0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Það er þetta.Sveilína eða svana sungur Sveilínu.Þjallur um unga konu sem slæri gegn sem bloggari snemma á öldinniog beitir svo öllum bröðum til að klífa upp fræðarstegan í heimi áhrifavaldana.Mjög áhugaverðir þættir sem að Brynja Hjálstóttir allar að segja okkur frá og eftir.Já en við ætlum að byrja á döiða mónokultúr sinns.En mitt.Þetta eru sem sagt möguleg endalók einhverjum svona miðlærar menningar sem að saminar okkur.Já við höfum við svolítið verið að ræði þetta núna bara okkar á milli undafarið.Við höfum við verið að skjóta upp kollinum aftur og aftur.Já til dæmis komum við þetta alltaf upp þegar við vorum að tala um Apple streymisveitunasem er enn önnur streymisveitan sem er komin inn í flórunna.Og við höfum svona tekið eftir því að það er skortur á menningarrefni sem aðöll þjóðin er að horfa á sama tíma.Við erum ekki að mæta á kaffistofuna kannski á mánudegi bara á allir ókislaspenntir að tala um nýjasta þáttina lost.Eða við saminumst kannski ekki með fjölskyldin okkur á förstu dögumað horfa á ædolstjörnuleit eða á tali með hemmagun.Ymmiðt.Sko já við vorum líka með umfjöldin hérna í ágúst þar sem við vorum að leita eftirsvona afgerandi sumarsmellinum árið 2026.Þú veist bara einhvern veginn lægið sem allir heyra texta við læra textna viðhvort sem það er einhvern veginn líka betur eða verð.Andri Snær hafi verið að setja inn á samfélagsmeila í raunni líka leita eftirþessum sumarsmelli og talaði um að það væri kannski tákgrænt sumar eftirað Bó, Megas og Gunni Þóruðar létust þá væri einhvern veginn bara sumarfagnarinnar.Við værum ekki að hlusta saman á tónlist.Já, akkurat og hann var að veltaði fyrir sig hvort að hann væri bara en gamallen svo verist við að við séum bara öllt aldrei að hlusta á okkar tónlist í einrúmiog við séum að hlusta á hlaðvörp sem eru bara um okkar sérteik og áhuga sviðog horfum kannski bara á einhverju allt aðra streymisveitu helduren aðri sem við þekkjum.Emit, og auðvitað eru samfélagsmeilandir hann að líka hvernig en alltumleggjandi þar sem við fáum bara sérsnið efni að okkur eða okkar menningarhópokkar aldri, okkar kynslu og okkar áhuga málum.Nákvæmlega og spurningin er í rauninni bara, er menningin að glata möguleikanumá að samina heiminn, samina Íslandinga eða samina stóra hópa ólíks fólkser mónokúltúrin döður?Og til þess að ræða þetta höfum við fengið til okkar þau Nínu Hjálmarstóttursem er lektor við Sviðslista dild Lista áskóla Íslands.Ísabellu Lenu Borgarstóttur, Plötusnúð, Bellamix69og Gísla Martin Baldursson umsónaman vikunar hérna á Ríkissjónvarpinu.En við byrjum bara á þessu hugtækningu.Það er ekki hérna mónokúltúr, Gísla Martin, þú sæðir okkur þaðhérna áðan að þú hefur aldrei hýrt þetta hugtæk fyrir en við höfumsamband við þig.Já, fyrir því báðum við að koma í þetta oft.En svo barðið á góma bara á næsta Ríkissjónvarpinu að fundiörf án klukkutjum.Nei, bara örf á mínutum síðar, þá er ég á fundi með Ríkissjónvarpinuvikunar og þá er að vera hérna að finna því að við erum meðhérna nýjan karakter í vikunni sem er eins og fréttamaður ogvettvangi hjá Berglindi Festival sem er byrjuð að lesa fréttinarog hún saði að það er svo erfitt að finna eitthvað sem að við getumtalað um sem allir tengja við það því að mónokúltúru dauðurog þá var sem sagt lesti nýbún og sendað mér eftir til að tala umdauða mónokúltúr sinns þannig að ég sá að ég yrði að tala um þettaen að því að þá hafði hún, Salka Gustafsdóttir, verið áhérna kaffjósi með einhverju minnum sínum úr leikúsinu ogþað var alveg sama hvað einhverju nefndi að þá voru hinn ekkibúin að sjá það, eða það var eitthvað TikTok trend eða baramér er að sjá kostninganir í Rúslandi, sáu þið þessuumfjöldu, nei og þetta var náttúrulega í árumótasköypi fyrireinhverju síðan að þá var matabóð og fólk var að segjaheiðu hafið síða þessa séri á Netflix og það var engin sérisem allir höfðu séð en allir voru að nefna einhverjaeinhverja séri sem að þeir dæmigjert fyrir þetta en aðmótum á að segja að við sáum öll sköypið með þessumskets, þannig að við eigum enþá svona smá monokultúrþó að umfjöldunum er að blið í honum síðan monokultúrinsíðan þegar. Já, áramótasköypið er svona eitthvað semer klárlega enþá monokultúrist en er eitthvað fleira, ereitthvað kannski stórir íþróttaviðbyrðir?Já, ég var að hugsa maður að það er, ég er alltaf aðleita mér að einhverju sem er monokultúr, ég er alltaf aðsækjast eftir þessar tilfinningu að horfa á eitthvað meðöllum öðrum og mér finnst líka, eins mikið við getumgagrið samfélagsmila, þá hafa samfélagsmila komið þarnainn sem bara svona í staðin fyrir að geta tala um þettavið vinið mína, eins og til dæmis ég horfi mjög svonatrúarlega á Love Island alltaf á kvörju sumri og þá hef égþetta TikTok samfélag sem ég get farið í til þess að fá útrásfyrir þessa þörf mín að til þess að analýsera bara hverteinasta smáadreði og fara svona alveg inn í hlutina.Já, þetta fyrirst að vera mjög sterk þörf hjá okkur þegar viðneytum einhvers menningarrefnis að tala um það viðannað fólk og það er, eins og þú segja, þegar viðkannski fæst frá kaffestofunni yfir á netmila og þá baraef ég fýl eitthvað þátt sem einstaklingur, þá get égfundið fyllt á öðrum einstaklingum einhverjar annarstaðar sem eru til í að tala um það á einhverjumnetvættvangi þá.En það er spurning hvort að einmannarleikin sem að maðurfinnir fyrir, hvort að það nái að komi veg fyrir hanneða hvort að maður finnir samt fyrir því en maður erjafnvegust af því að þessi netsamfélag sé ekki nóg.