0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Hvala, menningfólks frá Rómönsku Ameríku er að verða stöðut meira áberandi í Reykjavík.Æg fleiri veitingastæðir sem bjóðu upp á mat frá álfunni, tónlistarviðburðir og danspartý.Og núna í dag hefst í fjörðasinn Rómönsk-Amerísk kvikmyndaháttíð í Bíóparadís.Það eru fimm myndir síndar frá fimm löndum og allar eftir konur við ætlum að fá til okkar skipulegjöndur háttjærinar.Já, og í nýri hannunnaverslin á lögavegi 114 þarf ekki að spurja um uppbruna varana.Þær eru einfallega framleitar beint fyrir framann nefið á viðskiptafinninu.Lista fólk sem starfar í Hlemmi Hás, selur þar sköpuna vexím, fatnað, fylgiluti og ylvaðtsvo eitthvað sem nefnt.Matti Hátt hjá Hlemmi Hás sínda okkur búðina sem ber heitið 114og sað okkur frá 8. hófi sem fer fram á fyrstu daginn.Þannig að þetta er svona eins og opið eldhús eitthvað nefið.Já, þetta er í rauninni nákvæmlega þannig.Já, talandu mat í síðustu viku þá fjallaði Björn Teitsson hérna hjá okkurum sjóasmanninn og rockstjörnukokkin Antoni Búrdeinog hann ætlar að halda áfram að velta fyrir sér matarmenningunniút frá hugðarefnum Búrdein, það hvernig matur tengir saman fólk.Nú er hann að velta fyrir sér hvar og hvernig við vestlum í matin í samtímanum,kaupmaðurinn og hotninu og heimsendingar koma meðal annars við sögu.Og svo allavega heyrum Ísraelska heimildamind sem hefur verið að vekjahörð viðbröði í heimalandinu.Ég heiti Kristján Guðjónssonog ég heiti Fríða Þorkelstóttir.Þetta er lastin þriðutægin 15. september.Einar stæstu kvikmundaháttíðum í Evrópu, kvikmundaháttíðin í Fennum,fór fram núna á dögunum, laugnuna, helgina.Það hefur svolítið umtal, Fríða, um heimildamindsem hafa verðlunir þarna á háttíðinni.Já.Það var að koma nýjmynd frá leikstjórum No Otherlandsem var mjög, einmitt, vakti líka hörð viðbröð hjá sögumumen mikla lukku hjá öðrum.Einmitt, það var mynd, ég sá hann og hún var síndiðá rif ótrúlega áhrifari mynd þar sem var annars vegarpalestinskur leikstjóri og Ísraelskur leikstjóriþegar það voru að fjalla um bæði svona sín samskiptien svo um ákveði fjallaþorð på þarna á vestubakkanumþar sem að Ísraelski herin var að taka,þorpið yfir.Þetta var í rauninni áður en stríðið á gasaog reyllingurinn þar hófst en ótrúlega áhrifari myndog þeir voru verlega næðar í Berlin á sín tímaog það er svona, já, þetta var mynd sem vakti mikla aðtikli.Já, og núna eru ekki palestinumenn með í leikstjóruhófnum.Þetta eru þau Rachel Sor og Júval Abrahamsem eru bæði frá Ísraelsen þessi mynd heitir NASAog hún afhjúpar hvernigyfirvöld í Ísraelhafa verið að gefa grænkljósa á aðgerðiþar sem að þeir vita baraað töyir og jafnvel hundruður almenna borgaramunu verða drefnir.Og þetta er líka, sko,NASA er sem sagt,þetta er skamstöfun, þetta er NACAog þetta þýðir barasem sagt, fall almenna borgaraeða collateral damageeins og það er kallað á ennsku.Og þannig að það er verið að notahérna gerfikrindtil þess að áætthver fórnarkostnæðurinhver er æskilugureða svona, já,hver fórnarkostnæðurin gæti veriðfyrir hvern Hamas meðlum sem er drefin.Og þarna er þetta allt frá, sko,20 manns og upp í alltaf500 almenna borgarasem að þykireðlilegur fórnarkostnæður fyrireinhverja sem eru hátt upp í Hamas.Sem að í selgi hérin er þá baratilbúin að segja 500 almenniborgara með að deyja bara tilþess að við náum að fellla þennanína Hamas leiðtoga