Það er það að það er það að það er það.Það er það að það er það að það er það.Það er það að það er það.Það er það að það er það að það er það.Það er það að það er það að það er það.Það er það að það er það að það er það.Það er það að það er það að það er það.Það er það að það er það að það er það.Það er það að það er það að það er það.Það er það að það er það að það er það.Það er það að það er það að það er það.Það er það að það er það að það er það.Það er það að það er það að það er það.Það er það að það er það að það er það að það er það.hvernig ríkistorturinn er bara í gældamálum og annað.Hver er svona ykkar samtöru þyrir þríhlega samstarfi ríkið?Hvernig er bara, vilji ríkisins í þessu öllu, hvernig er verið, hvað er ríkið að gera?Sko, þetta er alveg óum deilt að ákvarnar, ákvarnar sem að teknar hafa verið,til dæmis í tengslum við fjarlög þessa árs, hafa verið að mælast í vísstölunni.Það á við vörugjaldahækkaninnar, gældskrár voru hækkaðin á síðustu áramót,síðan á síðast ári voru veitu fyrirtækin ítrekkað að hækka sína gældskrár,þetta hefur önda haft áhrif á mælda verðbólgu.Síðan erum við alltaf hluta til að klíma við það, að það hér hefur verið stríð í heiminum,aðfangakeður hafa raskast, óljúverð hefur verið á fleigi ferðog það er allt sem að þættir sem eru fyrir utan,okkar í raun og veru áhrif, við getum mest lítið gert í slíkum þáttum.Hins vegar ef við skoðum að ykkur í yfirvegun, hvað er svona einkennandi fyriríslenska hagkerfið og ástæfur þessa hér er verðbólga að jafnaðiog verðbólgu vendingar herri heldur en annað staðar,þá er það ítrekkað launahækkanir sem eru nefndar sem orsakavaldur.Síðast var þetta tekið saman í Skíslu sem að hljallaði umvalkosti í gældmiðismálum og við tókum hér til talsvertdjúbrar umræðu fyrr á þessu ári í aðranda þjóðaratkvæðagreislunarþar sem erlendi sérfræðingar komu og voru að leggja mat á kosti þessuog galla að taka hér upp annan gældmiðil til dæmis eins og evruna.Og þar var farið í löngu máli, fræðilugu máli yfir það að krónan hefðiþessi einkennin og það myndi þetta og hitt breytast ef við tækjum uppannan gældmiðil. En síðan var sérstakku kapli í þessari Skíslusem var teilingaður launamyndun í landinu og það var mjög skýrniðustað í þessari Skíslu eins og hefur verið í Skíslum og í Sittieog í Skíslum allþjóða gældarinsjósins og í ítrenguðum SkíslumSælabokkans að á Íslandi eru laun að japnaði að hækka að nafnverðimeira heldur niðurlöndum, það setur verðhrýsting á allt kerfið,það skila sér í herri verðbólgu og verðbólguvæntingum og í kjölfarðþeirra samningar sem við erum hérna með forsundu breyst á og erum að ræðaþá eru gerðir aðri samningar sem að tók út meira heldur en gert varí stöðleika samningunum. Það átti við um samninga við helbreystjættirog síðan kennarasamningarnar, samningarnar frá 2025 og við sáumþað til dæmis bara á vísitölu launa ofinbæra starfsmanna árunum2025 að vísitala launa ofinbæra starfsmanna fór upp yfir tíuprósent á því ári. Þeir sem að koma ekki auða á þessar ítrekuðábendingar og sjá ekki orsakasamingi hlutana og telja að orsakirverðbólguvæntinga og þeirra mældu verðbólgu sem við sjálf berumáberða á, liki alltaf eitthvað allt annar staðar, þeir munu ítrekaverða fyrir vonbrið. Þess vegna höfum við verið að leggja áhugsláað við þennan skoðunarpunkt núna, vegna þess forsundu breyst sem erí gangi núna, þá sé verkefnið ekki bara að komast af útþennan samnistíma eða leggja mat á það hvert viðbræði þeir að vera,heldur hljótu við að reyna að draga lærdum á því sem gest hefurog reyna að gera betur í framtíðinni. Vegna þess að við erum ekki baraað reyna að koma verðbólgu nýður og fá vakstahækkanir á árunum2027, við erum að reyna að leggja grunn að lægra vakstastígi ogminni verðbólgu til mun lengri tíma. Það kostar heimilinn og fyrirtækinallt og mikið að taka lán til lengri tíma, vegna þess að hefinengin trú á því að við náum almennilega tökum á þessu ef viðförum ekki rót vandas.Þetta eru alltaf spurningum hvað kemur undan, ekki eða hænan,bifljóan eða hunóngið. Við erum með þá, við höfum verið íkærasæningum úr Íslandi á almennu markaði sem er það sem égtala fyrir, fyrst og fremst að elda verðlag og reyna að haldaÍvi verðlag og halda Ívi hækkanir, halda Ívi gældskrar og svoframvegis. Við í Vaffar líf- og fagfélugunum sendum nú bref ástór verðmútandi fyrirtæki inn í verið og á sveitafélug og spurðumhvað eru þið tilbúin til að þess að gera til þess að stuðla því aðmarkmið þessara samlinga geti náðst. Hversan að gerðum við það?