Hæl og sæl og velkomin í manlega þáttin í dagers miðvíkudagur 14. óttobers og það blæs víða á landinu eins og við herðum í fréttum.Hér á eftir það eru gular og appelsinu gular viðvaranir um allt land.Já, það er resseluðu blóstur og mikil bleita.Full af lífi, vinnlaus lífstýl er nafn og námskeiði sem að Gunnar Hersveit,réttöfundur og heimsbyggingur og Margrit Leifstóttir, arkitekt og helsumarktjálfi hafa staði fyrir.Þar faraðu yfir ymsar leiðir til að lifa án áfengis og eins og þau orðaða þá miðlaðu liklumtil að loka dyrum og opna aðrar til betri vegar.Lára G. Sigurðardóttir Læknir er gestakennari á námskeiðinu.Þar fer hún yfir hvaða áhrif til dæmis það hefur á líkamann að hætta að drekka áfengi í fimm vikur.Það er Margrit og Lára verða hjá okkur hér á eftir að segja okkur betur frá þessu.Kurt Weil er eitt áhrifamesta og sérkennilegasta tónskált 20. aldar.Tónskált sem samti óperu, leikús, kabarett, jazz og dægutónist.Og skapaði tónlistar heim þar sem mörkinn millir klassíkur og dægur tónlistar verða óljós.Í tilhæfni af afmælisári tónskált sinns þá tókur söngkunnar Sigurðardóttir og Hildikunur Einastóttirsaman fjölbreyta tónleikadagsgráð með sönglögum og sviðst tónlist frá ólíkum tímabilum á ferlihans.Og við ætlum að heyra meir um þetta hér á eftir.Já, svo er það vísinda spjallið með ettu Olgu dóttur og í dag ætlar hún að segja okkur frá rannsóknumsem símna fram á tengingu daglegra reyfingar og bættra sveppgjæða og þetta er mögulega eitthvað sem að ætti ekki koma okkur óvart.En það er alltaf að vera rannsakað á og færa alltaf betur og betri rauk fyrir því.Já, og við þurfum alltaf að heyra þetta annarslæðið.Já.Heyra það aftur og aftur hvað við hefum að gera til þess að sofa betur.Kákáshextetin og Óðin Valdimusson hefja leik hjá okkur í dag lag eftir Jón Sigurssonuppdaka frá árunnu 1960 í Kjallaran.Óðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin ValdimussonÓðin Valdimussoneru þær?Já, ég geti nú örgulegaað tala í form á kvöld, sko, ef að égmikilvægist tími til, en ef við ekki baratölumtelda hans er bara svona svefninsem er svona klassið stæmiog af því að hérnaalkóli stendum bætt í svonatengdúrur sem við getum keift í náttúruleikningabúðumþá stendum 40% áfengi í þvíog það er ástæði fyrir því, af því aðáfengi er ágættsvona svæmingarlif, það getur hjálpaokkar að sopna, af því að það hægirað tauga bóðskiptum í heilunumen það er alvegaflitt sveflif, af því aðþað læktur okkurþað breytirsvefstigunum okkur, þannig aðsvefgæðin verður lélegriog þannig aðfyrst eftir að fólk hættir að drekka, þá geturþað jafnvel upplifa svonakannski óróleika og mikladraumfarir og slikt, ensíðan, eftir sem frá líðurkannski eftir vikuði, þáfyrir svefnin að batna afturogjá, þannig að viðfyrum á þá framlega meira vakstarhormonumsem dæmi við þurrum, vakstarhormonþó sem hættast að eka, því aðvakstarhormonin hjálpa okkur til að geravel að fruminnur okkar og endur nýja líkamannað mismið sem hefur farið úrskistbara dæna á hann og við fyrum að sofaogdraumsefni þurru við líka bara til að vinna á tilfinningumoglæra nýja hluti ogtilhengu