] og hún fæst ekki nema í samneita verðum.
[1:39:58] Já, ég veit það,
[1:40:02] en þess vegna er ég að segja
[1:40:03] það er ekki eftir að ná þessu fram
[1:40:04] nema að tala við fólk.
[1:40:07] Ég hef leið mér útskýrta,
[1:40:09] ég er svo trekk sko.
[1:40:08] Ég hef leið mér útskýrta,
[1:40:09] en þegar þið farið í kostningabaráttu
[1:40:11] um eitthvað sem er svona óljóst
[1:40:14] þá er svo erfitt að segja,
[1:40:16] heyrðu,
[1:40:17] við ætlum að stefna þessu,
[1:40:19] og fólk fann ekki fyrir
[1:40:22] því að þetta var trúverðugt.
[1:40:25] Og ég held þess vegna meðal annars
[1:40:26] hafið þetta ekki gengið eftir
[1:40:28] því að það var alveg rétt sem Ólafur var að segja,
[1:40:31] það er ekki verið að kjósa um vexti,
[1:40:32] það er ekki verið að kjósa um matakörfuna.
[1:40:34] Og ég held líka
[1:40:36] mjög stór þáttur í þessu,
[1:40:37] en mjög stór þáttur í þessu líka
[1:40:40] er það
[1:40:43] að Norðmenn
[1:40:44] eru ekkit á þessum bónusum.
[1:40:45] Og mér fannst svolítið
[1:40:46] ney,
[1:40:48] aðeins eru einhverjar dyrir Norðmönnum
[1:40:50] þrýstir á,
[1:40:53] heyrðu, nú skulum við bara fara í þessi viðtöl.
[1:40:55] Ég ætla bara að gera það.
[1:40:58] Þetta er nákvæmlega eins og jáðarin var að segja.
[1:41:00] Byrjið þarna,
[1:41:01] vorum að tala um bónusviku og eitthvað svona.
[1:41:03] En
[1:41:04] þessi tillaga fór fyrir Norðarskátt þingið
[1:41:06] og hún var felld með 80%
[1:41:08] síður en ég á.
[1:41:09] Að því þú verðið velkannarfansið sem verði próf og.
[1:41:12] Heyrðu, býðum á ég.
[1:41:14] Þetta er bara eins og miðflökkurinn væri að leggja ykkar fram.
[1:41:16] Ég veit, en sko,
[1:41:17] það er alltaf svo mikilvægt að tala um staðarönd.
[1:41:20] Þetta var felld með 80%.
[1:41:23] Setjið þið í ríkjandi
[1:41:23] raun pólitík fyrir samningu?
[1:41:25] Heyrðu, hvað er búið að gerast núna með stuðninginn?
[1:41:28] Hérna, það er vaksandi.
[1:41:30] Stuðningur við nýjar,
[1:41:31] hann er kominn upp í 65% í Noregi.
[1:41:34] Þetta er bara staðarönd sem við höfum fyrir fremur,
[1:41:36] á nokkur, það er svona það sem ég er að segja.
[1:41:38] Með að því að við erum
[1:41:40] svo lík, hagkerfi okkar svo líkt
[1:41:42] því Norðurs,
[1:41:43] að það er mjög erfitt að fara
[1:41:46] í svona vegferð nema að
[1:41:48] vera í raun að vera komin
[1:41:49] mjög langt í land með viðkomust
[1:41:52] málaflokka.
[1:41:52] Já, maður skjóti hérna að hann að gríma kærasta
[1:41:55] hérna, ég er bara vel til að vera með því að
[1:41:58] hérna, mér fannst alveg að tala
[1:42:00] hérna um, sko, að staða að vera ykkur
[1:42:02] ógn gegn ES-samningum.
[1:42:04] Alls ekki?
[1:42:05] Nei, mér fannst að hljóma þannig að þeir eru standað.
[1:42:08] Já, ok, ég ætla að segja það.
[1:42:10] Eina ógnin sem ég hef upplifað,
[1:42:12] til og með þessar ES-samningar voru
[1:42:14] ymmið þessi brussuganga til
[1:42:16] Brussel, sko.
[1:42:17] Brussuganga til Brussel?
[1:42:19] Það var eina sem maður hefði ákjörð.
[1:42:25] Þessari stöðu.
[1:42:26] Það getur verið að haft áhrif á
[1:42:27] nákvæmlega þennan hlut og líka
[1:42:30] ef við erum endarast að gera eitthvað bröðlað
[1:42:32] í Brussel, sko,
[1:42:33] einhvern tíma gerast fólk upp á.
[1:42:35] Já, við séumst að við erum líka
[1:42:38] sem þú þurfum að þóra, sko.
[1:42:38] Við höfum verið að rugga bátnum.
[1:42:40] Þetta hefur alls ekki
[1:42:42] afleðingar. Það er ekki eins og þetta hefur
[1:42:44] algjörlega gilda lust.
[1:42:46] Þar eins af ekki.
[1:42:46] Þú voru líka í úttragi á þegar hann hefur alltaf mikkað
[1:42:49] af alþjóðu vísu, það er bara þannig.
[1:42:51] Ég held að þing verði
[1:42:53] hérna, svolítið
[1:42:55] svona bergheim af
[1:42:56] þessum kostningum,
[1:42:57] og ég held að þetta eru mjög
[1:43:00] harðmats.
[1:43:00] Það getur bara velverðis í orðana það að verða þannig.
[1:43:02] Ég held það, sko, að þjóðsögur sjálfu
[1:43:05] að það væri þannig að það verður
[1:43:06] eins og kostningar bara að halda áfram eftir kostningar.
[1:43:08] Ég kalla bara eftir að vera einn
[1:43:11] að setja þetta aftur fyrir okkur
[1:43:11] og halda áfram að gera
[1:43:14] og reyna að gera sem best fyrir íslenska þjóð.
[1:43:16] En ég hef eins og að verða
[1:43:18] einhvern veginn að stífa inn í að segja
[1:43:20] þegar þetta er hengt á þorgjöri Katrín,
[1:43:22] eins og hún hafi einstæðu
[1:43:24] eins og Lilja sagði að þetta væri vegferð
[1:43:26] í úttragi ráðuna þeirra.
[1:43:28] Það er þetta þannig
[1:43:30] að þetta er í stjórna. Þetta er, mannum aldrei
[1:43:32] hvað það heitir. Stjórnarsáttmáli? Nei, það heitir ekki
[1:43:32] stjórnarsáttmáli, það heitir eitthvað annað
[1:43:33] en það skiptir ekki máli.
[1:43:35] Plagi
[1:43:38] er skrifað þegar stjórnin
[1:43:40] er sett saman. Þá er þetta bara þar inni.
[1:43:41] Já, stjórnarsáttmálinn.
[1:43:43] Já, og það er alveg skýrt að bæði
[1:43:46] viðreisn og samfylkingin eru með þetta,
[1:43:48] hafa verið með þetta
[1:43:50] sinni í stefnuskáli og gangið erba saman
[1:43:51] eða skoða það.
[1:43:54] Þannig að mér finnst það mjög mikið að við höldum því
[1:43:56] til haga.
[1:43:56] Að vera persónan að gera þetta með þessum hætti
[1:44:00] finnst mér bara ekki rétt.
[1:44:01] Og ég held að
[1:44:04] ég sjálfu bara sem
[1:44:06] kjósandi 2013,
[1:44:09] þegar því er raunverulega lofað að tegjum
[1:44:12] flokkum að þessar kostningar færi fram,
[1:44:13] að þá var ég fyrir gríðalegum vantraust.
[1:44:16] Í kjálfara á því að það veri ekki hægt
[1:44:18] að halda þessar kostningar.
[1:44:19] Og núna hefur þessi ríkistjórn
[1:44:22] og þetta þing
[1:44:23] komið þessum kostningum á, við erum búin að ljúka því
[1:44:26] og það fengi nýðustöðu
[1:44:27] og við verðum að halda því til haga
[1:44:30] að jafnvel þó svo að það fara ekkert á milli mála
[1:44:32] hvernig nýðustaða var,
[1:44:34] 53% tæp, sem að
[1:44:36] vildu ekki fara í þessa vegferð,
[1:44:37] að það voru 47% sem vildu það.
[1:44:39] Og þannig að sko
[1:44:41] taland um það að við séum
[1:44:44] við séum að hafa verið klófin,
[1:44:46] en þetta hefur kallað umhverju klopningu.
