0:00 0:00
Fleiri þættir frá Rauða borðið →

Synir Egils 6. sept - Ísland og Evrópa, kjarasamningar, fjölmiðlar og Alþingi

sun. 6. sep. 2026, 16:21 · 2:21:00

Sunnudagurinn 6. september Synir Egils: Ísland og Evrópa, kjarasamningar, fjölmiðlar og Alþingi Drífa Snædal talskona Stígamóta, María Sigrún Hilmarsdóttir fréttakona og Ásgeir Brynjar Torfason ritst

Samantekt

1. Þáttur dagsins fjallar um áhrif fjölmiðla á skoðanamyndun og hvernig breytingar á fréttamiðlun geta haft alvarleg áhrif á lýðræðið. Fræðingar leggja áherslu á að fjölmiðlar gegna mikilvægu hlutverki í að upplýsa almenning og hvernig minna fjölbreytt fjölmiðlalandslag getur dregið úr almennum upplýstleika.

2. Innan íslensks fjölmiðlaheims hefur verið mikil breyting, sérstaklega í sambandi við sjónvarpsfréttir, þar sem ákveðin fjölmiðlastöð hefur ákveðið að leggja niður sína sjónvarpsfréttatíma. Margir bera áhyggjur af því að slíkar breytingar dýpki óréttlæti og skort á upplýsingum.

3. Hlaðvörp hafa orðið sífellt vinsælli en fræðimenn vara við að hlustendur hafi ekki sömu tryggingu gagnvart upplýsingum eins og þeir gætu haft í hefðbundnum fjölmiðlum. Það vantar oft faglega yfirferð og staðfestingu á þeim upplýsingum sem þar eru fluttar, sem getur leitt til misvitrar skoðanamyndunar.

4. Lokaumræður háttar umræðu um nauðsyn þess að halda styrku fjölmiðlarekstri í samfélaginu til að tryggja að almenningur fái aðgang að staðreyndum, frekar en að heyra einhliða skoðanir sem oft segja ekki heildarmyndina. Sá ótti er til staðar að ef fjölmiðlar verða einhæfari, þá gæti það leitt til að einstaklingar verði upplýstari um mikilvæga samfélagslega þætti.

Lykilorð

fjölmiðlarskoðanamyndunlýðræðitímarskeiðsjónvarpsfréttirhlaðvörpupplýsingarstaðfestingfjölbreytnisamfélagsmiðlaríslenskur fjölmiðlareksturhagsmunirbreytingarupplýstur almenningur

Umræðurit

[0:00] Hvað er þetta? [0:30] Snædal sem er talsmaður. [0:31] Stigamónda, er ekki þetta hjá mér? Jú, það er talskona. [0:33] Talskona, já. [0:34] Og ásker Brynjar Tórósson. [0:37] Hafði fræðingur og rýstjóri. [0:39] Vísbendingar. [0:42] Vísbendingar. [0:42] Víkurinn sem við skiptið er langsmál og nýsklubun. [0:45] Já, ég var að tala hérna. [0:47] Fyrir víkunni. [0:50] Við fyrirverðan dúlgjöfand að tala um talsveitum vísbendingum. [0:53] En þetta átti ekki að standa í mér. [0:55] En byrjaði sko. [0:57] Það eru atburðir, ekki? [0:59] Í fjölmiðlaheiminum. [1:01] Maður er að segja, hún, þú, er skrifað mistara rítkjæru um sjónsvæði. [1:05] Ég er ekki kannski myndið sjónvarpsfréttir. Ég skrifaði mestins rítkjæru um hvernig breytt notkun, fjölmiðlanotkun, getur haft áhrif [1:13] á skoðanamyndun fólks og þannig líðræði. [1:20] Og þetta bara, ég er bara, maður er fyrst og fremst sorgmættur og dapur yfir [1:27] því sem við erum að segja og gerast hérna núna. [1:30] Og það er bara mjög dapurlegt að [1:33] sjónvarp hefur ákveðið að leggja niður [1:35] sjónvarpsfrétta tíma sinn, og það er bara sorglegt [1:38] fyrir marga hluta sakir. [1:40] Og það sem ég er að raungerast, að þetta er [1:44] sjónvarp er bara félag sem er skráð marga, [1:47] stjórnandi þess að fyrirtæki er [1:50] fyrst og fremst að reyna að skila [1:53] hlutökunum ykkur um arði. [1:55] Og þá bara kemur í ljós, þessi ákvörðun [1:58] að niðurfalla sjónvarpstíma, [2:00] er náttúrulega frétta tíma, er bara náttúrulega margfaldar ákvörðun. [2:03] En það er bara greinilega að sjá ekki [2:04] haginn í því að halda þessu út lengur. [2:08] Og það er sorglegt. [2:09] Og það er bara vegna þess að [2:12] ég er sennilega auðlendingur, [2:13] sjá ekki haginn í því að kaupa [2:16] auglýsingar í kringum þessa frétta tíma. [2:18] Nú áskrifendur, [2:19] eða bara áhorfendur, [2:21] vilja ekki eyða peningunum sínum í áskriftir [2:24] þarna, þessu tengt. [2:25] Og þetta er afleiðingin. [2:27] Þetta er bara það sem við sjáum, [2:28] vera bara hörð afleiðing [2:31] og hún kemur ekki óvart. [2:33] Við höfum bara séð [2:34] í hvert stendi. [2:36] En fyrir vikið erum við með fábreyttar [2:38] fjölmiðla landslag, sem ég lít mjög alvarlegum augum. [2:42] Þetta er pínlítið samfélag. [2:44] Það er stutt hérna á milli fólks, [2:45] og við verðum að vera með að upplýsa fréttamiðlun. [2:49] Og það sem ég hef áhyggjur af [2:50] og ávarpaði þetta alltaf í þessar rítkjör [2:53] að við sjáum að markastöflin, [2:55] þau vilja fjárfesta, [2:57] auðvitað í því sem mannskapurinn er [2:58] og í því sem fólk er að horfa. [3:00] Og við höfum bara [3:02] ekki mikinn tíma sem við notum [3:04] í eitthvað svona aftrenga, [3:05] eða tíma sem við notum í að blokka upplýsingar [3:08] og annað. [3:08] Og þá er það bara eitthvað svona tilfinning. [3:11] Og mörg þessara mála [3:13] eru þjóðhagslega mikilvæg mál, [3:16] sem fólk þarf að vera [3:18] vel upplýst um [3:20] og geta síðan tekið [3:22] afstöðu til mikilvægra mála [3:24] í kostningum og annað. [3:25] Þegar að það er bara komið allt [3:27] inn í sína bergmálshalla [3:29] í einhverjum samfélagsmiðlum, [3:31] á TikTok, eða er að [3:33] fá upplýsingarnar kannski frá öðrum [3:35] stöðum en svona hefðbundnum, [3:37] faglegum, reiðstjórnum fréttamiðlum. [3:41] Hvað eru við þá með? [3:43] Og hvað eru þessar fyrirtæki, [3:46] sem eru enga? [3:47] Margaði, eða eru enga regin, [3:49] hann hlýtur að vera alltaf þess að búa til eitthvað efni [3:51] sem fólk vill. [3:52] Og það er ekkert endilega þessi mikilvæg mál [3:55] sem við þurfum að fjalla um. [4:00] Og þá erum við [4:03] bara komin með svona [4:04] einhvers konar stöðu, [4:07] sem fer að ég held bara, [4:08] hún rýður ekki við einn tímann, [4:10] þetta stefnir alltaf í þessa átt. [4:13] Og eins og ég segi, [4:15] þetta er bara… [4:15] Það er bara þetta að sýna fram á það, [4:18] dæmar sko [4:19] grundvallaratriði að þú getur [4:21] verið vel upplýstur. [4:23] Mikilvæg mál er að þú fáir góðar upplýsingar [4:25] og hvaðan færðu þú þínar upplýsingar. [4:27] Og það er bara meir og meira [4:29] að rata frá þessum hefðbundnu fréttamiðlum, [4:32] sem stúdar sjónvarp, [4:32] dagblöð, [4:34] í eitthvað svona bara [4:36] millumerkis, hagmunar, [4:39] hreyfingar og samfélagsmiðlum. [4:41] Þú veist, það þarf alltaf að vera bara einhvern veginn [4:43] skemmtilegt, [4:44] og það má ekki vera leiðinlegt, [4:46] því annars bara hlusta enginn [4:48] og horfi enginn. [4:49] Og svona fréttastofur leggja upp [4:53] löpana, eða allavega, þú veist, [4:54] ákveða að geta ekki boðið upp á þessa [4:57] þjónustu lengur. [4:59] Og þetta er líka bara leiðinlegt. [5:01] Mér finnst líka, ég er búinn að vinna í 21 ár [5:03] í fréttastofur, eða sjónvarpinu, [5:04] fréttastofunni þar. [5:06] Okkur finnst líka bara mjög [5:08] dapurlegt að við höfum það ekki lengur, [5:10] það aðhald sem þessi samkeppni veitti. [5:13] En við höfum séð þetta, [5:14] og ég vil minna, [5:16] ég held að það sé ákveðin mistak, [5:19] þegar þið ákváðuð fyrir nokkrum árum, [5:20] síðan þá ákváðuð þið að læsa [5:21] sjónvarpstíma. [5:23] Svo kom eitthvað annað tímabil [5:25] og svo minkað, [5:26] svo aftur held ég að það verður, [5:31] þú veist, þið ákváðuð að hætta [5:33] að senda út um helgar, [5:36] þú veist, og svo bara [5:37] sérnæðir, [5:39] að þau voru bara [5:41] fá að reyna að gera mikið [5:42] og hérna [5:44] margt mjög gott og vandað og frábært [5:48] fólk sem hefur unnið allar þessar ár— [5:50] bara flott, flottir réttamenn og annað. [5:52] Þetta er bara fyrst og fremst [5:54] bara byrtingamynd, [5:56] gjör breytt, [5:58] það er bara stórfældar breytingar [6:00] á fréttanotkun [6:02] og hvernig við sækjum okkur upplýsingar. [6:04] Og í sömu mund eru allar þessar [6:06] upplýsingar óreiða. [6:07] Hvað vilt þú tala lengi? [6:09] Þetta er svona… [6:12] Okkur má ekki hætta til að gera [6:13] samt og mikið úr þessu. [6:14] Þau voru búin að fækka fréttatímana í fimm vikur [6:16] og þetta voru tólf mínútur, [6:18] þannig að þetta var ekki… [6:20] Ég er alveg viss um það, [6:22] að fólki sem vann að þetta hafði [6:24] ákveðna aðstöðu [6:26] til að vinna ímsa frétti, [6:28] sem það langaði til að gera. [6:30] Ég er alveg— þetta var búið að pakka [6:32] þeim svolítið saman. [6:34] Þetta er hérna, [6:36] fyrsta leiðin þá lokkaðum [6:38] ég að segja hvað ég er óskaplega fegin, [6:40] því að RÚV haldi velli [6:42] og það hafi ekki farið að krukka [6:44] í RÚV, hérna, þrátt fyrir allar [6:46] nýfrjálshyggjum bylgjur [6:48] síðustu áratuga. [6:50] Að það bara standi keitt og sterkt [6:52] og með góðan fréttaflutning. [6:54] En síðan erum við [6:56] bara, sko, auglýsingamarkaður [6:58] er orðinn alheimsmarkaður. [7:00] Og ég er alltaf oft verið í þeirri stöðu [7:02] að við þurfum að koma einhverjum upplýsingum á framfæri, [7:04] farið einhverjum [7:06] átökum eða eitthvað slíkt. [7:08] Og ég veit alveg, sko, þegar við erum með [7:10] þrjár milljónir í byrtingakostnað, [7:12] þá veitum við alveg hvert þetta fer. [7:13] Þá fer það ekki í sjónvarpsauglýsingar eða [7:15] blaðauglýsingar þess heldur. [7:17] Þetta fer í samfélagsmiðlana [7:19] til að nýta peningana sem allra best. [7:21] Þannig að þá stöndum við [7:24] frammi fyrir því að við þurfum að [7:26] viðhalda [7:27] góðum fréttum, [7:29] sem þurfa ekki að treysta [7:31] á auglýsingar, [7:32] að þá þurfum við annarkort að fara [7:35] bara að skatleggja þessar auglýsingar [7:37] sem fara á Facebook, [7:39] og þú veist, Meta og allt það, [7:41] og streyma því aftur [7:43] inn í fjölmiðla hérna á Íslandi, [7:45] eða bara beinlínis styðja fjölmiðla, [7:47] sem hefur nú eitthvað aukist [7:49] undanfarið. [7:41] En ég tek undir þetta. Þetta er alltaf [7:44] bara ekki í lagi að hér sé [7:47] fjölmiðlum hríð fækka. [7:51] Verði einsleitari. [7:53] Já, og hérna, [7:57] og svona við fókuseruðum [7:58] á smetla betur. [8:02] Sem að hérna [8:03] stóru fjölmiðlar, [8:09] Vísir og MPL til dæmis, [8:11] að þeir skuli vera [8:13] sko opnir fyrir hverjum sem er [8:15] í allar fréttir. [8:16] Þetta þekkist ekkert annars. [8:18] Þar eru bara, þú verður að kaupa áskrift [8:20] til að geta að lesa í fréttirnar. [8:21] Þetta er eitthvað sem [8:23] Tessi Andi, hann vantar hér. [8:25] Ég er náttúrulega [8:28] réttastjóri á miðli, [8:29] sem er dýra áskrift, [8:33] að því við erum að selja [8:34] litlaðina mandaföru. [8:36] Og það er hérna [8:38] ekki auðvelt að vinna í [8:41] fjölmiðlabransanum. [8:42] Sem ég nú bara [8:43] nýgræðingur í. [8:46] En ég er bara búinn að vera réttastjóri í þrjú ár núna [8:48] og skrifaði greinar í [8:50] Vísbendingunum nokkur ár þar á undan. [8:52] En sko, þetta, [8:54] og svo núna skrifa ég svona frílandsgreinar [8:56] í heimildina, [8:58] og maður sér bara, [9:00] þú veist, þetta er einhvers konar [9:01] lífstíll og ástríða. [9:03] Og núna komu þessar kostningar [9:06] í júlí og ágúst, [9:07] þó reyla bara í rúst. [9:09] Einhver sumarfíflun. [9:10] Og það er ekki eins og maður fái mikið meira að borga, [9:14] en það eru bara reiknismál [9:18] sem maður vill setja sig í [9:20] og vanda sig við, [9:22] og maður er að hækka tímakaupið sitt. [9:24] Og hérna, og svo, já, hver lesið [9:26] það sem maður er að reyna að búa til. [9:28] Því að það eru bara [9:29] einhver 15 sekúndna TikTok klipp [9:31] á targetaðar að réttu hópa, [9:34] sem maður er vel ráð úrslýtum. [9:36] Og ég held sko, [9:37] það er þessi tækniumbreyting, [9:39] það er að gera. [9:41] Ég var tölvunar til að forrita gamaldags, [9:43] þegar internetið kom, [9:45] og fólk galega tækniumbreytingar, [9:47] það eru bæðið svo rosalega miklar, [9:49] en svo gerast það líka svo hægt. [9:51] Þá næsta ári er [9:53] 20 ára afmæli iPhonesins, [9:54] sem hefur umbreytt [9:56] hvernig við hlustum á tónlist, [9:58] hvernig við getum farið fréttir, [10:00] búið að rekka færingatíðinni. [10:02] Já. [10:03] Það séum að vera afliðing. [10:05] En punkturinn er þessi, [10:08] þú veist samfélagsmeila. [10:09] Það er tíu ár síðan Cambridge Analytica [10:12] að targetera auglýsingar á Facebook [10:14] og haft áhrif á úslit kostninga, [10:17] Brexit meðal annars. [10:18] Það hefur verið rannsakað eftir á, [10:19] bara nógu miklu peningum [10:21] getur keypt þá útkomu, [10:24] að niðurstöðu, [10:25] jafnvel í þeim málum sem við höldum að séu hefðbundin [10:28] að séu lýðræðisleg. [10:29] Og ég held við— [10:32] við höldum ekki almenna en þá, [10:34] sko, áhrifin eru af þessu [10:36] að það [10:38] að sko sjónvarpsfréttir á [10:40] sýni að stöðtfu hafi hægt, [10:42] og ég get ekki horft á það þegar ég þurfti að fara að borga áskrift. [10:45] Þá ég sé að vinna áskriftina mína, [10:47] þú veist, að því mér dugði [10:48] RÚV og vefurinn [10:51] hjá Vísir. [10:52] Og í einhverju leiti getum við að sé svona umbreytingu, [10:54] sem ok, flott, ef þeir fara þá að gera betra [10:57] sjónvarpsefni á vefnum, [10:59] þú veist klift, [11:00] þú veist að tekið upp, [11:01] vefsjónvarp, [11:04] efni, og RÚV getur þá bara [11:06] gert vel sjónvarpsfréttirnar. [11:09] Ég meina umbreyting getur stundum verið til góðs. [11:12] Ég meina RÚV skar niður helgar [11:14] ef við vinnum kostnaðina, [11:16] að við höfum silfrið á sunnudögum [11:18] og fórum að hafa það á mánudögum. [11:20] Sín raungildi byrjaði hér í [11:22] sjálfbáðastarfi á [11:24] hérna rebelmiðli, [11:26] þú veist, þjónar einhverju hlutverki. [11:29] En… [11:30] en… [11:30] en… [11:30] en… [11:30] Er ekki hægt að, [11:32] sko, lifa því [11:34] ennáttúrulega fáránlegt að [11:35] rekast upplýsta umræðu fjölmiðla [11:38] í landinu á einhvers konar [11:40] sjálfbáðastarfi, [11:41] eða því að maður sé, [11:44] manni finnst svo gaman í vinnunni, [11:46] að maður sé til í að gera það [11:48] fyrir minna kaup, en maður fengi [11:49] að selja samlokur einhvers konar [11:51] einhvers bróðam. [11:53] Og það má kannski líka bæta við þetta, [11:54] sko, þessi hérna rítkja sem ég skrifaði, [11:56] hérna, hún, [11:57] ég gaf henni hérna nafnið. [11:59] Hún heitir, mér er sagt að þetta meðan [12:01] fréttatíminn er. [12:03] Titillinn er sem sagt breytingar á [12:05] fréttamiðlun og áhrif þeirra [12:07] á skoðanamyndun og upplýsingu [12:09] almennings. [12:10] Og hérna við, sem Ólfur stöðvaði [12:13] hérna línulega dagskráð, [12:15] þú veist, okkur sagði bara [12:16] að vera að horfa á fréttir [12:18] og ef þú gast ekki séð [12:20] hérna, eða hlustað á útvarpsveitir [12:22] og sjónveitir þegar það voru í loftinu, [12:24] þá sástu þau aldrei. [12:26] Fólk bara virkilega var með þetta í gangi [12:28] og ég man vel eftir þessu minni að sko [12:30] maður var bara í gangi. [12:32] Maður bara, kannski, [12:34] sem barn, sko bara [12:36] öllu, maður bara lærði bara [12:38] það, kannski tók maður þetta inn með ísunni. [12:40] Þú veist, maður bara vissi kannski bara [12:42] útí hvað eitthvað hluti [12:44] gengur, því maður bara komst ekki hjá því að [12:46] heyra þetta ekki, maður vissi bara hverjir [12:48] voru kannski ríkisstjórn [12:49] og maður bara lærði [12:52] að fatta hvað kvótakerfi er [12:53] eða einhver mál sem voru í umræðinu. [12:56] Og þá kviknaði kannski áhugi, [12:58] þú veist, og þá fer maður síðan [13:00] að þegar maður eldist og setja sér [13:02] betur inn í málaflokka [13:04] og kannast við andlitin og svona. Núna [13:08] vil ég meina að [13:09] þegar þessi [13:11] tímaflakk kemur, þessi sama tíma [13:14] og þessi snjalltækjavæðing [13:16] og alls þessum samfélögum [13:18] vex ásmegin og það fara að koma [13:20] upplýsingar frá öllum áttum, [13:22] þá verður þessi breyting. [13:24] Ég held að sé enginn að segja [13:26] krakkarnir sem, maður getur bara að horta [13:30] á hvernig sem þeir henda. [13:31] Krakkar kannski eru ekkert endilega [13:33] þú veist, nú bara vilja fjölskyldur vera saman [13:35] og tala um einhver [13:36] sín prívöt mál, ekki vera að láta [13:39] fréttirnar trufla, þú veist, það bara þykir ekki [13:41] sniðið. En þetta hefur [13:43] orðið til þess að kannski sumir bara eru [13:45] sko aldrei að sjá þetta, [13:47] ekkert sko, og þar af leiðandi [13:48] þeir koma kjörflekkan kannski 18 ára [13:51] og ég hafa kjósa hérna til alþingis [13:53] að sveitarstjórn og þjóðaratkvæðagreiðslu [13:55] um Evrópusambandið og hvert [13:56] úr hvaða hérna [13:58] vanni hafa upplýsingarnar komið, [14:00] og er það að huga, sko, við höfum séð líka [14:02] kostningaþátttöku ungs fólks. [14:04] Þó ég held nú hafi verið dæmi góð ágjörð [14:06] núna í þessari þjóðaratkvæðagreiðslu, [14:08] þá hefur samt hugað séð að [14:10] kostningaþátttaka ungs fólks er minni [14:12] og fer minnkandi, og það er [14:14] eitthvað sem þarf að, og er það [14:16] gæti það verið einhver [14:18] ástæða þessa, að þú veist, þau [14:20] bara einhvern veginn kannski bara hafa ekki [14:22] eins mikið áhuga á mikilvægum [14:24] málum. Ég skal ekki segja, [14:26] en auðvitað kemur líka [14:28] þetta tímaflakk. Þetta gera að verkum [14:30] að þú getur auðvitað, það stækkar kannski [14:32] hópinn líka, því þeir sem ekki hérna náðu [14:34] þau getur bara að horta á þetta þá og þegar [14:36] þeim hentar, og eins oft er vilja [14:39] og svona. Þannig að það eru kostir og gallar [14:40] með þessu, en ég velti þessu fyrir mér [14:43] hvort að, þú veist, getur þú ekki [14:44] bara í raunverulegri, sko. Og svo er þessi frétta [14:46] forðun líka, þú veist það fyrir það fólki [14:48] sem bara forðast fréttir. [14:50] Maður heyri það, [14:51] ég bara get ekki þetta alls svo neikvætt [14:52] og þungt og erfitt. Og þessi bara, nefn ekki að [14:54] setja mig inn í þetta. [14:55] Hvað áhrif hefur þetta á líðan? [14:59] Það er smárið, við sem vorum gamlir [15:00] í sendan bara blaða þennar, sko. [15:02] Dagblöðin dóu, hvert að vöru, [15:04] og án þess að er yfir sko [15:06] mikilli vípru við því. Til þess að það eru [15:08] fréttablöð fóra, þá bara fór það [15:09] hendur hlöðalögstir inn í. [15:11] Við verðum þá að vera svipuð núna [15:13] að fólk sá eftir því sem að [15:16] stöðtu hafiði verið, og maður sá [15:18] eftir því sem fréttablöð hafiði verið [15:19] og verður kannski að hugsa um það hvernig það var [15:21] sko á síðustu metrónu þegar það var að fjara út. [15:24] Það er svona, þetta er bara eins og [15:26] þegar maður er fyrir jarðaförum. [15:27] Hvað er það? Hvað er því að manneskjan sem var [15:30] alltaf tíð en ekki, sko, gamalmennið sem dó? [15:32] Þannig að það er ekki [15:34] mér finnst það alveg eðlilegt, [15:35] og má segja það um hindablöð líka [15:37] sem að það er dáið náttúrulega mjög fyrir, sko. [15:39] Mér finnst það að það er, [15:41] við þurfum komin inn í þetta. [15:42] Eins og [15:44] sumar af þessu verður til næstu ári [15:46] í svona óvart. [15:49] Eins og hérna [15:50] fréttastöð 2 [15:52] verður til vegna þess að stöð 2 var byggð á [15:54] hérna Kanal Plus [15:56] mótuninni. Það voru ásköftastöðvar sem höfðu [15:58] opnað klokkur, og ef það voru opnaðar klokkur, [16:00] þá ertu að reyna að auglýsa bara [16:02] að það skar hún upp. [16:03] Og þú verður þá haldið út í góðum [16:07] fréttatíma sem laðar [16:09] fólk að í að horfa [16:10] 1990 eða hvernig sem það var. [16:12] Þá getur þú kynnt að skar hún [16:14] og það var bara litið á þetta [16:16] sem eiginlega eins og markaðskostnað. [16:18] Ég, hérna, sá það á [16:20] tímabili, og ég skoðaði eiginlega frá upphafi. [16:23] Þá var það eiginlega þannig [16:24] að á þeim tíma, ég veit ekki hvað [16:26] talan er núna, [16:27] þá var svona 200 milljónir króna að tapa [16:30] á fréttastöð stöð 2 [16:32] á ári. [16:33] Og það var eiginlega bara kostnaður, [16:36] markaðskostnaðurinn. Það var ódýrara [16:38] að halda út í fréttum [16:40] stöð 2 heldur en að eyða peningunum [16:42] í að auglýsa á RÚV. [16:44] Svo þetta var, það vildi bara svo til [16:46] að það var í mótinu [16:48] sem maður var verið að byggja upp [16:50] að þá hafði fyrirtæki ekki hugað [16:52] að halda út í almennri fréttastöð. [16:54] En gáttu þið mætt á tekinar í mótinu [16:56] sem 200 milljónum? Nei, það sáttu bara [16:58] í ásköftasölunni. [16:59] Þegar núverandi [17:03] forstjóri segir [17:04] að þetta sé ekki sjálfbært. [17:06] Það hefur aldrei verið það. [17:07] Þannig að eina leiðin til þess að [17:10] réttlæta það að halda úti [17:12] var að þú færðir þannig að glugga [17:14] til þess að auka ásköftasöluna, [17:16] og þannig virkaði það [17:17] að alltaf fram að hruni. [17:21] Ég veit