Það er vegna þess að 2024 þá skrifar Sambatíslæskra sveitafélagundir yfirlýsingu fyrir hans sveitafélagin í landinu um að þauætla að halda aftur af gældskrarhækkunum. Samtugatunulífsinsgefa út svona vilirði og svona kvartningu til þess að haldi verðaaftur af verðhækkunum. Síðan þegar við tölum við, svo sjáum viðþess að stöðu erum þess að verðbólkutölu fyrir framann okkur og viðfyrir að spyrja annars vegar SA og hensi að sambandi hvað gerðist.Og þá kemur við í ljós að SA hefur auðvitað ekkert yfir fyrirtækinumað segja og sambandið ekkert yfir sveitafélagunum að segja. Þannig aðþá hefum við þetta millilega að lösa samtal. Og það kemur auðvitað í ljósað deila allir áhyggjum og vilja, þú veist, af stöðunni, greinannajáfnvel þannig að það þurfi eitthvað að taka á, en langfæsti lítastá að það horfi eitthvað til þeirra friðar. Og þegar Sambatíslæskrasveitafélag skrifaði undir þessa yfirleysingu, þá sögðu þau ekkijá, hérna, við ætlum að hverja sveitafélaginn til að halda afturá gjaldskrárhækunum og þá mætti enginn og sagði, nema ekki og veitumað þetta er svo mikil innveðaskuld. Þannig að veiturhækuðuí gjaldskrárhækunum sína þrísvar og fyrsta heila ári kæra samlingana.Það sagði enginn, nema í leikskólunum, að því að það er alls konarhugmyndur um að breyta þjónustunni og hækka göldin. Þetta var ekkidýrling.Þetta er eitthvað sem er liðið, sko, horfum aðeins fram að vegi,bara launahækkanir, er það bara, Bjartis segir, bara þau ætla ekkiað hækka laun, eru launahækkanir í ykkar aðeins skilirir fyrir því aðfórsöndur kæra samlinga haldi?Já, það er mikilvægt að skilja hvaða var sem vorum að fara fram á.Við höfum verið að fara fram á leiðrættingar á launum, þannig að þauhaldi í við verðbólguna.En það er það ekki með að hækka þennan mún?Svona almennum áskilningi?Já, það er vegna fórsöndubrest. Því að fórsöndurna brustu og þettafólk situr eftir með svartapiturinn og það er bara öll göld sína það.Þannig að við viljum fór leiðrættingu inn í það hópa sem hafa tekið ásig skerðingu á sínu kaupmætti sem hafa tekið á sig þessa vexti oghúsnæðiskostnað og sem hafa tekið á sig skert og þjónustjóð.Það er sérstaklega að horfa í barnafólkið.Og hversu háa leiðrættingu eins og orður?Mjönurinn á verðbólgunni og kjæðarsanninsbunduleunan er með náttúrulegakringum 2,23-4-5%.Hinsvegar hafa samtugatunlýsins núna stíð fram og sagt við erum ekki tilviðræðin þetta. Bara alls ekki.Og við hefum þá farið tilbaka og sagt ok, ef að þið hafi trú á þessuverkefni og nú erum við að býða eftir að heyra frá fleiri fyrirtækjumum hvað þau ætla að gera og hvort þau ætla að taka þátt.Við erum búin að fá jákvæða merkesendingar frá nokkrum fyrirtækjumen ekki sko ekki nærri öllum.Þá segja samtugatunlýsins við erum ekki tilbúin til þess að fara ígegnum orðlósréttin eða greiða hær í laun eins og staðinni núna.Við þurfum meiri tíma og meðum ekki að gefast upp á verkefninu.Og við erum þá búin að hugsa það hvað getur við gert til að koma tilmótsvið þessa í þessu og samtalen millir okkar hafa verið mjög góðþegar við hefum einnkjæmst að virðingu og trösti og skilningi á ólíkumaðstæðum og ólíkum skoðunum.En þá segjum við ok, þá verðum við að minnstakostið að þennan kærasamning setja hann inn í vetturinn.Þá verðum við að fá inn ný fórsöndu ákvæði sem að miða þá viðverðbólgusbóðsæðla bankans eða eitthvað slíkt og þá komist kærasamning hann til skoðunar og vormannuðum og svo aftur næsta haust.Með þessu myndum við þá fá ákveðna tryggingar sem væru það er að viðverðum ekki að fest okkur inni í launum undir verðbólgu í eitt oghalvt ári viðbútt en værum að taka áfram þátt í þessari vekfar,að vinna áfram af markmiðun samningana og með því mótið þá fengirvið líka í hendi lofurðin sem að ríkið er að gefa og sem sveitafélaginer að gefa og fyrirtekin.Því að það er alveg rétt sem að hérna kom fram að fjárlegafrimverfið var náttúrulega mjög erfið sending inn í þessa stöðu.Það er gert ráð þegar að krónutölu geld hækki sko í bara eins ogverðbólgan er núna, ekki eins og eins og henni spáð um áramótin,heldur bara núna og langt frá verðbólgumarkmiðið sælabankans.Hættan við það, þó að þetta sé ekki eini drivþáttur verðbólgunar,þá hugsa allir nú okkur, þá ætl ég bara að passa búið mitt.Þá hækka ég bara líka verðið um þetta eða geldi inn og allir gerir það.En um áramótin myndum við þá hafa aðeins betri yfir sín yfir það.Hvort að þessi aðelal ætli núna standa við gefin lofurð,en það sem við höfum verið algjörlega að skýra á er að við myndum ekki fara inn í þennan veturbara með sömu lofurð og síðast ánþess að hafa eitthvað meiri í hendi.Með öðrum orðum, launahekkun, launarleirrætting, það er ofrögvíkala til að samninga.Það var einnig bara alls ekki að segja, sko.