[1:44:47] Það var þannig að við erum
[1:44:49] þjóðin klófin í þessari hugmynd
[1:44:51] um nánara samband.
[1:44:54] Þannig að við verðum bara að halda
[1:44:56] því til haga.
[1:44:58] Hins vegar held ég að
[1:44:59] í mínum huga þá verður þetta ekkert að darsla á næstunni.
[1:45:02] Það er að þess ekki bara.
[1:45:03] Ég held að það hefur verið 75-25
[1:45:05] fyrir,
[1:45:06] það fari bara. Nei, ég hef verið 75
[1:45:09] og þá var þetta kannski bara döðumbræð.
[1:45:12] En vegna þess
[1:45:13] hvað er mjótt á munum,
[1:45:14] þá lífa hreyfingarnar, lífa þeir sem...
[1:45:17] Já, ég held að það sé hreyfingarnar að lifa.
[1:45:18] Ég held að það sé hálf harður þjóð.
[1:45:20] Ég held eins og að það sé alveg
[1:45:21] skilaboð alveg skýr, þjóðum að spurð,
[1:45:23] og við munum bara hlýta nýðustöðu þjóðar.
[1:45:26] Það er bara algjörlega
[1:45:27] í mínum huga mjög skýrt og mikilvægt
[1:45:30] en það er ekki annað hægt.
[1:45:32] Nei, nei, ég minna að veist,
[1:45:33] það er verið að tala um það
[1:45:34] að það sé verið að fara einhverja bakdýraleg
[1:45:36] núna með því að vera að byrja að tala um
[1:45:38] bókun 35.
[1:45:39] Það er engin bakdýraleg.
[1:45:41] Bókun 35 svoköllu er búin að vera á dagskrá
[1:45:44] núna í mörg ár.
[1:45:46] Þannig að það er engin bakdýraleg.
[1:45:48] Þó sem það sé
[1:45:49] koma á framfæri að við munum
[1:45:51] tryggja
[1:45:52] fylla okkar verið í eðsamningin
[1:45:55] ef við breytum þessu.
[1:45:58] Já, en við nokkan kannski alls að koma inn í þetta.
[1:46:00] Bara stutt hérna
[1:46:02] varðandi útrásarsáttmála og forsætisráð.
[1:46:04] Það varða auðvitað þannig
[1:46:06] að forsætisráð var mjög skýr
[1:46:08] fyrir síðustu kostningar um að þetta væri ekki
[1:46:10] svona forgangsmál
[1:46:12] að fara í þessa vegferð.
[1:46:13] Hún nefndi nokkuð skýlir því,
[1:46:15] hún nefndi að það þyrfti að vera svona góður
[1:46:18] 70% stuðningur
[1:46:20] hjá þjóðinni við svona vegferð.
[1:46:22] Hún nefndi að verkalýðsfélögin
[1:46:24] og atvinnulífið þyrftu að vera með.
[1:46:26] Hún nefndi að það þyrfti að vera meiri hlut
[1:46:28] á þingi.
[1:46:29] Það var ekki kosið um það núna.
[1:46:34] Það var ekki kosið um það.
[1:46:36] En það er hins vegar þannig,
[1:46:38] að ég held að það hafi ekki
[1:46:42] farið fram hjá fólkinu í landinu
[1:46:44] að hún var að berjast
[1:46:46] fyrir þessu að mínumati.
[1:46:50] Mér fannst þú vera svolítið ein í þessari baráttu framanaf,
[1:46:52] þar til eftir, ég myndi segja
[1:46:56] miðjan ágúst.
[1:46:57] Ég gæti ekki sagt að það hefði ekki
[1:46:59] verið ráð þeirra að tala
[1:47:00] rosalega mikið fyrir jáinu.
[1:47:02] Þeir eru að, Kristín gerði það?
[1:47:04] Já, og Kristín sagði sjálf
[1:47:06] og það var svolítið viðtekið að
[1:47:08] nú bara ætti þjóðin að ráða,
[1:47:11] og eins og stjórnmálunum
[1:47:12] ætlaði ekki að skipta sér rosalega mikið af þessu,
[1:47:14] sem mér fannst alveg mjög sérstök
[1:47:16] nálgun vegna þess að þetta er
[1:47:19] hápólitískt mál.
[1:47:20] Og ég er ekki að reyna
[1:47:23] að vera einhvern veginn að segja
[1:47:25] að þetta hafi bara verið hennar,
[1:47:26] þetta var í stjórnarsáttmálunum,
[1:47:28] þessi atkvæðagreiðsla
[1:47:29] og það er alltaf erfitt að fara
[1:47:32] í þjóðaratkvæðagreiðslu
[1:47:34] um eitthvað sem er svona
[1:47:36] óljóst.
[1:47:37] Sko, já ég, hérna,
[1:47:40] ég held að það verði
[1:47:42] mikið átak á þinginu
[1:47:44] vegna þessa máls
[1:47:45] og bókun 85.
[1:47:47] Það mun alveg öruglega verða.
[1:47:49] Er þetta við sem hún kom fram?
[1:47:51] Já, er ekki ykkur búið að segja það?
[1:47:54] Ég hef ekkert sagt.
[1:47:55] Jú, eitthvað er búið að segja það, held ég.
[1:47:57] Ég hef gert það.
[1:47:58] En þetta er ekki skýrt.
[1:47:59] Það er alveg rétt það sem Ólafur segir.
[1:48:01] Það er ekki skýrt hvort það sé að draga umsóknina tilbaka.
[1:48:03] Það er ekki skýrt hvenær bókun 35
[1:48:06] á að koma fram.
[1:48:07] Ég held að segja hvað ég tel að sé eðlilegast.
[1:48:09] Ég held að ég sé eðlilegt að
[1:48:11] draga umsóknina tilbaka.
[1:48:12] Allir stjórnmálaflokkar
[1:48:15] koma að því að draga umsóknina tilbaka.
[1:48:17] Það er verið að gera það.
[1:48:19] Nei, en ég meina,
[1:48:21] ef við ætlum að horfa á vilja þjóðarinnar,
[1:48:24] þá...
[1:48:24] Þjóðin hefur ekki verið spurð um það.
[1:48:27] Já, en sko, við hljóðum nú að geta...
[1:48:29] Hvað fekk hérna?
[1:48:30] Þetta er algjörlega óhljóð.
[1:48:33] Já, ég menna, maður verður bara að
[1:48:36] hafa trú á fólki.
[1:48:37] Það er alveg skýrt, aðalega
[1:48:39] frá Framsóknarflokkinum.
[1:48:41] Þeir þurfa aðstoð til þess að koma þessari kostningu
[1:48:43] í gegn.
[1:48:45] Og þeir kannski þurfa aðstoð líka.
[1:48:46] Það er verið að draga umsóknina tilbaka.
[1:48:47] Ég veit það ekki.
[1:48:47] Ég heldur bara að líkilspurningin sé:
[1:48:51] Hvað eru hagsmunir íslenska þjóðarinnar bestir?
[1:48:53] Er best að draga umsóknina tilbaka?
[1:48:55] Eða er best að halda henni bara í líkinu?
[1:48:56] Þannig að hún hefur ekkert verið neitt fyrir okkur.
[1:48:58] Það þarf bara að fara fram til að meta þessa hagsmuni.
[1:49:00] Og ég held að það sé bara...
[1:49:01] Þetta er eitthvað sem útræðisráðnu
[1:49:04] og útræðismála nefndar að fara í gegnum
[1:49:06] og að lappa sig í gegnum
[1:49:07] hvað er best að gera og hvernig hagsmunir íslensku þjóðarinnar best
[1:49:10] verða að sinna.
[1:49:13] Mér finnst mikilvægt að fara í fram.
[1:49:15] En maður hefði kannski haldið að það væri...
[1:49:17] Það væri að skýra niðurstöðu eftir þetta.
[1:49:19] En svo er alveg rétt líka,
[1:49:21] það er bara þingfundur á þriðjudaginn
[1:49:23] og hérna, nú er þetta bara að koma aftur, þannig að
[1:49:25] það þarf að breyta öllu.
[1:49:26] Staða fjölmiðla...
[1:49:34] Það er svona mikil umræða um þá deilu.
[1:49:38] En núna með þrettán sinnum...
[1:49:41] Stöð 2,
[1:49:42] þetta er hérna...