Ísabella, þú ert svona hérna talsmaður sko setakynsluðurinnar í þessu samtali.Hérna, mannst þú eftir einhverjum tíma þegarmónokúltur var til?Eða upplifur það að það hafi verið mónokúltureinhver tíma?Já, 100%.Þú veist, bara ef við hugstum um tónlistsvona 2010, þá er kannski svona mónokúltur ensamt að byrja líð út af því að það eru fleiristreymið svo veitur þú, þú hlustu að tónlistá mismundu stöðum.Þetta er ekki lengur bara MTV, þetta er líkaYouTube og Facebook og Instagram er að koma inná þessum tíma.En þegar ég hugstum, svona síðastamóment kannski í mínu lifi, það sem aðmónokúlturinn var mjög svona skýr var þegarGame of Thrones var í gangi og það varþú veist, eitt þáttur í hverju vikuog ég man, og þetta er einmitt parturaf vandamálunu, ég ekki sér sett,er að tíma um að þá hætti að horfaá Game of Thrones af því að ég nefndiekki alltaf að býða í heila vikueftir næsta þætti. Þannig ég var baraekki að horfa á það og svo hætti ég baraég er aldrei að fara að leggja í það lengurað horfa á hundri klukkustundareða kannski ekki svona, en þú veistað horfa hundra klukkustundarseriðum og líka núna er þettaþú veist, þetta er ekki lengur í samtalenuþú veist, á þeim tíma að þetta varað koma út einu svona viku, þá voru allir að talaum þetta og ég var eitthvað svona, lókaða baraeranum skilju, en þannig að núna er égþannig að ég er búin að missa af þeirrisveiplegu skilju, þannig að það er svona síðastaskiptið sem ég mann eftir svonaeinhverju, já, eiginlegumónukultur. Sko það eru þetta svonaeinstakar sjómaserjur sem aðná þessu, bæði svona, hérnanattræntog svo líka bara Íslandi, kannskiverbúðin síðast á Íslandien við vorum aðeins að revjaði upp, þú veist, aðkannski þegar samfélagsmiðlareru að byrja að verðaútbrettir, þá spiluðuþeirra hlutverki í þessu líka, þú veist, aðþegar ófærið varhérna upp á sitt bestaþarna fyrstu seriunar, þá var fólk áTwitter að, hérna, livetýrsta, týrst var að geraog það stutti við, línulegu darskvarnarJá, myndast stort samfélag áFacebook, ég held að gerðu kristnií rittu undur, hafi haldið úti ófæriðarstofu, minni migog bara mikil þáttakka í þessuog svona, og við, þetta er náttúrulegaaðeins, Ísland er aðeins örvísið með þettavið nefndum áramóttasköpið, þar sem bara nokkunneginn allir horfa ááramóttasköpiðþað eru auðvitað ekki 100% áhorfþar þegar sömur íslendingar eru í útlöndumog einhverjur eru bara, við komum að spítalaað það geta ekki hort, enþað er nokkun neginn þannig, maður þekkir eiginlegaengansem að horfir ekki á sköpiðog ef við komum að gera þaðþá bara, þú veist, þarf að brókaviðkomenda því að þetta er náttúrulega bara ekkihegðun sem er í lægi, við samþykjum hann ekkiog náttúrulega það er mjög fyndiðað vera nýra á ægisíðu við brennunaþegar bara það kverfaallir íslendingarnir og bara túristarnirverða eftir við brennuna og þeir eru bara, hvert er allar að faravið erum allar að fara heim og horfa á sjónvarpiþað er þáttur í sjónvarpinusem við erum öll að fara að horfa áog það er náttúrulega, þetta er sturgluð hegðunen hún er enþá hér og þú nefnir ofæriðað vera búðin, þetta er kvortveikja svona seminnan gæsalappa allir voru að horfa áog þettahafa bandaríkjumennekki áttára tögum samanþar er stæsti sjónvarsviðbörðuren Super Bowl sem er íþróttarviðbörðurog það held ég að ná ekkihelmingi landsmannaog meðan hér eru við alltaf í janúarað horfa á HM eða EM í handbóltaKarla og það ermiklu, miklu meiri mónokultur heldur en Super Bowlnokkur tíman. Ég flettiði einhvern tímanupp að því að sjónvarslínulegt áhorfið er enþá mikið hér og svonasaminar aðeinsþjóðina. En svo minn þáttursem er baravinsalt þáttur hérna á Rúfhann er að fá, bara vennilegurþáttur af vikun er að fásvipað áhorf og bara lokaþátturinn af frendsfjekksem manni fannst eins og allir bandaríkjumennhefðu hort á þann þátt. En það var ekkiþannig. Þetta er svo mikludreifðara hjáþeim en við erum enþá svolítiðað saminast við sjónvars tækinog svo saminastvið líka eins og þú nefndireinhvern nefndir pritið búið tjókog ég menna það var alvöru sumarsmellur sem nokkurniðin allirþekktu. Oghérna þú veist, hann var baraeins og eitthvað okkar í bílaæðiþetta var fáranlegten satt sko. Ég held líkaað það er eitthvað um það að segja aðÍsland er útaf því aðvið erum alltaf haft þessi landamærisem við erum þetta að hafa. Þá eru við svoþað er svo mikið þessi hugmyndum að við sjöfumþessi samílu gildi og við sjöfumeinhvern veginn eins, kannskimeira heldur en í landum í Evrópaþar sem landamæri mór alltaf að breytast og það erekki þessi sami hugmyndum þjóð ogþjóðurniskend og við erum alltaf þurftum að berjastfyrir sjálfstöðu okkar og svo framis og svo framisþannig að það er svolítið svonakannski annað hér heldur en endilegaallstæðar. Já.Og svo ersvo mikið sjokk þegar okkur líðureins og núna bara um daginn þegar komið písakönninaþegar okkar, svona eitt af okkaraðal gildum er að