okkur nýja þekkingu sem dæmiJáÞannig að það er eitt partur ogþannig að fólk finnur oft mikið mun á svefninuþá hann getur vestnað í byrjunen þá yfirleitt eru þájákvæðra áhrif sem koma þá síðarþað fór verið dýpir svefn og fólk erbetur út kvilt og svo fram með þessMér finnst þetta er áhugaverðastlíka bara áhrifin á heilanþví að við erum alltaf að vita meira og meirahvaða áhrif áfengi hefurá heilan og fólk lýser oft sem að hefurtekið sér svona pásurog það upplifirsvonameiri skýrleika ogmeiri orguog það kemur líkafleiri hlutum í verk og svo framvegsen áfengin er bara þekktfyrir að hafa sko bein áhrifá ymsar stöðvar í heilanþessi dæmi er minnistöðunsem að kalla strekieða hippokampus áennsku sem að er mjög mikilvægurbara til aðtilangur nýja þekkingu og læraog muna það sem við hefum lærtkalla framminningaren það er eitt sjúkdómursem að er klassistað dregin eða þetta dregasæðisem djúpt í heilanum hörnnareftir yfirleitt á efri árumog það er allsamirog það er svona klassist þinginþannig að fólk þekkir það líkaeftir að drekka aðeins svo mikiðað það getur að fara í svona óminis ástandog það er bara út á beinum áhrifumþannig á minnistöðunarfólk fyrir að endur takasömur setningar þar aftur og afturen ef við náttúrulega tökum hljóðfrá áfengi þá erum við aftur að byggjaupp þessar minnistöðarog sömulegs framheilanþannig að bak við ennu okkarað áfengi hefur bælir beittstarfsemi framheilan sem aðmjög mikilvægur bara til að skipilegja líf okkarog í raun upplefabara tengjastokkur sjálfum sem manneskjumog öðrum og raukóksunog hefurskipilegja líf okkarþannig að rannsóknir sínþannig að það getur dreigið úrfrumistarfsemiþarna í framheilanumog svo en aftur á mótiðað maður stoppa þá kemur þessi starfsemisem á saman tilbaka yfirliktEn að því þú talar umí fyrirlæstum talar umfimm vikurþað er sem sagt bara átilturulega stuttum tímabreytist svona mikiðtil hins betra þáSko það er náttúrulegaég myndi segja kannskief það fer alltaf eftir í hversufólk þólir vel áfenginaalltaf verum við skoða að brjótaniður að því að áfengi eða etanólþað brotna niður í aðsettaldisem er mjög eitraðefni og getur sapnast uppí líkamannum hjá okkurog það fer svolítið eftir í líka hvað við verumgóði að brjóta niður þetta aðsettaldisem er einhverjum krabbamessvaldandi efniog það helgast þá líkasvolítið að því í raunbæði það og hversu mikið við drekkumþannig að hversu mikið fólk er að drekkaen yfirleitt er það þannig að maður segirfyrstu dagana þá er töfakerfisvolítið að jafna sig og líkamannsvolítið að hrensa sig að þessuaðsettaldi hýðen svona veiku kannski 2-3þá fer fólk kannski meira að taka eftir því í raunsvona hverniglíf þeirra er að breytasthvernig orkustíið er að breytastmeldinginog einbetting og svo frammeðisen á veiku 3 og 4þá sínar ansóknir að við getum séðmælanlega breytingartil dæmis á blóðhristingiog ef að fólkhefur verið með hækkunar að lifra prófumþá fer það að læka straxmjög fljótt, lifurinn fer fljótt að gera við sigog líkamittismáliþannig að fólk oftaf því að áfengi er eitraþá ferlifurinn, þá segir lifurinnherðu, við slumum forgangsraðaað breyta