[1:49:46] Fólk, fólk, fólk.
[1:49:46] Þetta er hérna í fyrirlesturum.
[1:49:48] En þetta er ekki gott mál.
[1:49:51] Hvað hérna...
[1:49:53] Það er eitthvað verið að styrkja...
[1:49:54] Það er ekki að koma
[1:49:56] einhver önnur inngrip í hvað að gera.
[1:49:58] Ég ætla að grípa orðið hérna.
[1:50:01] Fyrst að fólk er svona þögult...
[1:50:03] Já, hérna...
[1:50:03] Nei.
[1:50:04] En það er eitthvað...
[1:50:04] Ég tók Saito Þingi
[1:50:07] og þegar hann kemur við það í samfélaginu,
[1:50:08] þá er alltaf það sem hann kemur.
[1:50:11] Þar er fólk að fá peninga frá ríkinu.
[1:50:14] Og ég held að það sé nú alltaf...
[1:50:16] Í raun og veru svona lítil málefnasamur.
[1:50:20] Hvernig við...
[1:50:24] deilum almanna fjármagninu.
[1:50:26] Segjandi það,
[1:50:28] þá getur vel verið að það þurfi að horfa
[1:50:29] aðrir tiltektir, sem geta verið
[1:50:31] með lýðræðislega umræðu í fjölmiðlum.
[1:50:34] Og þá þurfa að horfa til þess hvernig
[1:50:35] fjölmiðlar eru styrktir.
[1:50:37] Og þeir eru alltaf styrktir núna
[1:50:39] og það er ákveðið...
[1:50:42] eftir ákveðnum reglum.
[1:50:44] Ég held að ég skrifast ekki á við að það sé að Lógi hafi talað
[1:50:49] um það að hann kom með nýtt frumvarp
[1:50:51] núna á þessu þingi.
[1:50:52] Og þannig að það verður
[1:50:55] spennandi að sjá hvernig hann
[1:50:57] sér þetta fyrir sér.
[1:50:58] Að þessum málefnum verður komið.
[1:51:01] En það á við um þetta.
[1:51:03] En svo bara...
[1:51:04] Styrkiti stjórnmálaflokka,
[1:51:05] við þurfum bara að horfa til þess
[1:51:06] hvernig við förum með almannafjármagn.
[1:51:07] Mér finnst það skipta máli.
[1:51:09] Það sé ekki að það sé einn að bjarga
[1:51:13] með ríkistyrkjum.
[1:51:14] Mér finnst það algjörlega ólíklegt.
[1:51:16] En hins vegar annað hvort að taka undir
[1:51:18] eða að segja að það skipti ekki öllu máli
[1:51:20] að sín hafi hægt að vera með fréttir.
[1:51:24] Og þetta voru bara...
[1:51:28] Það er eðlilegt
[1:51:29] samkeppni á þessu margæði.
[1:51:33] Það er bara ekki samkeppni
[1:51:35] og það vantar samkeppnina.
[1:51:38] Ég heyrði maður að því verulega.
[1:51:41] Ég er einn af þeim sem horfi
[1:51:43] á fréttir enn í línulegri dagskrá.
[1:51:46] Ég meina bara...
[1:51:47] Það er 6, það er hálf 7 og það er 7.
[1:51:49] Og þannig er hálf 7 dottin út.
[1:51:52] Og ég finnst það bara...
[1:51:52] Það er ekki gott mál.
[1:51:54] En ég held að það sem
[1:51:56] snýst þetta um líka
[1:51:58] hvernig
[1:51:59] breytist alveg gríðarlega mikið
[1:52:02] bara hvert auglýsingarnar
[1:52:04] hvar auglýsingarnar eru.
[1:52:05] Og það hefur verið í vaksandi mæli
[1:52:08] verið að fara á samfélagsmiðla
[1:52:10] og streymi svo út úr annars líkt.
[1:52:11] Þar liggur vandinn.
[1:52:13] Vandin liggur í teki músikanna.
[1:52:16] Og það er líka þannig
[1:52:19] að auglýsingar eru
[1:52:20] þar sem neytendur eru.
[1:52:22] Og ég tel að það sé
[1:52:24] í raun og veru nauðsynlegt.
[1:52:26] Það þurfið að taka á því.
[1:52:27] Það var alltaf að koma
[1:52:29] þegar ég var menningamálaráðherra.
[1:52:31] Um skattlagningu á þessa miðla.
[1:52:32] Það er ekki enn komið.
[1:52:35] Og við erum ekki eina ríki
[1:52:37] sem er að fást við þetta.
[1:52:39] En ég held að það sem sé
[1:52:42] líka mjög mikilvægt er
[1:52:44] hvernig aðrir fjölmiðlar
[1:52:47] hafa verið að bregðast við.
[1:52:48] Áskriftir hafa farið vaksandi
[1:52:50] víða
[1:52:52] erlendis.
[1:52:53] Við komum með þessa styrki
[1:52:55] bara eins og á Norðurlöndunum.
[1:52:57] Og þetta bara nákvæmlega
[1:52:58] sama fyrirkomulag.
[1:53:00] En það kemur alltaf þessi spurning:
[1:53:02] Á að taka RÚV af auglýsingamarkaði
[1:53:04] eða ekki?
[1:53:05] Hingað til hefur ekki verið þverpólitísk samstaða
[1:53:08] um að taka RÚV af auglýsingamarkaði.
[1:53:11] Mér finnst það sannarlega
[1:53:13] mikils virði að skoða það.
[1:53:17] Í upphafi var ég á því að
[1:53:19] það væri skynsamlegt að gera það.
[1:53:21] Svo kemur í ljós
[1:53:23] að mjög mikið af
[1:53:24] mönnum hefur áhyggjur af því að
[1:53:26] já, við tökum það út,
[1:53:27] að það færi þá bara enn meira
[1:53:29] erlendis.
[1:53:31] En ég held að þetta sé
[1:53:33] spurningin hvort að
[1:53:35] þetta sé mögulegt.
[1:53:36] Ólafur?
[1:53:37] Já, þetta er ekki einfalt mál.
[1:53:40] Þetta voru harma fregnir
[1:53:42] að fréttastofan skildi...
[1:53:44] þessi aðgangur,
[1:53:47] þessi kannski eini aðgangur
[1:53:48] sem var til í samkeppni.
[1:53:50] Hann myndi hverfa.
[1:53:50] Ég er svo sem trúi því,
[1:53:52] að þessi fólk hafi áhyggjur af því að halda áfram
[1:53:55] með fréttamennsku.
[1:53:56] Þú, þetta leggist nú...
[1:53:57] Það er, það er okkur
[1:53:57] mjög mikilvægt að vara sig.
[1:54:10] Og ég ætla að segja það,
[1:54:11] að konur ættu að vera áhugaverðar.
[1:54:12] Fyrst að fram í tímanum,
[1:54:14] þar sem að til dæmis eru valdar
[1:54:17] með hlutafjárskattinum.
[1:54:18] Hvert umhverfi verði án.
[1:54:19] Þá er allavega ekki
[1:54:21] svo fólkið hafi það vald.
[1:54:23] Og mér finnst það ekki galin hugmynd.
[1:54:25] En auðvitað,
[1:54:27] þannig að í endanum skiptir máli
[1:54:30] að fá fjölbreytni í fréttir
[1:54:31] og sem flestum áttum.
[1:54:33] En það þarf að vanda það ritstjórnina
[1:54:35] og alveg sama hvaða skoðun
[1:54:38] hann ætlar að halda á lofti,
[1:54:38] þá skiptir máli að ritstjórnin sé góð.
[1:54:41] Og ég vil nú meina að það var að vera
[1:54:43] á svona starfandi miðlum hefur það nú verið.
[1:54:45] Ég held að það sé orðið
[1:54:48] svo miklar breytingar bara í samfélaginu,
[1:54:50] hvernig við neytum frétta
[1:54:51] og hvernig fréttamiðlarnir eru.
[1:54:53] Þannig að ég held að við förum ekki tilbaka
[1:54:56] eins og það var hérna fyrir tíu árum.
[1:54:57] En það er þetta alveg rétt
[1:54:59] sem Lilla nefnir, að þó svo
[1:55:01] að við myndum taka um
[1:55:03] RÚV og auglýsingamarkaðinn,
[1:55:04] þá er það ekki beint samengi
[1:55:06] að þessi tekjur myndu skilast í hérna miðlinum.
