0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Komiði sæl, Kristínglega heiti ég og þú ert að lusta á Mórsál.MórsálMórsálMórsálMórsálMórsálMórsálÁrið 2013 í bænum Valle í Nóriði byggðu um 1300 manns.Samfélagi þar var lítið og náið og er einn af þessum stöðum þar sem flest andlit bæjarins eru kunnuleg.Laugardaginn 2015. mæ hafði fólk sapna saman við Svegarum dalinn til að fylgjast með hjólriðakefni sem lág í gegnum Valle.Þau Óluf og Kjetil Björgáðs byggu á sveitabænum Sandes í Valle.Og hafði verið með óbyggarteyti yfir daginn þar sem gestir og gangandi komið við, fyldust með keppninni og nutu veitinga.Eitt gestana var ámöndi Reir Jóhansson. Hann hafði komið á bæinum morgunin á samt föður sínum.Ámöndi var 38 ára gamall, kvæntur og átti eitt badd.Hann var íslensku ríkisborgari, búsettur í Grímstad og hafði flutt til Noregs árið 2005.Hann var atvinnulegs á þessum tíma og hafði síðast verið.Það er því fastri vinnu fyrir um 13 til 14 árum.Það er á meðalvegna alvarlegra nýjameðsla sem hann glýmdi við.Ámöndi hafði uppáflega ætlað að fara aftur heim með föður sínum,en þegar faðir hans efegaf samkamið á hvað ámöndi að vera eftir með hinnum og þá þið bóðum að gista á bæinum.Síðar sama dag bættist annar maður í hópin.Það varinn 54 ára Knút Aksel Ugland.Hann var einn af auðugri mönnum Norex eftir að hafa ert skipa fyrirtæki föður sínsog haldið áfram að byggja upp umfóngsmikla starfsemi fyrirtæki síns.Knút hafði auk þess óvænjulega tengingu við Ísland.Fyrirtæki sem hann átti hluti í hafði áður átt norska þyrlufélagiðsem legði landhelgiskeslu Íslands, björguna þyrlunar TF-SIF og TF-KNÁ.Þegar leið á kvöldið voru um 10 til 15 manns í samkaminu.Þauðum kvöldmattaleitið fórað að rigna en það stöðvaði þó ekki í gleðskapin.Ólif og Kjetil brúðu þá á það ráð að reysa stort visslutjald fyrir utan aðal húsiðog fólkið færði símist undir það eða inn í húsið.Þar heldu þau áfram að njóta veitinga og sátu saman á spjalli.Knút hafði tekið með sér heimagerðar salami og ölpilsurog skartaði sérstökum bökníf sem hann hafði meðferðist til að skera þeir nýður.Stöttu síðar bætist Helge Dali í hópin.Hann var fymtugur tvekja barnafaðir frá Valle og var vinsæl útasmaður hjá Valle Radio.Hann starfaði einning sem rafverki og var virkur og ábyrrandi í menningar og fjölaxlífi bæjarins.Ámöndi Knút og Helge þekktu öll gestgjafana Ólif og Kjetilen menninni þrýr hafðu ekki hist á þurr.Það fór vel með þeim um kvöldið þeir sátu saman spjalliðu og hlóuog stemningin í partíinu.Það var góð.Eftir því sem leið á kvöldið var Knút sífælt öllvaðriog sopnaði öðru hverju í stólum sínum.Ámöndi reyndi í tví gangað fylgjónum inn í aðal húsiðsvo hann geti farið að sofa en án árangus.Í setna skiptið var Knút pyrraður og sakaði ámönda um að vera bladamannsem ætlaði að nota öllun hans gegn honum.