Ég var að segja að við erum búin að fara núna til samt að gatunulífsinsog segja, skoðum hvernig nýforsundu ákvæði getur litið út inn í þennan vetur.Hvernig meður þú?Já, sko, ef maður skoðar kærasamningin og takt inn í kærasamningnum,hvenar komu að næstu greiðslur samkant samningunum,þá er hummyndir vaffer í raun og veru þær að segja,við viljum fá allt úr samningnum sem að handbíður upp á.Leð og síðasta greiðslan hefur skilað sér,þá viljum við hafa möguleg á að lappa frá samningnum og semja upp á nýttog vengtala þá um frekar í hækkanir árunum 2027.Á meðan ef að samningunum myndi lifa sín líftíma,þá myndi hann ekki klárast til hinn í januar 2028.Þannig að við værum þá að ræða um þann mögulegaað kærasamningar losnaðu á næst ári.Það þýtti að forsundu ákvæði þurft að vera að okka mati mjög raunhæft,það þurft að vera eitthvað líkur á því að það geti haldið,sem það er forsundu sem að lagt þær upp með.Og við myndum að sjálfsögðu vilja varast það að opna þann mögulegaað við værum komin í kæralótus nefn á næst árisem að fælu sér nýjansamning með hækkanum strax þá.Það sem menn verða að fara átt að segja á er það aðverðmjöldasköpunin hefur ekki skilað sér.Við höfum núna í þrjú ár verið með um 1% þagvöxt.Launar hlutföllin, þar að segja,laun sem hlutfalla verðmjöldasköpun í Íslandihafa sjaldan verið herri og eru mjög há í alþjóðlum og samanbyrði.Þannig að það er orðið tímabært að við förum að velta því fyrir okkurhvernig við áfram að hafa efnaðuðsum.Nú er atunleysi að stíga, nú hafa vextir verið þetta háir í þrjú ár,verðbólguhorfur eru ekkit allt og góðar,það er verið að setja nýja skatta á ferðafjónustu, á fjármálafyrirtækin,á byggingakeran og kilómetrargjaldið á hækka hvaðum 15% eða meira frá áramóndum.Þannig að það er að koma til nýjar álaugur í stórum stílmeð launan hlutföllin þetta há og stert gengi í íslensku krónnar.Sko samkernishernin, hún er bara í vindinu og þess vegna finnst okkuróábýrt að vera að ræða um stöðuna núna á þessum tímapunktiðþar sem að forsendu ákvæðið hefur brostið með þeim hættiað við þurfum bara eitthvað aðeins að leiðrætta stöðunaaðveins að hafa áhyggjarað því hvað svo, hvað á svo að gerast.Eða fyrirtækin bara taka á sér nýjar launahækkanir og svo nýja skattaog búa við stórskert samkerniskilirði, hafa menni alveg ekki áhyggjuraf kulnun í byggingamarkaði, vaksandi atunleysi í íslensku hækkerfiog þeirri staðrind að okkur hefur lítið orðið ágengt núna í heilan áratugvið að þroska samtalið um það hvaða svigrúm er til staðar fyrir launahækkanir.Það dugar ekki eitt og sér að segja við viljum bara fá leiðrættingarvegna þess að hér kom einhver verðbólg.Það verður að vera einhver innistæða fyrir launahækkunum.Ella bjóðu við heim hættin á því að við hækkum laun sem að rata beint út í verðlæðiðog við festum okkur enn frekar í þessum vítaring.Og það vilt hann er til að á vormánum þá tókst ágetið samstaðmillir ASI, Samtakaatvinnlýfsins og Stjórnvalda um að fara í djúpa greininguá þróun kjara landsmanna.Og niðurstöðan úr þeim aðtögunum er svo að kaupmáttur hefur haldistalveg merkilega sterkur.Kaupmáttur ráðstöðuna tekna þar að segja þegar að laun og allar tilfæsluráðar bætur eru tekna með í reikningin.Kaupmáttur hefur skilað sér til að allra tekið tíum þar að segjaniður allan tekið stígan og aftur upp.Og sem er alveg ótrúlega sterk staða fyrir land sem hefur verið með lítinnhaugvöxt og þetta háttu vaksta stígi þetta langan tíma.Þannig að ég myndi nú velja halda því fram að við stöndum núna á mjögviðkvæmjum tímamótum með óvissu um framtíkkjara samninganaen ekki síður óvissu um það hvaðan verðmættin er að koma næst.Og það boðar ekki gott þegar að Stjórnvaldi er að koma með2 miljarda skattahækkanir inn í þessa stöðu eins og fjarlagifrumvarpi bóðar. Þetta er bara alls ekki náðu góð staða og það erokkar samvegilega verkefni að vinna þennu útrúlega þessu að við fáumlendingu sem er þólanleg, mögulega er búið að taka ofmikið út nú þegarog þá verðum við að horfast í augu við það verðan þess að ekki viljum viðsjá gengi krónunar skindilega hrinja. Hvað gerist þá?Þá hækkar allt sem er innfluttir til landsins, allur innflutningurmun hækka í verði og þá mælist það í verðbólkunni og heimilinn finnafyrir því og verðbólkunn ratar út í verðri lán og þúm allt samfélagið.Við þurfum að taka ákvarnir sem eru skinsanlega til lengri tíma litið.Við erum í samtali, ég tek undir það, það hafa verið ágættisfundir, við erumlíka í samtali við aðra aðlega innan ASI eins og starfskrannarsambandiðog eflingu og það eru að hluta til aðra hrumindir og nú þurfum við saman aðfinna einhverju lendingu og það eru þetta að krafa líka á stjórnvöld að þausíni meiri viðletni til að styðja þessa viðkvæmustöðu. Það eru vombrið aðsjá þessar háu skattahækkanir og það eru þetta ótrúlegt eins og þú sérðhér hversu viðkvæmstaðan er að ríkistjórnum sé að hækka skatta oglaunafólk á þessum tímum og það eru ymmit verið að gera með breytingumá personafslætti og skattreipamörkunum. Það er beinlýnis verið að bóðaá næsta ári þá hækki skattar vinnandi fólks.