[1:55:08] Það er farið bara vanalega úr landi.
[1:55:10] Það er bara reynsla.
[1:55:14] Þú veist, Eista og fleiri
[1:55:16] sem hafa verið að gera þetta,
[1:55:17] að tekjur myndu skilast ekki í hérna miðlarnir.
[1:55:19] Þannig að við megum alltaf að hafa það bak við eira.
[1:55:21] En það þarf auðvitað að fara yfir þetta
[1:55:24] og bara skoða þetta.
[1:55:25] En má líka bara mjög mikilvægt,
[1:55:27] að við áttum okkur á hlutverki sem RÚV hefur.
[1:55:29] Þetta er almanna varnarútvarp.
[1:55:31] Þú ert ekki saman á Lólafi?
[1:55:33] Nei, ég er ekki saman á Lólafi.
[1:55:34] En það er alveg eðlilegt,
[1:55:36] bara ef það kemur hér upp eitthvað ástand,
[1:55:39] þá hafa þeir
[1:55:42] mjög skilda hlutverk
[1:55:43] í lögunum hvernig þeir eiga að bregðast við.
[1:55:45] En hafa þeir reknað?
[1:55:47] Já, það held ég að þeir hafi gert.
[1:55:49] Það er ekki betur heldur en sín.
[1:55:52] Sín hefur það ekki í lögum.
[1:55:55] Það er bara það sem ég er að benda á.
[1:55:56] Og við þurfum einhvern veginn líka
[1:55:59] að þeir hafa líka við að rekta hér
[1:56:01] ákveðið hlutverk í menningarstarfsemi
[1:56:04] og fleiru, sem ég tel mikilvægt.
[1:56:06] Og ég segi bara hér,
[1:56:08] ég er mikil RÚV-ari.
[1:56:09] Ég vil bara standa að vörðum sterkt ríkisútvarp
[1:56:11] og það skiptir máli.
[1:56:13] Það skiptir máli fyrir íslenska menningu
[1:56:15] og fyrir íslenska þjóð,
[1:56:15] að við séum með sterkt útvarp.
[1:56:17] En það þarf að skoða þessa skoðanamarkaði
[1:56:20] og allar þessar breytingar,
[1:56:21] af því að ég er nefnilega harmæl mjög líka
[1:56:23] að stöðva fréttir.
[1:56:27] Ég held að það sé miður
[1:56:28] hvort það sé bara út af því að
[1:56:31] RÚV sneri á auðlýsingamarkaði, já, það hefur eitthvað einhver áhrif,
[1:56:35] en hvort það sé eina breytan.
[1:56:37] Ég er ekki viss um það.
[1:56:37] Ég held bara að það sé bróðurlega svo mikil breyting
[1:56:39] í umhverfinu,
[1:56:41] bara hvernig við neytum frétta,
[1:56:42] og hvar við erum að fá fréttir.
[1:56:43] Ég er alveg viss, ég er alveg viss.
[1:56:45] Ég horfi á alla fréttatíma.
[1:56:46] Ég er svo gangandi út af því að ég er alltaf með það
[1:56:48] spilandi rafsamskiptum á mér.
[1:56:49] En bara ef þú talar um þróunina í dag,
[1:56:52] þá horfir enginn á fréttir
[1:56:53] á klukkan 7.
[1:56:55] Þannig að það er orðið miklar breytingar,
[1:56:57] og við þurfum líka að skoða það
[1:56:59] þegar við erum að horfa á að gera breytingar
[1:57:02] á þessu markaði.
[1:57:03] Ég er líka mjög spennt að sjá þessar
[1:57:05] breytingar sem
[1:57:07] ég held að þau ætli að gera,
[1:57:09] og það kemur þingsalurinn í vetur,
[1:57:11] og ég er mjög spennt að sjá hvernig hann sér þetta fyrir sér
[1:57:13] og hans aðferð.
[1:57:14] Það fer að Rúv að vera að rýsa á, til dæmis öllum miðlum.
[1:57:17] Rýsa?
[1:57:18] Rýsa á öllum miðlum?
[1:57:19] Nei, nei, alls ekki.
[1:57:20] Ok, hvernig ætlarðu þá að sporna við því?
[1:57:23] Til þess að við séum svo að við höldum saman og öðru.
[1:57:24] Já, ég hef ekki svarað við þessu sko.
[1:57:27] Nei, en ég held bara fyrir mínum part sko
[1:57:29] að sko að því að
[1:57:30] hérna, ég er auðvitað mjög hrifinn á ríkisútdáruppinni líka,
[1:57:33] en ég held að
[1:57:35] þess vegna hef ég ekki tekist að horfa fram hjá því,
[1:57:36] og þetta var nú sem okkar flokkur var nú að skoða,
[1:57:38] en okkur var bara, það gekk ekki nú að velja
[1:57:41] að hérna komast að niðurstöðu
[1:57:43] sem allir voru sáttir við í þeim efnum.
[1:57:45] Rúv hefur verið að stækka,
[1:57:47] og það er sko
[1:57:49] það er ekki að mínum dómi,
[1:57:51] það verður að vera samkeppni á þessum markaði,
[1:57:52] og fjórða valdið
[1:57:55] bara er svo
[1:57:57] að veitir svo mikið aðhald
[1:57:58] varðandi stjórnmálin
[1:58:01] og varðandi hérna atvinnulífið og allt þetta.
[1:58:03] Þannig að það sem er að gerast
[1:58:05] upp á svona
[1:58:07] umræðuna
[1:58:09] og aðhald, þetta er
[1:58:11] ekki góð þróun, en þetta snýst
[1:58:13] allt um tekjur, og við stjórnmálin
[1:58:15] munum ekki finna út úr því
[1:58:17] hvernig á að afla tekna.
[1:58:19] Þeir eru hérna,
[1:58:20] Ég ætlaði kannski að fá að grípa aðeins orðið
[1:58:22] því að ég hef ekki sagt þú mikið um þetta.
[1:58:23] En málið er það með Rúv
[1:58:26] og auglýsingamarkaði, og ég tek
[1:58:28] undir með því sem
[1:58:29] hér er komið fram, að ég held að þessi markaður
[1:58:32] hann mun, hann sé bara
[1:58:33] það þröngur, og Rúv
[1:58:35] sé bara, hvað maður að segja,
[1:58:37] mjög góður auglýsandi,
[1:58:39] að þetta mun ekki
[1:58:41] fara svo mikið til annarra aðila
[1:58:43] hér á landi. En ég held að
[1:58:45] það verði mjög mikið eftir að við tækjum
[1:58:47] bara þessa góðu hugmynd
[1:58:49] og hún er auðvitað í gangi, að þetta
[1:58:51] sé bara, eins og Lilja talaði um,
[1:58:53] vísir að skoða það mjög vel hvernig þetta á að vera
[1:58:55] og komast að niðurst og vonandi þá bara flokkarnir geta verið
[1:58:59] sammála um það. Þannig að þetta verði ekki
[1:59:01] að Rúv verði ekki
[1:59:02] einhvern veginn á fýlunni í herberginu lengur.
[1:59:05] Heldur þá komast að niðurstöðum hvernig þetta á að vera,
[1:59:07] og ég held að þetta sé ágætis
[1:59:09] pæling hjá Ólafi, ég held að það sé
[1:59:12] Rúv að vera á öllum miðlum.
[1:59:14] Og þegar við erum að tala um öllum miðlum er það ekki að tala um
[1:59:17] útvarp og sjónvarp, og podkasta
[1:59:19] og net. Sko, þannig að
[1:59:21] spurningin er þessi, hvernig, hvað
[1:59:23] hvert ætlum við að hlutverk Rúv
[1:59:25] eigi að vera? Já, það er til þess að
[1:59:26] ekki aðalast í því, að hérna
[1:59:28] Rúv
[1:59:30] sem er skrifað fyrir, það er ekki
[1:59:33] gert ráð fyrir því, en þeir skrifa
[1:59:34] á netið, sko, sem
[1:59:36] nefnir meira en eitt dagblad á dag. Sko,
[1:59:38] þannig að, herði, en ég
[1:59:40] hérna, alltaf, það kom að kella verið komuna, en að því að
[1:59:42] Lilja sagði fjórða valdi,
[1:59:44] ég hef búið að vera blaðamaður meira en 40 ár.