niður etanólog að meðan þá er hann ekki að breyta niðurfytur, heldur býr tilfytu til að geima annarkvárt í lifurinniþá eða í líkamannum, þannig að oft fylgirað þannig að fólk upplifir líka að þaðég hafi letist aðeinsEn þessi, sko, þetta er augljóslegaallt sem þú búin að telja meira menn upper ekki góð áhrif á líkamann, en eru þau öllafturkræf ef að maður hættir að drekka?Lang flest eruafturkræf, af því að líkamann ersvo magnar, hann er stöðugt að geravið sig og endur nýja sigog þó við séum til þess að mynda nýjakrabbaminsfrömmur, fjöldakrabbaminsfrömmar á hverjum deginn, þá líkamannalltaf aðeigða þeim og laga og gera viðog sérstaklega þá á djúbsefninuá nætt djúbsefninunotið tilþannig að flestar af þessumef þetta er náttúrulega eftirferalta, eftir reyningstaklega spöndu og hversu langtenginnur eru gengin, en já, ég myndisegja að í bara stórum hlutaer þetta hérnamikið til afturkræft.Við hefum ekki trublaði lengur sko á Ítaliðbara þú eru að komast og fá þércappuccino eða eitthvaðen vonandiert í betra veðri líkaen óveðri hér í Reykjavíkþannig að við þökkum þér innilegaLaura Gísiður dottir LæknirMá ég bæta einu við?Já, má ég bæta einu við?Það er svo mikilægt að því að áfengihefur svo mikil áhrif á heilandþannig að ef fólk er búið að vera að drekka daglegaað drekka mjög mikiðþá getur komið svona ákveðeikst mikið ákveðtaugabóðefni sem sklúta um þetta heilandsem getur valdið flógum og getur verið lífstættilegtþannig að ef fólk er búið að vera að drekka mikiðeða daglegaþá er mjög mikilvægt að gera það í samræðivið Lækniog maður aldrei prófa eitthvaðsvo að lesa á eigin vegumen auðvitað er við núna hér að einblýnafólk sem er kannski meira ekkimeð áfengisfíkumen já, og ég með fyrst líkabara áhugast að benda á að í raunþað sem að ef maður er alltaf aðsölla smá saman í áfengikannski bara þá er það að sé bara eitt, högljóðsem helgar og sleis, þá veitu við í raun ekkihvernig áhrifþaðhefur ekkihvernig okkur líka mann líðurán áfengis, af því að það tekur alvegnokkra vikur fyrir líka mann að fara og líka mannþannig að þetta er svona góð tilrun að prófa að takapásu og sjá og vera virkilegaað gera smá tilrun á sjálfins þér og sjá hvernig mannlíður án þess, verða þess verðiÁhugavertÞannig að það er bara sem ég held að bæta viðJá, þú fær betur í þetta sem gestakennar ásog námskiði takk einlega fyrir og baraArrivederci til ÍtaljuArrivederci, jáOg MargretLeifstóttir, af því að það er svo langt sem við kynntuðum innJáÞú sýtur í þetta að það er arkitekt og helsumarkþjálfog þið hafa verið með þessi námskiðfull af lífi, vínlaus lífstílog vínlaus lífstíl, hann verðurævinsækliJá, hann verður þaðSko Gunnar Hersvind fór náttúrulega á trúnummeð þjóðinni þegar hann gaf út bókinasína vendinguÞað sem að hann lýsir bara einn reynsluHann hafi áhuga á að pröfa að hættaað drekka áfengi, það tók hann þrjártilrunir, vegna sem hann kom alltafNei, hvað, það er hérna að gera þettaog ég get alveg líka og ég hef þetta baraí algjöru hófiog svo fann hann bara, nei, þetta erað taka frá mér orgu ogeinbittingu, ég ætla að hættiþessu alveg og svo kom þettaaftur