við lesum bækurog þegar þaðeitthvað neginn viljast vera eitthvað neginn er allteitthvað neginn að svona renn út ísandin út af því með þessumísum poststruktúrlíska heimiþegar þú veist við erum búin að afbyggjaallt þá eitthvað neginnhvað verður eftir? Þetta er eitt semég er búin að hugsa mjög mikið um síðustég sá hérna eitthvaðTikTok-teórist að vera að tala um þettaí sambandi við Otisaves kviðina, myndina sem kom útað hérnaað Kristoffer Nólan þurftalltaf að vera að afsakasko það að vera að gera þessa myndum þennan frábaravirtuósa mannað því að í dag þá erum viðmeð svo miklu meiri upplýsingarum kanúnuna og svo fram meðisþannig að hérna við byrjum að setjaspurningamerki við allir sig gildiog hverjir fá að vera í kanunniog hvað að sögurverða út undan þegareinhver fá að færa að vera í kanunniþannig að, já, en þú veist, mér finnst að líkavera auðvitað mikilvægt, það er ótrúlegamikilvægt að afbyggja og opnafyrir fleiri sjónuhöldsaman tíma finnst mér að við þurfumað spyrja okkur hvað gerist þegar við höfumenginn sameigli gildi til aðsaminast um, þegar það er ekkertmainstream og þar að leiðandikemur ekki kantorkúltúrið að mótiað því að, þú veist, klúmsveitireins og nirvana, kannski síðastakantorkúltúrið var kannski indie popeins og þú nefndir í 2010það varþað var svo gott vegna þess að það var að berjast að mótiokkur. Já, það vareitthvað svona miðlagur mainstreamur sem allirauðvitað ekki að taka afstöðu tilen hvað erum við með núna? Nú, hérnaÍsabella, erum við ekki núna bara með eitthvaðeginn ótal, eitthvað eginn stílasem er ekkit endil í samtali eða eitthvað?Já, klála, það er líkabara svona að við erum alltaf að tala um þú veistíslenskuna og við þurfum að gera meira efna íslenskualltaf mainstreamurinnað handaner svolítið að taka yfirmenningurinn okkar hér og það er svonaþó að við séum hérna með afmörkulandamæri og erum einhvern veginn svolítið svona okkarþá samt erum við aðmissa kúlturnu okkar að því aðstreymisveitunarsem virka bara á hvað ermest tilfinninga örfandi eða hvaðer mest radikalt, skiljurþað næri yfir okkur og á saman tímaerum við að missa, ég veit ekki, okkareginn þráð, okkar einn litien það er kannski líka það sem aðvið höfum tökkaað breyta, að því að núna erutveir íslenskir samfélagsmiðlarkomnir, skiljur, kannski er ennþá okkursjens að við náum einhvern veginn aðvið halda okkarmenningar heimieðaeða svo. Ég myndi einhvern veginn haldaað það væri gottfyrir okkur að hafa eitthvað til þess aðsaminast um ogvið nefnum sjónvarpið oftaþví það er náttúrulega svona eitt sterkastmeðillinn, mann finnsteinhvern veginn meira í lægjafísumekki öll að fíla sama lægiðþetta sumar og fyrir mér varPungur og klubnum besti sumarbangarinen fullta fólki hafa aldrei hirtanþegar ég var eitthvað í síðustu vöku að tala um hann við fólkmér finnst það ekki eitthvað stormálmér finnst það ekki eins og vissi um orðin eitthvað klófinsem fjóð og svo að mamma og pappisé ekki hlusta á Pungur og klubnumen sjónvarpið hefur svolítiðsaminast og bara í tunglelendingunnivar mannkinnið bókstaflega saminastum það að við værum að faraá hérna áaðra netti tunglog hérnaí COVID var ósalað mikilvægtfyrir Ísland að við værum saminuðog það var baramet áhorf á beinarútsendinga frá fundum sóttvarnaleknisþar sem hann var að segja beintvið okkur eitthvað um bólöfniþannig að til dæmis skofalsfréttir og rangar upplýsingarum það áttu sér ekki viðrivon á Íslandi þó svo einhverjir séu ennþá að reynaþá eitthvað bólsittumþað að Bill Gates var að spröytaeitthvað 5G aðeinar á okkur baraer ekkert, það er engin kultúrfyrir því hérna af því að viðmeðtokum öll rétt upplýsingarþannig að þegar það virkilegareynir á þá er það svolítið gottað hafa svo leiðis eða baraí hérnskjáltum og eldsumbrótumá í Grindavíkið eitthvaðþað er eitthvaðvaljú í því, það er eitthvaðverðmæti í því að við séumstundum einn hópurÉg myndi líka að segjaað það er skoþað er alltaf þetta orð gatekeeper alltaf hliðvarsla, svona negatíft orðég held að hliðvarsla sé bara mjög mikilagaf mörguleiti að lítil samfélageigi bara ekkiað opna fyrir allainn í sig, eins ogþú veist að gerist oft þegar einhvertil dæmis túristi kemur til Íslandog ákveður að postamyndum fráengaheitum lögum sem erí enga eigu og svo framviseða þú veist ég ekki talaði um til dæmis að því að égvar að halda klúpakvöld sem heitir sleikurog innan fyrir hins einnsamfélagið og við ákveðumbara markvist, við ætlum ekki að fara viðtölvið vorum bara að beða um leistinn og að marki bá okkurvið komum viðtöl, við viljum ekki tala um þettaofinberlega, að við viljumvernda þetta fyrir utan það aðspurningum ör ekki hins einn fólk semer að vera saman tíma á árásunar geristí Oslo og svo framvisen það er eitthvað gildi í þvíað leipa ekki öllum og ölluinn fyrirþess tannig þrýfst eitthvað skocounterkultur og eins og í okkartilfelli þá vorum við að halda kvölda semað bannaði að vera með síma, bannaði aðdeila, verður að vera í mómentinugetur ekki, og ég er líkainnan performansfræðina mjög mikiðþessa aðtiklisskiftingubara að þú ferð á performansykkur og sapni og þú ert ekki ástafnum að því að þú ert að livefýta eða posta á sama tímaeða taka myndirað þú getur bara ekki sleft þvíen það fyrst mér