[1:59:46] Ég neita því að ég hafi verið valdsmaður.
[1:59:49] Við erum ekkit
[1:59:50] vald, fjölmiðlar hafa ekkit vald.
[1:59:52] En það, já, já, ég
[1:59:54] ég læt þetta vera, það er alltaf
[1:59:56] en Arnalóna, Ólafur,
[2:00:00] Grímur og Lilja, takk fyrir
[2:00:02] komuna. Takk fyrir að fá okkur.
[2:00:04] Og eftir að ég ætla að bretta aðeins hjá mér
[2:00:06] bróðir minn Gunnar Smári.
[2:00:14] Það var þingbyrjunin færnir, og við setjum
[2:00:24] einir eftir báðar hérna.
[2:00:26] Hvernig hérna
[2:00:28] líst þér á þingbyrjunina?
[2:00:30] Ég held að
[2:00:32] þingbyrjunin verði
[2:00:34] skemmtileg. Já, ég held
[2:00:36] að það verði, það eru nokkur mál
[2:00:38] sem að verða að
[2:00:40] skiptast á, náttúrulega
[2:00:42] fjarlægð, já, fjarlag
[2:00:44] fyrir umræður. Það verður það
[2:00:46] alveg klárlega.
[2:00:47] Og svo þetta að hvort
[2:00:50] það sé að draga umsóknina
[2:00:52] tilbaka eða ekki.
[2:00:54] Og það bara komin
[2:00:56] skipt fram hérna, milli stjórn
[2:00:58] og stjórnar. Það verða
[2:01:00] mikil átök.
[2:01:01] Og svo líka
[2:01:04] náttúrulega
[2:01:05] hvað gerir svona sjálf?
[2:01:07] Hvað er stutt á milli
[2:01:09] já og nei?
[2:01:11] Að það mun verða
[2:01:14] svona
[2:01:14] til að kynna breytingar.
[2:01:15] En eignarrétturinn er náttúrulega
[2:01:18] í lýðræði að þetta er lagt fyrir
[2:01:20] þjóðina, já.
[2:01:21] Og meiri hlutinn ræður, já, ég veit að
[2:01:23] það er ekki til neitt nýtt.
[2:01:25] Það kemur fram
[2:01:28] bara í einhverju öðru.
[2:01:29] Ég held að
[2:01:30] þessu vígamóti
[2:01:33] að þessu kemur það enn,
[2:01:34] það er hittast aftur.
[2:01:36] En þá,
[2:01:38] ég veit ekki hvað hafna
[2:01:41] bókun 35
[2:01:42] er hérna.
[2:01:43] Þegar það farið
[2:01:44] hvað eru landað eftir vinleifingu?
[2:01:47] Ég held að
[2:01:49] það til dæmis,
[2:01:51] ég man ekki að ég sá tölurnar,
[2:01:53] það var eitthvað 60
[2:01:54] sem að vantaði upp á Ísland.
[2:01:56] En 7. júní,
[2:01:58] já, já.
[2:01:59] Nei, ég held að það sé í
[2:02:01] þannig að við verðum að hlusta á
[2:02:04] Evrópumræðuna
[2:02:05] og dullbúna í öllum álum,
[2:02:08] fram á jólin.
[2:02:09] Smita einhverju inn í mörgum málum,
[2:02:11] kannski öll mál, en smitaðast inn í.
[2:02:14] En er ekki það einlegast að stjórnvöldin
[2:02:16] draga þessar umsóknir tilbaka?
[2:02:17] Þú veist að það hefði ekki verið kosið um það í sjálfum sér.
[2:02:19] Þá sagði Arnalára að
[2:02:21] hún er bara leikið þannig að umsóknin
[2:02:23] er ekki truflað af einhverjum manni,
[2:02:25] en það truflaði alltaf nokkur
[2:02:28] til að taka henni tilbaka.
[2:02:29] Ég er að segja það sem ég ekki vil segja,
[2:02:32] og hinn segir það og hitt,
[2:02:34] og þar stangast bara á.
[2:02:36] Og stjórnarmyndin
[2:02:38] er meiri hlutinn í þinginu.
[2:02:40] Þetta verður náttúrulega hryllilega
[2:02:41] leiðinleg umræða
[2:02:42] um eitthvað sem sjálfum skiptir litlu.
[2:02:45] Það verður að skýra,
[2:02:47] það getur staðið í því
[2:02:50] að þingið eyðir tíma
[2:02:51] í einhverju sem skiptir máli,
[2:02:53] en svo eru mál
[2:02:57] sem eru
[2:02:58] ragnarslega með
[2:03:00] einhverja tegund
[2:03:02] leigubremsu.
[2:03:04] Hann er með eitthvað sem
[2:03:07] þarf að halda áfram að kjósa.
[2:03:09] Það
[2:03:10] er eitthvað sem verður lagt á þingið,
[2:03:14] sem að verður að afgreiða,
[2:03:15] sem skiptir máli.
[2:03:17] Sjálf sem skiptir einhverju máli
[2:03:19] er með umsóknina.
[2:03:20] Þetta er bara,
[2:03:21] það getur gert að málum þú vilt.
[2:03:24] Stjórnin er
[2:03:26] veitir aðhald,
[2:03:29] og hluti að því er eins og er.
[2:03:31] Kannski að
[2:03:32] hamra svolítið á málum sem veikir
[2:03:36] ekki stjórnmál.
[2:03:36] Veikari til þess að ná fram málum,
[2:03:39] það er
[2:03:40] sérstaklega
[2:03:40] mál þar sem
[2:03:42] ríkisstjórnin upplifir að sé
[2:03:44] ólík sjónarmið milli flokkanna.
[2:03:47] Þá velja þau eitthvað slíkt mál
[2:03:48] til þess að reynast
[2:03:50] kannski að reyna að þrýsta á
[2:03:51] flokkana.
[2:03:54] Eitthvað svolítið.
[2:03:56] Ég veit ekki hvernig það er,
[2:03:57] ég sýnist bara á öllu.
[2:04:01] Og svo kemur líka
[2:04:02] ekkert fjárlög
[2:04:04] og mikil niðurskurður,
[2:04:06] og það getur verið að mynda heldur,
[2:04:08] og Grímur, Grímur,
[2:04:09] Grímur Grímsson.
[2:04:11] Grímur Grímsson,
[2:04:13] hver ekki koma.
[2:04:15] Nema fólk kalli það að það vandi
[2:04:17] einhverja peninga frá ríkinu.
[2:04:20] Og þá getur þau sem eru að missa núna
[2:04:23] vegna niðurskurðars,
[2:04:25] þá getur ekki tekið.
[2:04:27] En stjórnin og þingið,
[2:04:28] hagræðið ekki stjórnin,
[2:04:31] og ég ætla hagra.
[2:04:34] Ég get ekki séð
[2:04:35] að miðflokkurinn,
[2:04:37] eða sjálfstæðisflokkurinn séu að kvarta yfir þessu,
[2:04:38] verið að skera niður.
[2:04:39] Hvar hefur þetta verið skorið niður
[2:04:43] til að búa til átökin?
[2:04:45] Það vart ekki að skera niður hérna,
[2:04:46] það er betur.
[2:04:47] Þeir segja aldrei
[2:04:51] að frekar ætti að skera niður þarna.
[2:04:53] Og þetta sagði Grímur,
[2:04:55] svona í framhald að
[2:04:57] við vorum að tala um
[2:04:59] styrki til fjölmiðla,
[2:05:00] já, sem að
[2:05:01] það er búið að samþykkja.
[2:05:04] Það er búið að samþykkja
[2:05:06] sem að vilja fá meiri peninga frá ríkinu.
[2:05:08] Og
[2:05:10] það er að taka það frá styrknum
[2:05:11] til fjölmiðla.
[2:05:12] Nei, það er að segja ekki beint.
[2:05:13] Ég er að segja bara
[2:05:18] hvað hann sagði um þetta, sem eru styrkjum til fjölmiðla.
[2:05:19] Þá sagði hann þetta,
[2:05:21] hvað sem við fáum
[2:05:23] til fólks sem að vilja fá meiri peninga frá ríkinu.
[2:05:25] En hann ræður,
[2:05:27] það er alveg fáránlegt.
[2:05:29] Ég er ekki líka. Villan,
[2:05:30] er ekki að segja
[2:05:31] að fólk úti í bæ
[2:05:33] vilji minni styrki til fjölmiðla.