eða liða.Já, og myndin var svo að gerðþannig að hann fjekk þarna25Ísraelska herrmenn, suma sem aðtala um starfiðsitt í nútíðtil þess að bara talavið sig samt nabblöstum þessar aðferðir sem er verið að nota þarnaog ÍsraelsÍsraelskstjórnvöld viljaauðvitað ekki kannast við neitt af þessuog segja bara þar sem að þessirherrmenn eru að koma þarnafram nabblöst að þá sé ég í rauninu nekkit að markaþetta ogsko viðbröðuní rauninu viðbröðstjórnvalda er eitthvað sem aðjá, ég hefallavega aldrei séð neittþessu líkt. Þannig að ermenningar mólur á þeirra Ísraelsað hóta þvíað að takaburt ríkisfangþessara leikstjóra. Já, emmiog ég fór að skoðasko hvort þetta sé eitthvað sem erhægt að gera. Og það ervistfrá 2002. Þá eryfirvöldumí Ísrael leifilegtað taka ríkisborgararjattaf þegnum sínumef að viðkomandihefur stundað njústnireða landráð. Og þarnaer þessi menningarmólur á þeirra að segja bara hér erum landráð að ræðaog þess vegnaættu við að taka af þeimríkisfangið. Jafnveld þótt að þauskilja þau eftir ríkisfangslöysen þetta ersann því að þetta er fólk sem er barafætt og uppalegði í Ísraelþetta er bara heimilegðar, já, algjörlegaen þau eru bara ekki réttu megin í stjórnmálunumsko, þannig að þettaþetta er bara, já, þeirra eigin þegnarog hannþetta er nú þannig að það þarfmeirinn einn ráþæra til þess aðgera þetta. Já, visstulega, emiðt.En það er, ég meinahinn er ráþæra þegar það verðast ekkitripnir af myndinni heldur sko, þannig aðþað þarf þannig að innviða ráþæra, dómsmálurráþæra og svo dómstólatil þess að þetta gerist ogég meina, það verðurforveitnilegt að sjá hvort þetta sé eitthvað sem erraunverulega að fara að gerasteða hvort þetta sé innan tóm hótunen þetta er allavegasvona það sem aðhefur staðið hæstireftir þess að kveikmyndaháttíð áfenni ogmyndin fekk 25 mínúrnastandandilovaklapp sem ernáttúrulega rosalegt úthaldt hjáfólkinni. Já, standa í 25 mínúrog klappa, þetta erorðin svolítið fyndnar þess að frektiraf kveikmyndaháttíðunum hérnaþar sem að einhvern veginn er verið aðtaka tíman sko. Já, það erbara sæðilegt að fá mynnaen tíu mínútur sko. Já.En já, þetta er allavega það sem er í ganginúna og... Já, þetta ernáttúrulega mjög óknúinlegt að þettasé eigast í staði í samfélagi semá að heita líðraðisríki að ráðherrar séuað hótasvona hlutumen þetta er ótrúlega. Já, og ég held aðJúval Abraham til dæmis vit alvegá þessari hættu sem hann er að setja sig íog hann hefur til dæmis lendið því eftir aðnú áðurlandi var frumsýnda að það varmúgur sem réðistað heimilinans og að fjölskyldinansþannig að hérna, hann veit alveghvað er í húfi en hann ákveðisamt að fara þessi leiðog já, við vonum núað hann verði ekki svifturríkisborgarið rétti.Ég mitt. En mér er svolítið aðtrygglis að hanntalaði um að, hérna, eða hefur talaði umað þetta séu nú svona hlutir sem aðjá, palistinum en vita alvegog hafa reynd aðdreyfa þessum upplýsingum líkaen hann, einhvern veginnlæði alltaf að áherslu á ég ræðu sem ég sáað hann vildi aðÍsælsmenn heyrðu þetta. Þeir heyrðusjálfur hvernig þeirraeigin herr væri aðstunda sinn hernaðog líkaí fennumþá læði hann áherslu áÍtalir og þjóðverjarþeir hefðu staðið í rauninnimeð Ísælum í þessuog hann vildi líka að bandarækjumenn sæði þettaaf því að bandaræski peningarværu að fjármagna þetta stríðJá, algjörlega, hann ætlar aðdreifa myndinni í Ísælef að hann getur, ég veit ekki hvernigþað mun ganga, en það