líkaog það sem fræðingar er að segja, það er ekkiendilega bara negativt, það er líka bara sínirþess að þörf fólks til þess að tengjastog að opna á þettaþað er líka annað sem saman ykkur, það er baraklúpurinnog á Íslandi það höfum viðtvent, það er bærin og það ersundleganar, það sem við getum hittaðra sem eru jafningar okkareða ekkiþað sem er gama með sundlegan er að þú ert í pátunummeð einhverjum 12 ára krakka og einhverjum70 ára manni og þeir eru eitthvaðog Björk Kvumundsog þeir eru eitthvað að stjalla með eitthvaðog það sem er leðilegt viðklúpi núnaer að það er svo margir að vera eðruog þá getur það ekki farin í bæðþví að þú getur ekki drukkiðog ég sem plötuég held mjög mikið upp á aðmitt halda eitthvað svona kvöld til að koma fólki samanen það er óslega erfitt að þræðasvona landslag og að þræðaeitthvað svona búa tileitthvað kantorkultúrþú veist að gera þetta einhvern veginn náttúrulegaen samt einhvern veginn til þess að láta það að geraþá þarf þetta einhvern veginn að koma fólki samanað auðlísa eitthvað en um leiðu auðlísir eitthvaðþá ertu búin að brjótakonseptið um eitthvað svonaeitthvað svona undirundiströfum sem er að myndastþannig að þetta er óslega skrítið landslagen sundleginar er allana eitthvaðÉg er samálað með sundleginar að það er mjög góða punkturen hérna sko að því að þetta erog líka út af því sem að Nína var að segjasko viðmónokúltur er náttúrulega sko frábæref að allir sem eru í ónumef öllum þeim líður vel og hafa valið sér að vera þarog það er ekkikannski þannig að þau sem að virkilegaeiga heimaðar vilja vera þar, þeim er ekki bannað að fara innen borgirog þjóðfílugsamanstanda náttúrulega af bara mjög mörgummónokúltúrumbara hugsið um borgin svo Nújórkeða einhverju svona deikluðar sem bara alvegpúlsinslæðir harkalega og svo bara eralls konar, þú veit, með lilluÍtalíu og hérna Kína-kverfiðog allt þetta, sem að hver ogeinn sella er með sinnmónokúltúr, en svo gerist þaðstundum að allir þeir komasaman og allir eru þá NújórkerarÞað gerist þaðÞað gerist, ég mennaMan gerist um dænin að með nixTil dæmis, jáog það gerist alveg oftarÍsland er líka samansett úr alls konarlillum sellum og svo saminist viðá einhverjum ákveðum, ég er vel bara til að horfaá ófæðÞað er einmitt það, sko, þessimóment sem við erum að tala um, þessi augnablikþessum að þú veist bara að öll þjóðin er að gerasaman þú. Sólmyrkvin var síðanSólmyrkvin, alveg 100% en það er náttúrulega mjög sjálfgeftkannski, enen, jáþannig að þetta er svona þessiþessi tilfinning að vitaað þjóðin allir er að gerasaman þú, og það er hlakkat aldreií okkur þegar við finnum þessa tilfinningueins og, og jáfnveld þegar það er eitthvað slæmtjáfnveld þegar það er COVIDþá samt finnum við fyrir einhvers konarsvona samhældniog, og sko, það er alveg spurningef að þetta er að kverfaúr okkar menningar landslægier þetta eitthvað sem ernöðsynlegt fyrir samfélag?Mér fannst að því að ég held að allar er að nefna líkasko, já og nei kostningunni sumarþað er náttúrulega mónokulturist fyrirbæriþað er ekkert smá góð kostninga þáttakavið erum öll að fara á kjörstaog ég veit alveg að helmingurinn er að fara að kjósaannað heldur en ég, en það erþau eru samt með mér í þessu, við erum allir saman í akkurat þessuþannig að égeinmitt ég held að um leið ogum leið og verum ekki nógumónokulturísk, þá myndir bara kostningaþáttaka læka því að fólk barahlutar samfélagsins myndi ekki vita að það veri kostningarogog alls konar svonaég held að það séég held að það sé gott aðþjóðir geti verið soldiðmónokulturískar þegar það þarfen það má ekki veraþannig að eins ogeins og hérnafjárhægrið allstaðurog mótum allan heim er að reyna að gera þjóðfylöginmónokulturísk, það er ekki gottþau þurfa að verameð hérnamarglaga og margbreytileg samfélaginnan sína viðbanda, en ég held aðtil þess að við séu áfram þjóðirþá þarf að veraþá þarf að vera hægt að hægt upp í tíuþannig að allir, allar litlu búblundarkomið saman á einhverjum tíampunktitil dæmis til að kjósaeða hefða hægt að stegja raðeða koma geymverur til jarðarinnarþá vonað ég að heimurinn allur verði mónokulturog saminist um þaðhvernig við höfum að taka mótið þeimþað er kannski það sem til þarfen maður velt reyndarlega fyrir sérþegar allir eru bara einhvern veginn í sín tækiog ég er bara einhvern veginn á TikTokþar sem ég fæ bara einhver bílavídjóog nýna er bara að sjáeinhver prjónavídjóég veit ekki hvað það séog svoer einhver jarskjáltieða einhver hægtaog kannski lifur maður bara í einhver svonaerlendri búblu, þannig að maður fær ekkiþetta efnu uppmaður getur lífndið sér að það sé farið að geraskoað hlutir séu ekki að ná inn ísamfélagsneila búblunabúbluna mannsko100% líka í samlega písakönniþú veist, við erum að sjálíngar eruþú veistþað eru einmanamiklu frekar enn áðurog þú veist, það er partur af þvíbara því aðalgoritmiðin sem úrt að grafainn í heilaðin verður baradýbri og dýbri og dýbriog þú veist, það er erfitt að fara fyrir utranog svo þú kemur í skólan og það er allirmeð sinn einn djúpaskurð afalgoritma í heilaðinþá einangrust viðþannig að ég held að monokvöldurinn sénöðsynlegar til þess aðokkur lífið vel að því aðvið erum bara dýr, við erum hjartýrvið viljum vera í tengslumeð