ekki hvernig það hefur verið eftir það. [17:22] Þannig að [17:24] þetta fyrirbæri var að til [17:26] út af svona sérstöngum aðstæðum. [17:28] Og einhvern veginn var þessi þjóðfundur [17:29] sem við söknum hérna, [17:30] sem allir sátu og hlustuðu á sömu fréttirnar, [17:32] var til bara út af [17:33] í analóg útsendingu. [17:36] Þegar það er loftnet, [17:37] þá hefur bara takmörkuð burðar geta, [17:39] og þannig að í flestum löndum var hérna [17:41] kannski bara tvær [17:43] og mestalagi þrjár sjónvarpsstöðar [17:45] og raunar fáar útvarpsstöðar líka. [17:46] Þannig að það voru allir að horfa á það saman. [17:49] Síðan féll það niður [17:50] og þá tvistast þetta inn í alls konar netmiðla [17:53] og eitthvað fleira og við erum bara komin inn [17:55] í tímabil sem er bara [17:57] allt öðruvísi. [17:57] Við munum aldrei, ég get ekki séð [18:00] hvernig við ætlum að búa til [18:01] þjóðfundinn aftur, [18:04] nema við bara lokum öllu nema RÚV [18:06] og nefnir neyð. [18:08] Það er allir bara einu sinni, [18:09] eins og Marja síðan voru að segja. [18:11] Þá er það, fólki hlustar ekki á þetta [18:14] bara klukkan sjö. [18:16] Það skipta ynglega yngum máli, [18:18] það er alveg jafnt. [18:20] Ég held að þú ert að meina að það voru ólíkir [18:22] að sko bönnin láti að. [18:23] Já, ég er bara að segja, þegar það er ekki þessi samverustund [18:26] sem var eða ekkert samverustund. [18:27] Þetta var bara út af sjónvarpi, [18:28] fóru bara í gangi á matmálstímum og heimilifólks [18:31] og það er ekki lengur. [18:35] Það er nefnilega, [18:36] en þú veist, það er bara [18:38] örugglega fullt af krökkum [18:40] sem bara sjá þetta aldrei, [18:43] og það með þetta út af horfi. [18:45] Þannig að fólk setur [18:46] taka bæ í eyrun til að hlusta, [18:49] og hvernig það er aldrei fyrir það. [18:51] Það er mesta breytingin, er að þetta er [18:52] einkanlegu notkun. [18:54] Mann er allir að horfa á sitt einka prógram. [18:56] Þjóðfundur þannig sem við sátum [18:58] 30 ár á barn og 92 ár á gamla ömmu [19:00] og vorum á sama leiti í stöðu [19:02] og þegar maður lappaði sérn út, [19:04] þá hittum við fólk sem hefði séð sama. [19:06] Þannig að við gáttum í samningum [19:07] í hvernig við erum að tala um það, [19:09] hvernig við ætlum að þróa samfélagið. [19:10] Það bara er ekki. [19:11] Enn aftur, [19:12] heyrnartólin koma ekki með iPhone-in. [19:15] Menn þeir urðu út um allt, [19:18] þá vöru mín kom [19:19] þegar ég var bara ungur drengur í sveit. [19:22] Þetta er hvernig [19:23] mikil breyting [19:25] gerist, [19:27] hægt en svo allt í einu er [19:29] orðin svo mikil breyting. [19:31] Ég held að við [19:33] ég held að ég er sammála, [19:35] við förum aldrei aftur [19:37] í hennan gamla tíma, en ég held að [19:39] ég er einhvern veginn svo [19:40] kannski bara svona [19:41] glöð, að því það eru réttir í vikunum. [19:44] Ég er að fara að smala, [19:45] þó að ég [19:47] við höfum tapað kostningunum í síðustu helgi. [19:50] Að þá er einhvern veginn [19:52] margt [19:53] held ég sem að [19:56] ætti að geta [19:58] þróast til betri vegar eftir þetta [20:00] og eftir hennar lærtum. Til dæmis held ég að [20:02] [20:02] við erum stundum eftir [20:06] á hennamissum, þú veist, komum [20:07] setna með tvær sjónvarpsstöðar eða fréttir [20:09] og hérna, við erum búin að vera í [20:11] rosalegri menntaupprás. [20:13] Við vorum eftir á öðrum þjóðum, [20:15] og nú erum við [20:17] komin með heimismetti í tvöfaldri, þrefaldri [20:19] masterskláði. Ég held að [20:21] sko vönduð fjölmiðlun [20:23] og sala á áskriftum, [20:25] allavega með það sem ég eigði að kaupa [20:27] áskrift á erlendum miðlum til að [20:29] sækja mér þekkingu og vanda [20:31] þessa. Þú veist, New Yorker er með [20:33] 27 starfsmenn í staðfestingum, [20:35] þannig að þegar ég les [20:37] greinar, vandar langar [20:39] greinar í New Yorker, þá veit ég að það er að fá [20:41] rannsóknar aðeppni sem er [20:42] hugrugt, velgjert, matri. [20:43] Hitt og hún er míl, og ég [20:44] borga áskrift fyrir það. [20:47] Þannig að ég held að allt háskólamentað fólk [20:49] og bara allt menntað fólk sem er með [20:51] háskólaréttindi, ætti núna [20:53] í staðin fyrir að fara í eina masterskláðun enn [20:55] að kannski bara fjárfesta [20:57] í því, ef maður ætlar að nota þetta [20:58] nýfráskrifu hugtak, [21:00] að kaupa sér [21:03] vandað fræðsluefni [21:05] sem góðir fjölmiðlar [21:07] gefa. Þú veist, og það nú sérst [21:09] í stöður, því heimurinn er [21:11] svo mikil umbreyting og þróun. [21:12] Það þýðir ekkert heldur eins og var áður. [21:15] Þegar við vorum með sjónvarpsfréttir [21:17] á einum tíma, og maður fór í eitthvað [21:19] nám og mentaðistulega eitthvað, og vann við [21:21] það, restina heimurinn, [21:23] fólkið í öllum [21:25] störfum meir og minna þarf núna að vera [21:27] að þróa sig og uppfara sig. [21:29] Að ætla að fá [21:31] það í ókeypis [21:33] aðgang að mest lesna [21:35] vef landsins, [21:37] þú veist, sem er mest lesið inn á honum, [21:39] eitthvað smartland, þú veist, [21:41] það er ekki bindi. [21:42] Hérna hagnýta uppvæðslan held ég til að læra um [21:43] hvernig heimurinn er að breytast. [21:45] Ef MBL lokar, þá náttúrulega, [21:47] hlýtur smartland að vera frutan vekk, [21:48] alveg svo þess að svona [21:51] fyrir sagnir kúkað aftur því [21:53] og húttið, og þetta er ekki það. [21:55] Þetta er eitthvað smelt betur en [21:57] þetta skipta yngu máli, sko, varan því er [21:59] notkunin. Það eru sko fréttirnar [22:01] sem eru þungaðar mér, [22:02] og það er verið að vera að loka því. [22:04] Ég held líka að það sé mikilvægi [22:06] fjölmiðla við að afla svona réttum [22:09] upplýsingum og sandreina. [22:10] og veita stjórnvöldum. [22:12] og valda um þessa aðalt sem við þurfum að [22:14] hafa hérna. Það hefur aldrei verið [22:16] eins mikilvægt og núna, og því [22:18] verkefni verður ekki að synda [22:20] hlaðvarpstjórnendum og blokkurum eða [22:22] áhrifavöldum. Við sjáum líka [22:24] eins og hlúms, við sjáum [22:26] bara þessi hlaðvörp. [22:28] Þau eru bara virkilega [22:30] það er bara mjög margir að [22:32] mynda sér skoðun út frá [22:33] því hvað þeir hlusta á hlaðvörp [22:35] og við sjáum líka þessi áhrifavaldar [22:37] sem að, og það hefur líka [22:40] sko, núna eru kannski fyrirtæki [22:42] að sjá bara að það er betri leið að [22:44] borga bara einhverjum vinsælum [22:46] áhrifavaldum, einhverja peninga [22:49] fyrir að segja eitthvað, [22:50] að gera eitthvað, auglýsa eitthvað. [22:52] Þannig að sá peningur [22:54] fer ekki þá í fjölmiðla [22:56] eins og áður fyrr. [22:58] Og saman, og ég held hlúms [23:00] eins og ég svara aðkvæðagreiðslu núna. [23:01] Ég held að maður sé bara, fólk var bara [23:04] solgið að hlusta á þessi hlaðvörp. [23:08] Ég vil nefna hlaðvörp [23:10] sem eru frábær, en sama tíma [23:12] er engin að staðfesta [23:14] eitt eða neitt. [23:16] Það er nú sem í kastljósi [23:19] símans líka, hlúm bara að blaðra. [23:21] Það tengir ekki, þá er þetta ekki. [23:23] Þetta er munurinn á [23:24] mér finnst nú mjög gaman að hlusta [23:27] á svona hlaðvörp og legg mig fram [23:29] að hlusta eins mikið og ég get [23:31] en hérna, þar getur fólk bara [23:33] gasað, klukkutíma [23:35] eða meira og sagt [23:37] alls konar sem kannski er ekkert endilega rétt. [23:39] Og það er engin að [23:40] svo bara hlusta á þetta [23:42] og svo ferð þú bara í heitapottinn [23:44] og endurvarpar þessu og einhvern veginn [23:46] ertu allt í einu kominn með þessa skoðun. [23:48] Og svona gilist þetta. [23:49] Þetta er munurinn sem við verðum að vera með faglega [23:52] fjölmiðla. [23:54] Sem við verðum að kalla [23:56] hefðbundna fjölmiðla. [23:57] Þar er þessi munur, það á að vera [24:00] ríkara í munur [24:01] að staðreina, [24:04] hvað segir maður, staðreina. [24:06] Það hefur aldrei verið [24:08] mikilvægara en núna, [24:09] að því að upplýsingaflóðið er svo [24:11] rosalegt. [24:13] Og hefur [24:14] að [24:14] afleitt [24:15] hvernig flokkar og fjölmiðlar eins og þessi [24:18] eru að, eins og [24:19] þið eruð ekki með fréttastofu. [24:23] Þið gefið okkur ekki útsvar að reka fréttastofu. [24:25] Þeir eru [24:26] hvað kallast þetta? [24:27] Þeir eru þetta svona samtalsstöð. [24:30] Er það ekki bara …? [24:32] En þetta er meira en hlaðvarp, [24:33] þetta er vefsjónvarp [24:36] eins og ég sé það. [24:37] Munurinn sem við viljum hér, [24:40] í hlaðvarpinu, er svo algjört í hlaðvarpinu [24:42] að viðmælendin er eiginlega alltaf að segja: „Já, emmitt, [24:44] já, emmitt“ við viðmælendann. [24:46] Það gengur náttúrulega ekki. [24:47] En við reynum að vera eins og þegar ég var að spyrja [24:50] fyrir þjóðræðugreininguna, [24:52] þá spurði ég: „já, er hann eins og viðmælandi?“ [24:54] Til þess að bara [24:56] væri eitthvað svona [24:57] þrývitt í samræðunni. [25:00] Ég meina, svo viðtal. [25:02] Það var Ólafur Ragnar [25:03] að tala við Stefónu Ínar [25:05] þess að vera alltaf bara: „Já, emmitt!“ [25:06] Og Ólafur Ragnar lenti út í [25:08] að það fór svo langt. [25:10] En sko, ég [25:12] ég elska RÚV, [25:13] en verður samt [25:16] til dæmis, eitt dæmi þar, [25:18] sem ég hlustaði á, var í sama viðtalinu tvisvar, [25:20] mjög snjöll hugmynd. Þeir voru að tala [25:22] tveir, einn eldri og einn yngri. [25:24] En þar upplifði ég [25:27] að mér lenti í því að þar var útvarp [25:29] á RÚV, [25:30] sko staðrundabulli, [25:32] eða sent bull í staðinn fyrir staðrundum úr viðmælendum, [25:34] sem var síðan ekki [25:36] fagtjekkað [25:37] og leiðir það. [25:39] Og þá er RÚV farið að teygja sig of mikið [25:41] að hlaðvarpsformi [25:43] eða skemmtilegheitum. [25:45] En síðan [25:47] bendi ég á bara til að balansera þetta. [25:49] Það er orðið [25:51] veiklægi núna, frábær [25:53] breyting á því, og þeir eru búnir að taka upp [25:55] að vera með í útsendingu í myndlíka [25:57] og vefnum. [25:58] Þannig að ég bara benda svona á þróunina [26:01] í báðar áttir. [26:03] Og svolítið kannski að herja með eftir, [26:04] það eru þrjár skipti þáttur núna, [26:06] eitt viðtal við fjármálaráðherra, [26:08] sem var stórmerilegt að við byrjum [26:10] viðurkenningu, en hérna [26:11] þetta er svona þróun sem getur [26:14] varað þjóðfundinn. [26:15] Þá að því að núna eru kostningar í [26:18] fylki í Þýskalandi, [26:19] þar sem aðfarið fyrir AFD er yfir 40%, [26:22] og svo var landsfundur [26:24] umbótaflokksins, [26:25] reform í Bretlandi. [26:28] Ég held því svolítið upp [26:30] frásagnir, það sem verið er að tala [26:32] við þá sem eru að mæta [26:33] á [26:34] fundina og mæta [26:36] til hérna AFD. [26:38] Þá sá maður að [26:40] það eru bara stórir hópar [26:43] sem líta svo á [26:44] að þessi ritsýrtu fjármál, [26:46] sem þú getur að tala um, [26:47] séu bara að lega veitur. [26:49] Þannig að það er orðið til [26:50] algjörlega hliðstæður veruleiki [26:53] hérna líka, [26:54] sem er að menn svona svolítið æstir að búa þetta til. [26:57] En ég veit ekki á hverju þetta er að gera [26:59] 40.000 manna samfélag. [27:02] Ættu við um verulega að vilja [27:04] ekki að taka upp svona [27:05] svona trumpisma, [27:07] það sem að þeir sem ekki eru sammála mér [27:09] eru um verulega hættulegir. [27:11] Ég meina, vill einhver að taka það upp [27:14] inn á Íslandi? [27:14] Það er kannski bara [27:16] náttúrulega hagsmunir að gera það, [27:18] en það er kannski bara 5.000 fólks sem vill þetta. [27:21] En af hverju verður að láta það eftir þessu fólki? [27:22] Það er sko [27:25] mjög skýrt núna. [27:26] Mér finnst þetta vera merkilegt, [27:30] eins og kallað er trumpisma, [27:32] eða þetta maga, [27:33] bilgjuna sem að er [27:37] sko [27:38] skriflegar auðrangistöfnu [27:40] Bandaríkjanna, [27:41] í að hafa áhrif á Evrópu. [27:44] Þetta var til dæmis ekki dregið [27:46] í aðra aðra þjóðaröfl [27:48] okkar heldur bara að vera að tala um [27:50] halla og ríkissjóð Frakklands [27:52] væri svo mikil, þó að hún sé helmingi hærri [27:54] í Bandaríkjunum. [27:56] Og hérna, [27:58] við vorum alltaf ekki að kjósa, [28:00] „gótt að við ætlum að ganga í Bandaríkjunum.“ [28:02] Nei, nei, en við ætlum að halla okkur á þeim. [28:04] Og við skulum ekki fara að rífast um [28:06] kostningar. [28:08] Ég er bara, ástandið í heiminum [28:10] núna er þannig að [28:12] sko, ég ákvað að [28:14] ég var að skarra búið mála á hann. [28:16] Við verðum bara að fara að kalla hlutina því sem þeir eru. [28:18] Þetta eru [28:19] fasískir tilbudir. [28:21] Og þó er svakalegt að nota eða forðast [28:24] að þá eru þeir að breiðast út [28:27] og hann kemur [28:28] aftan að manni, ef maður hefur lesið söguna. [28:30] Hann kemur svona [28:32] bakvið og neðanfrá [28:34] og maður vill ekki [28:35] viðurkenna það. [28:37] En yfir þessar kostningar sem þú nefndir í Þýskalandi [28:40] er þannig flokkur [28:42] að við verðum bara að fara að þóra [28:44] að tala um það. [28:45] Og ekki að vera að skreita það með einhvernum kurtisörum orðum [28:48] eða tala jafn oft við hliðina eins og hinn að hliðina. [28:50] Það þarf að segja [28:51] hlutina eins og þeir eru. [28:53] Ég er ekki að því í Þýskalandi. [28:54] Ég er ekki að skriða rétt [28:56] að það sé að gagngrína eftir [28:58] fyrir einmitt svona fjarga, [29:00] þegar það var sérstaklega stofnun sem á að [29:02] gæta stjórnarskrárinnar. [29:05] Í stjórnarskráinni [29:06] er bannað [29:08] að vera með flokka sem að mismuna [29:10] þegnum, fengnir einsluður. [29:12] Á fjórða áratugnum [29:14] og hettu er ennþá [29:16] meðferðar. En þegar ég held að í stofnun [29:18] hefur skilgrind sko esku fylkinguna [29:20] sem er umverulega [29:22] andstæða stjórnarskrárinnar. [29:24] Og sem að [29:26] þýðir kannski ekkert annað en þau fá ekki styrki [29:28] eins og aðrir. [29:28] Þannig eru það til samsámur. [29:29] Það er þá þýskanáttan mjög sérstaklega að vera með þetta ákvæði [29:32] í stjórnarskrá. [29:33] Þetta er ekki þannig í Bretlandi. [29:35] Sjónarvegur eins og aðrir. [29:38] Það er að vera lært að þessu. [29:40] Og ég meina, það er fullkomið rök [29:42] að segja að ef þú leiptir [29:43] þessu hægri [29:46] sem keirir á [29:47] að sumir séu einhvers konar íslandingar, [29:50] en aðrir bara óekta [29:51] í Þýskalandi, [29:53] og svo vegabréf þjóðarinnar [29:55] sem þeir vilja losna við úti úr landinu. [29:57] Þetta fólk sem hefur [29:58] rætur að rekja út fyrir [30:01] Þýskaland eða hefur komið [30:03] þar sem flóttamenn. [30:06] Þú veist, ef þú leiptir [30:09] svona eins og við erum, [30:11] sem að gera í íslendingarsamfélagi. [30:13] Það er bara gríðalega útlendinga [30:15] andúð sem að fólk vill endilega [30:17] taka tilliti til. [30:20] Eins og við erum að hittast milli [30:22] að vera með svona halva andúð. [30:23] Þetta getur náttúrulega ekki enda. [30:27] Þróun svona stjórnmálareininga [30:29] endar ekki nema í því. [30:31] Það endar með því [30:34] að þú mun tapa þínum réttindum. [30:36] En þá erum við komin tilbaka til [30:38] þetta er solít afstafa. [30:40] Já, já, já, ég er algjörlega sammála. [30:42] En þá erum við líka sko þar sem [30:44] emitt er að reyna að banna þetta, [30:46] banna svona flokka. [30:48] Það hefur ekkert neina reynst vel, [30:50] það er tví eflaðist við það. [30:52] Þannig að þá erum við komin aftur í að við þurfum umræðuna [30:54] og hvernig náum við allri þjóðinni [30:56] inn í umræðuna, að hlusta og [30:58] taka þátt. [31:00] Og svo framvegis, því að það er náttúrulega [31:01] eina viðnámið við uppgang [31:04] fasisma. [31:06] Það er það [31:07] sem [31:09] kallast á þessu umræðu, sem voru [31:11] hérna áðan, hvernig förum við inn í [31:14] umræðuna, hvernig er hægt að ná þjóðinni í [31:16] umræðuna og fá fólk til að hlusta á eitthvað [31:18] annað heldur en það sem hleypt er [31:20] hverju sinni, og hlusta á [31:22] réttar [31:24] upplýsingar, og breyta fjölmiðlum, [31:25] nefndi, faktsjekkingu nefndi. [31:27] Eða þú veist, hvað á að gera. [31:29] Ég vil eiginlega meina sko að [31:31] fjölmiðlar yngri á Íslandi hafa sennilega [31:33] aldrei verið eins heilbrigt [31:35] eins og þegar [31:37] flokksblöðin voru við lífið. [31:39] Þá voru allir að hlusta út af svo frjálsrættir [31:41] þegar voru, og síðan voru við með flokksblöðin, [31:43] og þú vissir bara hvað þú varst að lesa. [31:45] Gast þá bara lesið [31:47] með þeim glerum [31:48] og vissir alveg [31:49] hvað varð til [31:51] umræðu. [31:53] Það var í rauninni miklu [31:55] já, betra [31:57] en það sem við höfum í dag. [31:59] Við erum bara [31:59] mjög mikið á þessu hvað við erum með í dag. [32:02] En mér líst ekki það á það. [32:04] Svo er alltaf sem heimili bara [32:06] og ég man því að ég var að skrifa [32:08] einhverja skáldfræði, [32:10] þá fóð maður bara [32:11] á forsíðunum okkar [32:14] hvað gerðist. [32:16] 13.marsfjörði á nýju, [32:18] bara æstur skríklar aðstá [32:21] alþingishúsið [32:23] þjóðarsins. [32:25] Heimskapitalismanum [32:27] þjóðar kvíla [32:27] að fanga á [32:29] mótmælum. [32:29] En þetta hugmynd, bara endur við ekki að segja [32:30] flokksblöð? [32:31] Ég held að flokkunum gangi [32:33] mikið betur að reyna flokksblöð, [32:35] heldur en öðrum. [32:36] Þegar við viljum að reyna sig, [32:37] svona gagsæra. [32:41] Já, já. [32:41] Flöðum voru gefin út, [32:43] þótt borguð séu, [32:44] það var bara að fara með happatrið [32:47] og selja. [32:48] Allir með öllum bandalögum. [32:48] Það er mikilvægt fyrir hreyfingar að eiga [32:51] málgagn, [32:53] ég minna eins og að [32:54] ASÍ átti vinnuna. [32:56] Og áður en það var að, þá voru ASÍ [32:58] til í orðingum, [33:00] svona, ef maður fer aftur fyrir 1950. [33:02] Vinnuna nú reyndar, þó til. [33:04] Það eru tveir mikilvægi. [33:07] punktur þessu. [33:07] eitthvað þið viljið hafa. [33:11] hlustendur hlustendur á samstöðuna. [33:13] þá mögum við ekki hljóma hérna eins og [33:14] einhver hópur. [33:16] efri miðaldra nostalgíu [33:19] og gammal tímast. [33:21] og síðan heit. [33:24] við lifum náttúrulega í bara svona [33:26] tækni lénsíkju [33:28] veldi einhverju. [33:29] og það er ekki það ástæða löysu sem [33:32] mörg keifti aftur Twitter [33:33] og komst inn í ríkistjórn [33:36] bara í niðurskurðar áðunni. [33:37] þetta er bara stærendinar úr heiminum [33:40] sem við lifum í dag. [33:41] heit er sko [33:43] varandi flokksblöðin. [33:45] þegar við erum að fara yfir á þessa milla, [33:47] stjórnmálaflokkar eru með [33:50] sína útgáfu. [33:51] ráðherrar eru með sína. [33:53] þau held ég starfsmenni að sjá um [33:56] Instagram aðgangina og taka myndir [33:58] af einhverjum fundum. [34:01] þetta er eiginlega orðið hálfgjörð [34:02] hérna rugg, [34:04] bara ráðunni. [34:06] þá eru fleiri blaðamenn með það að stjórna heldur [34:07] og RÚV. [34:10] þetta er ástand [34:11] það sem að ég hef lent í. [34:13] til dæmis að hagdeildir [34:14] bankana skrifuðu greinar. [34:16] núna gefa þau bara út sitt eigið [34:18] hlaðvarp og sitt eigið [34:19] hérna fréttabréf. [34:22] sko ríkistofnanir [34:24] eða fyrirtæki á vegum ríkistofnana [34:26] hafa spurst mig þegar ég verið að byggja um grein [34:27] í vísbendingu. [34:27] já hérna hvort þau þurftu að borga [34:31] að þetta væri kostnaður [34:33] umfjallanir hjá mér, [34:34] að ástandi hjá starfsmönnum [34:37] í kynningardeildum hjá opinberri stofnun. [34:39] þannig að þau reikna með [34:40] þau eru orðið svo vön. [34:41] ég veit ekki frá hvaða meðlum [34:42] það er, kannski viðskiptablaðinu [34:44] eða ég veit ekki hvort það Vísir er með. [34:47] en það er bara orðið viðhorf [34:50] að kaupa sér inn í [34:52] þegar ég er að reyna að fá [34:53] vandaða fjöndlun og greinar [34:55] frá fólki með þekkingu. [34:57] og þetta er [34:59] svolítið ókveiknilegt ástand. [35:02] við erum eða komin í [35:03] við erum svo oft hugsað til [35:04] bókar hans Andra Snæs Loftssonar, [35:07] sem kemur út fyrir 20 árum síðan, [35:10] að þá var hann með framtíðasýn, [35:12] þar sem sko [35:13] þú lendir í skuldasúpu og þú getur greitt skuldið [35:15] með því að vera kallaður út af göttu [35:17] og kalla auðlýsingar. [35:18] og við erum eða komin ánga, [35:20] við erum með bara [35:23] samfélag af kallurum, [35:24] sem hérna. [35:26] og maður sér rosalega [35:28] kynslóðamun á hlaðvörpum, [35:30] hversu [35:32] átakalöst hlaðvörp [35:35] stjórnendur eru að kynna vörur. [35:37] og þá sem eru að styðja við þó [35:39] okkar kynslóð veru svona. [35:41] já, já, nú þarf kannski aðeins að fara að segja [35:43] frá þeim sem styrkja okkur. [35:45] á meðan yngri kynslóðin er: [35:47] heyrðu, ég var bara [35:48] að elda og elda rétt í gærkvöld. [35:51] þetta var geggjað, sko. [35:52] þetta er rosalega kynslóðamunur [35:56] sem að maður verður svo hissa, [35:57] því þú ættir að segja á þann áhrifavalda [35:59] sem að ég bara næði [36:01] ekki. [36:03] okkar áhrifavaldar hafi áhrif [36:05] því það vita allir að allt sem við segjum [36:06] er rétt. [36:10] það er bara kynslóðamunur [36:11] sem er þjálfaður upp í að gera [36:13] þetta bara fyrirhafnalaust [36:16] af samfæringu. [36:17] og þetta virkar. [36:18] við erum [36:18] við erum svo gamlir, sko. [36:21] þetta er eitthvað nýtt sem til er kynslóð [36:24] fyrir neðan okkur, yngra fólk en okkur. [36:26] við skiljum þetta ekki. [36:25] af hverju? [36:26] já, ég menna þú veist að þú ættir að marka sér þetta, [36:29] bara nýjan orkudrykk, [36:31] eitthvað sjampó eða eitthvað bíl [36:32] eða hvað sem helst. [36:34] þá bara held ég að [36:36] þú fáv meir út úr því að fá eitthvað af þessum [36:36] áhrifavöldum til að fjalla um það og sýna [36:39] það heldur en að kaupa [36:40] kannski mörg hundruð þúsund króna [36:42] eitthvað birt á miðlum. [36:44] ég hef svo þurra eftirmyndu á dóttur minni, sem er 19 ára. [36:46] og ég menna, einu sinni [36:48] þá vorum við að lappa að tryggja kutuna [36:50] og þá var komin veitingastaður sem seldi svona [36:52] litla hamborgara, þannig að í staðinn fyrir að fá [36:54] einn hamborgara fékkst svona þrjá [36:56] með minnismjöndi bræði. [36:57] og það var svona sletta fólkið inn, [36:59] og ég hugsaði, [37:01] hvað, hvernig stendur það að ég er fólkur [37:02] að kaupa þetta? [37:02] og þá sagði hún að allir áhrifavaldar [37:05] hafi verið að mæla með þessu, [37:06] en þessi staður er ekki til hjá einhver sko. [37:08] þannig að það er ekki þannig að þú getur loifð áfram [37:11] í samfélaginu, sko. [37:13] og það er kannski að vera með einhverja vörur [37:14] sem er í þetta að fólk er til að kaupa aftur [37:17] þá eftir að vera búið að prófa. [37:47] þannig að sömuleiðis þetta líka þannig [37:49] að þú vilt taka þátt í sko pólitíska umræðu, [37:51] að þá er ekkert svona [37:53] einn feignarlega endurnýjanlegur [37:55] eða fara á yngra fólkinu, [37:56] heldur bara gengst fólk inn í að tala [37:59] eins og fólki sem að var aðlið upp við að halda kæftu [38:01] þegar að fyrir þetta nála. [38:01] en það er að því held ég út af [38:04] tækni umgjörðunni, [38:06] að það bara endur ómar. [38:08] þannig að það er bara að þegar einhver kemst [38:11] út og hljómar [38:12] vel, þá endur hljómar [38:15] það út um allt, alveg saman hvort það er [38:17] rétt eða rangt. [38:18] og það er líka svolítið [38:20] ég er að benda þetta hluti að veikleikunum í fjölmiðlum, [38:22] við séum ekki endun [38:24] í þessu kostningum, hvað var það svona fjölmiðlar? [38:26] um fjölmiðla, hvað haldið það að hún hafi [38:28] breytt miklu, snúi fólki [38:32] frá jáu [38:33] yfir neyju og öfum. [38:34] sko ég held að það sem var [38:36] og ég byggi þetta á, svo sem ekki [38:41] erlendum hlaðvörpum [38:43] og umfjöllun í erlendum [38:45] viljum sem hafa svona [38:47] ydra sjónarhóttna á þetta. [38:49] að það sem ég fannst einna [38:51] merkilegast var swingið, [38:52] sveiflan hjá ungum fólki [38:55] úr því að vera [38:56] 70% já megin, [38:59] 30% nei [39:00] á tveimur vikum [39:02] í að vera 60% nei [39:05] og 40% já. [39:06] og þetta er held ég TikTok [39:09] eða [39:10] einfalda skila bóð [39:12] í jafnvel úrtökum á gamla móta. [39:14] ég veit ekki nákvæmlega [39:15] það krefst ég að stjórnmálafræðingar [39:17] landsins rannsæki og færi okkur upplýsingarnar. [39:20] að því að þarna held ég [39:23] að sko [39:23] stór hluti af þessu [39:26] sem er kallað swing state [39:27] þegar þú breytir kostningum. [39:29] og þetta er lærdómurinn [39:31] kemur þetta sann að litika í Brexit [39:33] og þessum tæknilega fætti [39:36] kostninganna. [39:37] þannig að það sem alveg [39:40] hérna svona umræðutætti [39:42] eða RÚV, [39:43] með fullri viðurkenningu. [39:45] og ég held að [39:48] breytingi verði þarna. [39:49] þetta ábara við eins og í bandarískum kostningum, [39:51] þessum, og þetta er bara að reyna að reyfa eitthvað pínu lítið. [39:54] þetta er ekki þannig að þetta hafi [39:55] sveifla þjóðinna, [39:57] en þú náðir nógu mörgum. [40:00] og þetta við sjáum að þetta er kostninga [40:02] þáttur ungsvól, sem er almennt gott [40:04] talið, en [40:05] kannski var það tilkomið vegna [40:07] TikTok herrferðar. [40:10] sem hræddi við að þurfa að fara að berjast [40:12] í stríðinu í Úkraínu. [40:13] við veitum ekki, [40:15] en allavega, þarna sér maður stóra breytingu [40:18] sem er nægilega stór [40:19] til að breyta úr [40:21] 51-49 [40:23] yfir í [40:24] 47 áhald, [40:27] á móti 52 áhaldi. [40:28] ég held að nei hafi gert það [40:31] betur en jáliðin [40:33] að höfða til margra [40:35] ólíkar hópa með margar [40:37] ólíkar ástæður. [40:38] og það voru [40:40] hérna friðarsinnar [40:42] sem að sögðu nei út af þessu, [40:45] og það voru hérna á meðan jáliðin [40:47] að meira bara svona [40:48] einblína á efnaðarsmálin. [40:50] var bara í RÚV [40:52] hérna fréttunum, [40:54] þegar allir áttu að hlusta [40:56] og mynda sér sameiginlega skoðun. [40:57] þannig að ég held að þetta hafi verið [41:00] og mér langar alveg rosalega [41:03] til að við tökum smá tíma [41:04] að ég geri þessa kostningar [41:06] og hérna, sérstaklega [41:08] hvaðan fjármagn kom. [41:10] það er rosalegur [41:12] ókostur að við erum með [41:14] skýra hérna [41:16] skýrum lögum fjármál stjórnmálaflokka, [41:19] fjármál í prófkjörum [41:21] og svo framvegis. [41:22] en það er að við erum ekki með [41:26] nein lög um svona [41:28] þjóðaréttkvaða greiningu sem er samt [41:30] bara alveg óbúslega mikið undir í. [41:32] þannig að við þurfum [41:34] eitthvað að fara að hreysa upp á það. [41:36] og svo finnst mér líka [41:38] við ættum bara að gefa okkur svolítið tíma [41:40] til þess að kanna það. [41:41] hvernig þetta lá [41:43] hvernig áhrifin [41:48] voru. [41:48] hvað er komið að þessu í Íslandi, [41:50] hvað gerða það. [41:52] ég heiti mann í vikunni fyrir [41:54] sem að spáði því að nei myndi vinna [41:56] og hann hefði verið að tala um [41:58] við Sonsim, sem að var eitthvað 16 ára. [42:00] og hann sýndi honum [42:02] TikTok, annars við fáum miðflokkin [42:04] í hinum vegar samfélaginu. [42:05] og hann var bara úllust að [42:07] miðflokkurinn myndi vinna þetta. [42:09] en þá verður það að tala um svona litla sveiflu. [42:11] ég er hérna [42:12] með svona frasa sem ég oft segi [42:14] að öll stjórnmála umræðan í Íslandi [42:16] fyrir fram og heimavelli þjóðutansins, [42:18] sinnar mun aldrei geta unnið. [42:21] mun aldrei geta unnið þetta. [42:23] og ég var eiginlega á því allan tímann [42:25] að sko skrið þrungin [42:27] þegar kemur umræðinni, byrjuð [42:30] og ég held að það sé Trump [42:31] sem að segir þetta, [42:32] að hérna úslitin áðast alltaf [42:34] á þessum tveimur vikum [42:35] vegna þess að þá er fólk að fara að taka afstöðu [42:38] raunverulega. [42:40] og við höfum oft talað um þetta [42:42] hérna, að það er eiginlega hægt að marka [42:41] kannanir fyrir meðan stóri hópur [42:44] er svona tilfinningu fyrir að afstaðan [42:46] mín skiptir máli. [42:47] að þegar alvaran kemur, [42:50] að þá er eitthvað sem er undirleikjandi [42:52] sem að færir umræðina [42:55] það eru kunnulegri [42:57] rögin sem eru nótuð í neytinu. [42:59] við verðum að ráða þessu sjálf. [43:00] ég held bara að neytaræðingin [43:03] hafi kannski verið með skýrar [43:05] í skilaboðum, og kannski skilaboð [43:07] sem spiluð meira inn og bara [43:08] tilfinningar fólks. [43:11] og þegar [43:12] standi fram fyrir svona stórri ákvörðun, [43:13] markbrotið og flókið. [43:15] og það er alls konar, [43:17] ég held að fæstir [43:18] hafi kannski eitthvað sett [43:18] það mikið inn í þetta að lesa mikið um það. [43:21] þannig að þegar þú kemur einhvern veginn í kjör, [43:23] þá ertu kannski, [43:23] þetta er kannski svona eins og ég [43:25] verður það vel eða maka eða eitthvað. [43:27] þetta endur alltaf einhverju gött fíling. [43:29] og þú kannt kýrsta bara með hjartanu. [43:31] og svona, þú veist kannski [43:32] þú setur uppi með það. [43:33] og það held ég að hafi [43:36] ráðið úrslitum [43:37] í þessu. [43:39] og sko [43:42] við sjáum það bara [43:44] úr heiminu núna. [43:45] ég kom í þetta helst í vikunni [43:48] að gera þetta upp út frá [43:49] sem er líka mjög góð umfjöllun. [43:51] og RÚV, ég melddi með [43:53] að hérna, til dæmis vorum við [43:55] stórmerk umfjöllun Helga Seljans [43:57] varðandi eignarhaldið á sínum [43:59] í ljósi þessara pólítískra [44:01] plána, svo ég plokka nú [44:02] en sem sagt [44:02] í alþjóðlegum samningum, [44:05] við hefðum að eitthvað tækifæri. [44:06] annars verður, mín greining [44:09] að ná góðu samningi [44:10] sem við fáum aldrei að vita hvort við hefðum fengið núna [44:13] að því nei vann. [44:14] og [44:16] við hefðum líklega að geta fengið [44:19] allt sem við vildum í samningnum núna, [44:21] bara vegna heimstöðunar. [44:22] en síðan [44:24] er þetta bara búið. [44:26] Kanada forsætisráðherrann er að koma [44:29] og held að ræðu á Alþingi, framhald [44:30] af State of the Union ræðu. [44:33] Wonderland er að fara í heimsókn til Grænlands. [44:37] Ísland er [44:39] í afturstótt á Coventry. [44:40] Þessi litli klettur út í hafi. [44:42] Og fyrst að þau kösu þetta, [44:45] so be it, og það er bara að fara að gera [44:47] annað sem skiptir máli [44:48] fyrir Norðurslóðir, [44:50] fyrir Kanada samstarfi. [44:52] Við hefðum getað verið brúin, [44:54] við hefðum getað verið stórpína [44:55] sem að stóra sendir á Kanada. [44:58] Það er að vera hér, og þú veist Norður, [45:00] en tækifæri fór frá okkur. [45:02] Og við veitum ekkert hvað Trump gerir. [45:04] Nú verður kannski samið um frið [45:06] í hérna úkrænubráðum. [45:07] Og þá með að við fréttinnar í dag, [45:10] og svo engu tíman hættir þetta [45:12] helvítis þannig í Íran [45:14] og munan þá róast [45:16] eða munan þá fara [45:18] af fullum krafti í Grænland. [45:19] Og þú veistu hvað eru við þá, [45:20] þetta verður bara alltaf komið ljós. [45:23] Noregur hefðu líklega fyllt okkur, [45:26] núna verður við bara að fylgja þeim [45:27] þegar þeir ákveða að taka þau. [45:29] En sko, [45:31] heimurinn heldur áfram á flegi færð [45:33] og þetta er bara búið hér. [45:35] En fólkið er að reyna að skilja af hverju [45:37] og í öllum örlendi [45:38] meilunum og hlæfarsmur er það [45:40] að því fiskurinn er svo mikilvægur [45:43] fyrir hérna útlendinga á Íslandi. [45:44] Mér finnst það ekki, að það er mest ábærandi [45:48] náttúrulega var í aldra, [45:50] þannig að þá vorum við mikið að tala um öryggismál [45:51] að við vorum að kjósa um Trump. [45:52] En mér finnst það eftir á, [45:56] að þá er það á flestu stöðu, [45:57] þetta er sjokk fyrir Evrópu [45:59] að Evrópusambandið er bara ekki [46:01] nógu hérna girnilegt fyrir [46:03] það sem eru vestamið. [46:06] Þannig að Evrópusambandið getur bara stökkið í austur [46:08] til við tekjum við Úkraínu og Moldófíu. [46:10] Og hvað svona samband verður þetta þá? [46:15] Þetta var bara reysa stórt fokkmál [46:17] sem við sendum. [46:18] Og þetta var meiri sem meiri heldur í mótkun, [46:21] þannig að þú veist, heldur hérna, [46:23] ef við hefðum bara verið að kjósa um aðild, [46:24] við vorum að kjósa um að hefja aðild að viðræðum, [46:27] og við bara, þú veist, svaraði bara [46:29] okkur langar ekki einu sinni að tala við ykkur, [46:30] sem hlýtur að vera. [46:32] Og mér er nýtt svolítið, [46:35] ég hef vel að sjá [46:37] kannski að þess meiri umfjöllun núna. [46:38] Ég mér hvað, er ekki bara vika síðan? [46:41] Mannum fyrstum þetta að vera halft ár. [46:42] En það eru fyrst bara vika. [46:43] En hvernig eru viðbrögðin úti [46:45] og hvað með alla okkar íslensku embættismenn, [46:46] sem þannig eru, [46:49] og heldur þeir bara að fara í þessa vekkferð. [46:51] En núna blasir eitthvað allt annað við. [46:53] Þetta er bara, [46:54] eitthvað alltaf stannað upp á teningnum. [46:57] Núna, og hvernig [46:58] þetta eru kannski ekki alveg, [47:00] reysa stórt fokkmál að þetta voru [47:02] 53-47. [47:04] En staðan er nei, [47:06] það er, þetta varan [47:08] bara mjög mjúkt á munum. [47:10] En mín staðan er nei. [47:12] Við viljum ekki tala, [47:13] við höfum ekki áhuga á að tala við ykkur. [47:16] En það var reysa stórt [47:18] af litlum Coventry, [47:20] 400.000 manns. [47:21] Þannig að [47:23] hérna [47:25] planið hjá Úrsula von der Leyen, [47:28] þegar hún er að halda þessu sambandi saman [47:30] og að reyna að gera [47:32] alls konar, [47:33] að flummerin breytist frá Reykjavík til nú. [47:36] Er ekki allir saman? [47:38] Finst mér að skipta. [47:41] Sko hugamál, [47:42] hvort þessi kona komi við, [47:43] en ég er að reyna að færa [47:46] sjónarhornið smári. [47:47] Ég er að hvernig útlendingar sjá okkur, [47:49] ekki hvað okkur finnst hér. [47:50] Og þar í þeirra sögn er það, [47:53] vá, hvað fiskurinn skiptir íslendinga [47:55] miklu máli, [47:56] og ég þurfti að leðra þetta fæna sér allt aðeins. [47:57] Það stóð að væri 40% útlendingar, [47:59] en það er 20% útlendingar. [48:02] En það kemur upp í 20% [48:04] af vörútlendinga. [48:06] En þannig að þeir voru með [48:09] 4% landsmanna inni [48:10] í sjárótuðum, sem er [48:12] nær einu prosti. [48:14] En þeir eru bara að reyna að skilja. [48:16] Og svo er [48:18] punktur númer tvö, þetta sem þú sagðir, [48:20] þeir eru ekki hræddari við Trump [48:22] en það að þeir [48:24] hérna telja sér bara alveg. [48:26] Þetta eru útlendingar að telja um Íslandingana. [48:28] Þetta getur líka verið þannig, [48:30] að Íslandingarnir [48:32] telja að Evrópusambandið geti ekki bjargað þeim frá Trump. [48:34] Já, já. [48:35] Það sé miklu algengara heldur en að fólk sé eitthvað ánægt [48:38] með Trump. [48:38] Ég gerði fréttina í vikunum, [48:42] sem ég fannst að þið [48:44] kemur ofart. [48:46] Ég komst að því að [48:44] ég gerði frétt og kemur allt í ljós, [48:46] eða þessu miklu umræðuvimi [48:47] í þessum ástandi. [48:50] Það tók stóran hlut [48:52] af umræðinni. [48:53] Svo hérna fæ ég [48:56] upplýsingar um það, að vanskil [48:58] hafa aldrei verið, [49:00] vanskil eru í sögulegu lámarki. [49:01] Skuldir heimila eru í sögulegu lámarki. [49:04] Það er eitt vanþæg í þá frétt [49:06] sem að [49:06] það vantar í þess að frétt [49:11] að það eru færri [49:12] sem að fá að skulda í dag. [49:14] Það er bara búið að loka [49:16] fölgónum fyrir þriðjuhólf þjóðarinnar. [49:18] Maður má bara ekki skulda, [49:19] þú ert bara [49:19] út á lámarki, það má þetta ekki degnast, [49:21] auðvitað að minka hérna [49:23] vanskilin, eða bara ríka fólk er maður að skulda. [49:25] En þetta er eins [49:27] faktor í afgóru neyðinnar, [49:30] og að rögin, efnahagsrögin [49:32] duga ekki til, [49:34] að því að þeir voru [49:35] ekki nógu margir [49:35] sem hefðu bara nógu skýrt [49:37] af verðtryggingunni. [49:39] En fannst þú að þetta ekki koma óvænt? [49:41] Mér fannst þetta svona að ekki tala ekki í samhljómi [49:43] um umræðina sem að hefur verið. [49:44] Það hefur verið, [49:46] vextur og verðbólga. [49:48] En þetta er töluleg staða. [49:50] Það er búið að setja 50 milljarða [49:51] í niðurgreiðslu höfustóls [49:53] efstu þryggju tekjutíundana. [49:56] Þannig að sjálfsögðu eru skuldir í [49:57] sögulegu lámarki, [49:57] þegar það búið að vera verðbólga [50:00] og fastan að vera spóla. [50:01] Þar sem að bara eigna... [50:03] Þannig að þessar tölur [50:05] eru bara tölur út frá meðaltölum. [50:08] En í raun [50:10] aftur, [50:11] þeir eru sami vandinn og þeir vera að tala um [50:14] skuldir ríkja [50:15] og alltaf vera að segja við, [50:18] við erum með svo litlar skuldir, [50:20] Grikkir eru með svo miklar skuldir. [50:22] Það er ekki stöðutalan, [50:24] heldur hver er [50:26] mánaðalegi eða árlegi [50:27] kostnaður af skuldunum. [50:29] Og hann er hærri hjá okkur, [50:31] er ekki sjónum okkar heldur en hjá okkur ekki. [50:34] Og þannig aftur, þó að skuldir [50:35] séu í sögulegu lámarki, [50:36] og vanskil limitt, [50:38] að því að eittir er ekki talað með. [50:40] Og síðan að fólk borgar [50:41] þetta, og það er ekki verið að mæla, [50:44] fyrir margir eru komnir á þolmörkum [50:45] að vera búin að vera í 5% verðbólku [50:45] í 3-4 ár núna. [50:47] Og að þeir eru að leggja [50:49] að stærri og stærri hluta [50:51] af launum sínum [50:52] í þessar lífsneislu, [50:55] að því að þú gældfellur [50:57] og öll öðru að það sker niður allt annað áður en [50:59] þannig að þetta er svona absúrt mæling [51:00] á að hér sé þetta, [51:02] þetta er enga síðu mæling sem bara Seðlabankinn [51:04] og Hagstofan [51:06] og hóttu sinnsstofnanir að [51:08] það er bara að koma vel til greina [51:10] að þetta sínið, [51:11] að það hefur verið svona ofmetið á [51:12] fjárhagslegum erfiðleikum alþjóðasamfélagsins, [51:14] þorgir í Katirín, [51:15] og hverja sem er settur á rúfumálið. [51:18] Þannig að þau litur svo á [51:20] að til þess að ná þessu í gegn, [51:21] af því að umræðan fer alltaf fram á heim [51:23] og heldur í þjóðarsíkinar, [51:24] þá þarf eiginlega [51:26] fólk að vera klipið á hófumvöxtum. [51:28] Það þarf að vera ótti við truflun [51:30] og það er ýmislegt að ganga saman, [51:31] og mér finnst hérna, [51:32] að hún var að benda í lágan [51:34] að vantaði kannski efnahagslega [51:36] neyðina. [51:38] Kannski hefur þetta býðað að koma mest að báska, [51:40] en það breyti því [51:42] að fimm prósent verðbólka [51:44] sem er tilkomin [51:46] vegna hækkunar húsnæðisverðs. [51:47] Það allt annað óbreyt. [51:48] Jafnvel þó skuldari raun hjá öllum heimilum [51:50] hafi verið hækkaður, [51:51] þú veist, gerir [51:52] að skuldahlutfallið þegar verður hækkað [51:54] bara því þú ert búin að [51:55] biffa upp eignahlutina, [51:57] þannig að þetta er bara verðbólgumark. [51:58] Þetta er ekki... [51:59] En það skiptir máli [52:00] tilfinning fólks fyrir auð. [52:02] Já, já, já, það finnst að vera ríkur. [52:04] Þetta er þess að það talað um að Kína [52:06] séu að sökkva inn í samtráta. [52:07] Fyrir þetta er [52:09] fastan að bólgna hérna. [52:11] Og það er alveg tilfinning almennings fyrir auð, [52:14] sem að áttu að auka íbúðir, og svona, [52:15] hún hverfur. Og þar með neyslan bara. [52:18] Þannig að þetta er raunverulegt fyrirbæri. [52:20] Já, já, já, já. [52:21] En sjáum við því ekki einhvern styrkleika í því, [52:24] að við séum bara eins og kannski [52:26] meira eins og Sviss, og eitthvað svona, [52:27] reynum að finna hérna einhvern farvegi. [52:30] Ég held að það sé vel hægt að vinna úr þrívegstöðu. [52:31] Já, já, það er náttúrulega ágefnið. [52:34] Og stóra sko, ég held að [52:35] mesta stjættaskiptingin [52:38] á Íslandi í dag er [52:39] millið þeirra sem eiga og eiga ekki. [52:41] Og það bara ef þú kemst [52:43] yfir þann þröskuld að komast inn á íbúðamarkaðinn [52:46] og átt eitthvað, [52:47] þá náttúrulega bara hækka þessi íbúð [52:49] bara takt þarst í verði [52:51] og þú getur fjármagnað og gert alls konar [52:53] og svo eru þeir sem komast ekkit. [52:55] Það er náttúrulega þetta stóra [52:57] samfélagslega verkefni, hvernig á að koma því. [52:59] Og það er náttúrulega ekki bara kynslu mál, [53:02] það er bara, þú veist, þetta er orðið [53:03] vandamál fyrir foreldra [53:05] og ömmur og bara alla, [53:06] sem hérna [53:09] er að anda því að [53:10] fólk hérna [53:13] nái einhvern veginn framdróun í lífinu [53:15] og hérna geti verið í öryggi skjóli [53:18] og öryggu höfn. [53:19] Þannig að [53:21] þetta er þessi brutal [53:22] stjættaskipting sem við [53:23] setjum uppi með núna [53:25] og hefur þróast í verri átt. [53:27] Og svisslarnir hafa þó vita, [53:29] og að hafa leikumarka, [53:31] þannig að fólk getur borgað [53:32] skjólið í leiguna, [53:33] og hún hækkar ekki [53:35] með verðmorgun, [53:37] þannig að [53:39] ef þú varst að meina að verða eins og Sviss [53:41] í alþjóðasaminginu, [53:43] að hérna, þá held ég [53:44] sko bara verður dæmigert spara. [53:45] Nei, við ætlum [53:47] einu svona að verða bankaveldi, [53:49] eins og Sviss var, [53:51] en þeir voru [53:52] 200-300 ára að byggja sinn bankavald. [53:54] Og hann stóð af sér [53:56] þó að þessi reynsla sína krísur [53:58] með sína banka, [54:00] núna er að losa sér við [54:01] stóra alþjóðlega banka saman, [54:04] til Bandaríkjanna. Að þá, [54:06] ef við ætlum núna [54:09] í geópólitíska [54:11] samningum að verða eins og Sviss, [54:14] sem er inn í miðri Evrópu, [54:16] og við út í miðju Atlantshafi, [54:18] að þá [54:20] myndi mér líða betur [54:24] í Sviss, heldur en hér á [54:26] klettinum út í miðju hafi. [54:28] En ég ekki að segja, bara hvort að [54:29] nú komum við skila bara út á þjóðina. [54:31] Við erum ekki að rasa ekki um, [54:32] við verðum að spila í spili [54:34] og hver eru styrkleikarnir þá í því [54:36] að við séum núna? [54:38] Hlut er að við bara horfum á í landi, [54:40] sem er kringum okkur, [54:43] sem eru í kannski [54:44] skiptasambandi, [54:45] það geta alveg rættið okkur um stöðu, [54:46] hvað stöðu að við höfum í heiminum, [54:48] sem er þá Noregur, Kanada, Bretland, [54:50] Færeyjar, Grænland. [54:53] Ég menna að mér finnst þetta að vera [54:56] að sumuleiti bara jákvætt að horfa á það. [54:58] Við byggjum upp [55:00] okkar óháðar stefnu [55:01] sem tengist landunum sem eru kringum okkur. [55:02] Og ég menna, ég hef alltaf [55:04] að ég byrja á Skotlandi. [55:05] Já, sjálfstæði Skotlands. [55:08] Og ég held að [55:09] ég sé alveg, [55:10] ég held að við höfum möguleika þarna á að [55:12] ef að þróunin verður [55:14] í þessa átt, [55:15] og það er umræða [55:17] í Brussel og hjá Bruggeil, [55:20] og fleiri verðandi í mitt útastöðni, [55:22] eftir þá. [55:05] að fara að gera [55:06] einhvers konar [55:07] viðtækar og öðruvísi [55:11] sambandheldurinn ES [55:12] og það [55:14] það er það sem ég hef búið að vága að gera við tíu ár síðan [55:17] frá Brexit að ES-samningurinn [55:18] er ekki eilífur og við munum vera að breyta [55:21] og hérna [55:23] það er maður vel að vera að koma eitthvað í stað [55:24] sem að bæði Kanada og Bretland geta verið inn í [55:27] sem veitir okkur meiri öryggis [55:28] og við losnum við þessa [55:30] pólitíska samruna í Evrópusambandinu [55:32] sem er okkur í furðulegri leið [55:35] að fara að taka eina Úkrínu [55:36] hvað heldur þú að kosti Evrópusambandið að taka eina Úkrínu? [55:38] það verður bara [55:40] höfuðverkefni í Evrópusambandinu [55:42] sem er til 30 ára [55:43] en nú hljómar þú eins og [55:46] það hefði aldrei verið að hætta samin [55:48] af Vestur-Þýskalandi [55:50] ef maður hefur reknað þótt fyrirfram [55:51] það er bara ekki að takast [55:54] það er að klopna austur-austur [55:57] frá Austur-Þýskalandi [55:58] það eru nýnasistar á völdum [56:00] í Austur-Þýskalandi vegna þess hvað þetta tók stíla [56:02] já, ég veit [56:04] en [56:05] og ætlaður þá bara ekki að hjálpa [56:08] Úkrínu neitt og leyfa þeim bara að verða [56:10] fylgji í Rússlandi [56:11] hver er þráður? [56:13] það er mjög skandall [56:15] leiðin er ekki að [56:16] þá erum við ekki byrjuð að ræða forsetu brest kjara samninga [56:19] neina, neina [56:19] og þessi verburga [56:23] verðum við að vera nefni [56:24] að við þurfum ekkert að við bara [56:26] finnbrúst verburga [56:28] þetta er búið að vera mjög fín um það [56:29] þetta er búið að vera mjög fín [56:31] ég held að [56:32] þá að vera fjölmiðlar og afleiðingar [56:36] hérna korsninganna [56:37] það er verið mólið [56:38] þetta er búið að vera mjög gaman að hlusta á þig [56:40] þannig að [56:42] drífa þú [56:43] fyrirgefðu forsetta eða þessi [56:45] fyrirgefðu flangartu stjórn [56:47] staðskráningasambandsins [56:50] hvað verður ekki? [56:52] hendur ekki ríkistjórn ekkurd bein í verkefnum [56:54] já, sagan segir það [56:57] það hefur [56:58] gert samninga, það hefur ekki verið sagt upp [57:00] vegna forsetu brestm [57:01] en allavega er það ekki þess virði [57:03] það þarf að fara eitthvað tölvöld langt aftur [57:05] en það gæti líka verið [57:08] þannig að verkefnið verður þeirri stúða [57:10] að þau neyðast til að segja upp samningum [57:11] eða það kemur ekkurt sárfærandi [57:13] þá náttúrulega er bara [57:15] trúverðug [57:16] þá er það ríkistjórn raunverulega að búa til [57:18] pólitíska nóstuðuleika og eiga líkútan á því að [57:21] það er svona innbyggt [57:24] bara [57:24] innbyggt í þetta [57:27] þegar það er forsendu brestum [57:29] þá er það að því að [57:30] líffólk er verra heldur ef við heldum að það sé því [57:34] og þá er fólk kannski ekki [57:35] að tilbúið í að [57:37] segja upp kjara samningum heldur [57:39] þannig að þetta er alveg [57:40] þetta er náttúrulega að þú ert svolítið spennuð yfir þessu [57:43] og það er þegar ég hef tekið þátt í þessu [57:46] þá er alltaf verið bara [57:47] þú veist farið í grasrótina [57:48] bara hver er stemningin [57:50] og það er alltaf komið tilbaka, nei [57:52] og sérstaklega núna, sko, fólk er bara döðrætt [57:55] að missa störfin sín [57:56] ég menna hafa óbeitt bara hótandi hér hægri vinstri [57:59] að segja fólk ju [58:00] og það eru fjöldi uppsagna [58:02] já, þú búið bara að segja [58:03] að segja upp og segja [58:06] það er meira á leiðinni [58:08] sem er náttúrulega svakaleg [58:11] staða að setja starfsfólki [58:12] svakaleg [58:13] og við vitum að fjöldi [58:17] uppsagna og það eru farnast að [58:18] alls konar orðrómar um fyrirtæki [58:21] sem eru að fara á hausinn [58:22] og allt það, sko [58:23] þannig að, veist, en bara [58:27] stjórnvöld þurfa bara að gera sér bróður [58:29] og ég ótt að stjórnvaldið [58:30] séu bara, já, nei, þið vildu ekki að vera uppsagnir [58:32] það var það sem við vorum með á planinu [58:34] þannig að, en þau [58:37] þurfa að gera sér bróður [58:38] það er mikið lustn að segja það [58:40] nei, ég veit að það er svona tilfinningarlega [58:47] svo ég bendi að einu sinni á [58:48] hérna, veikulókið, það var viðtal við [58:50] fjármálaráðherra og hann sagði [58:52] þar að það verði nokkur [58:54] nú er fjárlögin kynnt á [58:56] hérna, núni byrjum veikunar, en að það verði [58:58] nokkurra miljardar [59:00] afgangur og síðan [59:02] sagði hann og fórstins á þing að [59:05] jafnvægi ríkisrekstrinum [59:08] er ekki stemt í voða vegna [59:09] þannig að það er þannig einhverju nokkrum miljardum [59:12] sem eru plús megin á fjárlögunum [59:14] sem má kannski eyða í að kasta [59:17] inn í að laga samninga. [59:18] Sólveig annar hefur nefnt þrjú atriði og ég tók [59:20] eftir því að Vilhjálmur Birkisson tók þetta upp [59:22] hérna í einhverju kastljósi [59:24] sem var hérna fyrir viti [59:26] vegna launathofanna [59:27] leigubremsu [59:31] og [59:32] aukin vend [59:34] kakat uppsagnir [59:36] þetta er allt saman eitthvað sem telur við [59:38] inn á fjárlögin [59:40] þetta er allt ókeypis fyrir ríkið, þetta er ókeypis fyrir [59:42] SA, þetta er bara svona [59:43] að það sé notið tækifæris núna vegna þess að bæði [59:46] SA og ríkið vilja samninga halda [59:48] að þá sé þetta ná fram þessum réttabotum [59:50] og mér finnst það svona [59:52] eftir að Vilhjálmur [59:54] tók þetta upp að þá finnst mér svona eins og umræðan [59:56] sé ykkur lítið að snúast um þetta [59:58] Já, en svo er þetta bara svo [59:59] eftir allt saman þá er þetta sko [1:00:02] svo klófin fórusta [1:00:03] í hérna hjá launafólki [1:00:06] eftir [1:00:08] kosningarnar [1:00:09] það eru þau Vilhjálmur og [1:00:11] Sólveig annar [1:00:12] Það var náttúrulega engin [1:00:15] verkefnisfóringi svona alveg að hadra [1:00:17] mjög á jálúðinni eins og þau voru á neiluðinni [1:00:20] Nei, þau [1:00:22] einmitt vegna þess að þau voru á neiluðinni [1:00:24] að það getur vel verið að verði erfitt að koma [1:00:25] þessu fólki saman [1:00:27] Ég held að kostningarnar hafi kannski [1:00:30] ekkert haft úrslitaáhrif á [1:00:31] kannski eitthvað annað sem kemur til [1:00:33] samskiptar við allt [1:00:35] Já, já, það held ég [1:00:37] Ég held að það sé [1:00:38] Ég held að forsetið sé að fara frá því [1:00:41] bara fegin að vera laust [1:00:42] Það held ég að [1:00:44] það var alveg óeinkvæm [1:00:45] Það var kosið til að byrja það [1:00:46] Og náttúrulega þetta er að takast [1:00:49] með stýritæki [1:00:51] í Seðlabankanum að keyra hér [1:00:52] atvinnulífið í svo mikla kólnun [1:00:54] að uppsagnir séu byrjaðar á fullu [1:00:56] að keyra fasteignamarkaðinn í svo mikla kólnun [1:00:59] að það seljast í gíbúðir [1:01:01] og hérna þar var aftur [1:01:03] sem að tengja þetta við það sem var að tala um í byrjun [1:01:05] Markaðurinn fór að byggja [1:01:07] stóra lúxusíbúðir [1:01:08] en byggingamarkaðurinn [1:01:11] en neytendamarkaðurinn vildi kaupa [1:01:13] litlar útir það [1:01:14] þannig að markaðslösnin eru [1:01:16] og ætla að reka það allt út [1:01:19] En að sömuleiðis er þetta teiknað upp [1:01:21] eða þú ert í byggingavirkjum [1:01:22] og það segir ég ætla að byggja hérna nokkra íbúðir [1:01:24] hvernig ætti ég að byggja [1:01:26] litlar íbúðir, nei, fólk fær ekki [1:01:28] greiðslur þetta í bankanum [1:01:30] Þannig að byggja bara svona lúxusíbúðir [1:01:33] fyrir fólk sem býr í einbýlishús [1:01:34] og vil kannski losa eitthvað fé [1:01:37] til þess að hjálpa börnunum sínum [1:01:38] að koma inn á markað [1:01:39] Það er mjög að, þú veist [1:01:41] menn byggðu ekki ódýrar íbúðir [1:01:44] þannig að fólkið sem þarf ódýrar íbúðir [1:01:46] hefur ekki efni á að kaupa, það er ekki lán [1:01:48] og er bara dæmt til að vera þegar markaður [1:01:50] Herðu, en hérna verður við [1:01:52] enda að það býður fólk frammi [1:01:54] það er næsti skandall [1:01:56] það eru fjórir stjórnmálamenn [1:01:58] Ólína Aradóttir, Lili Alfredsdóttir [1:01:59] Arna Lára Jónsdóttir og Grímur Grímsson [1:02:01] en Áskell Brynjar Torfásson [1:02:04] Drífa Snædal [1:02:05] og Sigurún Marja Hilmarsdóttir [1:02:07] Takk fyrir að kæla fyrir komuna [1:02:08] og sjáumst stórlandi bara fljótlega [1:02:11] þeir eru fínir viðmælendur [1:02:13] Takk [1:02:14] Komið til auka dags [1:02:22] Komið til auka dags [1:02:52] Arna Lára Jónsdóttir [1:02:54] sem er varaformaður [1:02:56] þings fór samfélkingarinnar [1:02:58] byggir úr því að það er komið [1:03:00] Mér langar að byrja á því sem að ég [1:03:02] heyrði í vikulokkunum í gær [1:03:04] og fjármálaráðherra þeirra [1:03:05] hann talaði um að [1:03:07] það verður hár sjálfleg [1:03:09] og það verður milljarðar [1:03:11] í fleirtölu í aðgengi [1:03:12] Lili, að þú ert menntuð í þetta [1:03:15] Já [1:03:17] Ég veit að fagna því [1:03:20] að það verði [1:03:21] aðgengi [1:03:23] Er þetta aðstæður [1:03:25] sem gefa til kynna til þess? [1:03:29] Ég var myndin að hugsa [1:03:30] einn á leiðinni [1:03:31] Ég var að sjá viðbrögð [1:03:33] því að var við fakis [1:03:35] fjármálaráðherra [1:03:38] gríkla [1:03:39] það að Ísland vildi [1:03:42] fara í Evrópusambandið [1:03:43] Ég var myndin að hugsa [1:03:44] í þeim tíma þegar við vorum [1:03:48] með prógram og svona [1:03:49] hvernig þetta var nú allt saman [1:03:51] og það er ofur áhersla [1:03:53] á það að það verði [1:03:55] eins miljarda aðgengi [1:03:57] en hann sagði einhverjir nokkur í viðbútt [1:03:59] Ég segi bara þau eru bara [1:04:01] svolítið segin í þessu [1:04:03] þau hefðu ekki verið komið með aðgang 25 [1:04:05] þá fenguðu tekið [1:04:08] auka upp á 73 miljarda [1:04:09] og þannig að [1:04:11] það hefðu verið hægt að vera [1:04:13] í afgangi 25 og 26 [1:04:15] og ég bara fagna að verið 27 [1:04:17] þannig að útgjaldaukningin [1:04:20] hjá ríkistjórninni [1:04:21] hefur verið mjög mikil [1:04:22] bara á milli 25 og 26 [1:04:24] 143 miljardar [1:04:26] Það var ekki mikil í samgöngumálum [1:04:28] Ég bara [1:04:29] Eitthvað sem var brýnt að gera [1:04:32] Já, ég menna, en það er hins vegar þannig [1:04:34] Ég segi bara þetta kemur mjög seint [1:04:36] hjá ríkistjórninni [1:04:37] en ég pakna á stuðningi í því að það sé [1:04:40] Það er trúverðugt að þetta tekist [1:04:41] Það er trúverðugt að þetta tekist [1:04:43] Ég ætla bara að segja eitt [1:04:45] Ég var að segja það hérna við kollega mína [1:04:47] Ég er svo ánað með hvernig [1:04:49] hérna kostningin fóru síðustu helgi [1:04:51] Ég er svo hrættum að ég sé svona [1:04:53] ég er svo slöng og glöð með að [1:04:56] við séum að fara einblína aftur [1:04:58] á vexti og verðbólku [1:05:00] Já, ég bara hef trú á [1:05:02] því að þetta tekist [1:05:03] Ég er bara svo jákvæðast [1:05:05] Við ræðum nú kannski kostningar mann eftir [1:05:07] en þetta höldum að frá maður sérna [1:05:08] Fjármálaráðherrann er í þínu flokki [1:05:12] Hann talar [1:05:13] Hlustarðu á hann hér? [1:05:14] Já, já [1:05:14] Ég er bara virkilega lán á því [1:05:17] þetta séu fleiri miljardar heldur en þessi eini [1:05:19] sem kom fram í fjármálaráðherrann [1:05:21] og ég ætla bara að taka undir með honum [1:05:24] að ég menna við ætlum að fara einhvern tímann [1:05:25] yfir núlíð að þá vera vengtum að vera nálægt [1:05:27] En ertu búin að sjá eitthvað á spilin? [1:05:30] Nei, ég er í [1:05:32] fjárlaganefnd og við erum [1:05:34] að lora bæði og það er fundur [1:05:35] fyrir okkur snemma fjármálar [1:05:37] hann átti að fjármálaráðherra [1:05:39] síðan með [1:05:40] síðan með [1:05:41] síðan með henni fóð [1:05:42] á honum síðan með blæðmannabund [1:05:45] þar á eftir [1:05:46] en ég er bara virkilega lán á því [1:05:49] við sjáum fram á að vera með [1:05:51] vera með ágangu fjárlaga [1:05:53] þetta skiptir verulegum máli [1:05:54] og það er auðvitað þannig að [1:05:56] stór hluti af þessum 143 miljardum [1:05:58] sem alltaf verið að tala um [1:06:00] stór hluti þess var náttúrulega [1:06:03] verðbólgulegriðtingar [1:06:05] þannig að [1:06:07] en það er [1:06:08] og síðan er það kannski. [1:06:09] Þá er það auðvitað þannig að. [1:06:13] Þetta eru bara önnur fjárlög sem þessi ríkisstjórn stendur fyrir. [1:06:14] þannig að tala um að sé seint. [1:06:19] Það er kannski svolítið sérstökt. [1:06:20] Vegna þess að það verður hægt að koma. [1:06:22] með hallalausum fjárlögum fyrra. [1:06:24] En það var þá ákveðið að fara, [1:06:26] ríkisstjórnin ákveðið að fara þessa leið, [1:06:27] að koma með sígandi lukku. [1:06:30] Hérna inn. [1:06:31] Og nú sjáum við bara hvernig þessi fjárlög verða. [1:06:33] Og ég hlakka til að sjá þau. [1:06:34] Og þú býður eins og við hin. [1:06:37] Já já, ég býð bara spenntur. [1:06:39] Og ég ætla að. [1:06:43] Vona það að. [1:06:44] Ríkisstjórnin takist það verk sem. [1:06:47] Hún á að glára; [1:06:48] að stýra hallalausum fjárlögum. [1:06:50] Það verður greiðlega áskorun. [1:06:52] Og ég veit að það eru margir sem hafa ekki trú. [1:06:54] Og það er ekki dörði. [1:06:55] Og það hýtur það að verða ríkisstjórnin að sýna fram á það. [1:06:58] Arna Lora. [1:07:00] Já, ég er að minna að þetta er. [1:07:02] Akkurat, sem við höfum. [1:07:03] Að skila hallalausum fjárlögum. [1:07:05] Og það er þetta mikilvægasta að framleiða okkar. [1:07:07] Til að ná hér tökum á vöxtum og verðbólgu, [1:07:09] sem við lofum að gera. [1:07:10] Og við erum náttúrulega verið í gangi. [1:07:11] Því það hefur ekki gengið nægilega rætt. [1:07:13] Og það er alveg rétt. [1:07:13] Við hefðum vel að ganga ræðar. [1:07:15] Og ég hef bara alveg sagt að. [1:07:17] Bara við okkur, með hreinskilni; [1:07:18] það hefði verið betra að þetta gengi ræðar. [1:07:21] En ég hef fullt trú á þessu. [1:07:22] Og ég held að mikilvægasta framleiðslan [1:07:23] sem við getum gert, [1:07:24] að það er að skila hallalausum fjárlögum. [1:07:26] En það mun kosta. [1:07:28] Það verður ekki auðvelt. [1:07:30] Það verður niðurskurður. [1:07:32] Það verður niðurskurður. [1:07:33] Þetta er eins og ráðherra fjármála, [1:07:34] það nefndi í gær, [1:07:36] tveir þriðju þessarar hagræðingar. [1:07:39] Hagræðing, hún bitnar á fólki [1:07:41] og félagasamtökum. [1:07:43] Og fólk mun fyrir að fyrja þessu. [1:07:44] En við verðum þá að horfa. [1:07:47] Þá svolítið á stórumundun [1:07:48] og ávinninginn sem líst er af þessu, [1:07:50] til lengri tíma. [1:07:51] Erfið núna, [1:07:52] en það verður svo miklu betra eftir á. [1:07:54] Þannig að maður þarf aðeins að horfa [1:07:56] á stórumund. [1:07:57] Það verður erfitt, [1:07:58] þeir eru suma að sjá. [1:08:01] Sem verða fyrir niðurskurði; [1:08:03] að sjá að ég, eftir að laga. [1:08:05] Að seftir eitthvað. [1:08:06] Já, en það sem maður horfir líka í, [1:08:09] að það voru fundir í þjóðarsræðinu [1:08:10] á föstudaginn [1:08:11] og bara frólög. [1:08:15] Kaksu líka fyrir þeim fundi, [1:08:16] sem ég ætla að skoða. [1:08:18] Og það er mjög góð greining [1:08:19] á verðbólkunni. [1:08:21] Og þar kemur líka fram að það er þetta [1:08:21] kaupmáttaraukning á öllum tekjum, [1:08:24] þannig að. [1:08:25] Fólk lifir þetta ekki á hagtölum, [1:08:28] en það gefur orguðsamt merkjum [1:08:30] að það gengur vel. [1:08:32] Og fólk. [1:08:33] Það er allan að kaupmáttaraukning. [1:08:36] Þannig að verðbólgun er ekki að bitna meira en það. [1:08:40] Já, við stöndum samtfærmi. [1:08:42] Við stöndum samtfærmi. [1:08:44] Fyrir það vanda, [1:08:45] að fólk getur eftir þessu ekki keypt sér. [1:08:48] Í heimili. [1:08:51] Getur ekki þessi lífhúðir. [1:08:52] Og það er bara stór starf, [1:08:54] sem getur það ekki. [1:08:56] Og þau skulda þá líka. [1:08:58] Já, en það er nefnilega í þessu gögnu, [1:09:00] sem ég fannst líka áhugavert. [1:09:01] Og þar sjáum við, [1:09:02] það er kaupmáttaraukningin. [1:09:06] Hún er mest hjá þeim sem eru elstir [1:09:09] og sem eru. [1:09:10] Hérna. [1:09:11] Á setni hluta. [1:09:13] En hún er minnst hjá þeim sem eru. [1:09:16] Millit þrítugs og fimmtugs. [1:09:18] En það er einmitt fólkið sem eru að reyna að koma [1:09:20] sér fyrir á húsnæðismarkaði. [1:09:21] Þannig að það lítur að vera ein stærsta áskorunin, [1:09:24] að það er að koma böndum á húsnæðismarkaðinn. [1:09:26] Já, það er hérna. [1:09:28] Við erum að tala um til þessa leigu bremsu. [1:09:30] Þetta. [1:09:31] Hérna. [1:09:34] Sko. [1:09:35] Ég, það ástæði fyrir að ég. [1:09:38] Hérna var aðeins að. [1:09:40] Myndast aðeins á hérna. [1:09:42] Varu fakiðs fyrir um fjármálur. [1:09:44] Á þrengu yfklas. [1:09:45] Þá fóðum maður einmitt að hugsa. [1:09:48] Það kom kannski ekki alveg að því. [1:09:50] En sko. [1:09:51] Maður er svona veltandi aðeins fyrir sér. [1:09:54] Sko, bara út frá hagfræðinni. [1:09:55] Að það er alltaf best að. [1:09:57] Sko, vaksa. [1:09:58] Úr vandanum. [1:09:59] Og við höfum alltaf að tala fyrir því [1:10:01] í framsókn, að við viljum auðvitað að hafa [1:10:03] meira í gangi en minna, [1:10:06] til þess að. [1:10:07] Að lenda svo ekki í því að menn fari í [1:10:09] mikil niðurskurðar fjárlög. [1:10:11] Þannig að það verður auðvitað bara [1:10:13] spennandi að sjá hvernig þetta er. [1:10:15] Og mér sínist. [1:10:18] Bæði Sjóðirnir og Seðlabankinn, [1:10:19] þeir séu að spá minni hægvexti í ár [1:10:23] og meira atvinnuleysi. [1:10:26] Og maður svona veltir í. [1:10:27] Fyrir sér, sko, bara þegar þú. [1:10:29] Ert að, það kann vera [1:10:31] kólum svona rosalega rætt. Og svo. [1:10:33] Líka, við niðurskurð, hvort að. [1:10:35] Það geti verið. [1:10:37] Ég bara hugsa svona upp á þérna, [1:10:39] sko, hvort að. [1:10:41] Við munum, sko, að. [1:10:43] Niðurskurður verði yktari, [1:10:45] út af þessari ofur. [1:10:47] Áherslu á hallalaus fjármál. [1:10:49] Og ég bara tala sem hagfræðingur. [1:10:51] Ég vil hallalaus fjármál, sko, en við gætum [1:10:53] sannarlega áður, verða að horfa. [1:10:56] Sko, já, svolítið eftir að sjá hvernig [1:10:57] gengur. [1:10:59] Sko, við sjáum að. [1:11:01] Haugstur er. [1:11:03] Þess að það er mikið lókstur í öllum okkar [1:11:04] útlögningskröfum, sem er mjög jákvætt. [1:11:05] Þannig að þau eru að skila meira inn til [1:11:06] haugvextar, en það kann að vera svolítið [1:11:07] erfitt að vera. [1:11:09] Sko, eða einhvern veginn komin í [1:11:11] svona miklu á kólun; og svo ertu með [1:11:13] ríkisjármálin þar líka. En það. [1:11:15] Jákvæða þá, þetta er að. [1:11:16] Verðbólkan, hún náttúrulega hlítur [1:11:19] að fara nýðurspá í. [1:11:20] Febrúar mest, [1:11:25] samfélaginu. [1:11:26] Er að draga saman. [1:11:28] Og ég held alveg, sko, bara verðbólkan [1:11:30] er bara búin að vera svo þrálát. [1:11:32] Og verðbólkavantingar. [1:11:34] Er búin að