er einmitt svonaþað er líka stundum talað umí þessari mynd hvernig þauþað er ljósi varpaðá munin, á lífinuá Gaza og svo Tel Avivþannig að þetta eru staðir sem eru mjög nálægtog þetta er eitthvað sem hefur mynd fólktaldrei á zone of interestþannig að það er sávinkill í þessu líkaHvernig fólkið lifirþá bara svona eðlilögu lífi á meðaneinhver hryllingur eigast í staðbara örfa um kílómetrum fráJá, akkuratOg hann er framleiðir myndinað hann Jonathan Glazer sem er mynd leikstýrið þeirra myndog vakti líkahörð viðbröðÍsæla með henniog ræðu sem hannheld í kjölfari þar sem hann var að bera samanlífnazistana í Ásvittog svo fólks í ÍsælJá, og það er nú bara einnaþessum hermönum í myndinu sem læturhafa eftir sér einhvers konar líkinguþarna áog Júval Abraham hefðikannski ekki komið með hann að sjálfurþarna eru þessir hermöna að talajá, glæfralega virðist veraog sumir af stoltien aðri kannski af skamJúval Abraham hefur líkaog Rachel Zorr, þau hafa verið gaggríntfyrir að í rauninnijá, komaof vel fram viðviðmælindu sína kannskienenenað þau vildu bara ná upp úr þeim öllusem að þau vilduekki setja það á einhvern veginnþað er ekki farað út ípersónulega tilfinningar þessari hermönanei, einmitten það eru þetta, Ísæl og Palestínaer einhvern veginn mjögáberandi í menningunni líka þessa daganaí bandaríkjumum þá erraparinn Maklmórhann var að, það verður verið að kasta honumsem sagtrekan eðaeða hann fær semst ekki að haldaáfram að hýta uppSýran þegar hann verið að ferðast um bandaríkinað því að hann hefur verið aðhrópa á leikvöngum þarnafrjálfs Palestínaog hann vil meinaað peninga öflinnað menninir sem að stýra leikvöngunumhafi í rauninni settpopparann Ed Sýranbara að setja honum afarkostiannarkort mundan rekaraparinn Maklmóraf túrnumeða hann myndi bara ekki túra á þessum leikvöngumþannig að það hefur veriðað beita áhrifum viðaJá, þetta er eldfimt ástand, greinilegaNákvæmlegaEn já, það verður áhugavert að sjá hvernarvið fáum að sjá þessa myndNatsa, hún virkar mjögáhrifamikilAlgjörlega, en nú snúfum við okkurallt annaf, það er hann Björn Teitssonsem að eittlar að fræða okkur um matramenninguSjóel Robuchonvar franskur matriðslumistarisem lest árið 201873 ára að aldriHann hlaut fjölmargarog háttvirtar viðurkenningará sinni starfsæfiog var, meira að segja, útnemdurmesti matriðslumadur 20. aldaraf helstu sérfræðingum Fracklandsem síðustu aldamótRobuchon rak fjölda veitingastaðaum heimallanog það varveitingastaði sem höfðu fengiðsamtals 31 missilinn stjörnumþegar best liðten engin annar matriðslumistarihefur sangað að þessirjafnmörgum slíkum stjörnumRobuchon var ekkirít höfundur í listrænum skilningieða hvað hann skrifaðifjölda matriðslubókasem er auðvitaði listgrein útaf fyrir sigen hann títlaði sigallaveg ekki sem skaldRobuchon á samt einafallegstu tilvitnun sem ég hef heiltsem er einhvern veginn svonaBrauð og smjörgæti verið upp á alls maturinn þinn í heiminumþví það skiptir ekki málihvað þú borðar, heldur með hverjumSeina komst ég reyndarað því að vittlust hefði verið hafteftir honum, en í raunsagði hann sambarlegt nemahann þyrtti bara sæmilett vín og franskan osten ekki brauð og smjörÞað hljóma nú ekkert verðaugljóslega er meira fyrr þegar rauðvíner komið í spilið, þótt ég verðibagett og saltað smjör frá Breitanneða Normandi, þá er það líkaansi gottÍ dag ætlum við því að fjalla aðinsum félagslegt