fólki í kringum okkurog líða eins og fólki í kringum okkursé að hugsa um svipaðar hlutiog það var um eitt mjög gamaní jáneikvastningumað ég var svona algjörlegaí miðinu og mér varst ótrúlega gamanað sjá hvað allir einhvern veginnvoru að tala um þettaog sumir svonatilfinningar ríkar en aðriren það var svonagótt móment fannst mér í sumarsem var svona, okkur við erum með að koma samanen þaðMér finnst það aðrilvægt fríðaþú varst að tala um hérna bara áðuren við byrjuðum sko aðkannski hér áður fyrir þágætnaður spurt fólk eitthvað neinnvartu að horfa, eða veist, ertu búin að horfaþennan þátt sem ég er að horfa og kannski voru ekkitallir búin að horfa, en núna þarf maður eiginlega að byrjaþví að segja sko, ertu búin að sjá þennanþátt, æ, hann er á þessari streymihann fjallar um þetta og þettafólk er ekki einusinni með sko tilvísramman stundum skoJá, vanarlega veit ég bara ekki einusinni hvað fólk er að tala umþú veist, ef ég spyr hvað ert að horfaþú veist, með þessa myndirþá kemur einhver titill, aldrei heyrst hannog það er bara, já, tónlistin líkasem er svo, þú veist, þú varst náttúrulegaí umræðinu með, hérna, sumarsmellineða skort á sumarsmellinumJá, þá rúgst að finna því ég hittiandarsnæði held ég sama dageða eitthvað, og ég nefndi eitthvaðvið hann og hann var eitthvað, að ég fór að segjaað ég var að leita okkur um útlenskullumog hann bara, já, þú fannst ekki einu svonu útlensktsumarsmesslag, skiljið þannig að þetta er baraNei, ég man ekki eftir neinusíðan bara espressoSem var samt bara í hitti fyrireða ekki eitthvaðNei, það var Brad Summerí hitti fyrir aðen sko, já, það var ákveði momenten þetta er svona, já, mér finnst þettaeinhvern veginn að með hverju árinu verður minna áperandiMér finnst þetta að mér líka verða áhugahverju tengingir á milli því að eigasaminlegt svonamenningar, entertainmentsvið, yfir í skohverju er okkar saminlugildi ogmér finnst eins og, þú veistbæði hefur hafa samfélagsmiðlargetað, ég menna, arabíska voru er gott dæmiþú veist, samin að fólk um ykkur ákveðin gildien líka, þú veist, þessugildi sem ég held að vera sjálfsög í Íslanditil dæmis bara eins og réttindi hinsegin fólksað horfa hvernigSnorri Másson og fleiri ímiðfloknum eru aðþað er að, einhvern veginn, aðhérna, flytja inn einhverja umræðifrá bandaríkjanum, afskræmaeitthvað táknum svo repofánanog breyta merkingunarog einhvern veginn, hvernig, mér finnst það að veraalgjörlega, einhvern veginn, afleyðing þessað allt er orðið svo, merkingarsnöytt og við erum öll það svo auðveldað kynda undir populísmaog það er að leiðandi, er égekki lengur viss umað hvort að gildin sem ég held aðveri sjálfsög, til dæmis bara í íslensku samfélagiséu það en þáAkkurat, og minna það varmónukúltur í íslenskuþjóðfélagi að stiðja réttindihinsveginn fólks, þar nú er þaðað kannskihata þaubara politísk afstafaað vera, að telljaþað sjálfsögðu mannréttindieða bara að það var rúflakkarhinsveginn fánunum innan fyrir þetta, þá var kannski rúfvoruð of politíst eitthvaðvar ekki þannig fyrir orðfáumárumÞetta hefur breyst mikið, en ég held líka eins og myndist áarabiska voruð, samfélagsmiljar vorunáttúrulega bara allt annars eðlist þáNúna eru bara algóriðminn okkarað gefa okkur það sem aðekki dendila það sem við viljum sjáallavega það sem einhver vill að við sjáumog þannig sem gerir þaðverkum að þetta áða til aðeinangur okkur kannski meira heldur en að saminaog það er með þetta meðbara einhver deila umsamkynningt fólk, þú veist, þetta erekki eitthvað sem ég er að fá á minnalgóriðma, þú veist, ég og SnorriMásson erum ekki að lesa það sama í símunumokkar, þú veist, þannig að ég held að þetta sésvona þetta aldrei... En ég var að hugsasíðan líka, sko, að því aðeinna þessum svona stórupostum sem hefur kannskisaminað allt samfélagið, annarkortí aðdáðunni eða andúðþað er EurovisionÞað hefur verið svonaótrúlega... Er ekki lengur...monokultur í þetta afl, neien svo er mitterða afstæðan til Ísraelssem að fer að verðasvona algjörlegaeitrað fyrirbærihvora beginn fólk stendur þarog nú er sama, eitthvað nefn, Ed Sheeranhefur kannski verið svona monokulturist fyrirbæriog hann er líka að lenda íþessari svonagasa Ísraelshrærivil sem gerðiað verku um að svona þessi monokulturískufyrirbæri sem eiga að vera eitthvað nefnyfir þetta hafin eitthvað nefnhann lendir nú ekki í þvíhann ákvað að taka afstöðuað vera mótifrálsli tjáningueða hvað sem er free speechen hann er mitt skoalltaf viljað að vera opólitískuen það bara gengur ekki uppef þú segist verahlutlaus þá ert að taka afstöðumeð ríkjandi valdien síðan er skoí þessumuppskiftaheimiþá held ég að mjög mörgokkar fari að saknaþess að geta upplöfu hluti með einhverjum öðrumog ágetist dæmi um þaðfyrir ekki að við held áfram að tala um sjónvarper að þegar streyminsveitunar komuþá byrjuð þærtil dæmis á þættinum House of Cardsþá byrjuð þær að setja alla þættina í einuá netið og manna fannst þettarosalega byldingog bara að þetta er að sem koma skalþetta er eiginlega búiðnúna vegna þess að þausem að gera sjónvarpstættinavilja að við séum að tala um þáog að við eigumsvona augnablik eins og þið sögðuðiinganginum við kaffevélina eða einhverstaðarsvo leiðis þar sem við segjum sáuðisíðasta