vera svo háar út af því að. [1:11:36] Sko, það var ekki. [1:11:38] Sko, ég tel að hérna. [1:11:40] Ég veit. [1:11:41] Ég er svo hers, eftir [1:11:43] síðustu helgi, að ég er. [1:11:44] Svo getað. [1:11:46] Við höfum verið þar eftir. [1:11:48] Ég veit, sko, hérna. [1:11:50] Að hérna. [1:11:52] Menn, sko, ég held að ekki. [1:11:54] Hafi ekki, sko, þegar hún. [1:11:56] Tók við. Hún vann. [1:11:57] Mat það, hvað verðbólkan. [1:11:59] Var þrálát, sko, hún er. [1:12:00] Og ég held að hún. [1:12:02] Tapa svolítið tíma [1:12:05] í því, sko. [1:12:06] Já, ég held að. [1:12:08] Ef að það er mikil samdráttur, [1:12:09] þá verði svona átök og áflók [1:12:11] í samfélaginu, þegar að verða fyrir [1:12:13] samdrætti. [1:12:14] Þau hefur látað til sín taka. [1:12:16] Og svo átök, nú eftir að verða [1:12:18] að fjárlögum. [1:12:20] Þannig að, ég held að, sko, húsnæði [1:12:22] getur verið orðið bara fyrir okkur. [1:12:24] Sem erum svona að hafa matvöru, [1:12:26] fylgjast með þessu, getur bara verið mjög spennandi. [1:12:29] Ég held að þetta er náttúrulega [1:12:30] jafnvæðislist, sko, að hérna. [1:12:32] Þú mátt ekki. [1:12:33] Við getum ekki kælt. [1:12:37] Hagkerfið of mikið; það þurfti aðeins að kæla, [1:12:39] því að það var auðvitað orðinn gríðalegur vöxtur, [1:12:48] við tilheyrandi, bara aukningu allstaðar. [1:12:50] Og þú, hastu, veitið mjög frálegt, sko. [1:12:52] Þetta jafnvæði allstaðar, ég meina, það var líka [1:12:54] jafnvæði á sínum tíma í COVID, þegar að voru [1:12:56] settir inn tölvöld mikið peningar inn í [1:12:58] efnahagslífið. [1:12:59] Kannski var þá mikið, [1:13:01] og lengi sem að. [1:13:03] Þannig að það er bara seglum fyrir staðið, þannig að dragi. [1:13:06] Bættin. [1:13:07] Þessu var haldið svona, þannig að við þurfum [1:13:09] kannski einhverlega að eiga við það líka [1:13:10] en það er auðvitað, mig langar til að nefna það. [1:13:12] Því að við komum inn á hérna áðan; [1:13:14] var þetta húsnæðismarkaðurinn, það er auðvitað [1:13:16] þannig að hér hefur verið byggt töluvert af íbúðum, [1:13:18] sem virðast ekki seljast, [1:13:19] og virðast ekki vera fyrir þá sem þurfa. [1:13:21] Því að þú nefndir húsnæðismarkaðinn. [1:13:23] Og ég held að það sem er mikið [1:13:24] við ættum að koma að, [1:13:26] til að fara með þessu viðtali við fjármálaráðherra, [1:13:28] að vera í gær, [1:13:30] hérna á RÚV, [1:13:32] að það væri, [1:13:34] að hann hefði sjálfur áhuga á þeim markaði. [1:13:36] Og það var að vinna með [1:13:38] fjármálaráðherra á því [1:13:40] að koma því í þann farfi, [1:13:42] að það séu fleiri íbúðir að byggja [1:13:44] fyrir fólk sem er að byrja. [1:13:46] Á markaði. [1:13:48] Og þetta er greiðlega mikið. [1:13:50] Og það er greiðlega vont, [1:13:52] þegar húsnæðismarkaðurinn er þannig, [1:13:54] að þegar við náum [1:13:56] hjólum atvinnulífsins aftur á stað, [1:13:58] og raunverulega öllu samfélaginu, [1:14:00] að þá eru þrjú ár í nýjar íbúðir. [1:14:02] Það er greiðlega vond staða. [1:14:04] Og það er einhvers konar. [1:14:05] Einhvers konar vítahringur, [1:14:07] sem við þurfum öll að leysa. [1:14:09] Sem hefur verið að leifa í þessu samfélagi, [1:14:10] enda hefurum ár. [1:14:12] Það er eitt sem er [1:14:13] kannski dálítið skrítið, [1:14:15] og hefur aldrei verið útskýrt, [1:14:17] það er það að þegar maður horfir á. [1:14:19] Þegar seðlabankinn hefur. [1:14:20] Í orðræðunni að leggja til málanna, [1:14:23] þá. [1:14:24] Fannst mér að hún fór mjög vel. [1:14:26] Það var að Óskar eftir sparnaði [1:14:28] til að. [1:14:29] Seðlabankinn gera það vel. [1:14:31] Hún kallaði eftir sparnaði, [1:14:33] til að. [1:14:34] Og ég held að það hefði. [1:14:36] Já, samfélagið. [1:14:38] Það tók ansi vel við sér, hvað það varðaði. [1:14:40] Og það var skilað óheimja til að. [1:14:42] Og ég held einhvern veginn að [1:14:44] það hefði allir búist [1:14:46] við að það kemur síðan hver af annarri framhaldi. [1:14:48] Síðan var nú frasi hér. [1:14:50] Sem hefði verðamætarsköpunarhaust. [1:14:52] Og þar var í rauninni, [1:14:54] lýsing Seðlabankans, [1:14:56] að þarna ætti að kvetja [1:14:58] fyrirtæki til þess að hámarka [1:14:59] framleiðsluna og reyna [1:15:01] bæta afkomuna. [1:15:03] Þannig að það væri hægt að vinna með það. [1:15:04] En svo sjáum við endurtekið að [1:15:06] nú verið að koma fram [1:15:08] skattahækkanir. [1:15:09] Það var reyndar líka. [1:15:11] Svo fyrir síðustu fjárlög. [1:15:12] Og þá spyrja menn hérna; [1:15:14] er ekki þraut, [1:15:16] sér að halda þessu úti, [1:15:18] eða var bara. [1:15:20] Voru þetta bara frasar? [1:15:22] Voru þetta menn á allan? [1:15:24] Um að þetta gengi eftir? [1:15:26] Allaveganna eins og ég líti á það; [1:15:28] ég saknaði. [1:15:30] Að sjá ekki sparnað. [1:15:32] Til að bæta. [1:15:34] Ég, ég, mér hef [1:15:36] hreyfst að vera þörf til að móta. [1:15:38] Ég nú er ég bara alls ekki samála. [1:15:41] Þá kemur við fram í þína. [1:15:43] Það er náttúrulega verið bara fjöl. [1:15:45] Margar bara lög. [1:15:48] Og það sem við hefum verið að státta [1:15:50] ekki eldingar, [1:15:52] það sem við hefum einmitt. [1:15:54] Við hefum verið, [1:15:55] bara eins og í orkumálum. [1:15:58] Og það sem þú situr nú í [1:15:59] ungrús og samböngum; [1:16:01] mjög mikið á góðum tillögum, [1:16:03] sem þar hefur verið samvitar [1:16:05] hvort að tveir eða þrír ramar. [1:16:07] Og það eru alls konar litkan eftir þess að [1:16:09] stiði við þessar framkvæmdir, [1:16:11] svo erum við hérna með nýja atvinnustefnu. [1:16:13] Og það hefur verið mjög mikið gert, [1:16:15] vil ég meina, til þess að [1:16:17] íta undir atvinnulífið. [1:16:19] Hefur það bara ekki tekið eftir því þá? [1:16:21] Já, sko, þetta er náttúrulega frekar sértækt. [1:16:04] Við vorum að leita að veiðigjöldum. [1:16:07] Og hérna, þannig sem bara þjóðin átti rétt á því að það væri leitarferli. [1:16:11] Ég er bara að segja að það er allt svo mikið að fróðum leitarferli, og þetta er leitarferli. [1:16:17] Sérðu þetta? Sjáðu, það er aldrei ekki settur. [1:16:19] Ég er alveg sammála. [1:16:22] Og hérna, nú hefur verið komið fram í fjármálagaldinu, [1:16:25] og ég ger það fyrir því að það sé í fjárlögum líka. [1:16:28] Ef það hefur verið að hækka bankaskattinn, [1:16:30] þetta er bara svona sértæki skattar sem hafa verið að hækka. [1:16:32] Og svo er það hækkun á, [1:16:36] hérna á baðlón sem ég myndi telja að sé ákveðin lúxusvara, [1:16:39] og leggst ekki beint á almenning, eins og landi. [1:16:41] Það er eitthvað sem við leyfum okkur svona stöku sinnum, [1:16:43] en er ekki hlut í að nöðu sinnum verið. [1:16:44] Þannig að ég hérna hafna þessari skilgreiningu í hjóla. [1:16:47] Og horfum svona ólíkt af þessu, [1:16:52] en þetta er auðvitað því sem við vorum að taka stá við núna hérna í vetur. [1:16:57] Þessar sínir hvernig við sjáum samfélagið þróast og gera sig. [1:17:00] En það sem ég kannski svolítið finnst mér, [1:17:02] sko ósanngjarnt hvernig ríkistjórnin fer í þetta. [1:17:06] Til dæmis eins og það er verið að tala um baðlónin, [1:17:08] og það er einhvern veginn að stimpla, [1:17:11] það segja að þetta sé einhvern lúxus, [1:17:13] og það bara sé allir að ég að skall ekki. [1:17:15] Og hvernig ég líka bara tala svolítið til, [1:17:19] eins og ferðarþjónustuna. [1:17:20] Nú var ég ferðamálaráðherra í þrjú ár, [1:17:21] og það er mjög oft einhvern veginn, [1:17:24] einhvern veginn hefur mér fundist, [1:17:26] forsendur ráðherra reynilega bara tala um ferðarþjónustuna niður. [1:17:31] En menn gleima því að ég er í raun og veru ekki [1:17:34] fyrir að ferðarþjónustan fer á stað, [1:17:36] að við fáum hérna jákvæða gældarísmarka, [1:17:38] þau koma inn. [1:17:43] Ef ég man rétt, hvort það sé ekki 600 [1:17:46] eða 700 miljardar sem koma bara inn [1:17:48] á gældirri, og það verður [1:17:50] algjör stökkbreyting á íslensku hagkerfi. [1:17:52] Förum frá því að skulda, eða sko, [1:17:55] eigna staðan okkar í að vera bara komin með góðan plus. [1:18:00] En mér finnst þetta svona, mér finnst þetta mikilvægt, [1:18:04] og það snýst aftur inn í þessi grunngildi, [1:18:05] eins og hjá Framsókn, það er vinnuvöxtur velferð. [1:18:08] Og við viljum auðvitað ebla alltaf atvinnulífið [1:18:10] til þess að við getum vaksið úr þeim vandamálum [1:18:13] og að við séum að auka velferðina. [1:18:17] En svo held ég líka til dæmis eins og með, [1:18:19] hérna... [1:18:21] Það gengur vel hjá útlöndskrænum, [1:18:23] það er alveg rétt, ég mena fiskverð, [1:18:25] er þetta ekki búið að hækka um 40% [1:18:28] bara núna á síðasta ári. [1:18:29] Og fiskverð er hægt að hægja, þú getur illa búið að setja það saman. [1:18:32] Við getum alveg að rifja upp úr veðgjaldum umræðunni, [1:18:38] þó við nefnum kannski ekki eða miklu tíma, [1:18:39] það voru... [1:18:42] Það var kýrskýrt hjá öllum fyrirtækjum, [1:18:44] þau verður að bregðast við. [1:18:46] Þau vita hvað er fram undan, [1:18:48] þannig að fyrirtæki bregðast strax við. [1:18:50] Og ég þarf ekki að rifja það upp fyrir fólki hér. [1:18:53] Það var strax farið með sér í uppsagnir á fólki. [1:18:56] Og ég heyrði til dæmis að það, [1:19:00] eins og í mínum heimabæ, [1:19:02] þar tæmtist verkefnalistin hjá hátækni fyrirtækjunum [1:19:05] sem vinna í sjávarútvegi. [1:19:07] Og menn frestuðu hérna, [1:19:08] sko, nýbyggingum og öðru slíku, [1:19:11] þannig að það byrtist allt núna. [1:19:14] Þannig að þú hefði gengið vel og hefði þetta vissulega virkað fyrir [1:19:17] hvað fiskverðið þýðir. [1:19:18] En hérna, þá var þessu öllu sleppt [1:19:21] að fresta og þannig bregðast þetta [1:19:23] aðeins livið við, [1:19:24] og það verða vinstrimenn að þetta bara læra. [1:19:26] Þetta er ekki bara exelskjáld, fólk bregst við. [1:19:29] En það er samt exelskjáld, [1:19:30] þegar það verður að tala um bankaskattinn, [1:19:32] að það lítur að vera hægt að koma einhverjum lögum á það [1:19:36] að þeir séu ekki að taka kannski bara 2-3-4-5% [1:19:40] af þjóðframleiðslunni í hagnað til sín, [1:19:42] sem eru bankar. Þetta er allt [1:19:44] og mikið hagnað sem þeir eru að fá, [1:19:46] og við hljótum að geta aukið um hægti [1:19:49] að mynda það. [1:19:52] Og komi meira til samvinnunnar, [1:19:53] það er bara ekki annað mögulegt. [1:19:55] En heldur að lausnin sé að skatlagna greinina. [1:19:58] Já, hver borgar þann skatt þá? [1:20:00] Já, þú veist, þegar við verðum bara [1:20:02] að tryggja það að það verði gert með þeim hætti. [1:20:05] Því að það er lagasetningavaldið, [1:20:06] það verður bara að gera það. [1:20:10] Við getum ekki hort upp á þennan óhóflega hagnað. [1:20:12] Sjáðu, ég eitt líka. [1:20:13] Ég er skuldaður. [1:20:16] Og svo fæ ég bara tölvupóst, [1:20:18] en bankinn hefur hækkað vextina á mig. [1:20:21] Ég staðði allt með kakkar við bankana langan, langan tíma, [1:20:26] en svo sendir hann mér bara póst. [1:20:28] Segir að hann hefði... Get ég að senda í baka [1:20:30] og segja, nei, ég mótmæli þessu. [1:20:34] Nei, það er ekki. [1:20:35] Við verðum að, þetta getur ekki verið [1:20:38] að við bjúum í ofurvaldi bankanna. [1:20:40] Mér langar aðeins að koma hérna inn í þetta varðandi bankaskattinn. [1:20:43] Það er fyrsta lagi, þannig að ég eftir þó svo [1:20:45] að það sem verður að leggja hér skatt núna [1:20:48] með þessum fjárlögum, [1:20:50] það var búið í fjármálagaldinu á banka, [1:20:51] þá er það nú þannig að stóð hluta þessari heildar [1:20:55] göldum sem bankar greiða, er út af álögum seðlabankans. [1:20:59] Það er ekki bara göld frá hinum og þessu. [1:21:01] Og það eru bara verkfæri sem seðlabankinn hefur [1:21:05] til að takast á við verðbólgu. [1:21:07] En hins vegar er það þannig að maður má ekki gleyma því [1:21:09] að það er skilyrði fyrir því að bankarnir séu mjög mikið eigið. [1:21:14] Þannig að það þarf að horfa náttúrulega á hagnaðartölur bankanna [1:21:15] út frá því hvernig eigið fé það er [1:21:19] hvernig arðsemi eigin fjár er. [1:21:21] Þannig að mjög vissulega, [1:21:23] án þess að ég ætlaði nú að vera hér einhver [1:21:25] márráður þarna fyrir bankana, [1:21:27] sérstaklega, þá er það þannig að það vera [1:21:29] að horfa til þess hvernig ekki að fjarlægja í bankunum. [1:21:33] Þegar það er horft til þess hvernig hagnaður þeir eru, [1:21:35] þá er það að taka sömu sko á skuldara þeirra. [1:21:39] Arðsemi, þeir ráða við þetta, þeir eru ekki hægt að... [1:21:41] Það er þetta þannig að samband skuldara [1:21:45] og lánveitanda í okkar verðtryggðu krónu er sjúkt. [1:21:49] Það er þannig að það er mjög erfitt að skulda eins og... [1:21:52] Það hefur verið sagt að það er erfitt að skulda [1:21:55] verðtryggða krónu. [1:21:57] Og þetta er náttúrulega bara ójafnvægi sem við verðum að taka. [1:22:00] Ég held að stærsta verkefni Íslands [1:22:03] sé að afnema verðtrygginguna. [1:22:09] Ég meina, þetta er bara það sem við erum að fara [1:22:11] að setja á dagskrá í mínum flokki, [1:22:13] og höfum við þetta alltaf viljað afnema [1:22:14] verðtrygginguna. [1:22:17] Og ég held að það væri þjóðráð að fara í það [1:22:21] og setja sem mestan kraft í það. [1:22:25] Vegna þess að ég bara sé hvernig þetta er, [1:22:27] og ég meina, fólk er skuldar verðtryggi. [1:22:31] En lánveitandinn er alveg varinn. [1:22:35] Sko, og það er auðvitað það sem við erum að sjá þessa dagana. [1:22:37] Og ég held til að mynda að það hafi bara haft rúslega áhrif. [1:22:42] Bara fólk var að neikvætt auðvitað út í gjaldmiðilin út á þessari verðtryggingu. [1:22:47] Og ég held að verðbunga, [1:22:50] væntingar, sem er eitt að erfiðasta sem seðlabankinn, [1:22:53] ríkistjórnin, og við erum að fást við. [1:22:57] Þannig að kemur bara verðtryggingin líka svo inn [1:23:01] vegna þess að fólki gengur ekki að þetta takist [1:23:03] þegar það er í þessum verðtryggða lánum. [1:23:06] Og þetta er búið að tengja allt og mikið núna [1:23:10] í vísutallunni. [1:23:12] Og ég held að við verðum bara að fara í að afnema það [1:23:15] í öruggum skrefum núna á næstunni [1:23:21] til þess að þetta sé bara sanngjarnara. [1:23:24] Ég meina, það er bara, þegar verðtryggingin [1:23:27] stappið er alltaf að hækka, og fólk [1:23:29] er að greiða, og greiða, og þetta er ekki [1:23:30] það sem við viljum. [1:23:33] Ég finnst að... [1:23:33] þetta er það mikilvægasta sem er fram undan, [1:23:36] það er að fara úr þessu verðtryggða kerfi. [1:23:39] Vextir og verðtryggð lán [1:23:41] eru svo háir. [1:23:41] Það er bara, án vextanna verða náttúrulega slíkar vextir [1:23:45] alltaf háir. [1:23:46] Ef að gólfið er 8% þá verður það náttúrulega... [1:23:49] En forsendur hafa búið að... [1:23:52] forsendur hafa bara búið að... [1:23:54] Það verður að tekinn hér örugtar skref [1:23:56] að taka verðtrygginguna. [1:23:56] Það er náttúrulega líka bara að tala um þetta [1:23:58] raunseðlabankana. Hvað þýðir það [1:24:01] ef við tökum alveg af verðtrygginguna? [1:24:02] Verðtrygging er náttúrulega þannig að [1:24:05] það hlýtur, það eru kannski að beina [1:24:07] eftir hagfræðingis. Hvað þýðir [1:24:09] ef við afnemi hann alveg? [1:24:11] Vegna þess að munum vextir þá hækka [1:24:13] út af því, [1:24:15] bara vegna þess að bankinn hefur þá meiri áhættu, [1:24:17] heldur hann ef við núna. [1:24:18] Þá sem að lána... [1:24:19] Ég held að þetta sé þannig núna [1:24:21] þegar stýrivextir eru 8%, [1:24:24] og þeir eru auðvitað mjög háir. [1:24:26] Svo er annað sem ég tel að við þurfum að skoða. [1:24:30] Við erum lífeyrissjóðir. [1:24:32] Eignir þeirra eru auðvitað búin að… [1:24:33] eru alveg gríðarlega að hafa aukist. [1:24:35] Og það er mjög jákvætt fyrir okkur. [1:24:37] En þessi margir í þeim geyra eru ekki sammála þessu, [1:24:44] en ég ætla samt að segja að þegar raunvextir [1:24:47] krafan er 3,5%, [1:24:49] þá hefur þetta auðvitað áhrif á alla sjóðsstýringar. [1:24:54] Ég myndi gefa mér það. [1:24:57] En ég veit að lífeyrissjóðir hafa verið að lána [1:25:02] alveg undir þessum 3,5% [1:25:04] lánt til sjóðsfélaga og annars líkt. [1:25:06] Og segja þá hefur þetta ekki eins mikið áhrif. [1:25:09] Þess vegna segi ég bara, við erum búin að fara úr [1:25:12] kerfi þar sem við, [1:25:13] þar sem hefði ekki mikil sparnaður á Íslandi [1:25:17] í mjög mikinn sparnað. [1:25:19] Og þá myndir maður bara halda að við gætum farið í [1:25:21] ákveðnar kerfisbreytingar varðandi verðtrygginguna. [1:25:25] Og verðtrygging er auðvitað bara þannig að hún hjálpar [1:25:29] auðvitað þessari verðtryggðu lánveitingu. [1:25:33] Þau hafa hjálpað þessum tekjulægstu að koma inn á markaðinn. [1:25:37] Og ég skal alveg segja það, [1:25:39] ég hef verið hér, mér finnst það skipta máli [1:25:41] að því að mér finnst að vilja allir eiga sitt [1:25:45] eigið húsnæði, [1:25:47] og mér finnst það eitt að jákaða við Ísland [1:25:49] að það hefur svona upp til hópa tekist þokkalega. [1:25:53] Og þannig að ég held að fara líka [1:25:56] bara sko yfir þennan markað, [1:25:58] bara hverjir eru að veita lán, [1:26:01] hvernig eru allar þessar uppbyggingar í tengslum við það, [1:26:05] og hvernig getum við bara gert þetta. [1:26:07] þannig að þetta sé skaplegra fyrir fólk að skulda. [1:26:09] Já, sko. [1:26:12] fyrir að. [1:26:14] tökum að það er sá hérna. [1:26:15] liðin að helgi fyrir hérna. [1:26:17] það er kostningar með þá. [1:26:18] Lilja er ennþá að fagna. [1:26:20] bara líður mjög vel. [1:26:23] Já, ég. [1:26:23] það var eitthvað ekki eitthvað lendamál. [1:26:26] og mér flokkur vorum. [1:26:28] að vildum að telja. [1:26:30] að hagsmunum okkar sem betur borgi. [1:26:32] utan Evrópusambandsins. [1:26:34] Já, já, það er þetta. [1:26:36] unga fólkið, það skilaði sér. [1:26:39] og það var rosalega gaman að sjá. [1:26:41] allir þessar. [1:26:43] unglegar hreyfingar hjá. [1:26:45] Framsókn, Sjálfstæðisflokknum, [1:26:46] Vinstri-grænum, Saminast. [1:26:48] gegn. [1:26:51] þessu. [1:26:52] og það var gríðarlegur kraftur í þessu. [1:26:54] Ég sá að myndum að það var svona. [1:26:55] vinnafagna hjá fyrrverandi formanni. [1:26:57] í Framsókn. [1:26:58] Já, já, það er. [1:26:59] maður gerir svona bent á það, já. [1:27:02] Já, það var svona. [1:27:04] ég sem sá það. [1:27:05] Samin ekki kvartur. [1:27:07] Nei, nei, nei, alls ekki. [1:27:09] Nei, nei, en ég minna að það er ekkit. [1:27:12] þetta er ekkit. [1:27:14] nýskóðun hjá Framsókn. [1:27:16] að telja þetta. [1:27:18] en það verður samt að segja. [1:27:20] það er þetta alveg svo hér að. [1:27:22] það voru alveg fólk innan okkar raða. [1:27:24] sem vildi. [1:27:24] hvað var þetta nú? Já, til að sjá. [1:27:28] Nei, býtu hvað þetta var þetta. [1:27:28] Já, vildu kíkja í pakkan. [1:27:32] og mér fannst þau þetta bara mjög mikilvægt. [1:27:34] sem formanni. [1:27:35] að gefa því fólki líka. [1:27:38] sveigru og þessi kostning líka. [1:27:40] er 47%. [1:27:42] var tilbúið til að fara. [1:27:44] þessa vegferð. [1:27:45] En árið 2009. [1:27:48] þá. [1:27:48] þykkti flokksting. [1:27:51] Framsókn. [1:27:52] að segja um að þetta hef verið. [1:27:54] og á því flokkstingi var. [1:27:57] sematuð af kjörnum formanni. [1:27:59] Já, það voru ekki búin að kynast mér. [1:28:00] á því að ég hef sagt að þetta var alveg vitlaust. [1:28:02] Nei, þá verandi formanni. [1:28:05] fráfarandi formanni. [1:28:07] hafið bara smikið fyrir þessu. [1:28:08] Haldur Áskinsson. [1:28:09] og flokkurinn var þá Evrópuflokkur. [1:28:12] En Evrópuflokkur saman. [1:28:13] þetta hefur verið að breytast mjög mikið. [1:28:15] þetta er. [1:28:16] þessi mikli rót. [1:28:18] mikið samrunni sem er í kortónum. [1:28:21] það er það sem ég. [1:28:22] ég er ekki rótin á. [1:28:23] Semur þið Davíð, kjörinn formanni er í þessu manda. [1:28:26] þið breytið því ekkert. [1:28:28] en svo reyndar breytist. [1:28:30] stefnan mjög rætt þarna eftir. [1:28:32] Er ekki þetta? [1:28:34] En svo er þetta nú líka þannig, það er nú líka gott. [1:28:36] að við erum alltaf ekki að tala um segjumönd. [1:28:39] en ég menna semir hafa skipt um skoðun. [1:28:40] en ég geti alveg sagt einhverju það að þegar ég var að læra. [1:28:43] hérna, hagfræði. [1:28:44] Kolumbia hérna 2001. [1:28:46] þá fannst mér evran spennandi. [1:28:48] ég bara hafði rosalega áhuga. [1:28:50] mikið áhuga á svona peningahagfræði. [1:28:51] og hérna gerði í rítgerð. [1:28:54] og ég var nú að vonast í þess að. [1:28:56] ég ætla bara að segja það, ég er alltaf með hjáttningu. [1:28:58] hjáttningdagsins. [1:29:00] en