samband okkarvið mat. Það var nákamlegaþað félagslega sem AntoniBurdein var svo góður að fefa uppiá ferðalegum sínumÍ þáttunum var líka ákveðinmantra að Burdeinsem þáttastjórnandi og sögumadurþáttasina myndi aldreiafþakka neitt sem honum yrði bóðiðslíkt var í dónaskapurog síndi fólki lítilsverðinguÞví sama hvað uppávar í bóðið var ég afar líklegtað viðkomandi gestgjafarhefðu lagt sig alla fram við að reyða framkræsingar þótt efni þeirraværu takmörguð. Það þykjaallan mat, alla drikki, borðaog drekka með bestu listog sína um leið þakklæti ogvirðingu, opnaði þannig dyrþeirra sem buðu til matarog þeirra sem þáðan, losaðium málbeinið, hleyftiróða í kinnar og brósog vörOg þetta ertöframáttur matarins og töframátturdrekkjarins. Viðmatarborðið gerist eitthvað semnær langt út fyrir bráð og lektarskinneða líkamlega næringuVið tengjumst öðru fólki, gleðjumstmeð því, sirgjum með þvílifum með þvíEn það er ekki bara aðtöfninsem skiptir hérna máli, sem fær okkurtil að kunna að meta mat og alla töfrarnavið hann. Framleiðslan á matrektun, veiðar, slátrunuppskýra, flutningarmarkaðir, matriðslan sjálfÞetta er hluti keðju sem næraftur til fornaldar, tilupphavs hins hugsandi mannsSaga, matriðslunar er um leiðsaga, siðmenningar og tækniEfnafræði og eðlisfræðiþróust sérstaklega til að hjálpaokkur að afla næringar og elda matumbreyta áferðhans ogbræði með því að koma ráðuru ísnertingu við hýta, við saltiða sírueða önnur ráafni og kryddmeð allskonar bræðbætandigeimsluaðferðum sem um leiðlengdu líftíma matarinsKanski er það bara ég, enundanfarið skinja ég að gjáinnmillir framleiðslu og neyslu matarhafi aldrei verið starri enn einmitt núOg um leið finnst mérmikilvægt að spyrja, rétt eins ogvið vorum að pæla í síustu vikuum hvernig bíóhúsin okkar hafi veriðundirlaugð af þryggja tímaofur hetju myndum síasta áratögin eða svoBað einhver um þettaVill einhver hafa þetta svona?Matarsaga Íslandser aftur móti talsvert öðruvísien matarsagan í kringumfrjósama hálmónan eðamiðjarðarhafið. Og við höfumkomist ótrúlega langt á ótrúlegaskömmum tíma þegar kemur að gæðummatveru og menntun okkar helstafagufólks í matreslu.Því eða við gerum langa sögustuttaþá er ekki svo langt síðan Íslandingar borðuðutil þess eins að lifa.Til þess að nærast til að fá bensínog bílinn til að endast vinnudagin.Undir lok 20. aldartók þetta breytast og það hratt.Í dag má segja að meir hlutiÍslandinga lifir reynlega til að borða.Svo mikið reyndarað mörgum þykir nóg um.En eins og flestum er kunnugterum við mestu hlussur Norðurlandana.Hér á landi erum70% fullorðina í annaðkortyfirvikt eða með áfittusamkvæmt vöktunarskíslunninormó 25 sem kom útí desember í fyrra.Íslandingar eru þingsta þjóð Norðurlandanasangkvæmt nýri rannsók.Sérfæðingur í teimi landsbyttalansfyrir og feitt börnsegir ástandið hafa verðla mikiðá síðustu árum, sérstaklega meðal barna.Ástæðurnareru jafnan taldar floknarog látið að því likja að tilþurfi floknar lausnir.En í grunninn er þetta einfalt.Við borðum óhaldan mat og reyfumokkur ekki neitt.En það var ekki alltaf þannig.