þátt. Jafnvel þó svo að sé baraeinhver lítill hluti okkarþá er allavega ekki þannig aðbara fólk sé allt komið mismunandi langt í þessuheldur er allavega einhver smá stappisem er að upplifa þetta samanog ef þetta eruef þetta eru þættir semeru að skapa einhver umræðuí samfélaginu, bara ég veit ekki eins ogadolescence eða eitthvað sem er að búatil umræðu í þáttum eins og þessumþá er þaðþá er verið aðhvert að stiðja hittstreymi sveitunar eru að búa til umræðuí samfélaginu sem þú þærð ekkief allir eru að horfa á þetta einireinmitten það virðist veratilneying á Íslandi til þess aðjá, viljahoppa um borðá alls konar svona trend, maður sértil dæmis mikið á sömu skrautmunumheima hjá fólkiþað er svona smá mónokulturisthérna þar skolíka kaffihúsjá, nútíma kaffihúsbara eitthvað að eru með eitthvað um kvöldum stólumkvöldum borðum og eitthvað mattsalattijá, svona einan hús hönnuninnjá, sem einhvern veginn er orðinbara eins út um allan heim og maður kemurhann inn og maður bara sitir útsláð óþælaborði ekki alltaf látt nýriog það er bara svona, ok, þetta er ekki gerttil þess að vera hérna innien skilju, og það er svona næst að farasvona, ég veit ekki, eitthvaðég get ekki að hugsa um eitthvað kósi stæðankaffi vesten ég var eitthvað svonaþað er svona legst í eitthvað svona sofajá, eins og stofan varjá, en þetta erallsvert svona mónokultur sem skosvona fagufræðileg einsleitnibarasem hnatrænt fyrirbæriþú veist, að því að maður geturlabbaðinn á kaffi hús í Berlín eða Reykjavíkeða New Yorkog þau eru allveg einsjá, líka þegar við erum bara með allþjóðavængog Starbucks og H&M eru baratrell ríða heiminum sem eruógíslegt, skilju, það eru umrætt aðkoma núna, labbaðin eru bara í stendurað Arnur Róli, bara eitthvað, já, risustort H&Mmerkji og svo, að ok, þannig er eitthvað risustortStarbucks merkji, og bara eitthvaðhvað er að gerast þér?og svo bara túristir að labba um í bænumþú veist, þeir eru búin að missa, það er skiljusjarfin er svona hægt að Róli að smá aðgliðna eitthvað, þegar ég bjó í New Yorkþá fór ég að fyrirlestur hjá Angela Davisef ég maður er smátt að migog hún sagði að hún var spurðum þetta, sko, hvernig kapitalisminco-optar alltafnýja menningu eða þegar kemureitthvað counterkultur þá tekur það alltafog hún sagði bara að það væri bara gottað því að það þýðir að við þurfum alltafað vera hreyf okkur og alltaf að finnanýtt rými til þess að andatil þess að vera, til þess að finnaeinhverja rótækni íog það er mitt, og svo er stundumsagt líka að, sko, að þú ferð tilNew York eða bara til Stockholmsþá sérðu svona einhverja síðhippa sem eru ennþá barahippar, eru þú eftir í þeirri tískuog þú veit, með einhverjapöngara ennþá sem er barasem ég halda bara áfram í þvíGunnar Smári sagði einhverjum tímaeinhverju viðtali að þetta gerist síðurá Íslandi, þetta er nokkurár síðan, Íslandi var einnfaldra landþegar hann var með þessa líkingu, hann sagði að við varum þágrundsamfélag, ekki ívondrimerkingueins leitt kannskiað þegar að kemi tískubilgjaþá næði hún alveg að skafa botninþannig að við fórum öllinn í hippismann þegar hann var í gangisvo kom næsta og þá varðengin eftir og fórum allirmeð í næstu tískubilgju og svokoll af kolli og mér fannst þettasvolítið góð svona lýsing á tíðarandahjá honum þáég bæði heldog vona að þetta sé ekkialveg svona lengura því að það erbetra fyrir samfélag að veraaðeins fjölbreytilegraþó svo við viljum samt sem þú eru ekkiskilja neitt algjörlega eftirvið höfum ekki viljað að það væri einhver íGrindavík sem bara höfði ekki skiljið neinaíslensku og ekki verið með neinafjölmiðla sem að gætu ná til viðkomandiog þið veitir, við þurfum stundumað geta hóað hvert í annaðÞað mittHerðu, takk fyrir að komaog spjalla um döiðamánokultursinsog við reyndum nú ekki einu svona þýðaðalmennaNei, það voru ekki að vera einhverja tilunirEn þetta er svona, já, þettasaminandi af menningarinnarþað er í einhverju mynden kannski á undanhaldiNína HjálmarsdóttirÍsa Bella, Lena og Gísli Martitakk fyrir komina í lestinaTakk fyrirTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinaTakk fyrir komina í lestinasegir sína sögum, hún hafi veriðlögði einelti á netinuog hérnaog er stolt að þessuog hún sé á skandinaviskuTV-sjendisog hérna frægjum sjálfurog eftir að þettakemur inn, þetta sjónasynslegaþá kemur ennþá starrihólskefla, það er miklu fleiriað byrja að lesa blokkiog kommenta og fyrst kemursvo allt í svonamikil meðöngun, fólk er barahúrökk, húrökk að segja þína sögubara frábærtog hennar blokk verður baraeitt af mest lesnu blokku mín úren það sem gerist síðaner að mjög fljótlegaferða upp í andkvörðu sínaað allir fara að segja hvað hún sé ljóta og ömulegog þá er henn úruppkvöndurinn og það sé henn úr ekkirétt að leiðin að reyna að fá meðöngunrétt að leiðin erað vinsæltum erað leifa öllum að hata sigog hún er bara þauelska að hata migog þá ætla ég að fara þá leiðþannig að það er bara svonaþetta markast stefna Selínuþannig að hún heitir Selína Messiog verður sér svona internet karaktersem heitir Selína Isabelmeð séi og er það eitthvað svonaaðeins mjög töffþannig að hún er alltaf í samkjöfnivið sko, einmitt aðra blokkarasem eiga bara fallera líf, eru ríkiríka stelpur og svonaog