ég hugsa ekki. [1:29:02] að þetta getur verið sniðugt fyrir Ísland. [1:29:04] að taka mögulega upp evru. [1:29:05] og skrifa því rítgerð. [1:29:07] og faðir evrunnar, hann var nú að kenna við skólan. [1:29:10] um hún dell. [1:29:10] og það var bara, nýðist að rítgerðina. [1:29:13] það var bara alls ekki. [1:29:16] að þetta hefði verið sniðugt fyrir Ísland. [1:29:17] vegna þess að út af því að við reytum. [1:29:20] okkur svo mikið að hérna útflytja. [1:29:21] á sjávarútvegi og að. [1:29:23] hagsveifla Íslands væri. [1:29:25] ekki samhverf. [1:29:27] evru ríkjana. [1:29:28] en höggjum við búið að breytast mjög mikið síðan. [1:29:32] og það er miklu meiri. [1:29:33] fjölbreytileiki. [1:29:35] en ég kenni samt ennþá þessum niðurstöðum. [1:29:38] fyrir okkurverðandi evru. [1:29:39] samhverfan hagur við ekki steins. [1:29:41] og hún er við gesta. [1:29:42] einhverjum er þú vildir sjá. [1:29:44] ég var hérna alveg harður á jái. [1:29:47] og er það. [1:29:49] en þá, ég get alveg líst svona kannski. [1:29:51] tilfinningum mínum þannig frá síðustu helgi. [1:29:53] að ég var svona bara súr og sunnudaginn. [1:29:54] ef því að það hefði verið þeim eins og tapagi. [1:29:57] kostningunum, en síðan er ég. [1:29:59] búin að vera svona svolítið súr bara. [1:30:00] það er það sem að mér finnst. [1:30:03] það er mín upplifun. [1:30:04] og það er þannig að. [1:30:06] það var náttúrulega ekki verið að kjósa. [1:30:10] með alltaf Evrópusambandi. [1:30:11] heldur að því að taka upp viður að við Evrópusambandi. [1:30:13] og við vitum er það þannig að það hefði verið. [1:30:15] tekist á um það hvað slíkar. [1:30:18] viður að því, það. [1:30:19] en að mínum að því þá hefði ég viljað sjá samning. [1:30:21] og ég hefði viljað sjá samning um hvort að hann. [1:30:23] hefði getað orðið viðunandi. [1:30:25] til þess að geta tekið upp evru. [1:30:27] og ég er ekki alveg að suma línu, [1:30:29] Lilja, hvað það var þar. [1:30:30] og það er auðvitað þannig að evra. [1:30:33] er heldur ekki. [1:30:35] mínum huga töfralausn. [1:30:37] og það er auðvitað þannig að vera með. [1:30:39] evru annars vegar og að bera hana saman. [1:30:41] með krónu að það snýst um það. [1:30:43] að vera með sjálfstæði peningastefnu. [1:30:44] eða fastgengi í stórum dráttum. [1:30:47] og ég held að fastgengi. [1:30:48] muni geta hjálpa okkur. [1:30:50] en við munum tapa sjálfstæði. [1:30:53] peningastefnu. [1:30:53] í mínum huga er svona, hef ég sagt það. [1:30:56] að ég er svona evrumaður 70% og krónumaður 30%. [1:31:00] en við munum ekki geta verið. [1:31:03] með hvort vekja. [1:31:03] að fastgengi og sjálfstæði peningastefnu. [1:31:07] að þess krónan. [1:31:09] mun ekki, hún mun ekki geta verið. [1:31:11] við getum ekki festgengt. [1:31:13] með meðan þetta hætturnar. [1:31:15] og að því að við vorum að tala hér um vexti. [1:31:16] að ég, nú man ég ekki. [1:31:18] sittandi hér, en ég man ekki hvað stýrifréttir. [1:31:21] hafa farið lægst, við munum. [1:31:23] alltaf 1.500 krónu verið með háa stýrifrétt. [1:31:25] 0.75 var það ekki? [1:31:27] 0.65. [1:31:29] 0.75. [1:31:30] hvernig er það? [1:31:32] í COVID. [1:31:32] ég man bara í. [1:31:35] tölum bara meðlega þetta á hverjum. [1:31:36] hvað hafa vextir verið? [1:31:38] ég veit að það sé að nær kannski 4-5%. [1:31:41] heldur en mikið niður heldur en það. [1:31:43] en við kikjum alltaf á raunvextina. [1:31:44] það er þeir hafa nú ekki verið svona. [1:31:47] þeir eru mjög háir núna. [1:31:48] ef við berum okkur saman við önnur lönd. [1:31:51] þá verðum við að bera saman efla-efli. [1:31:53] það er raunvextir sem við þurfum að bera saman. [1:31:55] hjá okkur eða í öðrum gjaldmiðum. [1:31:57] Óla, þú ert saman. [1:31:58] fagnan vörgu sigurum. [1:32:00] sem afrétt. [1:32:02] ég rengi reyndaræfingu. [1:32:03] það er þetta að spjöða því. [1:32:05] var þetta jafnsætt og. [1:32:07] nei, nei, nei. [1:32:09] þetta er nú öðru við sigur. [1:32:10] ég átti nú minnið þátti þess að mörgum. [1:32:14] að sigur á hennum. [1:32:15] þetta var tvísýn. [1:32:19] kostningabarta. [1:32:19] og. [1:32:20] og. [1:32:20] og. [1:32:21] og. [1:32:21] hún var orðin hatröm þannig. [1:32:23] undir það síðasta og það var auðvitað miður. [1:32:25] ég held að. [1:32:26] ég held að. [1:32:29] mér fannst þetta að fara ágætlega. [1:32:30] ég reyndi var aldrei. [1:32:31] mér fannst þetta ójafnt í þeim skilningi. [1:32:34] það var annars að vera kjósa sem að segja nei. [1:32:36] og svo hins vegar eitthvað óljós lof. [1:32:38] orðum eitthvað sem engin vissi kannski nákvæmlega hvað var. [1:32:40] en svo sáum við bara. [1:32:42] við hittum reglulega kannski þingmenn á. [1:32:44] í hérna á fjöspókinni. [1:32:46] sem voru að auðvitað læri vexti. [1:32:48] eða átriði matverulega. [1:32:51] eitthvað slíkt sem að. [1:32:52] ég held alltaf að það með ekki verið að kjósa. [1:32:54] en þetta var. [1:32:56] þetta var snart. [1:32:58] þetta var kannski líka. [1:33:00] aldrei lánt. [1:33:01] en það virka alltaf þannig. [1:33:04] en mér fannst nýðist að það er góð. [1:33:06] ég held að. [1:33:07] þetta verð okkur. [1:33:10] svona. [1:33:11] þetta verð okkur lærdomur. [1:33:13] og við hefum eftir svo sem að taka stá í þinginu. [1:33:16] um. [1:33:16] nýðustuðu þessara atkvæðagreiðslu. [1:33:20] og við möttum að sjá hvernig. [1:33:21] það fer í þingið. [1:33:22] en ég hlakka kannski til þeirra viðrana. [1:33:26] ég var hérna. [1:33:27] ég var. [1:33:30] kannski aðeins sár. [1:33:32] með það hvað. [1:33:33] hvað mér fannst. [1:33:35] svona aðlar. [1:33:37] vera fúlir. [1:33:40] eða súrir eftir kostninguna. [1:33:42] þar hefði ég nú talið. [1:33:44] að mér myndi nú bara slíðra. [1:33:46] sverðin því fyrsta. [1:33:47] og hefja svo þá bara. [1:33:50] gunguna áfram. [1:33:51] og mér hefði skortið svolítið upp á það. [1:33:53] og ég var líka daldi hins vegar. [1:33:56] hvað. [1:33:58] mér fannst til dæmis ríkisjónaflokkurinn. [1:34:00] vera illa undir það búin. [1:34:02] er að svarið yfir því mögulega. [1:34:02] nei. [1:34:02] því að ég. [1:34:04] hann hefði verið líka. [1:34:09] þá hefði verið jáskú. [1:34:10] þá hefði kannski komið eitthvað skýringar. [1:34:12] um hvernig við ætluðum að hafa gunguna fram á því. [1:34:15] það var ekki þessu. [1:34:16] þannig að ég var að ansverða. [1:34:19] vonbröðum það líka. [1:34:19] eða hissa kannski meira. [1:34:21] og ég. [1:34:22] ég var líka daldi hins vegar. [1:34:25] að því. [1:34:27] fyrir sem hann í öðru sambandinu. [1:34:29] eða þeir sem hafa verið í. [1:34:30] stækkun að vera með einhver slíku. [1:34:32] mér fannst. [1:34:33] það hefði þjóna þeirra málsta betur að tala með ábyrgar hætti. [1:34:37] mér fannst. [1:34:38] menn vera sláur og í. [1:34:40] og jafnvel ekki að vilja því sem voru ekki fyrir hendi. [1:34:42] það er. [1:34:45] þannig að ég er eins og. [1:34:47] kostningabörðin bara að halda áfram. [1:34:48] þá séum við ekki að frá kostningum. [1:34:51] þá er ég ennþá svona umræðin í samfélaginu. [1:34:53] svolítið sko. [1:34:54] já, það er ekki bara eðlið, fólk þarf bara að fá að melda þetta. [1:34:57] og hvað þetta þýðir, og þú veist. [1:34:59] mér stafs bara algjörlega eðlilegt. [1:35:00] og hérna, ég var eins og grímur. [1:35:03] ég hef verið frekar úr á svono degi. [1:35:05] og hérna hefði þetta. [1:35:07] viljað sjá, það var þetta að fara öðru í sig. [1:35:08] og viljað halda það sem það ekki farið um opnum. [1:35:10] og svona við fengið þú raunverulega. [1:35:12] að máta okkur við þetta og taka svo. [1:35:14] loka ákvörðun seinna en. [1:35:15] við settum þetta í hendurnar á þjóðinni. [1:35:18] og niðurstaðan var skýr. [1:35:20] og hún vill ekki fara þess að leið. [1:35:21] þannig að málið er bara að framkvæma hvað það varðar. [1:35:23] og við verðum bara að setja okkur þann sama kort okkur. [1:35:25] hvað það gaman eða ekki. [1:35:26] þannig að það bara halda áfram. [1:35:28] og ég held að það sé bara eðlilegt líka núna. [1:35:31] við þurfum þetta bara að fara fram. [1:35:33] bara að hagsmuna mat, hvað er best fyrir Ísland. [1:35:35] þetta er alltaf hann að leið. [1:35:37] sem við erum ekki að fara í bili. [1:35:37] og alltaf ekki ná hana í framtíð. [1:35:40] af mínum mati, þannig að nú þurfum við. [1:35:42] að hugsa það. [1:35:45] hvernig verðum við hagsmunu í Ísland. [1:35:47] þetta lítið verður snúst fyrsta sem snúð það. [1:35:49] og við munum að hvernig allir við. [1:35:50] að standa að verðum með það saman eins. [1:35:52] sem eru þetta mikilvægastir viðskipti sem við hefum gert. [1:35:54] við þurfum þetta að verja hann með ráðum og dáðum. [1:35:57] og tryggja hann. [1:35:58] eflist og styrkist. [1:36:01] og það er ekki sjálfgefið. [1:36:02] og við þurfum þetta að passa upp á hann. [1:36:04] og við þurfum kannski við. [1:36:06] og kannski líka bara fyrirtækin okkar. [1:36:08] að efla hagsmunagæslu í Brussel. [1:36:11] og við þurfum einhvern veginn aðeins. [1:36:13] að fara í nýtt. [1:36:16] hagsmunamat. [1:36:17] hvernig við ætlum að halda svo áfram. [1:36:18] bara í þessum mjögla breytingar. [1:36:21] í elduða gerfinu. [1:36:22] og ég held að við þurfum bara aðeins [1:36:23] að máta okkur betur inn í það, [1:36:25] þannig að ég með svona svolítið [1:36:27] brátti og ólega að segja að við þurfum að vera tilbúin [1:36:30] með einhverja sviðspyndir [1:36:32] strax á sunnudagsmorgun. [1:36:33] Bara heimur og neppar sítið breytandi. [1:36:35] Og ég held að við verðum bara aðeins að fá að anda, [1:36:37] svona í maga og taka [1:36:39] þetta mat bara í öryggum skrefum. [1:36:42] Það sem ég átti við [1:36:44] í rauninni var það að ég var að klára því að [1:36:46] það hefði komið vel inn að skrifa [1:36:48] leið ef að svara hefur já, [1:36:50] þá hefur algjörlega skilgreint hver næstu skref [1:36:52] eru og hvert við verðum að fara. [1:36:54] Það var það sem ég saknaði, [1:36:56] að svarið var nei. [1:36:57] En svarið var nei, þá er bara óbrúnt ástand, [1:36:58] þannig að þá verðum við ekki að fara einn dana. [1:36:59] Ég ætla bara næra eitt lítið dæmi: [1:37:03] Hver er þá afdrif umsóknarinnar frá 2009? [1:37:06] Núna eru ekki tripplað okkur neitt fram að þessu. [1:37:08] Nei, en ég heyri ekkert frá [1:37:10] forsætisráðherra. [1:37:11] Hvað er eitt af því sem mun verða [1:37:14] í umræðunni og þinginu? [1:37:16] Einmitt þetta sem að [1:37:17] hvort ég afturkalla umsóknina eða ekki. [1:37:20] Eðlilegt er að afturkalla hana. [1:37:22] Ég veit að líka bara svona ákveðin [1:37:24] kurteisi, þessi sko gagvarst [1:37:26] líka svona [1:37:28] Evrópusambandinu, það sem ég fannst [1:37:29] það sem kemur auðvitað í ljós [1:37:31] og kemur ekki óvart [1:37:34] er að [1:37:35] margir upplifuðu þetta [1:37:38] að þetta væri sko ósigur [1:37:40] fyrir Evrópusambandið að [1:37:42] ríki með svona [1:37:44] háar þjóðartekjur og sem er [1:37:46] svona nett og greiðandi inn í sambandi [1:37:48] hafi sagt takk en [1:37:50] neittakk. Og það voru [1:37:52] hérna systurflokkur okkar í Noregi [1:37:54] hann heimsótt okkur [1:37:55] þessa helgi, fyrst fannst mér hann á þegar [1:37:58] það var svo mikið að gera í kostningabartunni [1:37:59] ég mátti náttúrulega ekki mikið vera að því að vera að tala við [1:38:02] hérna, tala við [1:38:03] frændur okkar í Senterparti. [1:38:05] En við hérna [1:38:07] gáum okkur samt að sjálfsögðu tíma [1:38:10] í það og ég fylgði [1:38:12] svo eftir með hérna [1:38:13] áttum fund núna á fimmtudaginn [1:38:16] að ræða bara þessar niðurstöður við [1:38:17] Tryggva, vettvang sem er fyrir fjármálaráð, [1:38:19] þar í Noregi. Og hann [1:38:21] sagði að [1:38:23] sko, það hefur bara mjög [1:38:26] mikið snúist um þessar kostningar [1:38:28] á Íslandi. Menn munu ekki [1:38:29] svona viðurkenna það, [1:38:31] en það hefði breytt auðvitað mjög miklu [1:38:34] í samskiptum innan [1:38:35] eða samningsins. [1:38:36] Það sem ég fannst alltaf svolítið erfitt [1:38:39] við þessar aðgerðir er að [1:38:40] mér fannst þetta aldrei [1:38:45] raunhæft plan. [1:38:47] Og þá [1:38:50] ég ætti að rökstyðja það. [1:38:50] Við fórum í þessar aðgerðir [1:38:53] fyrir 2009 [1:38:54] til 2013 [1:38:56] og það tókst aldrei [1:38:59] að opna tókabla [1:39:01] sem voru mjög mikilvægur Íslandi. [1:39:03] Og mér fannst alltaf einhvern veginn [1:39:05] sko að ef [1:39:06] þetta ætti að vera raunhæft [1:39:09] þá þyrfti hún [1:39:11] og við spurðum ekki út í þetta. [1:39:14] Þá þyrfti hún að koma með [1:39:15] einhvers konar [1:39:17] fyrirkomulag. [1:39:19] Viljið þið [1:39:21] um að sérstaða Íslands [1:39:22] sé viðurkennd [1:39:25] í þessum málaflokkum? [1:39:26] Það kemur fram í [1:39:29] meðal þessa áliti ráðherra [1:39:30] að það sé bóðað viðurkenningu [1:39:32] að ESB hafi viðurkennt [1:39:33] neikvætt þar að segja. [1:39:34] Það er verið farið fram á það. [1:39:36] Já, ég veit það og það er mjög eðlilegt. [1:39:39] En það sé ég að segja, [1:39:43] Íslendingar eiga mjög erfitt [1:39:44] með sem auðlinda [1:39:45] drifið hagkerfi [1:39:48] að fara í svona óvissuferð [1:39:50] nema að það liggi fyrir [1:39:52] að þessi sérstaða okkar [1:39:53] sé viðurkennd [1:39:56] og hún fæst ekki nema í samneita verðum. [1:39:58] Já, ég veit það, [1:40:02] en þess vegna er ég að segja [1:40:03] það er ekki eftir að ná þessu fram [1:40:04] nema að tala við fólk. [1:40:07] Ég hef leið mér útskýrta, [1:40:09] ég er svo trekk sko. [1:40:08] Ég hef leið mér útskýrta, [1:40:09] en þegar þið farið í kostningabaráttu [1:40:11] um eitthvað sem er svona óljóst [1:40:14] þá er svo erfitt að segja, [1:40:16] heyrðu, [1:40:17] við ætlum að stefna þessu, [1:40:19] og fólk fann ekki fyrir [1:40:22] því að þetta var trúverðugt. [1:40:25] Og ég held þess vegna meðal annars [1:40:26] hafið þetta ekki gengið eftir [1:40:28] því að það var alveg rétt sem Ólafur var að segja, [1:40:31] það er ekki verið að kjósa um vexti, [1:40:32] það er ekki verið að kjósa um matakörfuna. [1:40:34] Og ég held líka [1:40:36] mjög stór þáttur í þessu, [1:40:37] en mjög stór þáttur í þessu líka [1:40:40] er það [1:40:43] að Norðmenn [1:40:44] eru ekkit á þessum bónusum. [1:40:45] Og mér fannst svolítið [1:40:46] ney, [1:40:48] aðeins eru einhverjar dyrir Norðmönnum [1:40:50] þrýstir á, [1:40:53] heyrðu, nú skulum við bara fara í þessi viðtöl. [1:40:55] Ég ætla bara að gera það. [1:40:58] Þetta er nákvæmlega eins og jáðarin var að segja. [1:41:00] Byrjið þarna, [1:41:01] vorum að tala um bónusviku og eitthvað svona. [1:41:03] En [1:41:04] þessi tillaga fór fyrir Norðarskátt þingið [1:41:06] og hún var felld með 80% [1:41:08] síður en ég á. [1:41:09] Að því þú verðið velkannarfansið sem verði próf og. [1:41:12] Heyrðu, býðum á ég. [1:41:14] Þetta er bara eins og miðflökkurinn væri að leggja ykkar fram. [1:41:16] Ég veit, en sko, [1:41:17] það er alltaf svo mikilvægt að tala um staðarönd. [1:41:20] Þetta var felld með 80%. [1:41:23] Setjið þið í ríkjandi [1:41:23] raun pólitík fyrir samningu? [1:41:25] Heyrðu, hvað er búið að gerast núna með stuðninginn? [1:41:28] Hérna, það er vaksandi. [1:41:30] Stuðningur við nýjar, [1:41:31] hann er kominn upp í 65% í Noregi. [1:41:34] Þetta er bara staðarönd sem við höfum fyrir fremur, [1:41:36] á nokkur, það er svona það sem ég er að segja. [1:41:38] Með að því að við erum [1:41:40] svo lík, hagkerfi okkar svo líkt [1:41:42] því Norðurs, [1:41:43] að það er mjög erfitt að fara [1:41:46] í svona vegferð nema að [1:41:48] vera í raun að vera komin [1:41:49] mjög langt í land með viðkomust [1:41:52] málaflokka. [1:41:52] Já, maður skjóti hérna að hann að gríma kærasta [1:41:55] hérna, ég er bara vel til að vera með því að [1:41:58] hérna, mér fannst alveg að tala [1:42:00] hérna um, sko, að staða að vera ykkur [1:42:02] ógn gegn ES-samningum. [1:42:04] Alls ekki? [1:42:05] Nei, mér fannst að hljóma þannig að þeir eru standað. [1:42:08] Já, ok, ég ætla að segja það. [1:42:10] Eina ógnin sem ég hef upplifað, [1:42:12] til og með þessar ES-samningar voru [1:42:14] ymmið þessi brussuganga til [1:42:16] Brussel, sko. [1:42:17] Brussuganga til Brussel? [1:42:19] Það var eina sem maður hefði ákjörð. [1:42:25] Þessari stöðu. [1:42:26] Það getur verið að haft áhrif á [1:42:27] nákvæmlega þennan hlut og líka [1:42:30] ef við erum endarast að gera eitthvað bröðlað [1:42:32] í Brussel, sko, [1:42:33] einhvern tíma gerast fólk upp á. [1:42:35] Já, við séumst að við erum líka [1:42:38] sem þú þurfum að þóra, sko. [1:42:38] Við höfum verið að rugga bátnum. [1:42:40] Þetta hefur alls ekki [1:42:42] afleðingar. Það er ekki eins og þetta hefur [1:42:44] algjörlega gilda lust. [1:42:46] Þar eins af ekki. [1:42:46] Þú voru líka í úttragi á þegar hann hefur alltaf mikkað [1:42:49] af alþjóðu vísu, það er bara þannig. [1:42:51] Ég held að þing verði [1:42:53] hérna, svolítið [1:42:55] svona bergheim af [1:42:56] þessum kostningum, [1:42:57] og ég held að þetta eru mjög [1:43:00] harðmats. [1:43:00] Það getur bara velverðis í orðana það að verða þannig. [1:43:02] Ég held það, sko, að þjóðsögur sjálfu [1:43:05] að það væri þannig að það verður [1:43:06] eins og kostningar bara að halda áfram eftir kostningar. [1:43:08] Ég kalla bara eftir að vera einn [1:43:11] að setja þetta aftur fyrir okkur [1:43:11] og halda áfram að gera [1:43:14] og reyna að gera sem best fyrir íslenska þjóð. [1:43:16] En ég hef eins og að verða [1:43:18] einhvern veginn að stífa inn í að segja [1:43:20] þegar þetta er hengt á þorgjöri Katrín, [1:43:22] eins og hún hafi einstæðu [1:43:24] eins og Lilja sagði að þetta væri vegferð [1:43:26] í úttragi ráðuna þeirra. [1:43:28] Það er þetta þannig [1:43:30] að þetta er í stjórna. Þetta er, mannum aldrei [1:43:32] hvað það heitir. Stjórnarsáttmáli? Nei, það heitir ekki [1:43:32] stjórnarsáttmáli, það heitir eitthvað annað [1:43:33] en það skiptir ekki máli. [1:43:35] Plagi [1:43:38] er skrifað þegar stjórnin [1:43:40] er sett saman. Þá er þetta bara þar inni. [1:43:41] Já, stjórnarsáttmálinn. [1:43:43] Já, og það er alveg skýrt að bæði [1:43:46] viðreisn og samfylkingin eru með þetta, [1:43:48] hafa verið með þetta [1:43:50] sinni í stefnuskáli og gangið erba saman [1:43:51] eða skoða það. [1:43:54] Þannig að mér finnst það mjög mikið að við höldum því [1:43:56] til haga. [1:43:56] Að vera persónan að gera þetta með þessum hætti [1:44:00] finnst mér bara ekki rétt. [1:44:01] Og ég held að [1:44:04] ég sjálfu bara sem [1:44:06] kjósandi 2013, [1:44:09] þegar því er raunverulega lofað að tegjum [1:44:12] flokkum að þessar kostningar færi fram, [1:44:13] að þá var ég fyrir gríðalegum vantraust. [1:44:16] Í kjálfara á því að það veri ekki hægt [1:44:18] að halda þessar kostningar. [1:44:19] Og núna hefur þessi ríkistjórn [1:44:22] og þetta þing [1:44:23] komið þessum kostningum á, við erum búin að ljúka því [1:44:26] og það fengi nýðustöðu [1:44:27] og við verðum að halda því til haga [1:44:30] að jafnvel þó svo að það fara ekkert á milli mála [1:44:32] hvernig nýðustaða var, [1:44:34] 53% tæp, sem að [1:44:36] vildu ekki fara í þessa vegferð, [1:44:37] að það voru 47% sem vildu það. [1:44:39] Og þannig að sko [1:44:41] taland um það að við séum [1:44:44] við séum að hafa verið klófin, [1:44:46] en þetta hefur kallað umhverju klopningu. [1:44:47] Það var þannig að við erum [1:44:49] þjóðin klófin í þessari hugmynd [1:44:51] um nánara samband. [1:44:54] Þannig að við verðum bara að halda [1:44:56] því til haga. [1:44:58] Hins vegar held ég að [1:44:59] í mínum huga þá verður þetta ekkert að darsla á næstunni. [1:45:02] Það er að þess ekki bara. [1:45:03] Ég held að það hefur verið 75-25 [1:45:05] fyrir, [1:45:06] það fari bara. Nei, ég hef verið 75 [1:45:09] og þá var þetta kannski bara döðumbræð. [1:45:12] En vegna þess [1:45:13] hvað er mjótt á munum, [1:45:14] þá lífa hreyfingarnar, lífa þeir sem... [1:45:17] Já, ég held að það sé hreyfingarnar að lifa. [1:45:18] Ég held að það sé hálf harður þjóð. [1:45:20] Ég held eins og að það sé alveg [1:45:21] skilaboð alveg skýr, þjóðum að spurð, [1:45:23] og við munum bara hlýta nýðustöðu þjóðar. [1:45:26] Það er bara algjörlega [1:45:27] í mínum huga mjög skýrt og mikilvægt [1:45:30] en það er ekki annað hægt. [1:45:32] Nei, nei, ég minna að veist, [1:45:33] það er verið að tala um það [1:45:34] að það sé verið að fara einhverja bakdýraleg [1:45:36] núna með því að