Ég teik undir þetta síðasta að vera krykka í personafslættinum á þessumtíma og algjörlega án samræðs eru fullkonlega óbóðlegt. En til að breyðastþað eins við svona öðrum þáttum að því að það er alveg rétt sem aðBjarni segir að það var gerð aðkvæðin greining á kaupmættir ástöðunateknasem er mjög mikið vísað í núna. Og þetta segja, þetta heyrur frá ráðarumí ríkistjórn, frá seglabankastjóra, frá aðdunarregundum að bara kaupmátturallra tekjutíðenda hafi orðið betri. En þá verður það að skoða að þarna erlíka verið að taka inn fjármastekjur og líferistekjur. Og núna erum viðkomin með samilega þroskaðu líferiskerfi sem þýðir að fólk sem er að fálíferiskeuslu í dag er að fá betra líferiskeuslu enn að fólk sem var að fálíferiskeuslu fyrir nokkrum ára síðan. Sem þýðir að allar tekjutíðendunarþað eru tókaður upp af eldri aldersópunum. Það eru líka aldersópar semað kunna eigingut sparnað og hagur þeirra þaralendi vankast þegar stýrivextireru svona gríðarlega háir. Ef þú horfir á burðarbeinuð á vinnumarkaði,aldersópin 30-50 ára, barnafólkið, fjölskyldufólkið, að þá eru aðdunutekjurþeirra að ég vil að dragast saman. Og þannig erum við að horfi ímest ámiðgildiða meðaltal sem er líka svolítið flókið og því það segir ekkit sögunaum alla. Ég sagði um í gríni hérna á þannig að við varum að tala um aðBjarni væri svolítið herra en ég og hvernig það kemur út í myndi. Ég segi aðmeðaltalið eru við jætt stór og þetta meðaltalið er erfitt. En það ersífelt að tala um það. En sagan sem þarna er, er að þessi hópur,burðarbeinuð á vinnumarkaði, fólk sem í þessu landi ætti að geta haft þaðágætt, fólk sem er jafnvel með myndliteikjur, tvær fyrirvinnur, að það veri aðuppi með langmæsta kostnæðin af hávægsta stefnu seljabankars semhefur varað núna í fjögur ár. Það er búið að kristast sömu hópan í þessuþjóðfélagi í fjögur ár. Árangurinn er ekki meira en þetta. Þá veltum aðfyrir sér, ættu við kannski að staldra við og skoða verkværakistuna aðeinsbetur og veltaði upp hvað sé hægt að gera til þess að taka raunverulega áverbulgu. En hvað með það er með þetta að horfa á kaupmáttin í stæðin fyrirvið erum alltaf einblíðin á verbulguna í þessu samhengi, einblíðin á kaupmáttinaf því eins og björnir segir, tvilvöldnar eru að það er stöðuð sér þegar að...Já, nei, ég var náttúrulega að reyka það að þær eru ekki svo mikið öðruvísief þú horfir á vinnandi fólk. Það getur vel verið að lífverist þegar í daghafið það betraðið þér höða fyrir nokkur ám árum og það er frákvært.Já, en ég er að tala um launafólk, ég er að tala um mitt félagsfólkog það ertu bara komin með allt og stóra hópa sem segja að þeir hafið að verra núnaheldur en þau höfðu fyrir tveimur árum síðan, þeim gangi verra ná endum samanog þú ert með hópa sem ættu að hafa það gott en líður eins og þau séu barameð snurin um hálsin, menn þess að þau komast ekkert áfram með að borga niðurlánin sín, sparnaður er bara eitthvað draumur sem aðrir geta átt skoog þannig á þetta ekki að vera. Þannig að mér finnst þetta að vera stóra umræðanhvernig komum við okkur út úr þessum skrítna hugmyndafræðilega heimium að ef að verðbólka fyrir upp á Íslandi þá sé eina viðbræðið að krist að fólkmeð stýrifögstum sem að gagnast sumum hópum en kemur mjög illa niður á öðrum hópum.Þú fúst aðeins yfir stöðu fyrirtækjana, hver er bara, eru því það illa setteinhvern veginn núna á þessum tímum að bara launahækkan er yfir þess að þeir erubara uppsagnir og annað því um líkt. Ég veldi fyrir mér að því að formáðurfagfélagann að hann talaði reyngjauksítið sem þau nóttu um hámi harðorðurog sagði að þeir ætla að krefast bara verulara launahækkan og segir að fyrirtækinnséu bara í góðum málum. Ég menna þau greiði sér margir mikinn arð og svo frammeishvernig er svirum fyrirtækina?Sko við gerðum könnun sem að var byrkt núna fyrir nokkrum dögum þar sem aðlíkil stjórnendur í atvinnlífinu tóku þátt og voru svona meta framtíðarhorfurnarog við getum sagt að horfurnar hafa sjaldan verið af slæmar. Það er aðeinshreyfing upp á við en það er valla margtækumunur. Við erum bara að kallast ávið ástandin sem var hér bara á COVID-tímanum. Stjórnendur eru almennt að geraráð fyrir því að vera með færri starfsmenn heldur en fleiri. Stjórnendur eru frekasvart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.Stjórnendur eru freka svart.útflutningsverðmættin vaksa, þá fylgja lífskjörin með.Það er bara mjög mikið samingi þarna milli í gegnum okkarhaksuðu og þess vegna þurfum við líka að taka þetta meðreyngin þegar við spyrjum okkur hvernig eigum við að bregðastvið nú þegar að verðbólgan er aðeins meiri heldur en að varstemt. Fyrir ári síðan var verðbólgan komið niður fyrirfjögur prosent. Hvað gerðist í myndiltíðinni?Vorða bara fyrirtekin sem að tóku meira til sín?