hún ákveður að hún ætlar ekki að fara þá leiðhún ætlar bara að fara algjörlega inn í þaðað vera bara white trasheða þannigog hún tala með lélugum reymog það er ekki fín og flottþannig að hún bara ákveðurað hún ætlar baraað um leið og mörgjóttanurþá kaupur þessu miða til Týrklandsog fæsir sílík og brjóstog svo bara haldur bortin áfram að rúlaog árin líða og þá verður þettaþetta er þetta sagaþessa karakters, Selínuen þetta er líkasaga barainternetsinsog saga áhrifavaldsinshvernig þauhvernig áhrifavaldurinn erhvernig það byrjar sem þessi blokkarskömmu eftir 2000og þeir kalla sérþekkjaþað er hugtak sem allir í Nóriþekkja rúsa blokkarna, bleiku blokkarþað er svona tísku blokkarí svona árdagatísku og svonablokka um útliðog svona lífstíl og svona stelpulegahlutog þetta þróastflestir sem er unnað þessum blokkumverða síðan áhrifavaldar á Instagramog það þarf framöftinuVar þetta byggt á einhverju alvöruJá, þetta er alveg byggt áog þetta er alltaf aðskinja ég svona á spjallborðumí Nóriþá sér fólk strax hver þetta ersem er fyrirmyndina að Selínuhún heitir Sofíja Lýseog ég þekkja sem ekkisérstök deila á henni en hérnaog ég held að þetta sé náttúrulega sjálfsögða ekkialgjörlega byggt100% á henni lífi en fólknormen sjá alvegað þarna er svonaverið að nikkatil hennaren það spillir svo sem ekkit fyriráhúranda eins og mér sem að veitekkert hver þetta er, þá er þettasamt alveg, hérna, sagan virkaralvegEr þetta eitthvað svona áratugaskeið sem að sagan þróast yfirfrá því að hún erí norðinóri, fer til Osloog verður í rauninni bara landsfrækAkkurat, og er í klám í rauninórieða svona, já, svona, vafa sumum myndatökumog þess að luttEn þetta er rosalega svonaþetta er kaldranleghérna, kaldranlegtsamfélagog hérna, þetta eru ekkisvona, ég veit það ekkimann líður ekki þetta rosalega vel að horfa á þessa þættiNei, þeir eru barasko þeir eru alveg brútalþeir eru drama þættiren þeir eru með rosalega háttaðfreyðingagildi líka, og það sem erkannski pínu áhugavert er að aðfreyðingagildiskrifast í rauninóru eigla ábara sömu þætti og geraáhrifavalta áhugaverðaþað eru rauninóru svona pínu lútilágar kvartir í rauninóru sem geraþetta svolítið spennandi og áhugavert og það er barahvað kemur fyrir hana, hverniggetur hún rústa lífið sínu meirabara grafið bara ennþá týpirgröf og þaðeru rauninóru og er pínu spennaní þættiren já, þetta eru verulegarauninórulega vandamálsem hún glýmir viðog þetta er raunsættá mjög miklu leitiog hún verður þarna fyrir miklu áfalliðmitt missir þennan eina vinn sem hún áog það er kannskibara einhvern veginnóumflíjanlegt að það munu gerastþví hann glýmir við mikilveikindiog þetta erþað er líkasömulegis, ég hef aðeins búin aðrenna yfir spjallborðinað fólk sem býr þarna norður eftirþað er svona talataldi um þaðþað hafi bara aldrei séðjá, svona raunsannaeinhvern veginneinhvern veginn sviðmynddregna upp af þessu lífi sem erþarna í norðu norri, þú veist, það er erfittað búa þarna og þetta erlítilsamfélög, sötasamfélögog þó að lífikannski ekki allir þessuævindarlega lífi eins og sem línaþú veist, þá er þetta svona, einmitt, hérnaef þú ert utangars, þá getur þaðgetur það óttalverulega erfittuppdráttar, þú veisteinmitt, hún er svona persona sem að, einmitt, maður finnurmikla samúð með að því að hún er að lendií alveg ræðilegum hlutum, enhennar leið til þess að lifa afer að verða gjörsamlegahaga sér ásíðblindana áttjá, hún er algjörlega hömlulegs og þú veist, þá að hún séí einhverju skilningi náttúrulega fótnalamp, þú veisteinmitt, eineltis og þar framvegðt í gödunumþá er hún samt ekki góð manneskjaog það er kannski ekkisvona réttvið bröðin í allir tilfellumen á sama tíma, þú veist, þá erþetta líka ótrúlega velmótaðu karakter, þú veist, af því aðeinmitt, hún er, hérnahún er skiljanlegaf rosalega miklu leiti, við finnumalveg til með henn og skiljum hversa hérnahún fer þess að leið, en á sama tíma þáer einmitt sitt hvað barafyrirlitlegt og hérnaen þú veist, þetta er bara, hérnahún líka baraákveður mjög svonakerfispundið, að þú veist, eins og ég sagði í upphafihún bara ákveður baravið á mín leið af því að veraelskuð, erirun og vera að vera höttuðþú veist, og það er bara, ég skal bara taka það á migað vera baraokkur svona hirðýpl, eða þannigtil þess að aðri getur skemmt sérog þetta er, þú veist, ótrúlegahérna, og þetta er, einmitt, höfundurþáttana, hérna, Emelína Berglundgerir þetta gríðala velþessi þættir fengusjómasvelun, hérna voru tilnefndirtil slatta sjómasvelunum, velunahérna í Norri og fengu bestu veluniní Norri, þau fengu besta handribesta leikstjórn, besta leikonaí aðluturki, sem allirþetta er þrennan sem allir vilja fáog svo fengu þau, sem við varum verðurminnast á, velun fyrir bestasmink og leikjörfi, en þaðer það líka, sko, það, bara til að sjáþað, það er þessivirðið að kvekja á þessu þáttum, skoþví að hver sá sem var, einmitt, varungmanneskja, eða bara, ég veit ekki, áttistóra sýstur í kringum árið 2003þannig er húnholdi klætt, hérna, með brúna meikiðog, hérna, klestu, gerur viðaugnhárin, og, hérnaog það er eiginlega bara magnafég veit ekki hvernig þau gera þettaen, þú veist, en hún, sko, Selínatekur alveg stakkarskiptum í gegnumþessa sex þætti, og hún