vera að byrja að tala um [1:45:38] bókun 35. [1:45:39] Það er engin bakdýraleg. [1:45:41] Bókun 35 svoköllu er búin að vera á dagskrá [1:45:44] núna í mörg ár. [1:45:46] Þannig að það er engin bakdýraleg. [1:45:48] Þó sem það sé [1:45:49] koma á framfæri að við munum [1:45:51] tryggja [1:45:52] fylla okkar verið í eðsamningin [1:45:55] ef við breytum þessu. [1:45:58] Já, en við nokkan kannski alls að koma inn í þetta. [1:46:00] Bara stutt hérna [1:46:02] varðandi útrásarsáttmála og forsætisráð. [1:46:04] Það varða auðvitað þannig [1:46:06] að forsætisráð var mjög skýr [1:46:08] fyrir síðustu kostningar um að þetta væri ekki [1:46:10] svona forgangsmál [1:46:12] að fara í þessa vegferð. [1:46:13] Hún nefndi nokkuð skýlir því, [1:46:15] hún nefndi að það þyrfti að vera svona góður [1:46:18] 70% stuðningur [1:46:20] hjá þjóðinni við svona vegferð. [1:46:22] Hún nefndi að verkalýðsfélögin [1:46:24] og atvinnulífið þyrftu að vera með. [1:46:26] Hún nefndi að það þyrfti að vera meiri hlut [1:46:28] á þingi. [1:46:29] Það var ekki kosið um það núna. [1:46:34] Það var ekki kosið um það. [1:46:36] En það er hins vegar þannig, [1:46:38] að ég held að það hafi ekki [1:46:42] farið fram hjá fólkinu í landinu [1:46:44] að hún var að berjast [1:46:46] fyrir þessu að mínumati. [1:46:50] Mér fannst þú vera svolítið ein í þessari baráttu framanaf, [1:46:52] þar til eftir, ég myndi segja [1:46:56] miðjan ágúst. [1:46:57] Ég gæti ekki sagt að það hefði ekki [1:46:59] verið ráð þeirra að tala [1:47:00] rosalega mikið fyrir jáinu. [1:47:02] Þeir eru að, Kristín gerði það? [1:47:04] Já, og Kristín sagði sjálf [1:47:06] og það var svolítið viðtekið að [1:47:08] nú bara ætti þjóðin að ráða, [1:47:11] og eins og stjórnmálunum [1:47:12] ætlaði ekki að skipta sér rosalega mikið af þessu, [1:47:14] sem mér fannst alveg mjög sérstök [1:47:16] nálgun vegna þess að þetta er [1:47:19] hápólitískt mál. [1:47:20] Og ég er ekki að reyna [1:47:23] að vera einhvern veginn að segja [1:47:25] að þetta hafi bara verið hennar, [1:47:26] þetta var í stjórnarsáttmálunum, [1:47:28] þessi atkvæðagreiðsla [1:47:29] og það er alltaf erfitt að fara [1:47:32] í þjóðaratkvæðagreiðslu [1:47:34] um eitthvað sem er svona [1:47:36] óljóst. [1:47:37] Sko, já ég, hérna, [1:47:40] ég held að það verði [1:47:42] mikið átak á þinginu [1:47:44] vegna þessa máls [1:47:45] og bókun 85. [1:47:47] Það mun alveg öruglega verða. [1:47:49] Er þetta við sem hún kom fram? [1:47:51] Já, er ekki ykkur búið að segja það? [1:47:54] Ég hef ekkert sagt. [1:47:55] Jú, eitthvað er búið að segja það, held ég. [1:47:57] Ég hef gert það. [1:47:58] En þetta er ekki skýrt. [1:47:59] Það er alveg rétt það sem Ólafur segir. [1:48:01] Það er ekki skýrt hvort það sé að draga umsóknina tilbaka. [1:48:03] Það er ekki skýrt hvenær bókun 35 [1:48:06] á að koma fram. [1:48:07] Ég held að segja hvað ég tel að sé eðlilegast. [1:48:09] Ég held að ég sé eðlilegt að [1:48:11] draga umsóknina tilbaka. [1:48:12] Allir stjórnmálaflokkar [1:48:15] koma að því að draga umsóknina tilbaka. [1:48:17] Það er verið að gera það. [1:48:19] Nei, en ég meina, [1:48:21] ef við ætlum að horfa á vilja þjóðarinnar, [1:48:24] þá... [1:48:24] Þjóðin hefur ekki verið spurð um það. [1:48:27] Já, en sko, við hljóðum nú að geta... [1:48:29] Hvað fekk hérna? [1:48:30] Þetta er algjörlega óhljóð. [1:48:33] Já, ég menna, maður verður bara að [1:48:36] hafa trú á fólki. [1:48:37] Það er alveg skýrt, aðalega [1:48:39] frá Framsóknarflokkinum. [1:48:41] Þeir þurfa aðstoð til þess að koma þessari kostningu [1:48:43] í gegn. [1:48:45] Og þeir kannski þurfa aðstoð líka. [1:48:46] Það er verið að draga umsóknina tilbaka. [1:48:47] Ég veit það ekki. [1:48:47] Ég heldur bara að líkilspurningin sé: [1:48:51] Hvað eru hagsmunir íslenska þjóðarinnar bestir? [1:48:53] Er best að draga umsóknina tilbaka? [1:48:55] Eða er best að halda henni bara í líkinu? [1:48:56] Þannig að hún hefur ekkert verið neitt fyrir okkur. [1:48:58] Það þarf bara að fara fram til að meta þessa hagsmuni. [1:49:00] Og ég held að það sé bara... [1:49:01] Þetta er eitthvað sem útræðisráðnu [1:49:04] og útræðismála nefndar að fara í gegnum [1:49:06] og að lappa sig í gegnum [1:49:07] hvað er best að gera og hvernig hagsmunir íslensku þjóðarinnar best [1:49:10] verða að sinna. [1:49:13] Mér finnst mikilvægt að fara í fram. [1:49:15] En maður hefði kannski haldið að það væri... [1:49:17] Það væri að skýra niðurstöðu eftir þetta. [1:49:19] En svo er alveg rétt líka, [1:49:21] það er bara þingfundur á þriðjudaginn [1:49:23] og hérna, nú er þetta bara að koma aftur, þannig að [1:49:25] það þarf að breyta öllu. [1:49:26] Staða fjölmiðla... [1:49:34] Það er svona mikil umræða um þá deilu. [1:49:38] En núna með þrettán sinnum... [1:49:41] Stöð 2, [1:49:42] þetta er hérna... [1:49:46] Fólk, fólk, fólk. [1:49:46] Þetta er hérna í fyrirlesturum. [1:49:48] En þetta er ekki gott mál. [1:49:51] Hvað hérna... [1:49:53] Það er eitthvað verið að styrkja... [1:49:54] Það er ekki að koma [1:49:56] einhver önnur inngrip í hvað að gera. [1:49:58] Ég ætla að grípa orðið hérna. [1:50:01] Fyrst að fólk er svona þögult... [1:50:03] Já, hérna... [1:50:03] Nei. [1:50:04] En það er eitthvað... [1:50:04] Ég tók Saito Þingi [1:50:07] og þegar hann kemur við það í samfélaginu, [1:50:08] þá er alltaf það sem hann kemur. [1:50:11] Þar er fólk að fá peninga frá ríkinu. [1:50:14] Og ég held að það sé nú alltaf... [1:50:16] Í raun og veru svona lítil málefnasamur. [1:50:20] Hvernig við... [1:50:24] deilum almanna fjármagninu. [1:50:26] Segjandi það, [1:50:28] þá getur vel verið að það þurfi að horfa [1:50:29] aðrir tiltektir, sem geta verið [1:50:31] með lýðræðislega umræðu í fjölmiðlum. [1:50:34] Og þá þurfa að horfa til þess hvernig [1:50:35] fjölmiðlar eru styrktir. [1:50:37] Og þeir eru alltaf styrktir núna [1:50:39] og það er ákveðið... [1:50:42] eftir ákveðnum reglum. [1:50:44] Ég held að ég skrifast ekki á við að það sé að Lógi hafi talað [1:50:49] um það að hann kom með nýtt frumvarp [1:50:51] núna á þessu þingi. [1:50:52] Og þannig að það verður [1:50:55] spennandi að sjá hvernig hann [1:50:57] sér þetta fyrir sér. [1:50:58] Að þessum málefnum verður komið. [1:51:01] En það á við um þetta. [1:51:03] En svo bara... [1:51:04] Styrkiti stjórnmálaflokka, [1:51:05] við þurfum bara að horfa til þess [1:51:06] hvernig við förum með almannafjármagn. [1:51:07] Mér finnst það skipta máli. [1:51:09] Það sé ekki að það sé einn að bjarga [1:51:13] með ríkistyrkjum. [1:51:14] Mér finnst það algjörlega ólíklegt. [1:51:16] En hins vegar annað hvort að taka undir [1:51:18] eða að segja að það skipti ekki öllu máli [1:51:20] að sín hafi hægt að vera með fréttir. [1:51:24] Og þetta voru bara... [1:51:28] Það er eðlilegt [1:51:29] samkeppni á þessu margæði. [1:51:33] Það er bara ekki samkeppni [1:51:35] og það vantar samkeppnina. [1:51:38] Ég heyrði maður að því verulega. [1:51:41] Ég er einn af þeim sem horfi [1:51:43] á fréttir enn í línulegri dagskrá. [1:51:46] Ég meina bara... [1:51:47] Það er 6, það er hálf 7 og það er 7. [1:51:49] Og þannig er hálf 7 dottin út. [1:51:52] Og ég finnst það bara... [1:51:52] Það er ekki gott mál. [1:51:54] En ég held að það sem [1:51:56] snýst þetta um líka [1:51:58] hvernig [1:51:59] breytist alveg gríðarlega mikið [1:52:02] bara hvert auglýsingarnar [1:52:04] hvar auglýsingarnar eru. [1:52:05] Og það hefur verið í vaksandi mæli [1:52:08] verið að fara á samfélagsmiðla [1:52:10] og streymi svo út úr annars líkt. [1:52:11] Þar liggur vandinn. [1:52:13] Vandin liggur í teki músikanna. [1:52:16] Og það er líka þannig [1:52:19] að auglýsingar eru [1:52:20] þar sem neytendur eru. [1:52:22] Og ég tel að það sé [1:52:24] í raun og veru nauðsynlegt. [1:52:26] Það þurfið að taka á því. [1:52:27] Það var alltaf að koma [1:52:29] þegar ég var menningamálaráðherra. [1:52:31] Um skattlagningu á þessa miðla. [1:52:32] Það er ekki enn komið. [1:52:35] Og við erum ekki eina ríki [1:52:37] sem er að fást við þetta. [1:52:39] En ég held að það sem sé [1:52:42] líka mjög mikilvægt er [1:52:44] hvernig aðrir fjölmiðlar [1:52:47] hafa verið að bregðast við. [1:52:48] Áskriftir hafa farið vaksandi [1:52:50] víða [1:52:52] erlendis. [1:52:53] Við komum með þessa styrki [1:52:55] bara eins og á Norðurlöndunum. [1:52:57] Og þetta bara nákvæmlega [1:52:58] sama fyrirkomulag. [1:53:00] En það kemur alltaf þessi spurning: [1:53:02] Á að taka RÚV af auglýsingamarkaði [1:53:04] eða ekki? [1:53:05] Hingað til hefur ekki verið þverpólitísk samstaða [1:53:08] um að taka RÚV af auglýsingamarkaði. [1:53:11] Mér finnst það sannarlega [1:53:13] mikils virði að skoða það. [1:53:17] Í upphafi var ég á því að [1:53:19] það væri skynsamlegt að gera það. [1:53:21] Svo kemur í ljós [1:53:23] að mjög mikið af [1:53:24] mönnum hefur áhyggjur af því að [1:53:26] já, við tökum það út, [1:53:27] að það færi þá bara enn meira [1:53:29] erlendis. [1:53:31] En ég held að þetta sé [1:53:33] spurningin hvort að [1:53:35] þetta sé mögulegt. [1:53:36] Ólafur? [1:53:37] Já, þetta er ekki einfalt mál. [1:53:40] Þetta voru harma fregnir [1:53:42] að fréttastofan skildi... [1:53:44] þessi aðgangur, [1:53:47] þessi kannski eini aðgangur [1:53:48] sem var til í samkeppni. [1:53:50] Hann myndi hverfa. [1:53:50] Ég er svo sem trúi því, [1:53:52] að þessi fólk hafi áhyggjur af því að halda áfram [1:53:55] með fréttamennsku. [1:53:56] Þú, þetta leggist nú... [1:53:57] Það er, það er okkur [1:53:57] mjög mikilvægt að vara sig. [1:54:10] Og ég ætla að segja það, [1:54:11] að konur ættu að vera áhugaverðar. [1:54:12] Fyrst að fram í tímanum, [1:54:14] þar sem að til dæmis eru valdar [1:54:17] með hlutafjárskattinum. [1:54:18] Hvert umhverfi verði án. [1:54:19] Þá er allavega ekki [1:54:21] svo fólkið hafi það vald. [1:54:23] Og mér finnst það ekki galin hugmynd. [1:54:25] En auðvitað, [1:54:27] þannig að í endanum skiptir máli [1:54:30] að fá fjölbreytni í fréttir [1:54:31] og sem flestum áttum. [1:54:33] En það þarf að vanda það ritstjórnina [1:54:35] og alveg sama hvaða skoðun [1:54:38] hann ætlar að halda á lofti, [1:54:38] þá skiptir máli að ritstjórnin sé góð. [1:54:41] Og ég vil nú meina að það var að vera [1:54:43] á svona starfandi miðlum hefur það nú verið. [1:54:45] Ég held að það sé orðið [1:54:48] svo miklar breytingar bara í samfélaginu, [1:54:50] hvernig við neytum frétta [1:54:51] og hvernig fréttamiðlarnir eru. [1:54:53] Þannig að ég held að við förum ekki tilbaka [1:54:56] eins og það var hérna fyrir tíu árum. [1:54:57] En það er þetta alveg rétt [1:54:59] sem Lilla nefnir, að þó svo [1:55:01] að við myndum taka um [1:55:03] RÚV og auglýsingamarkaðinn, [1:55:04] þá er það ekki beint samengi [1:55:06] að þessi tekjur myndu skilast í hérna miðlinum. [1:55:08] Það er farið bara vanalega úr landi. [1:55:10] Það er bara reynsla. [1:55:14] Þú veist, Eista og fleiri [1:55:16] sem hafa verið að gera þetta, [1:55:17] að tekjur myndu skilast ekki í hérna miðlarnir. [1:55:19] Þannig að við megum alltaf að hafa það bak við eira. [1:55:21] En það þarf auðvitað að fara yfir þetta [1:55:24] og bara skoða þetta. [1:55:25] En má líka bara mjög mikilvægt, [1:55:27] að við áttum okkur á hlutverki sem RÚV hefur. [1:55:29] Þetta er almanna varnarútvarp. [1:55:31] Þú ert ekki saman á Lólafi? [1:55:33] Nei, ég er ekki saman á Lólafi. [1:55:34] En það er alveg eðlilegt, [1:55:36] bara ef það kemur hér upp eitthvað ástand, [1:55:39] þá hafa þeir [1:55:42] mjög skilda hlutverk [1:55:43] í lögunum hvernig þeir eiga að bregðast við. [1:55:45] En hafa þeir reknað? [1:55:47] Já, það held ég að þeir hafi gert. [1:55:49] Það er ekki betur heldur en sín. [1:55:52] Sín hefur það ekki í lögum. [1:55:55] Það er bara það sem ég er að benda á. [1:55:56] Og við þurfum einhvern veginn líka [1:55:59] að þeir hafa líka við að rekta hér [1:56:01] ákveðið hlutverk í menningarstarfsemi [1:56:04] og fleiru, sem ég tel mikilvægt. [1:56:06] Og ég segi bara hér, [1:56:08] ég er mikil RÚV-ari. [1:56:09] Ég vil bara standa að vörðum sterkt ríkisútvarp [1:56:11] og það skiptir máli. [1:56:13] Það skiptir máli fyrir íslenska menningu [1:56:15] og fyrir íslenska þjóð, [1:56:15] að við séum með sterkt útvarp. [1:56:17] En það þarf að skoða þessa skoðanamarkaði [1:56:20] og allar þessar breytingar, [1:56:21] af því að ég er nefnilega harmæl mjög líka [1:56:23] að stöðva fréttir. [1:56:27] Ég held að það sé miður [1:56:28] hvort það sé bara út af því að [1:56:31] RÚV sneri á auðlýsingamarkaði, já, það hefur eitthvað einhver áhrif, [1:56:35] en hvort það sé eina breytan. [1:56:37] Ég er ekki viss um það. [1:56:37] Ég held bara að það sé bróðurlega svo mikil breyting [1:56:39] í umhverfinu, [1:56:41] bara hvernig við neytum frétta, [1:56:42] og hvar við erum að fá fréttir. [1:56:43] Ég er alveg viss, ég er alveg viss. [1:56:45] Ég horfi á alla fréttatíma. [1:56:46] Ég er svo gangandi út af því að ég er alltaf með það [1:56:48] spilandi rafsamskiptum á mér. [1:56:49] En bara ef þú talar um þróunina í dag, [1:56:52] þá horfir enginn á fréttir [1:56:53] á klukkan 7. [1:56:55] Þannig að það er orðið miklar breytingar, [1:56:57] og við þurfum líka að skoða það [1:56:59] þegar við erum að horfa á að gera breytingar [1:57:02] á þessu markaði. [1:57:03] Ég er líka mjög spennt að sjá þessar [1:57:05] breytingar sem [1:57:07] ég held að þau ætli að gera, [1:57:09] og það kemur þingsalurinn í vetur, [1:57:11] og ég er mjög spennt að sjá hvernig hann sér þetta fyrir sér [1:57:13] og hans aðferð. [1:57:14] Það fer að Rúv að vera að rýsa á, til dæmis öllum miðlum. [1:57:17] Rýsa? [1:57:18] Rýsa á öllum miðlum? [1:57:19] Nei, nei, alls ekki. [1:57:20] Ok, hvernig ætlarðu þá að sporna við því? [1:57:23] Til þess að við séum svo að við höldum saman og öðru. [1:57:24] Já, ég hef ekki svarað við þessu sko. [1:57:27] Nei, en ég held bara fyrir mínum part sko [1:57:29] að sko að því að [1:57:30] hérna, ég er auðvitað mjög hrifinn á ríkisútdáruppinni líka, [1:57:33] en ég held að [1:57:35] þess vegna hef ég ekki tekist að horfa fram hjá því, [1:57:36] og þetta var nú sem okkar flokkur var nú að skoða, [1:57:38] en okkur var bara, það gekk ekki nú að velja [1:57:41] að hérna komast að niðurstöðu [1:57:43] sem allir voru sáttir við í þeim efnum. [1:57:45] Rúv hefur verið að stækka, [1:57:47] og það er sko [1:57:49] það er ekki að mínum dómi, [1:57:51] það verður að vera samkeppni á þessum markaði, [1:57:52] og fjórða valdið [1:57:55] bara er svo [1:57:57] að veitir svo mikið aðhald [1:57:58] varðandi stjórnmálin [1:58:01] og varðandi hérna atvinnulífið og allt þetta. [1:58:03] Þannig að það sem er að gerast [1:58:05] upp á svona [1:58:07] umræðuna [1:58:09] og aðhald, þetta er [1:58:11] ekki góð þróun, en þetta snýst [1:58:13] allt um tekjur, og við stjórnmálin [1:58:15] munum ekki finna út úr því [1:58:17] hvernig á að afla tekna. [1:58:19] Þeir eru hérna, [1:58:20] Ég ætlaði kannski að fá að grípa aðeins orðið [1:58:22] því að ég hef ekki sagt þú mikið um þetta. [1:58:23] En málið er það með Rúv [1:58:26] og auglýsingamarkaði, og ég tek [1:58:28] undir með því sem [1:58:29] hér er komið fram, að ég held að þessi markaður [1:58:32] hann mun, hann sé bara [1:58:33] það þröngur, og Rúv [1:58:35] sé bara, hvað maður að segja, [1:58:37] mjög góður auglýsandi, [1:58:39] að þetta mun ekki [1:58:41] fara svo mikið til annarra aðila [1:58:43] hér á landi. En ég held að [1:58:45] það verði mjög mikið eftir að við tækjum [1:58:47] bara þessa góðu hugmynd [1:58:49] og hún er auðvitað í gangi, að þetta [1:58:51] sé bara, eins og Lilja talaði um, [1:58:53] vísir að skoða það mjög vel hvernig þetta á að vera [1:58:55] og komast að niðurst og vonandi þá bara flokkarnir geta verið [1:58:59] sammála um það. Þannig að þetta verði ekki [1:59:01] að Rúv verði ekki [1:59:02] einhvern veginn á fýlunni í herberginu lengur. [1:59:05] Heldur þá komast að niðurstöðum hvernig þetta á að vera, [1:59:07] og ég held að þetta sé ágætis [1:59:09] pæling hjá Ólafi, ég held að það sé [1:59:12] Rúv að vera á öllum miðlum. [1:59:14] Og þegar við erum að tala um öllum miðlum er það ekki að tala um [1:59:17] útvarp og sjónvarp, og podkasta [1:59:19] og net. Sko, þannig að [1:59:21] spurningin er þessi, hvernig, hvað [1:59:23] hvert ætlum við að hlutverk Rúv [1:59:25] eigi að vera? Já, það er til þess að [1:59:26] ekki aðalast í því, að hérna [1:59:28] Rúv [1:59:30] sem er skrifað fyrir, það er ekki [1:59:33] gert ráð fyrir því, en þeir skrifa [1:59:34] á netið, sko, sem [1:59:36] nefnir meira en eitt dagblad á dag. Sko, [1:59:38] þannig að, herði, en ég [1:59:40] hérna, alltaf, það kom að kella verið komuna, en að því að [1:59:42] Lilja sagði fjórða valdi, [1:59:44] ég hef búið að vera blaðamaður meira en 40 ár. [1:59:46] Ég neita því að ég hafi verið valdsmaður. [1:59:49] Við erum ekkit [1:59:50] vald, fjölmiðlar hafa ekkit vald. [1:59:52] En það, já, já, ég [1:59:54] ég læt þetta vera, það er alltaf [1:59:56] en Arnalóna, Ólafur, [2:00:00] Grímur og Lilja, takk fyrir [2:00:02] komuna. Takk fyrir að fá okkur. [2:00:04] Og eftir að ég ætla að bretta aðeins hjá mér [2:00:06] bróðir minn Gunnar Smári. [2:00:14] Það var þingbyrjunin færnir, og við setjum [2:00:24] einir eftir báðar hérna. [2:00:26] Hvernig hérna [2:00:28] líst þér á þingbyrjunina? [2:00:30] Ég held að [2:00:32] þingbyrjunin verði [2:00:34] skemmtileg. Já, ég held [2:00:36] að það verði, það eru nokkur mál [2:00:38] sem að verða að [2:00:40] skiptast á, náttúrulega [2:00:42] fjarlægð, já, fjarlag [2:00:44] fyrir umræður. Það verður það [2:00:46] alveg klárlega. [2:00:47] Og svo þetta að hvort [2:00:50] það sé að draga umsóknina [2:00:52] tilbaka eða ekki. [2:00:54] Og það bara komin [2:00:56] skipt fram hérna, milli stjórn [2:00:58] og stjórnar. Það verða [2:01:00] mikil átök. [2:01:01] Og svo líka [2:01:04] náttúrulega [2:01:05] hvað gerir svona sjálf? [2:01:07] Hvað er stutt á milli [2:01:09] já og nei? [2:01:11] Að það mun verða [2:01:14] svona [2:01:14] til að kynna breytingar. [2:01:15] En eignarrétturinn er náttúrulega [2:01:18] í lýðræði að þetta er lagt fyrir [2:01:20] þjóðina, já. [2:01:21] Og meiri hlutinn ræður, já, ég veit að [2:01:23] það er ekki til neitt nýtt. [2:01:25] Það kemur fram [2:01:28] bara í einhverju öðru. [2:01:29] Ég held að [2:01:30] þessu vígamóti [2:01:33] að þessu kemur það enn, [2:01:34] það er hittast aftur. [2:01:36] En þá, [2:01:38] ég veit ekki hvað hafna [2:01:41] bókun 35 [2:01:42] er hérna. [2:01:43] Þegar það farið [2:01:44] hvað eru landað eftir vinleifingu? [2:01:47] Ég held að [2:01:49] það til dæmis, [2:01:51] ég man ekki að ég sá tölurnar, [2:01:53] það var eitthvað 60 [2:01:54] sem að vantaði upp á Ísland. [2:01:56] En 7. júní, [2:01:58] já, já. [2:01:59] Nei, ég held að það sé í [2:02:01] þannig að við verðum að hlusta á [2:02:04] Evrópumræðuna [2:02:05] og dullbúna í öllum álum, [2:02:08] fram á jólin. [2:02:09] Smita einhverju inn í mörgum málum, [2:02:11] kannski öll mál, en smitaðast inn í. [2:02:14] En er ekki það einlegast að stjórnvöldin [2:02:16] draga þessar umsóknir tilbaka? [2:02:17] Þú veist að það hefði ekki verið kosið um það í sjálfum sér. [2:02:19] Þá sagði Arnalára að [2:02:21] hún er bara leikið þannig að umsóknin [2:02:23] er ekki truflað af einhverjum manni, [2:02:25] en það truflaði alltaf nokkur [2:02:28] til að taka henni tilbaka. [2:02:29] Ég er að segja það sem ég ekki vil segja, [2:02:32] og hinn segir það og hitt, [2:02:34] og þar stangast bara á. [2:02:36] Og stjórnarmyndin [2:02:38] er meiri hlutinn í þinginu. [2:02:40] Þetta verður náttúrulega hryllilega [2:02:41] leiðinleg umræða [2:02:42] um eitthvað sem sjálfum skiptir litlu. [2:02:45] Það verður að skýra, [2:02:47] það getur staðið í því [2:02:50] að þingið eyðir tíma [2:02:51] í einhverju sem skiptir máli, [2:02:53] en svo eru mál [2:02:57] sem eru [2:02:58] ragnarslega með [2:03:00] einhverja tegund [2:03:02] leigubremsu. [2:03:04] Hann er með eitthvað sem [2:03:07] þarf að halda áfram að kjósa. [2:03:09] Það [2:03:10] er eitthvað sem verður lagt á þingið, [2:03:14] sem að verður að afgreiða, [2:03:15] sem skiptir máli. [2:03:17] Sjálf sem skiptir einhverju máli [2:03:19] er með umsóknina. [2:03:20] Þetta er