Það virtist þó fljótt ganga yfir og menninni snýru aftur saman í veslutjaldið.Upp úr miðnætti höfðu flestir gæstinnir í mist yfirgefi svæðið eða farið í hátinn.Um klukkan eitt vildi gæstgefin Ketil fara að sofaog reyndi að fá þá ámönda Knút og Helgi til að segja þetta gott.En þrejmenningarnir voru ekki á þeim buksonum og vildu sitja lengur og spjalla.Ketil bauð því góðanótt og fór inn í húsið.Knút var þá orðin verulega drukkin.Helgi og ámöndi voru einnig öllvaðir en ekki jafn ábyrrandiog Knút.Upp úr klukkan þrjú þessa nótt sopnaði Knút ennáni í stólum sínum.Ámöndi reyndi aftur að vekja hann og koma honum í rúmiðen í þetta skiptið kom upp ágörningur á millið þeirra.Átökin urðu fljótt líkamleg og mennirnir enduðu saman í grasinuvið ingang veslutjaldsins.Ámöndi var komin að hluta til ofan á Knútþegar Helgi blandaði sér í málið.Helgi var í mótorhjólastýfulum með málmstyrkingu að framannog sparkaði fast.Aftan í höfuð ámöndameð þeim afleðingum að hann hlautum 4,5 cm langan skurð á höfuðið.Ámöndi stóð þá upp og greip nýfin sem Knút hafði komið með í samkvamið.Knút reyndi að sparka nýfnum úr hendi hansen þegar það tókst ekki var þann rættur og hljóf frá tjaldinuút á akurinn fyrir aftan húsið.Helgi varð hins vegar eftir.Um þetta leiti, en það um hálf fjögur um nóttinavaknaði Óluf inni í húsinuvið öskur fyrir auðan.Hún lísti þau síðar að hún hafði aldrei áður hirt mannesku öskra með þessum hætti.Þegar hún leit út um Sörnherbrekisgluggansá hún ámönda ganga fram og tilbaka í tjaldinuöskrandi og mjög æstan.Þegar hún sá hann kasta stóru treborði í jörðinaog plastóli í tjaldveikinákvað hún að fara að útutýrunum.Í dýragjættinni kallaði Óluf til ámönda að hætta.Hann virtis korki heyra í henniÓluf sá helgi standa kýran við yngang tjaldsins.Hann snýri baki í hana var örlítið hókinog muldræði eitthvað sem hún náði ekki að greina.Henni síndist sem hann væri annarkvort að hella sér í glaseða taka saman dótið sitt.Á meðan öskræði ámöndur á helgi.Hver væri stjóri núnaog öskræði skömmu síðar hvort einhver vildi deyja.Óluf fór afturinn í húsið til að vekja kjetilog fá hún til að hjálpa sér að stöðva lætin.Þegar kjetil kom út örfa á mínutum síðarhafði staðan gjör breyst.Helgi lá nú í jörðinni við yngang visslu tjaldsins.Ámöndi hafði fært sig frá tjaldinuog gengið út af þjóðveginum sem láf fram hjá bænum.Óluf og kjetil heyrði þó enn öskrin í honum þaðan.Hjónin reynduð að hlúa að helgi sem var enn með meðvitund.Helgi sagði þeim að hann hafði verið stunginog bað þau að ringja eftir sjúkrabíl.Kjetil ringdi strax eftir aðstóðog klukkan var þá 36 mínútur yfir þrjú.Á meðan þau byrði eftir hjálp reyndu Óluf og kjetilahúrhesta Helgi og halda honum rólegum.Helgi sagði þeim þá að ámöndi hafði stungið sigog að hann heldi að hann væri að deyja.Skömmu síðar kom Knút hlaupandi aftur frá akrinumog sá Helgi liggjandi í alvarlega særðan.Knút hafði reynslu af skindi hjálpog reyndi að stöðva blæðingunaog aðstóða hann eftir bestu kjetuþar til sjúkraflytningamenn komu.