færimitt stærri brjóst, stærri varirneði mingar, þú veistþetta er, hérna, það er alltafeitthvað nýtt í hverju þætti sem er orðið rosalegaog, hérna, og þetta eralveg gríðala vel gert, skoÞannig verið að vinnameð, einmitt, þetta ersvona, þetta er perióða sem þróasten, og mikið, einhvern veginn, að útlitinuer ofta, einhvern veginneins og það sem aðhérna, hvað var að segjakvikmyndartöku velar tóku upphérna, árið 2007, eðahvaða er, þú veist, útlitið er alveg svona líkaJá, það er farið með okkur algjörlegaá mjög svona raunsegan hátt aftur í tímanbæði með mitt búningum og leikjörfi og þessuen líka með því að notaþessa tækni búna þessa tímaþað er verið að nota þeim mittþessa stafrænju tækni sem var þáþá ný og var þá lélegþú veist, þeim mitt ljósið brennur útog hérna, þannig að það eruþað eru senur sem eru teknar upp á svonahandheldarmyndavélar og svona, bara svonafjölskyldumyndavélarsem að við, sendlaði mitt, hérnakrakkar okkar kynsloð, þú veist, eigum svonaheima video af okkurog hérna, þaðþað er mikið notaðað nota líka, hérna, hlutfallinsvona, færkantu sjómaslutfalltil þess að fara með okkur líka, svona, hérnaogþetta er bara ofsalegavelgert, það eru bara, hérnalítið stafað ofan í mann, það mikiðskilið eftir opiðsem að mér finnst mjög nútímalegog vönduleg til að segja sögunaþað gert ráð fyrir aðáhörundur séu með miklavittnesku, eða þú veist, hérnaþekk í þennan tímafyrir vikið, sem er kannski rétt aðkoma að, fyrir vikið gætisagan mögulega verið rugglingslegfyrir einhvert sem að kannski er ekki mikiðinniþessum heimiþað er erfitt fyrir mjög að metaen hugsanlega, er þettaef maður þekkir ekki mikið eitthvað svona bloggeða internet heima, þá væri þettakannski eitthvaðfinnst fólkið kannski að vera að farahrætti við sögum, en mér finnst þetta að verarétt að leiðin þess að fara með þettaefni, að því að það máli reikna með þvíað þeir sem eru ripnir af þessueða hafa áhuga á svona þáttumog svona personum og svona sögumað þeir viti, þú veist, þeir erusérflæðingar í internetheimum og svonaþannig að það þarf ekkert að stafa allt ofan í mannog hérna, þannig að þessi þættireru rána og eru barasko listrænir og tilröðanakendirí því að það vera að nota þessaóvennulegu myndavelatækniog óvennulegan frásarnamátaen samter þetta, eins og ég segi, þetta hefur mikiðaftringagildi sko, er bara mjög spennandispennandi sjóasemniJá, en síðaneinmitt, auðvitaðer freistandi að finnastþað lína að vera ótrúlega vittlausþegar hún er þann á vissan háttog er líka að leika hlutverkljóskunar eða svonasvo vitum við samt að það er alveg ímislega tíðanarspunnið og hún er alveg að leika hlutverkviljandi, en það er alltaf gottað hún er fenginaf svona stóru bókafórlægi, það voru svonaeiginlega, hérna, pöntuðfrá henni bók, hún er nú að fara að skrifabók, hún er bara, hvernig á ég, ég hef aldreilesið bók, hvernig á ég að skrifa bóksvo náttúrulega einhvern veginn lætur henni tilleiðast í það, og svo eru henni svonafínu bóka, bóðið, svona með menningarí litunni, og þá er einhvers sem er eitthvaðjá, en þessi bók sem þú ert að nú að fara að skrifaþetta er nú alltaf miklar fábómyndirog, hérna, þetta er svonablokk í bókarformi, að því aðþú skrifa henni alltaf bara um sjálfa þig, og hún ereitthvað, já, en er það ekki það sem hann gerir líka, hannhérna, Karl Úfi Knáskarthérna, hann er ekki alltaf að skrifa um sjálfaþessi, þannig að það er svona, einmitthérna, lætur minni pókanhérna, menningarhérna, þannig að þú veist, en það er baragóða punktur, þetta er þessiallt er þetta forvitnilegtfólk er forvitnilegt og við erum forvitinnum fólkÞetta erRequiem for Selinasvanasöngur Selinusem eru í Spilar RoofBrynja, ég heyrði að þú ertmjög ánæg með þessa þetta, og mæli meittAllir bara þar að horfa þettaÞað er mjög ánæg með þessa þettaÞað er mjög ánæg með þessa þettaÞað er mjög ánæg með þessa þettasem nefnist Darling Darlingog við ætlum að ljúka lestinni á þvíJá, við þrýða og Kristjánhverðum ykkur, Lítiða Gretarstóttirvar tæknimæður, verið sælog koma á að laufum sélegaTakk fyrir aðkynnatakk fyrir aðhvort viðþyfumtakk fyrir aðhvort viðþyfumtakk fyrir aðaðþað er mjög ánæg með þessa þettaTakk fyrir að hlusta.Takk fyrir að hlusta.Takk fyrir að hlusta.

Mónókúltúr og Svanasöngur Selinu

mán. 21. sep. 2026, 17:03 · 56:19

Á undanförnum árum höfum við tekið eftir því að skortur er á menningarefni sem öll þjóðin sameinast um. Maður mætir ekki á kaffistofuna á þriðjudögum til að ræða nýjasta þáttinn af Lost, fjölskyldan s

Samantekt

1. Þátturinn fjallar um þróun mónokúltúrs, þar sem menningarlegt samhengi byrjar að hverfa, og hvernig streymisveitur hafa áhrif á það.

2. Rætt er um skort á sameiginlegum menningarumræðum, þar sem fólk fylgir sínu sérhæfða efni í stað þess að njóta menningar sem allar þjóðir tengjast.

3. Gestir þáttanna, þar á meðal Brynja Hjálmarsdóttir, Ísabella Lena Borgarstóttir og Gísli Martin Baldursson, deila reynslu sinni af því hvernig samfélagsmiðlar hafa breytt menningarlegu landslagi og sköpunartakki.

4. Þátturinn spyr hvort döði mónokúltúrsins sé raunverulegur og hver áhrifin verða á samheldni og menningarleg gildi í íslensku samfélagi.

Lykilorð

Mónókúltúr og Svanasöngur Selinu
Lestin
0:00 0:00
♪