[2:05:35] Nei, meira til sín,
[2:05:38] bara að hann talaði um félag
[2:05:40] og samtök og hér og þar,
[2:05:41] allar langar í meiri peninga frá ríkinu.
[2:05:45] Það er ekki hægt
[2:05:47] að verða við því,
[2:05:47] því sem verður.
[2:05:49] Og núna verður við niðurskurð.
[2:05:52] En ákveður,
[2:05:53] þú veist að þú leifar
[2:05:55] að myrkjölda sér að segja
[2:05:57] að höfum að tala um
[2:05:58] hvort eigi að styrkja fjölmiðla.
[2:06:01] Og þá segir hann,
[2:06:02] það var samþykkt núna í vor.
[2:06:03] Já, og hann getur samþykkt
[2:06:06] þess að skoðum smátt.
[2:06:07] En það var samþykkt, sem að mér skilst sé
[2:06:10] einhver aukinn styrkur.
[2:06:11] Það var samþykkt í vor.
[2:06:13] Þannig að það verður við alltaf til umræðu
[2:06:15] í þinginu núna,
[2:06:16] eða allra tekin þetta upp.
[2:06:17] Kom að nýtt frumvarp
[2:06:20] og draga úr styrkingu við fjölmiðla.
[2:06:23] Nei.
[2:06:23] Hann sagðist verða að þetta,
[2:06:26] saman hvað hann kæmi,
[2:06:27] væri fólk sem vildi meiri peninga
[2:06:29] og það þarf að fara í niðurskurð.
[2:06:32] Það er ekki rétt.
[2:06:35] Það er alveg
[2:06:36] allra meiri tekna.
[2:06:37] Við vorum að tala um
[2:06:40] svona húsnæðismarkaðinn
[2:06:42] og hvernig væri svona
[2:06:43] stéttaskipting út af hverju.
[2:06:46] Og hverju reyga ekki,
[2:06:47] stóruleiti er þetta afleiðing
[2:06:51] af þessu,
[2:06:52] og líka að þú veist að
[2:06:53] allir hafa það svo fínt.
[2:06:56] Og minni,
[2:06:58] vanskilja þeim sem að fá að skulda.
[2:07:01] En svo með þetta,
[2:07:03] er þetta afleiðing
[2:07:06] af skattyfirheyringu,
[2:07:08] sem voru gerðir að ræða.
[2:07:10] Leiðin til þess að draga úr
[2:07:11] stéttamun er ekki bara
[2:07:13] hækkun tekjuskatts,
[2:07:14] heldur það er fyrst og fremst hækkun
[2:07:15] fjármagnstekjuskatts,
[2:07:17] sem var léttur,
[2:07:19] og eignaskattur.
[2:07:20] Eignaskattur er eiginlega besta leiðin
[2:07:23] sem þú hefur til þess að jafna stöðu
[2:07:25] milli kynslóða,
[2:07:27] því að það sést að þeir sem eru eldir,
[2:07:29] að þeir hafa raunverulega best
[2:07:31] því að þeir skulda lítið,
[2:07:33] eiga sitt húsnæði.
[2:07:28] Leiðin til þess að flytja
[2:07:30] fer frá þeim yfir til
[2:07:33] barnafjölskyldna sem eru að koma
[2:07:34] út á húsnæðismarkaðinn og vinnumarkaðinn.
[2:07:37] En náttúrulega besta leiðin er eignaskattur.
[2:07:38] En það var lagður af hérna 2004.
[2:07:40] Sko, daði.
[2:07:42] Fjármálalögin.
[2:07:44] Það væri út af svitalíkjörum,
[2:07:46] það sem að sæfi
[2:07:48] að það yrði mikið hlýðiskorður.
[2:07:51] Þá, af því að þeir vilja ekki
[2:07:52] hækka skatta.
[2:07:53] Við rýstum, hérna, náðum
[2:07:56] ákveðnum árangri út af kosningum
[2:07:58] með því að lofa
[2:07:58] hægri efnahagsmálum sem eru að ekki
[2:08:02] hækka skatta og hallalus fjárlög
[2:08:04] og vinstri velferð,
[2:08:06] sem þetta tengir ekki saman.
[2:08:08] Þannig að þá er þetta
[2:08:10] kannski, ég veit ekki.
[2:08:12] Við sjáum þetta á morgun.
[2:08:13] Kannski alltaf þessi er ekki staðan að standa fyrir meiri
[2:08:16] niðurskurði og opnum
[2:08:18] þjónustu heldur en okkur önn við sjóinn.
[2:08:20] En þá held ég að þessi
[2:08:22] er ekki staðan lífi ekki til
[2:08:24] jóla, sko.
[2:08:25] Næðinu.
[2:08:25] Hann talaði um mikið niðurskurð,
[2:08:29] og það sé, ég veit í dæli, Kristrún
[2:08:31] er líka að setja það að það að skila
[2:08:32] hallalus og fjárlögum sé besta kjara
[2:08:35] bútin, því að það mun draga úr verðbólgu
[2:08:37] og lækka þá vexti.
[2:08:41] Sko, þegar það er að selja bókin,
[2:08:46] að tala, hann er aldrei að tala um að ástæða fyrir
[2:08:49] verðbólgunni
[2:08:50] ríkisútgjöld.
[2:08:51] Hann talar um
[2:08:53] laun,
[2:08:55] sem
[2:08:55] allir á kjaldri gera ekki,
[2:08:57] en langstætta leiti er
[2:09:00] verðbólgan út af
[2:09:05] kreppunni og húsnæðismarkaðnum.
[2:09:06] Það er sprengt upp
[2:09:08] verðið á húsnæði með því að
[2:09:12] það er svo lítið framboð.
[2:09:13] Það hefur hækkað verðbólguna.
[2:09:15] Og svo
[2:09:15] árásir Bandaríkjanna á Íran
[2:09:19] sem hefur hækkað orkuverð.
[2:09:21] Það eru ykkur svona þættir.
[2:09:23] Það er ekki
[2:09:24] hallalus fjárlög;
[2:09:25] en þau eru bæði
[2:09:28] daði og Kristrún
[2:09:29] leggja hugðu á aðalskjaldið þetta
[2:09:30] og ætla að koma fram og segja
[2:09:32] við erum að vinna því að bæta kjörin
[2:09:34] með því að hafa hallalus fjárlög.
[2:09:36] Þess vegna ætla við að auka
[2:09:38] komugjöld hilsugjastlunnar
[2:09:40] út af því að borga meira þar
[2:09:41] út af því að borga meira hér og þar
[2:09:43] og allstaðar,
[2:09:44] borgar fyrir að keyra um veginna.
[2:09:47] Vegna þess að við erum að búa til hallalus fjárlög.
[2:09:49] Sem að verða þetta góð.
[2:09:50] Ég held að
[2:09:52] það kaupir ekki því nokkuð með það.
[2:09:53] Þetta er algjörlega
[2:09:55] vonlaus sala.
[2:09:57] Vonlausari sala heldur en að
[2:09:59] það sækir mér að er búið svo að þetta.
[2:10:00] Þegar maður er reyndi núna í sumar
[2:10:01] en það verður kynning á hallalus fjárlögum
[2:10:05] á morgun.
[2:10:05] Já, en það verður ekki lagð fyrir
[2:10:09] fimmtudag.
[2:10:09] Er það á morgun sem á kynning?
[2:10:11] Það er ekki það.
[2:10:11] Þau voru tvo hérna sem eru
[2:10:15] í fjárlaganum.
[2:10:16] Og hann mætir þar klukkan átta fyrir að máli,
[2:10:18] og ég held að sé leyndi fjárlögum
[2:10:21] alveg fram á fimmtudag.
[2:10:22] Þau
[2:10:23] það geta trónuð.
[2:10:27] Ég held að það séu sko blaðamenn
[2:10:28] að fimmtudaginn bara strax sem að hátta.
[2:10:29] Það má líka vel vera, það er kannski búið að breyta.
[2:10:31] Þegar ég var að fylgjast með þessu kannata,
[2:10:33] þá máttum við fá að vita
[2:10:36] hver fjárlögin væru með þriggja daga fyrirvara,
[2:10:38] ef maður myndi þegi yfir því.
[2:10:39] En þú færð það aldrei.