Óluf og kjetil sáttu áfram hjá Helgi og meðan.Stuttu síðar kom ámöndi hlaupandi aftur að tjaldinu.Hann var þá verulega æstur og öskrandi.Hann reyndi að sparka í höfiðið á Helgiþar sem hann lág særður á jörðinni.Óluf, kjetil og Knút reyndu öll þrjú að stöðva ámöndaog koma í veg fyrir að hann næði til Helgi.Hann kom honum nýður á jörðina með miklum látumog heldu honum þar, en jafnvel þáheld hann áfram að reyna að sparka í áttinni að Helgi.Ámöndi róaðist aðeins nýðurog kjetil tókst að leiða hann frá tjaldinuog gekk með hann út eftir þjóðveginum.Ámöndi róaðist um stutta stundog sagði kjetil að hann hefði stungið Helgi.Hann sagði jáfnframt að hann hefði beðið eftir þessuí meira en tíu árog bætti við einhverja á þá leiðað þeir ættu þetta samt ekki skilið.Hann sagði kjetil einni að hann þildi ítla áfengiog ætti það til að verða árásakjarn og reyðurþegar hann drekki.Ástand ámönda söflaðist hó rat.Einastundina virtist hann róleguren var svo skindilega mjög æstur á ný.Á einum tímapunkti snýra hann sér að kjetil,greipa hann hálstæki með báðum höndumog sagðist alltaf að drepa hann líkatil að sjá hvort hann ætti nýju lífeins og allir sögðu.Kjetil tókst þó að róa hann afturog koma sér úr takinu.Kjetil útskýrði síðar að ummælinnum nýju líftengdust við að hann hafði áðurlifað af alvarlegt slissog hafði eftir það gert að gamanmáliað hann virtist eiga nýju líf.Um 15 mínúndum eftir að kjetil hringdi eftiraðstóð kom sjúkrabíl á vettvang.Helgi var enn með meðvitundog var fluttur með sjúkrabíli í Ristaþar sem hann var fluttur með sjúkraflygiá Ullefalsjúkrafsíði í Oslo.Lauruglistöðin sem hafði umsjón með þessu svæðivar staðsett í um 50 til 60 km frá bænumog kom því ekki á staðinfyrir enn eftir að sjúkrabílinn var farin.Ámöndi var þá enn á svæðinu við þjóveginog var handtekinn klukkan 35 mínúndur yfir fjögur.Í lauruglubílnum á leiðinu á stöðinahjælt ámöndi áfram að tala um það sem hafði gæst.Hann sagði lauruglimönunum að hann hafi grepið nýfog stungið mann nokkru sinnum í líkamann.Hann sagðist alltaf taka ábyrðan þvíog leti áfram til ljós að hann hafi stungið mannin af krafti.Klukkan 20 mínúndur í sjöðannan morgunlést Helgi Dahl af sárum sínum.Helgi hafði hlotið fjögur stungusár,eitt að framann og þrjú aftan á líkamannum.Dánar orsök var mikill inri og ytri blóðmessirvegna stungusárarna.Rétta mænafræðingar töldu að stungurnarhafði verið framkamtar af miklu afli,meðal annars vegna þess að nýfurinn fór í gegnumrivbeinin í líkamann.Morðvopnið var pilsunýfurinn sem Knúthafði komið með í samkamið.Um þremur og halvri klukkustund eftirverknaðinn var tekið blóðsýniður ámönda.Niðurstöður síndu að áætlað áfengismagnií blóði hans þegar morði var framiðhafði verið um 1,9 til 2 promil.