inn og svo í þriðaskipti, þáfara að hætta hansu alvegen þetta námskið sem við erum að halda erí raun og veru til þess aðhjálpa fólki í svonasamtakamætti að pröfa að hættaef þú vilt prófa þaðog alveg eins og Laura sagði, við erum kannskiog við erum ekki að hafa það tilfólks sem telur svo ekkivera með vandamáli kringum áfengi, en myndi kannskivilja mjög vel að sjá hvort þaðsé meira í bóði, meiri orgameiri einbitting, léttirað lundina mína, hefur það áhrifað betra svepp, við vitum það alveg aðeftir því sem við eldumst að þáverður erfiðar að fá góðansvepp og þá er alveg dyrmættað skoða hvað geti gerttil þess aðbara bæta mínalíðan og fá sem mest útút af þessu lífi. Þetta námskiðir í samvinnvið þess á á, en það er ekki þarmeð sagt að þetta sé bara fyrirfólk sem við fari í gegnum áfengismæðieða neitt svo leiðis, heldur einmitt eins og þú segirbara fyrir hvert sem er sem að vileða kannski hefur ekki tekið þettaskref. Einmitt, takk fyrir að segja þaðvegna þess að S.A.A. er núna, endafyrir nár, farin að einblina meira áheldrennan, helsusamlegan lífstílog er akkurat aðkoma inn stert í forvördnumog þau eru bara svo almennilegog við tekum náttúrulega í það bóks, þetta erklárlega forvördnarstarf. Þetta er líðhelsumálÞetta er líðhelsumál og þau eru barasvo frábæra að leifa okkur að veraí sínum fallegu húsakinnumsem er bara hér í næstu götuog það skiptir líka miklu máliað hafa goða umgjörði kring umnámskeið. Já, og þettaer, segiru, fimm vikurhvernig gengur þetta fyrir sig?Þetta gengur þannig fyrir sig að við hittumstá þriðdags kveldum klukkan halva áttaog erum í svona einna halvan til tvo tímavið fáum sérst gestakennaraalveg eins og Lára Byrjarog ég hef ekki sagt ykkur aðí síðustu tíma og síðustu tíma námskeiðumþá hefur fólk sagt eftir fyrirleisturinná Láru bara að bytja, okkur er þetta ekki kent ígrunnskóla? Kanski við erum meðfólk á öllum aldra á námskeiðinu en kannskifólk sem er komið í hérna á setnihluta æfiskeiðis, bara þettahefði ég vilja vita þegarég var 15-ara.Þetta er svo félagslegtog þar er oftræðslan að fólki finnst þettasvona erfið tilhugsun félagslegaer það, finnir þið mikið fyrir þvíað það sé svona í rauninuað fólk sé bara feimið við eðarætt við að fara inn í það út frá þeimforsyndum?Algjörlega, bara algjörlegaþetta er mjög félagslegt og það semég samt líka svo skríti við það, nú hef éghaldið svo mikið af heilsunámskeiðum, það semvið tökum út síkurog þá kannski tökum við allan síkur út í tværvikur og ég hugsa oft, hvað ég erað bara finna um aðra, ég er ekki að fara að finna mikið munþað bregst ekkien þegar ég er komið 5-6 daga inn í námskeiðþá er ég farin að finnabetri einbendingu, betri tengingu við sjálfog ég er alltaf hissa og ég heldþetta sér sama með áfengi, ég hef nefnilega sjálfaldrei drykkið áfengi, þannig aðég sem svolítið findi aðég sé að halda samt þetta námskeiðen það getur samt veriðalveg rökriðettþannig aðþess vegna þú veist þegar fólk segir líkaég er ekki að drekka mikiðþetta hefur engin áhrifen allt áfengi hefur áhrifog það getur verið svo áhugaðvært að pröfabara að taka það alveg úten