[2:10:42] Nei, en mér finnst þetta að ég hafi verið að vera
[2:10:44] hlusta og daði og líka að Kristrún.
[2:10:48] Mér finnst þetta svona
[2:10:49] eftir Evrópumröðina að vera svona frekar
[2:10:52] erfið söluröð sem við ætluðum að koma með.
[2:10:54] Og það er
[2:10:57] að því að vera að nefna breytingar
[2:10:58] á skattkerfinu, allir eigna skattur
[2:11:01] og fjármálaskattur.
[2:11:02] Hann leggst mest á þá sem að hafa mest
[2:11:04] og eiga mest.
[2:11:07] En vegatollar,
[2:11:10] komugjöld,
[2:11:12] það leggst mjög á alla
[2:11:14] og það er
[2:11:15] hugmynd að
[2:11:18] 20. öldinni var að hafa
[2:11:20] að kalla progressíft skattkerfi,
[2:11:22] þannig að þeir sem að
[2:11:24] eru helst aflu færir
[2:11:26] borgi hæðstu skattana.
[2:11:27] Og það sem
[2:11:29] markmiðið með skattkerfinu er að auka
[2:11:32] jöfnuð í samfélaginu.
[2:11:33] En við umfarið frá því með því að leggja
[2:11:36] nefnir eignarskatt, með því að lækka fjármálaskatt
[2:11:38] og þá mætir
[2:11:42] því óbyrgur að
[2:11:43] vandanum með því að hækka
[2:11:46] komugjöld.
[2:11:47] Þú áttir alltaf að vera að rökka að því, þú áttir alltaf að borga skatt,
[2:11:50] en allstaðar sem þú ferð,
[2:11:51] þá áttir alltaf að vera hennar á að hugsa um peningana.
[2:11:53] Reykjavík borgir líka að hækka matin
[2:11:56] og gamla fólkinu og svona.
[2:11:57] Þannig að við lifum einhvern veginn
[2:11:59] sem að, ég veit það ekki, við þetta ekki vera.
[2:12:02] Því takt við
[2:12:03] tímann þar sem við sjáum
[2:12:05] aukin félagsleg
[2:12:07] en óróleika vegna þessara breytinga
[2:12:10] í öllu löndum í kringum okkur.
[2:12:11] Að hverju við höldum að við
[2:12:14] eigum að fara sömu leið
[2:12:16] og Bandaríkin
[2:12:16] eða Bretland eða eitthvað
[2:12:19] þar sem er bara átök í samfélaginu,
[2:12:21] að því að þetta eykur bara
[2:12:23] árialátinn í samfélaginu.
[2:12:25] Já, já, ég er að hérna
[2:12:27] reyna að efna til
[2:12:29] umræðu um borgamál.
[2:12:31] Á miðvikudaginn kemur.
[2:12:32] Og hérna
[2:12:35] það er svona
[2:12:37] dagur sem að ég er ekki
[2:12:39] eins mikið
[2:12:40] ekki borgar á sundur.
[2:12:41] Og þá er þetta
[2:12:44] það er reyndar að lækka
[2:12:46] dróður úr hækkuninni sem átti að fara
[2:12:49] á auðvitað torkina.
[2:12:51] Þetta er náttúrulega hækkun,
[2:12:52] þetta er dróður að hafa bara hjá þeim
[2:12:55] sem að gátt að vila sanna
[2:12:56] að ykkur að vera með
[2:12:59] lágar tekjur.
[2:13:01] Ég veit ekki hver mörkin líka,
[2:13:02] þau sögðu bara
[2:13:03] þau myndu,
[2:13:07] þau sem að væru tekjulegri,
[2:13:09] þau fengju
[2:13:10] afslátt,
[2:13:12] en þurfti samt að borga miklu meira
[2:13:14] heldur en áður.
[2:13:14] Og svo er þetta ekki bara vitatorka,
[2:13:15] því ég hef lent í því hérna
[2:13:16] að tala um það eins og það sé bara vitatorka.
[2:13:18] Þetta er náttúrulega miklu fleiri sem að fá matinn heim.
[2:13:21] Þetta er bara núna
[2:13:24] því að ég fór eitthvað að tala um
[2:13:25] að það væri mikilvægt að fólk hittist
[2:13:27] við tímum,
[2:13:29] þar sem einmannaleiki er farsótt
[2:13:31] og hefur þetta eitt að gera allt
[2:13:34] sem er mögulegt
[2:13:35] að fá fólk til þess að fara
[2:13:37] heimilið og borða í kompani
[2:13:39] með öðrum frekar en að vera eitt
[2:13:41] í íbúðinni sem þau eru að borða.
[2:13:43] Það er verið að hækka það
[2:13:46] og ég menna Ríkisstjórn var líka að hækka
[2:13:48] komugjöld, það er líka að setja komugjöld
[2:13:50] á mannvægi, hvað það var
[2:13:51] sjúkraþjálfun
[2:13:52] og heilsugjöldin.
[2:13:54] Sjúkraþjálfun allavega;
[2:13:56] ég taldi það nú
[2:13:58] langt síðan ég taldi það saman,
[2:14:00] en ég taldi saman svona hvað ég þurfti að borga
[2:14:02] að því ég vekti mig aðeins
[2:14:04] eftir áramótin,
[2:14:05] og það búið að ná af mér
[2:14:08] fjögur og þrjú skalli
[2:14:10] í bæði
[2:14:12] í hlutdeild sjúklingsins
[2:14:14] og íminst leitt svona dót
[2:14:16] sem er ekki niðurgreitt.
[2:14:18] Ég veit ekki hvernig
[2:14:22] fólk lítur á þetta,
[2:14:23] velferðaríkið sem var verið
[2:14:26] að byggja upp á 2012.
[2:14:28] Það var meðan þess að progressífu skatta.
[2:14:30] Þannig að
[2:14:31] það er
[2:14:32] þú bara ferð í gegnum ævina
[2:14:33] og þú færð stuðning þegar þú þarfst á því að halda,
[2:14:35] til dæmis að geta stundað nám.
[2:14:37] Þú færð stuðning
[2:14:39] þegar þú ert að kaupa húsnæði með vakstabótum
[2:14:42] eða stuðningi við leigu fólk,
[2:14:44] veinta sérstaklega,
[2:14:45] ganski að svona barnafjölskyldum.
[2:14:47] Þú færð barna bætur,
[2:14:48] en svo fara börnin heimann
[2:14:51] og þú ert orðin skuldlaus og svona,
[2:14:52] að þá borgar þú hlutvastlega meira
[2:14:54] heldur en þú gerðir
[2:14:55] þegar samfélagið ákvað að stuðla að þér inn í lífi,
[2:14:58] þegar það er með eigumöll
[2:15:00] barna sinna og eitthvað fleira.
[2:15:01] Það var velferðarkerfisupphæðin,
[2:15:04] líka það að við tökum skatta
[2:15:06] af fólki
[2:15:07] og svo þegar það þarf á aðstóð að halda,
[2:15:10] þegar það veikist
[2:15:10] eða verður örorku,
[2:15:12] eða verður gamall
[2:15:14] eða verður enga tekjur,
[2:15:15] að þá stuðjum við fólkið.
[2:15:19] Þannig að þú ert að borga
[2:15:21] inn í þessa samtryggingu
[2:15:22] þegar þú ert aflu fær,
[2:15:23] en er ekki verið að taka af þér peningana
[2:15:26] þegar þú ert á því að halda.
[2:15:27] En þetta var lagt af
[2:15:30] upp á 90.
[2:15:32] Meðal annars ekki viss um,
[2:15:35] að ég man ekki eftir því
[2:15:37] að voru gamanmyndir,
[2:15:38] að voru stöðumælar
[2:15:39] við sjúkrarúmin;
[2:15:42] þar sem þú ert að borga.
[2:15:43] Þær eru það fólk, þetta er svo annarlega hugmynd.
[2:15:46] Hverjum er þessi hugmynd?
[2:15:48] Að rukka fólki þegar það veikt,
[2:15:49] við tökum peningana þegar það er heilbrigt.
[2:15:52] Þetta er bara
[2:15:53] heimskulegt.
[2:15:54] Það er líka svo alvarlegt
[2:15:56] sem fólki hefur gefna á að veikast.
[2:15:59] Það er bara að þau komið marg sinnís fram.
[2:16:01] Ég held að það sé
[2:16:02] öryrkjaskatturinn allt upp í 50%.