Það er ekki það sem tölunarinn er að sína. Við erum að fá á okkuráhrif frá átökum í öðrum heimsálfum. Við erum að sjá áhrifaf ákvarnantöku hjá hennu ofnbera. Við erum búin að minnastþér og veitur vörugjöld, gjaldskráru og annað þessotar.Það var slengt að fá það inn í þessa mynd og því miðurþá tókst ekki að bjarga þessum skoðunarpunkti.En þá þurfum við að taka ákvörðun um viðbrað sem er ísamræmi við þá baráttu sem við ætlum saman að standa í.Baráttu okkar, hún snýst um það alveg eins og hjá umbjöndumhöllu að ná verbolgunni niður og fá heilbriðar að vaxtast ykkur.Þannig að við getum fengið meira súrefnin í aðdunulífið oghaldið áfram uppbygging og landsins. Þess vegna skiptir máliað það viðbrað sem við grípum til núna sé í samræmi við þettamegin markmið. Viðbraði getur ekki verið að hella ólíu og eldin.Og ég hef verið að reyna að koma því að í þessar umræðu að viðþurfum líka að fara að horfa til lengri tíma, styrkja umgjörvinnumarkaðarins, setast saman yfir það. Við erum ekki að kallitþví að aðdunulífið ráði fyrir um það. Heldur þurfum við nýttsamkomlag um að taka næstu skref í að þroska íslenskavinnumarkasmódalið. Þannig að við getum betur orðið sammálu umþað hvað er til skiptana hverju sinni, að það sé ekki ásættanlegtað einhverjir áskilji sér með verkvælsaðgerðum eða öðru meiraheldur en að nýðustafan varðum svigrum og að það sé einhverjatryggingar líka veittar fyrir því að til dæmis hefur ofinbærafarið ekki langt fram úr almenna markanum. Og það getur falistí því að það þurfum við að vera með einhver úrrað í lögumtil þess að koma í veg fyrir að menn beiti eins og áttu viðnúna síðast í þessari viku til til að fá með hennar stjættirsem eru að kalla eftir því að fá meiri hækkar en heldur en að erutil dæmis í stöðleika samlingunum sem við erum hérna með undirí þessu samtali. Þetta eru svona næstu þróskaskref sem að maðurkallar eftir að við förum að ræða. Þá getur við kannski haftvæntingar um að fólk sjáu að það er eitthvað að gerast sem að geturkannski skila betri nýðustöð í framtíðinni. Þannig að verðbólguvæntingarfarir svona aðeins að hjaðina og við fáum meiri stöðleika og þáfá bæði heimili og fyrirtæki hagstaðar að vakstaða umhverfi og égheld að við getum gert ráðstafanir sem að skapa meiri verðmætií slíku umhverfi heldur en í verðbólgu umhverfi.Þú hlut þína um bjóðandur og hallemi sína, staðafyrirtækja er ekkinóg góð, staðalunþið er ekki nóg góð, maður skilir þetta svo vel.Hvernig er bara staðan á samtalenu núna? Hvað myndur þú velja að sjálfJá, ég maður kannski að byrja því, staðafyrirtækja er nú bara fínog staða útlutningsgrunin er mjög góð og meðvaldali hafa fyrirtækinöðla gríðalega gott.Samdrar aðeinulegis og uppsagnir?Já, það er auðvitað samdráttur í þöðfylgjöndi, það er verið að framkallasamdrátt í þöðfylgjöndi í gegnum hávæstustefnum Sælabákansog það er fyrst og fremst hún sem er að valda samdrætt í byggingarinn að því og búa til vandamált í framtíðar að því að það þýðir að við munum ekki byggja núþað er ekki verið að fara stað núna með verkefni sem þýrt að fara stað meðþannig að það er svona ein umræða og þetta skiptir máli þegar við erum að tala um þess að þættivið þurfum alltaf að tala um ríkisfjörumólin, peningastefnun og vinnumarkaþetta eru þrýr þættir sem allir hafa áhrif hver og annanen við sjáum það að orðsreikningum fyrirtækja að þau hafa það gottog auðvitað bræðir fólki sem að tók við þeim skilaböðum og nú allir allirleikast árarnarog þau eru bara að sætta sig við það að nú eru þau háistýrivextir og verbulgaog við myndum bara að taka á þessu saman þegar þau sjá miklar orðgriðslurgríðarlega háa bónusa eða vel einhversina atriði sem minna á fyrirhundstímanauðvitað bræðir fólkiog síðan kemur Sælabankastöru fjölmjölu og segirættir allt ykkur að kenna og þið þurfuð að herða sultar ólina meiraog ríkistjóðinu segir já eina sem við viljum gera er hallalus fjárlögog við ætlum bara að skera niður þjónustuna og rukkugur fyrir að keira eftir vegonumog breyta tekjaskattskerfinu og sækja meira í vasaðn ekkarauðvitað er þetta ekki eitthvað sem að launa fólk getur fælt sig viðog það er frum skilda okkar sem að stöndum í stafniá stjættafélagunum að tryggja kaupmátt og lífskjur okkar fólks og sækja framvið getum ekki setið þegjandi undir því þegar laun hækka minna heldur um verðlagá sama tíma og fólk þarf að kljást við þennan húsnæðaskostvið bara getum þettavið viljum þetta að búa í samfélagi þar sem laun hækka umfram verðlagen við þurfum þá að hafa verðmæntasköpunog hér er sagt að það bara gangi vel hjá fyrirtækjarumvið getum að leta í kaupöllinahvernig gengur í kaupöllinu?hvernig gengur í kaupöllinu síðustu þrjú ár?svona almennt að áast þaðhvernig gengur fjárfestingarsjóðunum á Íslandi í dag?