Ámöndi hafði byrjað að drekka um klukkan6 um kvöldið, hann hverst hafa drukkið 6 til 8 bjóra,nokkra snafsa og fjögur konjagsglösi verið kvöldið.Síðar sama dag, 27. mæ,tók Ljóreglann fyrstu formlægum,yfirheysluna af ámönda.Hann átti þá í erfileiku með að munanákvæma atbyrðar á snæturinnar.Um kvöldið hjælt Ljóregla bladamannafundog sagði þar að alvara málsinsvirtist vera renna upp fyrir ámöndaog að hann var í mjög sleginyfir því sem hafi gerst.Að yfirheyslu lókinni var ámöndilagðurinn á gæðdel til aðtugunarog daginn eftir var hann úrskurðaðurí fjöguraveikna gesluvarnald.Síðar þegar ámöndi varyfirherður á ný, segði hann aðknúnd hafði gripið hann hálstækiog að þeir hefðu fallið saman yfir í grasið.Hann hvaðst hins vegar ekkertmuna frá því að helge sparkaðií höfuð hans þar til hannsatt úti við þjóðvegin eftir ára sinna.Vegna þessa minnisleysiskekk ámöndi síðar undir formlegtréttargeðmatt.Geðleknir og taugaleknir komist að þeirriniðurstöðu að hann hefði kvorki veriðmeðvittunda laus, njög í alvarlegumeðvittunda rasku þegarverknadurinn var framinn.Minnisleysið eftir á gæti hins vegarstafað af áfengisneislunni,bælingu eða afneitun.Réttar eitur öfnafræðingurinnmerti velvestað, sagðijáframt að í því ölvinar ástandisem ámöndi hafði verið íværi vel þekkt að skamtímamennigæti virkað á meðan á ölvinunni stæðien að minningarnar gætihorfið síðar. Það gætiskýrt hvers vegna ámöndi gæti sagtKjetil og lauruglimannunum straxeftir verknadinn að hann hefðistungið helgi, þóttan segðisíðar ekkert muna eftir árasennisjálfri.Ámöndi varformlega ákjærður 2004.februar 2014og réttarhöldin hófist2004. júni.Ámöndi viðurkendi nú að hafaveitt helgi nýfstungunnaren neytaði því að vera sekur um orð.Vörn hans byggðistmeðalannar svo því að hann hefðiverið að bregðast við áras í sjálfsvörnog hins vegar að ekkihefði verið um orð ásetning að ræða.Vörninn fór fram á síknuaf ákjæru um orð oghjælti fram að verknadurinn gætií mestalagi varðað líkamsárasþar sem ámöndi hafði kvorki vitaðnýgert sér grein fyrir þvíað helgi myndi degja af stungunum.Ákjæruvaldiðhjælti fram að ámöndi hefðiekki stungið helgi af óta eðaí sjálfsvörn heldur í hemdarskinnifyrir sparkið í höfuðið.Saksóknari taldi einnig aðhelgi hafði sparkaði ámönda til aðverja knút sem þá hafi veriðí hættu og taldi sparkiðþví ekki hafa verið ólögmættárás. Ámöndi hafðiþar að leiðandi ekki verið í sjálfsvörnastöðu að mati ákjæruvaldsins.Saksóknari lagði einniáherslu á að ámöndi hafðihaft aðra kosti en að beita nýpnum.Hann hafði til dæmis getayfirgefiði vettvang eðakallað á hjálp. Ákjæruvalditaldi að ámöndi hlíti aðhafa gert sér grein fyrir því aðverulegar líkur væru á að helgimyndi degja af árásinni þar semmiklu að bli var beitt við árásina.Af þessumástæðin fór Saksóknari fram átólvarafangelsi.Í dómsal var lög framskýstla réttakjallagnis.Þar kom fram að ámöndihafði árið 2009dvalið á geðhelbreyðstofnun.Ámiðan á þeirri tvöl stóðsagðist ámöndi stundum hafafengið hugsanir um að drepaannað fólk og ótaðist sjálfurað hann geti sært eða drepaðeinhvern í reyðiskasti.Þar kom einnig fram að um árabil hafði hann sótt reyðistjórnananámskið. Dómarinnhorfið til þessa upplýsinga ásamtummalum ámunda eftir árásina.Dómarinn matþessar upplýsingar ásamt ummalumámunda eftir árásinaþegar hann sagði Kjetil að hann hefðibeðið eftir þessu í meira enn tíu ár.Að mati dómsinsbentu þessi atriði gegn þvíað nýstungurnar hefði stafað á ótaeða þeirri upplýfin ámundaað hann þyrti að verja sig.Knút bar einnig vitni fyrir dómi.