klárlega er þetta félagslegt og þá er svo gottað hafa ástæði að ég er hérna bara að pröfaég er bara að pröfa í 5 vikurekki núnabara að sjá hverja áhrifin erujá ég er bara ekki að fá mig núnaþað fer ekki neittáfengi mun alveg vera til eftir 5 vikuren kannski getur maðuref maður finnur munmaður þarf að finna munþað þarf að vera kvartningtil þess að vilja sleppaog til þess að fá kvartningun áþá þarf maður að pröfi þettaþað getur verið góð kvartningbara að fara á svona námskeiðog svo taland um sigurnuþað er alltaf mikil sigur í áfengialgjörlegaþannig að þetta er win-winMargrit Leistóttir, námskeið heitir full af lífiþað er smá orðalegur í þvívinnlaus lífstýlþað er að byrja bara næsta námskeiðþað ekki núna fljóðlega?það byrja bara núna á þrjöðdæginog eins og ég segi, byrja að segja aðanvið fáum gæstakennara og svo deilir líkaGunnar Hersvind sérþú veist, hann fer líka á trúna á námskeiðinuog mér finnst allt að skipta máliþegar að fólk er tilbúið að opnaog hérna fara bara djúft inn í sitt eigi hjartavegna þess að við erum alltaf öll eittog við tengjumst öllþannig að það er alltaf eitthvað sem við getum tengt viðog svo erum við með svona skemmtilegar uppákomurhvað er þetta að gera í staðinvið gerum svonajá, við erum með partýog svona, gott partý á náfengissko, Margrit Leistóttirtakk fyrir að komið mannlega þáttiTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðTakk fyrir að komiðLouie Miller, he split the scene babeAfter drawing out all the breath from his stashNow Mac he spends just like a pimp babeDo you suppose that our boy, he did something rashAl Satsmo, Louis Armstrong, Bobby DarinThey did this song night, Lady Ella tooThey all sang it with so much feelingThat old blue eye, he ain't gonna add nothing newBut with Quincy's big bangRight behind meSwinging hard jackI know I can't loseWhen I tell youAll about Mac the Knife babeIt's an offer you can never refuseWe got George BensonWe got NewmanWe got Norman FosterWe got the Brecker BrothersAnd Hampton's bringing up the rearAll these bad catsAnd whore are in the band nowThey make the greatest soundsYou ever gonna hearHey Sookie TortreeJenny DiverJavi PeachumOle Miss Lulu BrownOh the line formsOn the right hereNow that Mac heI mean that man Mac heYeah he's badMercy MercyYeah he's better than oleLeroy BrownYou better lock your doorAnd call the lawBecause Mac he'sThat's bombedHe's back in townSvaka stuð á þessum bæMac the Knife þetta voru Quincy Jones og Frank SinatraEftir Kurt Weil og texti eftir Bertolt BrechtEftir allra frægasta lag Kurt WeilOg hefur verið margir spreytt sig á þvíMaci nýfur á ÍslenskuEn það var bara smá að því aðHeimildarmyndunum Quincy JonesÉg vissi ekki hvað þeir hefur verið nánirSamstags aðilaHann og FrankOg þá áttaði ég með ennbyttur á þvíEn maður er einhvern veginn lítur á FrankSem svona söngur að rauðlara eitthvað svonaEn hann var vist svo mikill tónlist að maðurSem að mér varst bara gaman aðKoma staði gegnum þá myndJá, algjörlegaEn hún er komið til okkarEtta Olgu DóttirEkki OttaOtta Elgu DóttirElgu DóttirJá, nógu nálegtÞað er