þeir eru með lélega áastunað þér stýrvextur er ástþeir eru með lélega áastunþeir eru hvernig gengur á sín?voru ekki að segja fólki?var ekki verið að leggja nefnir fréttastofuna?eða trúið þið því hérna á sínað það gangi svona vel eins og hallega að segja?sjá mér ekki vandan sem við erum að glýma við?við erum að horfa upp ávaksandi atunleysi og miklar þrengingarég hefði aldrei trúaðiað við myndum búa við þetta hátt vakstastíkí svona langan tímaen það er nýðust þaðog hvað getum að gert?já, maður bara má ekki gefast uppþað má ekki taka núna ákvarðanirsem að setja verðbólgu horfurnarí ennfregari óvissuog ég ætla að vonast til þessað við höldum áframþessu ágjöldasamtali sem er komið á staðog við erum að ræða við bæði stjórnvöldog aðra aðilegnan aðeins íég er að vonast til þessað við náum aðnáutanum þessa stöðuþar sem að aðal áherslam verður áað heimilinn og fyrirtækingeti haft væntingar umlæri verðbólgu og lækandi vextiþað er aðalatriðþað var markmiðið með samningunumvið meðum ekki gefast upp á því markmiðiðþað er aðalatrið og verður áframHvað segir stjórnvöld?Bjóðu þetta pakka eða hvernig hljóðu þetta?Þau hafa þetta valdi vonbriðum til þessaþau hafa ekki hlustað og ábendingar til þessavið höfum verið með umsagnir umtil dæmis þingmál sem að ríkistjórnunhefur verið að afgreða síðasta veturvið erum í landi þess að við höfumekki ofgóða stjórn á launathrónunineins og ég hefur verið að benda ávið erum almennt að hækka laun meiraheldur en verðmætasköpunni stendur undirog við borgum fyrir það með verðbólguþess vegna var það alveg agalegavittlust ákvörðun að hengjabótakerfi í ríkisins, almantryggingavið launavísitölunahengja hana aftan íkerfi sem er ekki að skila negilegamiklum árangri og við sjáum það núna straxí fjárlega frumhverfinu að til dæmis bæturer að hækka meira um næstu árum og heldur engetur aðfyrir að laun getur hækkað á næstu árumþetta er auðvugþrónþað er verðmætasköpunni í landinu semá að standa undir velferðinni og það er verið aðbyrja þetta allt sem hann á auðvugum endaog við erum að taka meira út heldur en nefnir aðframlega það af verðmætumog það getur orsakaðskell eða við pössum okkur ekkivið höldum áfram þessu samtaliég hef enþá trúið því að við getum fengiðniðurstöður sem er ásættanlega fyrir báðaaðeila, það er þetta samningar gang útá það að það þurfa báðir aðvera sáttur við niðurstöðunaen þetta er óbáslegaviðkomin tími og mér finnst þetta að veramjög vannmetið hversu alvalegtþað er aðframleginni skulle hafa dreigist saman hérnasíðustu þreymur árum, við hefumhaft þetta háa vext í svona langan tímaþað hefur verið lítillhagvastur oghagvastar horfurnar er ekkert sérstaklega góðarþetta er ekkiþetta er ekki kjör aðstæðar fyrir neittfórki fyrir þá sem aðer í verkalsæfingunni, nýja fyrir þá semað er að reyna að stilla sama strengifyrir aðdunlífiðþess vegna þurfum við að vanda okkurá svona viðkomin tímiHvernig metur þú þetta, hvernig veitþessi samlingar haldi, finnst þér að raunöft?Ég hef nú sagt að þessier meiri líkur en minni á því að við segjum upp samlingumí Vaffari líf og fagfélagunumhins vegar eru við núna í samtali og við erumí því af heilum hugog við erum búin að viðtöldum ekki, við höfum farið mjög ábyrðin í þetta samtalivið töldum, við löðum ekkifram eitthvað kröfugerð, aldreimeð eitthvað ófrávíkjanlegtalltaf samtali, okkar greiningá stöðunni, okkar matummeð hvað hætti, við getum sagtokkar félagsfólk, það er réttþeir voru svikinn, þeirsýtti eftir með þettahér er viðurkenning á þvíað þetta fóru ekki eins og þetta átt að faraog við höfum viljað að fá þessa viðurkenningusíðansíðan höfum við bara átt í þessumsamtali og við höfum líka lagttilögur á lausnum og borði núnaog Bjarni segir það má ekkigefast upp á verkefninu og ég held að það sé aðmörgur leitur rétt, hins og að máheldur ekki nota bara sömu verkværin áframef þau virk ekkiog þá horfi ég svolítið mikill á þessuhávægstiftarnu Sælabankansef hún skýlar ekki meiri árangur en þettaog ef það á núna fara að hækkaokkur stýrivexti út af einhverjum átökumí miðausturlöndumsem er alveg augljóst að stýrivextiSælabankans muni ekki stoppastríðsátök í miðausturlöndumog þá erum við auðvitað þyklingimjög alvarlegastþess vegna held ég að þurfa að endur skoðaöll þessi stjórntækiríkistjórnum þarf að hugsaer aðal málið okkar núnaá hallalöfum fjárlögumeða ætlu við að styndja við samfélagiðatunalið við vinnandi fólkí gegnum þessa tímamér finnst að Sælabankin þurfa að endur skoðasína nálgun vegna þess að hún er ekki að virkaog þarna held ég að það verða að leggjabara