Þar kom fram að hann hefði veriðafar ölvaður nóttina sematvekið átti sér stað og því var ekkiundið að taka af hann um ítarlega skýslustrax eftir árásina.Hann sagðist ekki munnaeftir því að hafa leið á hjörðinnien þegar Kjetil og Ólevsáu hann síðar var mikill grasaá födum hans sem hafi ekki verið áður.Knút mundi hins vegareftir því að ámundi hafi veifaðnýpnum. Hann sagðist að hafareyndað sparka nýpnum úr hendi hansen þegar það tókst ekki var þannrættur og hljó búti á akurinnfyrir aftan húsið.Hann sagðist ekki hafa séð helgisparka í ámunda nýja árásinasjálfa.Ólev og Kjetil báru einnivittni fyrir dómi og staðfestuþar í megin aðriðum þær frásagnirsem þau hafðu þegar gefið hjálauruglu.Að lokinni fjögur að daga aðalmeðferðkomst hérastómur að eftirfærandinýðistöðu.Dómari taldi sannað að ámundihafi sleið Knút nokkrum sinnummeð kreftum nefa í andlitiðáður en þeir lendu saman á hjörðinni.Knút var með bólkurá minstri kinn og gagnuða dagin eftirog Kjetil og Ólev staðfestuað þær hefðu ekki verið þarþegar þeir fóruð að sofa.Knút var mjög ölfaður og dómurinn taldiað þegar Helgi blandaði sér í átökinhafði ámundi verið kominofan á hann. Helgi hafði þvíhaft ástæðu til að telja Knút íhættu og sparkaði ámundatil að verja hann.Dómurinn taldi að Helgi hafði máttgrýpa inn í með þeim hættuog taldi að sparkið hafði ekki veriðólögmætt árás á ámunda.Helgi hafði þannig í raunlátið lífið eftir að hafagrýpið inn í til að verja Knút.Dómurinn horfið einning tilhaugðunar ámunda eftir stunga árasinna, meðal annars til þess aðhann reyndi síðar að sparka í Helgiþar sem hann lág særður á jörðinniog horfið til ummæli hans umþað að hann hefði beðið eftir þessuí meira en tíu ár.Að mati dómsinsstutti það enn frekar viðað ára sinn hafði ekki stafað afóta eða þeirri upplifun aðhann þyrti að verja sig.Vörn ámunda um sjálfsvörn var þvíhafnað.Þann 4. júli 2014var ámundi dæmdur í11 ára fangilsi.Frárefsingunni skildu dragast 230dagar sem hann hafði þegar setiðí gesluvarðaldi.Ámundi var einnig dæmdurtil að greiðamóður Helge og dveimuruppkonum börnum hans200.000 norskar krónurhverju í miskabætur.Það auki var hann gert að greiðamóður Helge um22.000 norskar krónurvegna útfarakostnaðar.Ámundi áfríðidómnum og málið var tekiðfyrir í desember 2014.Áfríðanadómstallintaldi ekki útlokaðað ámundi hafi verið að verja sigen sögðu einnig að viðbröð hanshöfðu farið langt yfir þau mörgsem talinn væri að vera nöðsynleg sjálfsvörð.Við ákverðunrefsingar var ámunda jáfnframtmetið til málspota að hann hafðifrá uppafið viður kjönd að hafa veittHelge nýfstungurnar og ekkireynda að varpa sökinni á einhvern annan.Rétturinn taldieinhverja síður sannað að ámundihafði af ásetningi valdiðdöiða Helge með því að stinga hannfjórum sinnum. Að lokum varrefsing ámunda lækkuð úr11 