vísindarspjalliðJáOg það er nú bara efni sem stendur okkur smá næriÞað er svefn gæðiJá, nákvæmlegaSko það vil nefna svo skemmtilega tilAð það fyrir, ég held að það hefur verið árið 2019Sem að hérnaNobelsvælun í lækningsfræðiFóru til hérnaVísindamannaSem að skilgreyndu líkamsklukkunaSem er náttúrulega bara partur af því að skilgreyna bara hvena við sofumOg hvaða er mikilvægt og allt þaðHvaða árs þeir eruÉg held að það hefur verið 2019En ekki fyrrNei, en þeir náttúrulega skilgreyndu það mögum fyrrEn Nobelsvælun virka þannig að maður þarf aðHérnaUppfinningin þarf að sanna gildi sérJá, já, jáÁður en að maður fær verlun fyrir það skoEn það sem að geristFá miklu meiri aðtikliÞannig að síðastliðin ár eftir að þettaÞessi Nobelsvælun voru veiktÞá finnst mér ég sjá skoGríðarlegan mun áHérna fjölda svefnrannsóknaÞannig að nú er þetta orðiðMjög sko mikilvægt málefniEn það er þaðÞetta er mjög mikilvægt málefniÞannig að það er ekki bara skoVið sem að stundum svefnSem að finnst þetta áhugavertOg mikilvægt heldur líkaÍ síndaheimurinn sem að stundar líka svefnSkiljiðiAllir stundar svefnAllir þurfa að gera það allavegaOg þetta er náttúrulega einaÞetta er hluti af möndrunniHvernig stöðla maður að heilbriðu lífiÞað er bara svefn og næringOg hreyfingOg þetta er náttúrulega allt saman tengtÞetta er ekki hægtAð bara sofa velOg borða svo eitthvað raustlOg hreyfa sér ekki neittÞetta er allt mjög tengtOg landlæknisembættiBara um allan heimMeðal annars hérna á ÍslandiÞau gefa út svona leiðbenningarVið höfum allir séð mataringinHvaða fæðuflokka við höfum að velja á diskin okkarHvað er ráðlega dagsgamtur af hverjuOg á samaskapiÞá er landlæknisembætti líkaMeð ráðleggingar um hreyfinguOg ráðleggingar um svefnOg það er til dæmis fyrirFólk á aldrinum 18 til 64 áraÞá er ráðlegt að sofa7 til 9 tíma á nóttuÞað er mér sjámt eftir aldriVegna þess að til dæmis unga börnAð þau 0 til 30 mánuÞau vilja bara sofa17 tíma á solaringEn svo margir þekkjaOg nýbakar fóröldraætti eiginlega að gera það líkaEn hérnaOg svo er landlæknisembætti líkaMeð ráðleggingar um hreyfinguOg þar er talað umAð hreyfa sig 150 mínúturÁ vikuOg það er einsÞað er World Health OrganizationHérna ráðleggurÞað er 150 mínútur á vikuOg svo er náttúrulegaAlveg eins og með mataræðiAð þá er svepp og hreyfingEr sko fjölbreytt fyrirbæriHreyfing til dæmis getur falist í þvíAð fara í hérna léttan gangutúrÞar sem að kannski púlsinnFyrir ekkit mikill uppOg við verðum ekkit mjög móðEða fara í röskan gangutúrEða fara í fjallganguÞað er stig af því hversuHversu mikil ákveð getur veriðÍ hreyfingunniOg svo er líka meðsmunandiHvað við getum hreyft okkur lengiOg þessa ráðleggingarÞær eru bara settar á sko vikuOg svo er það svona svolítið okkar höndumHvernig við dreyfum þessuVið getum alveg dreyft þessuÞannig að við hreyfum okkur eitthvað á hverjum degiEða bara 150 mínútur á lögadegiAð þá myndi ég bara skella mérÍ fjallganguÞað má alvegEða sko þá ertu náttúrulega að ná þessu markmiðiEn svo er einmittÞað er kannski spurninginEr það best eða er betra að gera eitthvað annaðÉg var að rekna þetta 21 mínúta á