bara, [2:03:21] það getur gert að málum þú vilt. [2:03:24] Stjórnin er [2:03:26] veitir aðhald, [2:03:29] og hluti að því er eins og er. [2:03:31] Kannski að [2:03:32] hamra svolítið á málum sem veikir [2:03:36] ekki stjórnmál. [2:03:36] Veikari til þess að ná fram málum, [2:03:39] það er [2:03:40] sérstaklega [2:03:40] mál þar sem [2:03:42] ríkisstjórnin upplifir að sé [2:03:44] ólík sjónarmið milli flokkanna. [2:03:47] Þá velja þau eitthvað slíkt mál [2:03:48] til þess að reynast [2:03:50] kannski að reyna að þrýsta á [2:03:51] flokkana. [2:03:54] Eitthvað svolítið. [2:03:56] Ég veit ekki hvernig það er, [2:03:57] ég sýnist bara á öllu. [2:04:01] Og svo kemur líka [2:04:02] ekkert fjárlög [2:04:04] og mikil niðurskurður, [2:04:06] og það getur verið að mynda heldur, [2:04:08] og Grímur, Grímur, [2:04:09] Grímur Grímsson. [2:04:11] Grímur Grímsson, [2:04:13] hver ekki koma. [2:04:15] Nema fólk kalli það að það vandi [2:04:17] einhverja peninga frá ríkinu. [2:04:20] Og þá getur þau sem eru að missa núna [2:04:23] vegna niðurskurðars, [2:04:25] þá getur ekki tekið. [2:04:27] En stjórnin og þingið, [2:04:28] hagræðið ekki stjórnin, [2:04:31] og ég ætla hagra. [2:04:34] Ég get ekki séð [2:04:35] að miðflokkurinn, [2:04:37] eða sjálfstæðisflokkurinn séu að kvarta yfir þessu, [2:04:38] verið að skera niður. [2:04:39] Hvar hefur þetta verið skorið niður [2:04:43] til að búa til átökin? [2:04:45] Það vart ekki að skera niður hérna, [2:04:46] það er betur. [2:04:47] Þeir segja aldrei [2:04:51] að frekar ætti að skera niður þarna. [2:04:53] Og þetta sagði Grímur, [2:04:55] svona í framhald að [2:04:57] við vorum að tala um [2:04:59] styrki til fjölmiðla, [2:05:00] já, sem að [2:05:01] það er búið að samþykkja. [2:05:04] Það er búið að samþykkja [2:05:06] sem að vilja fá meiri peninga frá ríkinu. [2:05:08] Og [2:05:10] það er að taka það frá styrknum [2:05:11] til fjölmiðla. [2:05:12] Nei, það er að segja ekki beint. [2:05:13] Ég er að segja bara [2:05:18] hvað hann sagði um þetta, sem eru styrkjum til fjölmiðla. [2:05:19] Þá sagði hann þetta, [2:05:21] hvað sem við fáum [2:05:23] til fólks sem að vilja fá meiri peninga frá ríkinu. [2:05:25] En hann ræður, [2:05:27] það er alveg fáránlegt. [2:05:29] Ég er ekki líka. Villan, [2:05:30] er ekki að segja [2:05:31] að fólk úti í bæ [2:05:33] vilji minni styrki til fjölmiðla. [2:05:35] Nei, meira til sín, [2:05:38] bara að hann talaði um félag [2:05:40] og samtök og hér og þar, [2:05:41] allar langar í meiri peninga frá ríkinu. [2:05:45] Það er ekki hægt [2:05:47] að verða við því, [2:05:47] því sem verður. [2:05:49] Og núna verður við niðurskurð. [2:05:52] En ákveður, [2:05:53] þú veist að þú leifar [2:05:55] að myrkjölda sér að segja [2:05:57] að höfum að tala um [2:05:58] hvort eigi að styrkja fjölmiðla. [2:06:01] Og þá segir hann, [2:06:02] það var samþykkt núna í vor. [2:06:03] Já, og hann getur samþykkt [2:06:06] þess að skoðum smátt. [2:06:07] En það var samþykkt, sem að mér skilst sé [2:06:10] einhver aukinn styrkur. [2:06:11] Það var samþykkt í vor. [2:06:13] Þannig að það verður við alltaf til umræðu [2:06:15] í þinginu núna, [2:06:16] eða allra tekin þetta upp. [2:06:17] Kom að nýtt frumvarp [2:06:20] og draga úr styrkingu við fjölmiðla. [2:06:23] Nei. [2:06:23] Hann sagðist verða að þetta, [2:06:26] saman hvað hann kæmi, [2:06:27] væri fólk sem vildi meiri peninga [2:06:29] og það þarf að fara í niðurskurð. [2:06:32] Það er ekki rétt. [2:06:35] Það er alveg [2:06:36] allra meiri tekna. [2:06:37] Við vorum að tala um [2:06:40] svona húsnæðismarkaðinn [2:06:42] og hvernig væri svona [2:06:43] stéttaskipting út af hverju. [2:06:46] Og hverju reyga ekki, [2:06:47] stóruleiti er þetta afleiðing [2:06:51] af þessu, [2:06:52] og líka að þú veist að [2:06:53] allir hafa það svo fínt. [2:06:56] Og minni, [2:06:58] vanskilja þeim sem að fá að skulda. [2:07:01] En svo með þetta, [2:07:03] er þetta afleiðing [2:07:06] af skattyfirheyringu, [2:07:08] sem voru gerðir að ræða. [2:07:10] Leiðin til þess að draga úr [2:07:11] stéttamun er ekki bara [2:07:13] hækkun tekjuskatts, [2:07:14] heldur það er fyrst og fremst hækkun [2:07:15] fjármagnstekjuskatts, [2:07:17] sem var léttur, [2:07:19] og eignaskattur. [2:07:20] Eignaskattur er eiginlega besta leiðin [2:07:23] sem þú hefur til þess að jafna stöðu [2:07:25] milli kynslóða, [2:07:27] því að það sést að þeir sem eru eldir, [2:07:29] að þeir hafa raunverulega best [2:07:31] því að þeir skulda lítið, [2:07:33] eiga sitt húsnæði. [2:07:28] Leiðin til þess að flytja [2:07:30] fer frá þeim yfir til [2:07:33] barnafjölskyldna sem eru að koma [2:07:34] út á húsnæðismarkaðinn og vinnumarkaðinn. [2:07:37] En náttúrulega besta leiðin er eignaskattur. [2:07:38] En það var lagður af hérna 2004. [2:07:40] Sko, daði. [2:07:42] Fjármálalögin. [2:07:44] Það væri út af svitalíkjörum, [2:07:46] það sem að sæfi [2:07:48] að það yrði mikið hlýðiskorður. [2:07:51] Þá, af því að þeir vilja ekki [2:07:52] hækka skatta. [2:07:53] Við rýstum, hérna, náðum [2:07:56] ákveðnum árangri út af kosningum [2:07:58] með því að lofa [2:07:58] hægri efnahagsmálum sem eru að ekki [2:08:02] hækka skatta og hallalus fjárlög [2:08:04] og vinstri velferð, [2:08:06] sem þetta tengir ekki saman. [2:08:08] Þannig að þá er þetta [2:08:10] kannski, ég veit ekki. [2:08:12] Við sjáum þetta á morgun. [2:08:13] Kannski alltaf þessi er ekki staðan að standa fyrir meiri [2:08:16] niðurskurði og opnum [2:08:18] þjónustu heldur en okkur önn við sjóinn. [2:08:20] En þá held ég að þessi [2:08:22] er ekki staðan lífi ekki til [2:08:24] jóla, sko. [2:08:25] Næðinu. [2:08:25] Hann talaði um mikið niðurskurð, [2:08:29] og það sé, ég veit í dæli, Kristrún [2:08:31] er líka að setja það að það að skila [2:08:32] hallalus og fjárlögum sé besta kjara [2:08:35] bútin, því að það mun draga úr verðbólgu [2:08:37] og lækka þá vexti. [2:08:41] Sko, þegar það er að selja bókin, [2:08:46] að tala, hann er aldrei að tala um að ástæða fyrir [2:08:49] verðbólgunni [2:08:50] ríkisútgjöld. [2:08:51] Hann talar um [2:08:53] laun, [2:08:55] sem [2:08:55] allir á kjaldri gera ekki, [2:08:57] en langstætta leiti er [2:09:00] verðbólgan út af [2:09:05] kreppunni og húsnæðismarkaðnum. [2:09:06] Það er sprengt upp [2:09:08] verðið á húsnæði með því að [2:09:12] það er svo lítið framboð. [2:09:13] Það hefur hækkað verðbólguna. [2:09:15] Og svo [2:09:15] árásir Bandaríkjanna á Íran [2:09:19] sem hefur hækkað orkuverð. [2:09:21] Það eru ykkur svona þættir. [2:09:23] Það er ekki [2:09:24] hallalus fjárlög; [2:09:25] en þau eru bæði [2:09:28] daði og Kristrún [2:09:29] leggja hugðu á aðalskjaldið þetta [2:09:30] og ætla að koma fram og segja [2:09:32] við erum að vinna því að bæta kjörin [2:09:34] með því að hafa hallalus fjárlög. [2:09:36] Þess vegna ætla við að auka [2:09:38] komugjöld hilsugjastlunnar [2:09:40] út af því að borga meira þar [2:09:41] út af því að borga meira hér og þar [2:09:43] og allstaðar, [2:09:44] borgar fyrir að keyra um veginna. [2:09:47] Vegna þess að við erum að búa til hallalus fjárlög. [2:09:49] Sem að verða þetta góð. [2:09:50] Ég held að [2:09:52] það kaupir ekki því nokkuð með það. [2:09:53] Þetta er algjörlega [2:09:55] vonlaus sala. [2:09:57] Vonlausari sala heldur en að [2:09:59] það sækir mér að er búið svo að þetta. [2:10:00] Þegar maður er reyndi núna í sumar [2:10:01] en það verður kynning á hallalus fjárlögum [2:10:05] á morgun. [2:10:05] Já, en það verður ekki lagð fyrir [2:10:09] fimmtudag. [2:10:09] Er það á morgun sem á kynning? [2:10:11] Það er ekki það. [2:10:11] Þau voru tvo hérna sem eru [2:10:15] í fjárlaganum. [2:10:16] Og hann mætir þar klukkan átta fyrir að máli, [2:10:18] og ég held að sé leyndi fjárlögum [2:10:21] alveg fram á fimmtudag. [2:10:22] Þau [2:10:23] það geta trónuð. [2:10:27] Ég held að það séu sko blaðamenn [2:10:28] að fimmtudaginn bara strax sem að hátta. [2:10:29] Það má líka vel vera, það er kannski búið að breyta. [2:10:31] Þegar ég var að fylgjast með þessu kannata, [2:10:33] þá máttum við fá að vita [2:10:36] hver fjárlögin væru með þriggja daga fyrirvara, [2:10:38] ef maður myndi þegi yfir því. [2:10:39] En þú færð það aldrei. [2:10:42] Nei, en mér finnst þetta að ég hafi verið að vera [2:10:44] hlusta og daði og líka að Kristrún. [2:10:48] Mér finnst þetta svona [2:10:49] eftir Evrópumröðina að vera svona frekar [2:10:52] erfið söluröð sem við ætluðum að koma með. [2:10:54] Og það er [2:10:57] að því að vera að nefna breytingar [2:10:58] á skattkerfinu, allir eigna skattur [2:11:01] og fjármálaskattur. [2:11:02] Hann leggst mest á þá sem að hafa mest [2:11:04] og eiga mest. [2:11:07] En vegatollar, [2:11:10] komugjöld, [2:11:12] það leggst mjög á alla [2:11:14] og það er [2:11:15] hugmynd að [2:11:18] 20. öldinni var að hafa [2:11:20] að kalla progressíft skattkerfi, [2:11:22] þannig að þeir sem að [2:11:24] eru helst aflu færir [2:11:26] borgi hæðstu skattana. [2:11:27] Og það sem [2:11:29] markmiðið með skattkerfinu er að auka [2:11:32] jöfnuð í samfélaginu. [2:11:33] En við umfarið frá því með því að leggja [2:11:36] nefnir eignarskatt, með því að lækka fjármálaskatt [2:11:38] og þá mætir [2:11:42] því óbyrgur að [2:11:43] vandanum með því að hækka [2:11:46] komugjöld. [2:11:47] Þú áttir alltaf að vera að rökka að því, þú áttir alltaf að borga skatt, [2:11:50] en allstaðar sem þú ferð, [2:11:51] þá áttir alltaf að vera hennar á að hugsa um peningana. [2:11:53] Reykjavík borgir líka að hækka matin [2:11:56] og gamla fólkinu og svona. [2:11:57] Þannig að við lifum einhvern veginn [2:11:59] sem að, ég veit það ekki, við þetta ekki vera. [2:12:02] Því takt við [2:12:03] tímann þar sem við sjáum [2:12:05] aukin félagsleg [2:12:07] en óróleika vegna þessara breytinga [2:12:10] í öllu löndum í kringum okkur. [2:12:11] Að hverju við höldum að við [2:12:14] eigum að fara sömu leið [2:12:16] og Bandaríkin [2:12:16] eða Bretland eða eitthvað [2:12:19] þar sem er bara átök í samfélaginu, [2:12:21] að því að þetta eykur bara [2:12:23] árialátinn í samfélaginu. [2:12:25] Já, já, ég er að hérna [2:12:27] reyna að efna til [2:12:29] umræðu um borgamál. [2:12:31] Á miðvikudaginn kemur. [2:12:32] Og hérna [2:12:35] það er svona [2:12:37] dagur sem að ég er ekki [2:12:39] eins mikið [2:12:40] ekki borgar á sundur. [2:12:41] Og þá er þetta [2:12:44] það er reyndar að lækka [2:12:46] dróður úr hækkuninni sem átti að fara [2:12:49] á auðvitað torkina. [2:12:51] Þetta er náttúrulega hækkun, [2:12:52] þetta er dróður að hafa bara hjá þeim [2:12:55] sem að gátt að vila sanna [2:12:56] að ykkur að vera með [2:12:59] lágar tekjur. [2:13:01] Ég veit ekki hver mörkin líka, [2:13:02] þau sögðu bara [2:13:03] þau myndu, [2:13:07] þau sem að væru tekjulegri, [2:13:09] þau fengju [2:13:10] afslátt, [2:13:12] en þurfti samt að borga miklu meira [2:13:14] heldur en áður. [2:13:14] Og svo er þetta ekki bara vitatorka, [2:13:15] því ég hef lent í því hérna [2:13:16] að tala um það eins og það sé bara vitatorka. [2:13:18] Þetta er náttúrulega miklu fleiri sem að fá matinn heim. [2:13:21] Þetta er bara núna [2:13:24] því að ég fór eitthvað að tala um [2:13:25] að það væri mikilvægt að fólk hittist [2:13:27] við tímum, [2:13:29] þar sem einmannaleiki er farsótt [2:13:31] og hefur þetta eitt að gera allt [2:13:34] sem er mögulegt [2:13:35] að fá fólk til þess að fara [2:13:37] heimilið og borða í kompani [2:13:39] með öðrum frekar en að vera eitt [2:13:41] í íbúðinni sem þau eru að borða. [2:13:43] Það er verið að hækka það [2:13:46] og ég menna Ríkisstjórn var líka að hækka [2:13:48] komugjöld, það er líka að setja komugjöld [2:13:50] á mannvægi, hvað það var [2:13:51] sjúkraþjálfun [2:13:52] og heilsugjöldin. [2:13:54] Sjúkraþjálfun allavega; [2:13:56] ég taldi það nú [2:13:58] langt síðan ég taldi það saman, [2:14:00] en ég taldi saman svona hvað ég þurfti að borga [2:14:02] að því ég vekti mig aðeins [2:14:04] eftir áramótin, [2:14:05] og það búið að ná af mér [2:14:08] fjögur og þrjú skalli [2:14:10] í bæði [2:14:12] í hlutdeild sjúklingsins [2:14:14] og íminst leitt svona dót [2:14:16] sem er ekki niðurgreitt. [2:14:18] Ég veit ekki hvernig [2:14:22] fólk lítur á þetta, [2:14:23] velferðaríkið sem var verið [2:14:26] að byggja upp á 2012. [2:14:28] Það var meðan þess að progressífu skatta. [2:14:30] Þannig að [2:14:31] það er [2:14:32] þú bara ferð í gegnum ævina [2:14:33] og þú færð stuðning þegar þú þarfst á því að halda, [2:14:35] til dæmis að geta stundað nám. [2:14:37] Þú færð stuðning [2:14:39] þegar þú ert að kaupa húsnæði með vakstabótum [2:14:42] eða stuðningi við leigu fólk, [2:14:44] veinta sérstaklega, [2:14:45] ganski að svona barnafjölskyldum. [2:14:47] Þú færð barna bætur, [2:14:48] en svo fara börnin heimann [2:14:51] og þú ert orðin skuldlaus og svona, [2:14:52] að þá borgar þú hlutvastlega meira [2:14:54] heldur en þú gerðir [2:14:55] þegar samfélagið ákvað að stuðla að þér inn í lífi, [2:14:58] þegar það er með eigumöll [2:15:00] barna sinna og eitthvað fleira. [2:15:01] Það var velferðarkerfisupphæðin, [2:15:04] líka það að við tökum skatta [2:15:06] af fólki [2:15:07] og svo þegar það þarf á aðstóð að halda, [2:15:10] þegar það veikist [2:15:10] eða verður örorku, [2:15:12] eða verður gamall [2:15:14] eða verður enga tekjur, [2:15:15] að þá stuðjum við fólkið. [2:15:19] Þannig að þú ert að borga [2:15:21] inn í þessa samtryggingu [2:15:22] þegar þú ert aflu fær, [2:15:23] en er ekki verið að taka af þér peningana [2:15:26] þegar þú ert á því að halda. [2:15:27] En þetta var lagt af [2:15:30] upp á 90. [2:15:32] Meðal annars ekki viss um, [2:15:35] að ég man ekki eftir því [2:15:37] að voru gamanmyndir, [2:15:38] að voru stöðumælar [2:15:39] við sjúkrarúmin; [2:15:42] þar sem þú ert að borga. [2:15:43] Þær eru það fólk, þetta er svo annarlega hugmynd. [2:15:46] Hverjum er þessi hugmynd? [2:15:48] Að rukka fólki þegar það veikt, [2:15:49] við tökum peningana þegar það er heilbrigt. [2:15:52] Þetta er bara [2:15:53] heimskulegt. [2:15:54] Það er líka svo alvarlegt [2:15:56] sem fólki hefur gefna á að veikast. [2:15:59] Það er bara að þau komið marg sinnís fram. [2:16:01] Ég held að það sé [2:16:02] öryrkjaskatturinn allt upp í 50%. [2:16:05] Öryrkjaskatturinn neyta sér um heilbrigðiskerfið, [2:16:08] að það kostar svo mikið [2:16:09] og 30% meðal eftirnum að fólk seldi. [2:16:11] Þetta er tölur sem að við gerðum [2:16:12] og þetta er grafalvar. [2:16:13] Grafalvar eftir því. [2:16:14] Og svo er það líka bara svo tilkomulega síðis. [2:16:16] Ég fyrirtækinu í vikunni [2:16:18] sem að ég held að það hefur verið komugjald [2:16:20] til sjúkraþjálfa. [2:16:21] Það var hækkað um eitthvað [2:16:22] 500 ekkert. [2:16:24] Þá stundum við að taka [2:16:25] og maður er borgar eitthvað. [2:16:27] Maður veldi fyrir þess að býti [2:16:28] langstæðist til hlutin að þessum pening [2:16:30] sem hefur verið að taka af mér hér, [2:16:31] fer í vesinni við að taka hann af mér. [2:16:34] Þú veist, við erum í bósarna [2:16:35] og allt er að koma inn [2:16:37] Landsspítalinn, stórdeild, [2:16:39] sem er að rukka inn [2:16:41] smáöyra, [2:16:42] og sjúkratryggingar og hlera. [2:16:44] Þannig að sumir týnast þetta [2:16:46] bara með því að hafa þetta. [2:16:47] Þannig að ég [2:16:49] þetta er ekki til umræðu [2:16:53] í íslenskum stjórnmálum. [2:16:55] Þetta er til umræðu í Bretlandi [2:16:56] og þetta er náttúrulega til umræðu [2:16:59] í Bandaríkjunum. [2:17:00] Börn í Sandes og hluri [2:17:01] heldur á lofti umræðu um þetta. [2:17:03] Þetta eru kannadamenn [2:17:06] sem eru mjög meðvitaðir um það að vera með [2:17:08] skárra heilbrigðiskerfi heldur en Bandaríkin. [2:17:10] En breytingarnar [2:17:12] sem er á þessu niðurbroti, [2:17:14] sem er áttist aðeins frá 1990, [2:17:17] eru alltaf runni [2:17:18] til að lítið umræðu. [2:17:21] Það myndi nú, [2:17:23] eitt að verða [2:17:25] harðari viðbrögð [2:17:26] í aldrei þjónustunni og fleirum. [2:17:29] Þeir eru alltaf verið að hækka. [2:17:31] Þetta skapar svo mikið óróleika. [2:17:32] Þetta er svo verið, til dæmis, [2:17:34] það er alltaf verið [2:17:37] að hækka þetta eftirlýst kerfi. [2:17:39] Hérna eru, ef [2:17:41] þeirra er fyllilega af liðnum [2:17:42] tekir af launum allra [2:17:43] þessu sem [2:17:44] eru raunveruleg aflu fær. [2:17:45] Þeir verða að borga í lífeyrissjóð, [2:17:47] en í staðinn fyrir að það sem er [2:17:50] gegnum streymiskerfi, [2:17:52] þá byggir það á [2:17:53] progressífu skattkerfi. [2:17:55] Þannig að þeir sem hafa mest umleiki, [2:17:57] borga mest inn í kerfið, og allir fá í aft. [2:17:57] Eftirlýsinin eru það sama. [2:17:59] sem er búin út úr almannatryggingum í okkur. [2:18:01] Við erum í kerfinu, þar sem almannatryggingar eru að vikið eftir. [2:18:04] En allir borga það sama. [2:18:06] Þannig að það tekur 19,5% af þeim sem [2:18:08] má ekki missa það. [2:18:09] Og líka þeim sem [2:18:10] hafa gríðarlegar tekjur, [2:18:13] svo þeir að borga út að það fær [2:18:15] sá sem borgaði mest, það fær mest, [2:18:17] en sá sem borgaði minnst, það minnst. [2:18:19] Og það veldur því að kerfið á að vera [2:18:21] þannig að fá 70% af því [2:18:23] sem þú fékkst áður. [2:18:24] Lágmarksfólk [2:18:26] getur ekki lifað af 100%. [2:18:28] En svo þurfa þeir að vera gamlir, [2:18:30] þá að fá 70%. Og það er búið að [2:18:33] koma kerfinu þannig fyrir að það getur [2:18:34] gengið íbúndum þannig að það nýtur þess ekki [2:18:36] eins og þeir sem hafa mestu tekjurnar. [2:18:38] Að vera í skuldlausari [2:18:40] ekki þegar tekjurnar minga. [2:18:42] Þannig að þau eru ennþá á leigumarkaði, [2:18:44] gátu ekki borgað leiguna með 100%. [2:18:46] Hvernig geta þau gert að 70%? [2:18:47] Þannig að við höfum einhvern veginn verið að breyta [2:18:50] kerfinu okkar þannig að það er [2:18:51] okkur sem andar óheyranlega. [2:18:55] Við viljum hafa [2:18:55] að verða að vera óheyranlega í samfélaginu. [2:18:58] Það er viðhaldið, [2:19:00] það stendur heilir. [2:19:02] Sem verður að fólki að tala. [2:19:03] Það heldur að óheyranlegt sé [2:19:06] verðmæti. [2:19:08] Við verðum að hafa, [2:19:09] lífið er óheyranlegt, [2:19:11] ljónir borða andilúbuna. [2:19:13] Þá verðum við að hafa það [2:19:15] eins og það [2:19:16] í samfélaginu líka. [2:19:18] Sem eru upplifunar sem andilúbur, [2:19:21] sem ljónir verða að geta. [2:19:22] Þetta er búið að vera [2:19:25] langur og margvíslegur þáttur á [2:19:28] með þetta bara að við erum búin að vera að fjöru í dag. [2:19:30] En svo eru alltaf svona dagar. [2:19:31] Þannig að við ætlum bara að taka fyrir okkur. [2:19:33] Þá komum lófið fyrir að senda út, [2:19:35] að taka upp og senda út. [2:19:37] Og ykkur þökkum við mest, sem eru [2:19:38] að hlusta og horfa og breyta, [2:19:40] sem breyta þessu samfélagi [2:19:43] í fjölmiðlum. [2:19:44] Ég minni á að það sem heldur [2:19:46] samstöðu gangandi [2:19:47] og byggir hann upp er sá hluti áheyrenda [2:19:49] sem hafa verið áskrifendur. [2:19:52] Og ég tók eftir í kænskerðuni [2:19:54] út af lokun á fréttastöð 2, [2:19:56] þá er mjög að fjölga áskrifendum [2:19:58] í okkur. [2:19:58] Þetta er eins svona [2:20:01] 8 til 10 áskrifendur á dag. [2:20:04] Og við þökkum kærlega fyrir það [2:20:06] að rágljústa að [2:20:07] úti er fólk sem vill [2:20:10] tryggja það að samstaðan haldi velli [2:20:12] og geti fylgst með því. [2:20:13] Ef þú ert þessar skoðunar en hefur ekki ennþá verið áskrifandi, [2:20:16] þá hvet ég þig til þess að kýla á það núna. [2:20:18] Eins og sagt er, þú getur þá farið inn á samstaðan.ri. [2:20:20] Þar er hnappur sem stendur fyrir áskrift. [2:20:22] Þú getur skráð þig fyrir grunnáskrift, [2:20:23] sem er 2750 krónur. [2:20:25] Þú mátt borga meira viljandi og það sem þú kýst, [2:20:27] getur einnig verið áskrifandi að reyna þessar félagslegu skyldur í allt [2:20:29] en það er með allt smá og rekur [2:20:32] samstöðuna. [2:20:32] Við segjum þetta gott í dag. [2:20:35] Við erum endurhlutað efni hérna á eftir, [2:20:37] en síðan byrjum við að ræða borðið [2:20:39] með nýju efni á morgun klukkan [2:20:41] hádegi. [2:20:43] En hvetjum ykkur sem eftir er af helginni [2:20:45] og þökkum okkur.
Synir Egils 6. sept - Ísland og Evrópa, kjarasamningar, fjölmiðlar og Alþingi
Rauða borðið
0:00 0:00
♪