raungögn og reynsluna undirhvað varða það hvort að við náumsamkúmulegi fyrir 8. oktoberþá bara vona ég þaðvið viljum að samningar haldien við erum ekki tilbúin til þess að þeir haldióbreytirþetta óbreyta ástandþað er búið að skila okkar fólkilaunum undirverðbólgu og við getum ekkisilt inn í annað árþar sem spárnar eru bara launundir verðbólguþar er rétt að það þarf að setja raunhafmarkmeð en það verða líka að verameðnæðarfull mark meðþað verða að vera mark með sem í alvörunnisetja alla í sama bátfinnst þetta samtal þókast áfram?já já, mér finnst þaðmér finnst bara við erum að við tölumóbenskjátt saman, við leggjum framokkar hugreiningarog svona greiningarvið erum auðvitað að bér mikið í milliþað er ekkit lindamálen við erum að setja þessa hluti samanog við erum að reyna að finna lausnirog það er enginn búin að rjúkafrá borði eða festast í einhverjubara þetta verður aldrei, það er ekkit slíktí gangi, þannig að ég myndi að segjaþetta enginnist bara af yfirvegunog bara svona því að reyna að meta stöðun áreyna að finna út af hvernig hægt að halda áframen í mínu baklandiog í baklandi félagamennifagfélagunum og öðrum vestlunarfélagum um landið, það er hítiþað er bara mikil hítiog sá hítihann hefur svona rokkað upp og niðurhann hækkaði talsvert með þessu fjárlega frumvarpihann hækkaði náttúrulega mikiðí tengslum við þessa vísitölu mælinguhann hækkar mjög mikiðþegar seglabankastjóri fyrir aðskamma launafólkán þess að hann sé með einhver gögn þar að bakiþannig að það eru svona fullt af hlutumsem geta haft áhrif á þaðhvort að launafólk upplifirað þessi búrinvirðing fyrir þeirri stöðu sem þau eru íað þau hafi verið sett í stöðusem hafið þessar afleðingarfullt af hlutumsem þannig geta komið innsem að geta orðið til þess að byggja upp tröstog ég held að það fyrst mér vera líkil atriðað við reynum að byggja upp tröstog fólk er að tala sig saman en ekki sunduren að samaskapiað við viðurkennum þessu stöðutil þess að geta tekist á þaðog ef að allir eigi að veraum borð í sama bátnumsem er nú alveg hægt aðþað er alveg hægt að gaggrina slíka líkingaren ef að það er hugmyndinað þá þurfa allir að veraað árum skoþað gengur ekki að séu bara sumirog svo séu aðrir sem álíti svo að þaðað það komið en bara ekkit viðKanski að loka um einhver skilabotu stjórnvaldahvernig er inspitting stjórnvalda veriðbara frá inn í þetta samtal?Já, ég er náttúrulega svo sem búin að koma því ítrykkasko að þetta fjárlega frumvartvoru bara mjög kaldar kveðjurtil okkar í verkefnilsrengunniÞað talaðiÞað er ekki lofarð í samtalinu frá stjórnvaldJá, svo eru byrjuð að koma eitthvað svona lofarðVandamálið við þau er að við höfum þau ekki hendi8. oktoberÞað er það sem er erfiðast fyrir okkurvegna þess að við fengum lofarð sko fyrir 2 mjörnum síðansem hefur ekki verið staðiðÞað voru engi fyrirvarar á þeim lofarðumvið fengum þau þá og það verið ekki verið staðið þauog það er erfitt fyrir okkur að taka bara við lofarðum afturEn það sem mér langar að geramér langar bara að kvetja þetta fyrirtækinsem eru enþað með bref hjá okkurog eru ekki búin að svara þiðtil þess að taka þátt í þessum jákvæða merkjasendingumtil að gera allt sem í þeirra valdi stendurNú stendur yfirÞing Sambandsísleiska Sveitafélagaá Akureyri held égbara að taki því samtalið þarþaðan heyrið maður einhvern viljafyrir að frista gjaldskráraen að byrja að tala um að það er barabara kvart barnafólkiþað eru þetta mikilvægt að passa upp á barnafólkieins og þau lofiðuen gjaldskrára fristingar verða að vera miklu viðtækarief maður ná verðbólkunni niðurog svo þetta þar ríkistöðurnirna sínabara þetta pólitíska leittóahemniog stundin getur maður þurft að yfirgefaeinhver svona prinsipsem þú setur á Akureyri tímapunktief aðstæðar hafa bristog ég tel að þessi miklaþessi miklafixasjón áhallalusfjörlug sé dæmum slikt prinsipég held að þessi miklu mikilvægaraað ná tökumá ernaðsumkörunni og vera ekki meðverðbólku kvetjandi hækkanirí því eina skýni er reyna ná hallalessiþví að það er algjörlega skildgreininginá því að pissi í skóinSkilja búið stjórnaldalokumJá, mér langar kannskitil þess að nefnaþá leið sem að stjórnvöld voru svonaað výsa þjóðunni ímeð þjóðaratkvæðagreyslunnisetja á dagskrá valkostsem átt að vera sá aðganga eða sækja um aðaldi aðEuropasambandinu, taka í framhaldinu uppnýjan gjaldmiðl og í aðdraganda þess aðþjóðaratkvæðagreyslan fór fram þá var lögð framþessi gjaldmiðla skíslaNú erum við komiðmeð nýðustöðu í þjóðaratkvæðagreyslunniÍ gjaldmiðla skíslunnisagði, sko, það verðurkrefjandi fyrir ykkur að lifa með þessuvinnumarkasmódeli, hvort sem aðþið taki upp efru eða ekki, en þiðverðið að taka á grunnvandanusem eru ofmikla launahækkanir yfir tímaÞar sem aðleið