takkJá takk fyrir að rekna þettaÞað er einmitt hérnaÞú veist skiptir máliAð hreyfa sig á hverjum degiEða er betra að gera þettaÞannig að þú bara færð ógesla mikla hreyfinguAf því að náttúrulega ef við værum dýr í dýraríkinumSem við erumJá við værum bara út í náttúrunniEkki í húsum og ekki í vinnuEila er aðalega það við værum ekki í vinnuJá hver fann upp þessa vinnuÞá væri þetta allt öðruvísiÞá værum við ekkiTil dæmis stæðum við ekki í neinum svefnrannsóknumVið myndum bara að sofa þegar við værum þreytiEða þegar sólargangurinnSegir okkur að við eigum að fara að sofaOg við myndum náttúrulegaÞað er engin síðan ljón fara útAð skokka sér til skemmtunarÞað er bara ekki gertOg það var meiri sig einhvers sem bent á þaðAð skokka í langan langan tíma á sama hraðaÞað er eiginlega engin önnur dýr sem gera þaðNei það er nákvæmlegaÞannig að við erum náttúrulega svolítið að reyna aðBesta okkar lífsgæðiSko í hérnaÍ líkamaSem að hefur þróast í náttúrunniMiða við þær aðstar sem við höfum núnaOg þú veistBara fyrir sko100 árum þegar við vorumUnnum ykkur meiri líkamlega vinnuÞá vorum við ekki í þessumÞessum hérna vandræðumÞannig að það er margt sem að við erum að geraSem að setur okkur í þau vandræði að þurfa að veraVelta fyrir okkur einmittOk, á ég að hraja mig 150 mínútur á lögadegiEða á ég að dreifu svo í vikunaEn það er þessi kirsetta sem sko drefurHún gerir það í raun og veraHún er ekki holl fyrir okkurOg líka minn hefur ekki þróastÍ kirsettumEn það var sem sagt rannsóknar hópurVið University of Texas AustinSem var einmitt að velta þessu fyrir sérOg þeirra rannsóknarspurning erÍ raun og veruHefur hreyfingSkiftir máli hvernig við dreifumÞessum hreyfi mínútumYfir vikunaFyrir svefnin okkarOg þau eru með sko 69 sjálfbóðarlegaSem aðYfir 8 mánuða tímabilEitthvað svona snjallurTil þess að mæla þaðHvað þau hreyfa sér mikiðHvernig þau sofaOg þá náttúrulega aðalegrið að mælaEitthvað sem við kannski eigum ekkiMjög gott með að mæla sjálfÁ okkar líkamaÞað er segja hlutfall skoDjúbsvepsins og svo hérnaREM svepsinsOg svep er sko þessu skipt upp íNokkra svona típur af svefniSem að ég kannski er bara ekki alvegNó mikið sérfræðingur til að fara útiÞá tölu við um skoREM svepni eða drömsvepnREM stendur fyrir rapid eye movementOg hins vegarNon-REMEkkir rapid eye movementOg þar undir þvíEr til að mynda djúbsvepnÞar sem að við erum baraHjárslátturinn er orðin mjögEkki örhælturMjög hægurOg andadrátturinnEr mjög djúbur og hægurOg við erum bara í algjöru skoLíka minn er eila baraÞað er eila slögt á okkurÞað er það sem að djúbsvepnin erOg svo reyndar þegar að við erum íREM svepniÞá eru við líka skoEn þá með hægan andadrátt og hægan hérsláttEn okkur er að dreymaOg augun hreyfast og þess vegna sjáum við að það erDrömsvepn sem er í gangiÞau eru sérfinst að mælaÞetta fólk, þessar 69 þáttækendurMæla hvernig þau sofa og svo þar aðau ekkiAð þá svaraðu líka á þryggjaveiknaFrestiSvona spurningalista yfir bara hvernigÞeim líður, hvort þau eruÞreytt og hvernig orkustíðiðEr yfir daginnOg hvað þau eru að borða og hvernig þau reyfa sigOg allt þettaOg svo takaðu