[2:16:05] Öryrkjaskatturinn neyta sér um heilbrigðiskerfið,
[2:16:08] að það kostar svo mikið
[2:16:09] og 30% meðal eftirnum að fólk seldi.
[2:16:11] Þetta er tölur sem að við gerðum
[2:16:12] og þetta er grafalvar.
[2:16:13] Grafalvar eftir því.
[2:16:14] Og svo er það líka bara svo tilkomulega síðis.
[2:16:16] Ég fyrirtækinu í vikunni
[2:16:18] sem að ég held að það hefur verið komugjald
[2:16:20] til sjúkraþjálfa.
[2:16:21] Það var hækkað um eitthvað
[2:16:22] 500 ekkert.
[2:16:24] Þá stundum við að taka
[2:16:25] og maður er borgar eitthvað.
[2:16:27] Maður veldi fyrir þess að býti
[2:16:28] langstæðist til hlutin að þessum pening
[2:16:30] sem hefur verið að taka af mér hér,
[2:16:31] fer í vesinni við að taka hann af mér.
[2:16:34] Þú veist, við erum í bósarna
[2:16:35] og allt er að koma inn
[2:16:37] Landsspítalinn, stórdeild,
[2:16:39] sem er að rukka inn
[2:16:41] smáöyra,
[2:16:42] og sjúkratryggingar og hlera.
[2:16:44] Þannig að sumir týnast þetta
[2:16:46] bara með því að hafa þetta.
[2:16:47] Þannig að ég
[2:16:49] þetta er ekki til umræðu
[2:16:53] í íslenskum stjórnmálum.
[2:16:55] Þetta er til umræðu í Bretlandi
[2:16:56] og þetta er náttúrulega til umræðu
[2:16:59] í Bandaríkjunum.
[2:17:00] Börn í Sandes og hluri
[2:17:01] heldur á lofti umræðu um þetta.
[2:17:03] Þetta eru kannadamenn
[2:17:06] sem eru mjög meðvitaðir um það að vera með
[2:17:08] skárra heilbrigðiskerfi heldur en Bandaríkin.
[2:17:10] En breytingarnar
[2:17:12] sem er á þessu niðurbroti,
[2:17:14] sem er áttist aðeins frá 1990,
[2:17:17] eru alltaf runni
[2:17:18] til að lítið umræðu.
[2:17:21] Það myndi nú,
[2:17:23] eitt að verða
[2:17:25] harðari viðbrögð
[2:17:26] í aldrei þjónustunni og fleirum.
[2:17:29] Þeir eru alltaf verið að hækka.
[2:17:31] Þetta skapar svo mikið óróleika.
[2:17:32] Þetta er svo verið, til dæmis,
[2:17:34] það er alltaf verið
[2:17:37] að hækka þetta eftirlýst kerfi.
[2:17:39] Hérna eru, ef
[2:17:41] þeirra er fyllilega af liðnum
[2:17:42] tekir af launum allra
[2:17:43] þessu sem
[2:17:44] eru raunveruleg aflu fær.
[2:17:45] Þeir verða að borga í lífeyrissjóð,
[2:17:47] en í staðinn fyrir að það sem er
[2:17:50] gegnum streymiskerfi,
[2:17:52] þá byggir það á
[2:17:53] progressífu skattkerfi.
[2:17:55] Þannig að þeir sem hafa mest umleiki,
[2:17:57] borga mest inn í kerfið, og allir fá í aft.
[2:17:57] Eftirlýsinin eru það sama.
[2:17:59] sem er búin út úr almannatryggingum í okkur.
[2:18:01] Við erum í kerfinu, þar sem almannatryggingar eru að vikið eftir.
[2:18:04] En allir borga það sama.
[2:18:06] Þannig að það tekur 19,5% af þeim sem
[2:18:08] má ekki missa það.
[2:18:09] Og líka þeim sem
[2:18:10] hafa gríðarlegar tekjur,
[2:18:13] svo þeir að borga út að það fær
[2:18:15] sá sem borgaði mest, það fær mest,
[2:18:17] en sá sem borgaði minnst, það minnst.
[2:18:19] Og það veldur því að kerfið á að vera
[2:18:21] þannig að fá 70% af því
[2:18:23] sem þú fékkst áður.
[2:18:24] Lágmarksfólk
[2:18:26] getur ekki lifað af 100%.
[2:18:28] En svo þurfa þeir að vera gamlir,
[2:18:30] þá að fá 70%. Og það er búið að
[2:18:33] koma kerfinu þannig fyrir að það getur
[2:18:34] gengið íbúndum þannig að það nýtur þess ekki
[2:18:36] eins og þeir sem hafa mestu tekjurnar.
[2:18:38] Að vera í skuldlausari
[2:18:40] ekki þegar tekjurnar minga.
[2:18:42] Þannig að þau eru ennþá á leigumarkaði,
[2:18:44] gátu ekki borgað leiguna með 100%.
[2:18:46] Hvernig geta þau gert að 70%?
[2:18:47] Þannig að við höfum einhvern veginn verið að breyta
[2:18:50] kerfinu okkar þannig að það er
[2:18:51] okkur sem andar óheyranlega.
[2:18:55] Við viljum hafa
[2:18:55] að verða að vera óheyranlega í samfélaginu.
[2:18:58] Það er viðhaldið,
[2:19:00] það stendur heilir.
[2:19:02] Sem verður að fólki að tala.
[2:19:03] Það heldur að óheyranlegt sé
[2:19:06] verðmæti.
[2:19:08] Við verðum að hafa,
[2:19:09] lífið er óheyranlegt,
[2:19:11] ljónir borða andilúbuna.
[2:19:13] Þá verðum við að hafa það
[2:19:15] eins og það
[2:19:16] í samfélaginu líka.
[2:19:18] Sem eru upplifunar sem andilúbur,
[2:19:21] sem ljónir verða að geta.
[2:19:22] Þetta er búið að vera
[2:19:25] langur og margvíslegur þáttur á
[2:19:28] með þetta bara að við erum búin að vera að fjöru í dag.
[2:19:30] En svo eru alltaf svona dagar.
[2:19:31] Þannig að við ætlum bara að taka fyrir okkur.
[2:19:33] Þá komum lófið fyrir að senda út,
[2:19:35] að taka upp og senda út.
[2:19:37] Og ykkur þökkum við mest, sem eru
[2:19:38] að hlusta og horfa og breyta,
[2:19:40] sem breyta þessu samfélagi
[2:19:43] í fjölmiðlum.
[2:19:44] Ég minni á að það sem heldur
[2:19:46] samstöðu gangandi
[2:19:47] og byggir hann upp er sá hluti áheyrenda
[2:19:49] sem hafa verið áskrifendur.
[2:19:52] Og ég tók eftir í kænskerðuni
[2:19:54] út af lokun á fréttastöð 2,
[2:19:56] þá er mjög að fjölga áskrifendum
[2:19:58] í okkur.
[2:19:58] Þetta er eins svona
[2:20:01] 8 til 10 áskrifendur á dag.
[2:20:04] Og við þökkum kærlega fyrir það
[2:20:06] að rágljústa að
[2:20:07] úti er fólk sem vill
[2:20:10] tryggja það að samstaðan haldi velli
[2:20:12] og geti fylgst með því.
[2:20:13] Ef þú ert þessar skoðunar en hefur ekki ennþá verið áskrifandi,
[2:20:16] þá hvet ég þig til þess að kýla á það núna.
[2:20:18] Eins og sagt er, þú getur þá farið inn á samstaðan.ri.
[2:20:20] Þar er hnappur sem stendur fyrir áskrift.
[2:20:22] Þú getur skráð þig fyrir grunnáskrift,
[2:20:23] sem er 2750 krónur.
[2:20:25] Þú mátt borga meira viljandi og það sem þú kýst,
[2:20:27] getur einnig verið áskrifandi að reyna þessar félagslegu skyldur í allt
[2:20:29] en það er með allt smá og rekur
[2:20:32] samstöðuna.
[2:20:32] Við segjum þetta gott í dag.
[2:20:35] Við erum endurhlutað efni hérna á eftir,
[2:20:37] en síðan byrjum við að ræða borðið
[2:20:39] með nýju efni á morgun klukkan
[2:20:41] hádegi.
[2:20:43] En hvetjum ykkur sem eftir er af helginni
[2:20:45] og þökkum okkur.