ríkistjórnarinnar, sem að varsem að því átt aðEuropasambansæðild og efru, gekk ekki uppað þá æpir á okkurhvað ætla stjórnvöld að geratil þess að bæta umgjörðlaunamyndunar í landinuog vandin sem að við stöndum dálití frammefyrir er þegar að Sælabankin bendir ásem að augljóst er aðí heildina hafa laun hækkað á mikiðað þá taka einstökverkaldisfjöluþað til sín og segja, er þetta talað við mig?Við sömdum bara um þetta og þetta og þettaog ef við ætlum alltaf aðhalda samtalen í þessumfarvið, þá komumst við ekkit áframþað er heildar nýðustansem er verið að ræðum, það er þaðhversu mikið til dæmis, ofnbyrraðeller tóku út, langt umfram það semsamið varum viðumbjóðundur höllu hérna í síðustukjæralótu og aðraþá sem stóða stuðuleika samningunumheildar nýðustaner of mikið launaskrið, þaðer málið og við þurfum að takast á við þaðog við þurfum að gera það samanog stjórnvöldu ættu að spyrja sighvað þau geta að lagta mörgumtil þess að stýrasvona vinnumarkaðsmódilinu áframframvegin, játtað meiriþroska, meiri dýfttakakverkla sem hefur skilað betri árangurí annar staðar og við erum tilbúintil þess að leggja okkar að mörgum í þaðUnnsokkvað, hvað þýrt að gera vanandi bara þetta módil?Já, sko, tökum bara sem dæminú þegar að kjara tölfræðinefndir að störfum og við erum að spyrjaspurninga eins og þessari hérhvar hefur launaskriði helst verið í ombera að geravið erum ekki með gögt til þess að greinaþað nákvæmlega, við erum ekki eins og meðgögt til þess að skilja nákvæmlegahvernig laun er að breytast yfir tímahjá ríkisæðalum eða inn í sveitafílónumvið erum ekki með, sko, grundvöldtil þess að taka alvöru samtalog skilja nákvæmlega hvað er að gerastþetta þarf að laga, við erum að verameð miklu betri gögt sem grundvöldað samtalenuþau gögt sem voru unnið í sumarég meina, Halla segir, ég trú ekki á þessum gögtég meina, þau er ekki náðu góðþau er ekki náðu, það eru aðrar hlýðir á þessum gögnumþá er það ekki náðuþað er í sumu gögnunum, sko, ég er bara að benda aðrar hæruí sama pakkaþað er hægt að nota gögnum sem voru unnið í sumarog skoða þau eftir aldurshópumsem er það sem ég var að geraþað er nánastsama hvernig þú veldir þessu, það hefur veriðkaupmátturaukning hjá flestum hópum úr Íslandþað er nánast sama ákvæða hlýðuog veldir þessu, en það er alveg rétt aðlífæri stegar hafa kannski tekið út meirasvo þurfum við að ná samkomlega þaðhvernig skilgreinum viðþað svigrum sem hefði staðar hverju sinnief við færum núna í kæralótusegjum að samningunum veri sagt uppþá munum við að hafa skoðan á þvíhvað er til skiptanavið þar aðstöður sem eru upp í núnaen er vinnumarkaðurinnsammálum það hvernig við komumst á þann stafað skilgreina svigrumið? Nei, ég held ekkií öðru löndum erum við komnir að þvívið erum komnir með niðurstöðum þaðhvernig við skilgreina það svigrumog þar líst fámunum hópumekki að taka allt samfélagi í gíslingutil þess að knýja fram hækkanirsem eru umfram það sem er almennt var niðurstöðanum svigrumið. Þetta eru bara svonagrundvallar þættir sem við erum ekki með í lægiog ef við ætlum ekki að hafa þá í lægiá Íslandi þá skulle við ekkitíkjast takaverðbólkumarkmiðinu mjög alvarlegaog ekki vera vonsvikinnþegar við sjáum verðbólkuvenktingar ekki lækavegna þess að þetta er einn líkilbreytansem að allar þessar skíslurfrá öllum þessum skamstöðunumsíðast núna í gældmjöla skíslunnier að benda okkur á að við þurfum að veita aðtækliÞú fannst alveg að bregstu þessuÞað er baraÞetta hefur aldrei talið verið svigrumtil launahakana. Það er bara að þú geturlett í aftur í tíman og það er alltafekkert svigrum eða lítið sem ekkert svigrumeða pínlítið svigrumen þetta er bara sjálfsett að taka þetta samtalVið erum tilbúin í hvaða samtal sem eralltaf til í þaðen við sjáum líka verðmætin í þvívinnumarkasmótali sem við höfum. Hér hefurokkur tekist að halda íí mjög mörgumlöndum hafa raunilönn fólksveinlegalækast. Okkur hefur tekist að koma í vekk fyrir þaðhér. Við erum enþá að reyna að vinnatilbaka annars við erum bara að launahlutvallið eins og var fyrir hrun og hins viðað launa hlutvallið bara eins og var fyrir COVIDVið erum stöðut að reyna að vinna þetta tilbakaþví að í grunninn þarfst nýstþessi skipting hérna um hverfær hvað af þeim verðmáttum sem verða tilog hérnaog hver er í raun og verður að skapa þauog þetta er bara umræða semmaður klárar ekki eitt skipti fyrir öllen það er bara fínt að hafa hana og taka hanaog bara gott að takast á þessuþætti. Það fyrst með við erum þetta alveg mikiðlanglöp. Við genum það ekki fyrir 8.8og það er hérna klukkan sem tifa núnaAlgegna. Góða loka orð við setjumpunktinn hér. Næstu tverju viku verðuraflöfst tíðindamiklar. Takk hérlega fyrir að komabæðið tvö og áhöröndur. Takk fyrir aðhorfa. Verður sjálf.