þessar nýðustuður saman eftir 8 mánuðiÞannig að þau eru að safna alveg svolítiðGóðu gagnasetti þó þetta séuKanski ekki drosilega margi þáttækendurOg þau eru að skoðaHvort það skiptir máliAð reyfa sigÁ hverjum degiMiða við að reyfa sig bara einu sinni vikuCirkaOg þau komast að því að það þarf ekki nemaTíu mínúttina reyfingu á dagÞar sem að sem sagtÞau tala um svona miðlungsákæfEða meiraÞað er að segja eitthvað reyfingÞar sem að við verðum svolítið móðOg finnum fyrir að púlsinn hækkarÞurfum bara ekki nema tíu mínúttina þvíTil þess að sjá munÁ hlutfallinuTjúpsvefni og draumsvefniÞannig að þegar við reyfum okkurÍ tíu mínúttina á dag þá náum viðHlutfallslega meiri tjúpsvefniEf við nóttinaHeldur en ef við til dæmis reyfum okkurMikið eitt dag í vikuEða tvo dag í vikuSem er þá meiri sveppgæðiJá sem að mælist í meiri sveppgæðumOg það kemur líka framÍ skoSpurningarlistanum sem að þáttakendur fáVegna þess að þeir sem aðHérna ná þessuÞað kosti tíu mínútumTíu mínútum af miðlungsákæfÞau finna líka að þau hafa meiri orguEn svo þar að aukiAð þá þarf hérnaEkki endilega skoMiðlungsákæfa hreyfinguTil þess að fólk finni líkaMun á bara í raun og veruBara hvað þau eru glöðBara þeirra lífsgæðum skoÞannig að fólk til dæmisOg þetta er náttúrulega líka misjamtEftir við hvað viðÍ hvað við eigðum deginumTil dæmis vön að sitja allan daginnVið tölfu og keyra svo heimÞið veitirAð þá þarf kannski ekkert meira en baraAð standa við skrifbórðiðFimm mínútur á klukkutímaTil þess að við myndum mögulega að mælaÞað í skoÖgnu orgu stigi yfir daginnOg ögnum lífsgæðumEn þessar hérna tíu mínúturÞar sem þú veist maður fær svona smáHérna mæði og smá auka púlsAð þær geta líka að skila sérBara alveg ótrúlega miklumLífsgæðum ef við náum að kvílast beturMeð meiri djúpsvefn sem að líkaSvo leiðir af sérAð maður til dæmis finnurEkki fyrir hérnaLaungun í eitthvað svona snögga orguSem að til dæmis sælgæti erÞannig að þetta talarAllt saman þannig að það aðAð ná smáhræfinguOg ná þá betri kvíldOg ná þá kannski einmitt líka hollara mataræðiSem að tala svo við það að við gætumÉg haf vel sofið betur og svo áframHvenar sólaring setja þýst að veraEða skipti það ekki máli?Nei það verðist ekki skipta máliÞað var alltaf ekki skoðaEn svo eruLífæðilegsfræðingar hafa nú oft talaðUm að það sé ekki gott að hreyfa sigNálagt svefntímanumVegna þess að þegar við erum búin að hreyfa okkurÞá þarf líka minn líka vinna úrÖllri orkunni sem við erum að kláraAð brenna á allt þaðÞannig að við getum ofta ekkert sopnaðInn eftir að hafa verið út að hlaupaÞannig að það er alveg ágætt aðMiða við að eiga þarnaKanski 2 klukkutíma áðurinnAð maður fyrir að sofaEn þau alltaf að skoðu ekki hvenar dagsins þetta erÁhugavertEins og bara alltafÞetta Olgu Dóttir takk fyrir að koma til okkarOg fræð okkur í vísindarspjallinuTakk kærlega fyrir migÞegar ég segja að þið erum í heimsem maðurGeður að byrjaÞegar ég og ekkiÞegar ég og ekkiÞað sé að viðMjög langtÞað er ekkiTakk fyrir að hluta.Takk fyrir að hluta.Takk fyrir að hluta.Takk fyrir að hluta.Takk fyrir að hluta.Takk fyrir að hluta.Takk fyrir að hluta.