árum í 10 ára fangilsi.Ekki leikja fyrirofinbergar upplýsingar um hvenarámunda var sleft úr haldien 10 ára fangilsistómir hanser nú liðin að fullu.Málið skildi eftir sérdjúpspor hjá mörgum.Aðstandendur ámunda sögði aðþegar þeim bárust fyrst fréttir af málinuhefði það komið eins ogþrjum ár heðskýra lofti.Fjölskyldan þekkti hann aðeinsaf góðu og lísti honum semljúfum, góðum og jákvæðum mannisem hafði aldrei áður brotið af sér.Andlátt Helge hafði égframt mikil áhrif á litla samfélagiðí valli og hans var minnstvíða á fallegan hátt.Helge let eftir sig tvö börnog var sárt saknað af fólkinu í bænum.Fyrir utan að veravinsæl út af smadur var Helgereglulega kynir á ímsumvið börnum og tók meðalannastþátt í leiksýningum bæjarins.Honum var lít sem fjölaxlindumog gladlindum manni, miklumhumorista sem hafði gaman að fólkiog átti auðvelt með hann á til þess.Hann var góður vinurog mikil smetinn starfsmadurog víða þekktur og dáður.Þann fjörða júni2013 var Helgejarsungin.Mikill fjöldi fólk sótti jarðaförunaog ekki allir komast fyririnni í kirkjunni.Því var aðtöfrinni einni útvarpadí hátalurum fyrir þau sem þurftu að standafyrir utan. Að aðtöflokinnivar haldin minningarstund íÍþrótahöll bæjarins þar semástuðinir hans komu saman ogheldu minningu Helge Dahl á lofti.Ég þakka kærlega fyrirsamfélgdina í dag ogþakka samstags aðlum þáttarinsað eru guli miðin oglangkom. Ég minna áInstagram síðu Mórsólar en þarbyrti ég myndir og annað efni sem tengisthverjum þætti fyrir sig.Ef þér líkaði þátturinn þá værimiklu metum haft að gefa honum stjórnuá þeirri veitu sem þú hlustar á.Ég hlakka til að verameð ykkur aftur í næstu viku.Þanga til. Verið sæl.Þakka fyrir.Þakka fyrir.

Pylsuhnífur

þri. 8. sep. 2026, 19:17 · 24:35

Bærinn Valle í Noregi var lítið og samheldið samfélag þar sem allir þekktu alla. Það var því mikið áfall fyrir bæjarbúa þegar dáður útvarpsmaður í bænum lét lífið og gerandinn bjó í sama bæ.   Samstar

Samantekt

1. Þátturinn fjallar um atburði sem áttu sér stað í bænum Valle í Noregi í maí 2015, þar sem nokkrir aðilar safnaðist saman á sveitabæ í tengslum við hjólreiðakeppni. Átök brutust út milli tveggja manna, ámönda Reir Jóhansson og Knút Aksel Ugland, sem enduðu við alvarlega skaða og dauða.

2. Ámöndi var á mótmælum og var undir áhrifum áfengis þegar átök hófust. Átökin leiddu til þess að ámöndi stakk Knút með nýfi í sjálfsvörn, sem leiddi til þess að Knút lést af sárum sínum.

3. Dómstólar urðu að fjalla um ástand ámönda og hversu miklar ástæður höfðu verið til að teljast í sjálfsvörn. Samfara því voru sögur um áfengisneyslu hans og fyrri sögur um ofbeldi sem vöktu efasemdir um geðheilsu hans.

4. Alþjóðlega dómstóllinn niðurstaða að ámöndi hefði verið sekur um morð, en refsingin var lækkuð eftir að tekið var tillit til sálfræðilegra þátta. Morðið hafði varanleg áhrif á samfélagið í Valle, sérstaklega fyrir fjölskyldu helgi og aðstandendur ámönda.

Lykilorð

Pylsuhnífur
Morðsál
0:00 0:00
♪