Í ár fagnarmelabúðin í Vesturbæ 70 ára afmali.Hún er einn örfáraklassískra hverfis vestlana semenn lifa í Reykjavík en lengstaf á 2000. öldinni skiptuslíkar vestlanir tögum.Hvert hverfi hafði á mörgum slíkumvestlunum á að skipaog í hverju hverfi var líka bakariþar var fiskbúð og kjöttbúðog þanga lappaði fólk á hverjumdegi, hitti nágrana sínavini og ættingja sem byggu í hverfinuátti samræður og myndiðu félagslegatengsl. Um leið fekkfólkið sína reyfingu og líkamsrækt.Allavega afmyndum að dæma frá nýjunda áratögum síðustu aldar þegar ég var barnþá eru Íslandingar alls engarhlussur. En það var einmittum það leiti sem hlutirnirfóru að breytast. Með tilkomuskeifunar, svo mjóttarinnar, kringlunarsmáralindar, óteljandiverslunar miðstöða í útjæðribyggðar, fórum við að nálgastmatveru með allt öðrum hætti en við höfumáður gert. Undir lók20. aldar var kaupmæðurinn á horninuorðin óþarfur, bakarifór að hverfa eitt af öðru og einabakkelsið var um árabill innfluttfrá Danmörku eða Hollandi.Fiskbúðir fór að hverfaog það hjá helstu fiskveið þjóðEvrópu. En versta völlufélagslegu tengslin sem fyldubúðarförðunum fór að hverfa.Líkamlega hreyfingin. Tengsl okkarvið fólkið sem rak búðirnarsem gatt ráðlatt okkur um bestuvöruna hverju sinni. Tengslinvið hverfið, við upplýsingatöflunavið ingangin, tengslin viðgöturnar og gangstjættinar.Og þá er fínt að endurtaka.Bað einhver um þetta. Vildiþetta einhver.En nú er ég ekki að fullir það að fólkætti ekki að hafa valkostin ávestlunarferðun á borfið þá sem er íspönginni eða í köptúni íGardabæ. En það erraunverleg eftirspurn eftir hínu.Ef við förum eftir viljamarkaðarins má benda áað fastegna verð í kringummelabúðina er það að hæsta á landinu.Þannig við vitum í öllufalliað það er eftirsótt að búanálagt slíkri vestlun.Raunar má kaldhennislega benda áað þegar melabúðin opnaði árið1956 var húnsérstaklega miðuð að agandiviðskiptavinnum með öllumsínum nýju bílastæðin.En gott og vel, ég vil líkaminnast á íbúakönnunsem var framkant í fyrra fyrirfastegna fjölaið Klasa.Þar var spurst hvað finnsthér mikilvægast að hafa í þínunær umhverfi og þóttótrúleitt meðvirðast voru það ekkibílastæði. Það varmatverubúð. Fólk þráirað fá matverubúð í nærum hverjuð sitt.Ástandið er síðan talsvertverra núna, heldur en fyrir áratugeða tveimur, og býðurupp á enn minni fylagsleg tengsleða tengsl við matun okkar.Nú bjóða helstu maturverðslanirtil dæmis upp á heimsendingu á matþá þartu bókstaflega ekkiað hitta neitt, ekki einu sinniá bílastæðinu fyrir utan.Og þú getur ekki heldur tekiðutan um epplið sem þú ætlar að kaupaeða virt fyrir þér ferskustusídornar. Ef úti það er fariðgetur ekki einu sinni valið þér mjölkurfernameð lengsta líftíman samkvæmtbrenni merkingu um síðasta sölu dagog það sama gildir um ferskakjöt og fiskföru.Er þá ekki bara best að velja frosinmateða kjöruninmat?Það sem slíkt skiptir ekkimáli. Og hver á að laga það?Er það ég?En að öllu grínisleftuværum við kannski til í að fánokkra kaupmenn afturá götu hornin, fá afturfiskbúðir í hverfin,værum við til í að finna gleðinavið að lappa út í búð, hitta fólkiðí hverfinu og elda svo matfyrir okkar nánustu.Ég var ég allavega til í það og ég held líkaað ég sé ekki einn.Ég við þeirri matég hakkast bæriog ég sittog kjartinn brannaá mig gattog svo kemur þú innog þú tókst með pappa þinnsem að tegykkur svo fastí spastumað það er minn.Hverra manna er þú?Spýra núskýtur að mérblákvöldum augumsvo ég kasta þér.Í við kjólinn þinnog kvöldmatinnog föður þinnsem að tekur í lurkinað um ég eða þér.Takk fyrir að hlusta.Þetta er hakko spagetti frá prins Pólo og þar á endan var það Björn Teitsson sem að pældi í matar menningu samtímans.En ég held neyr í bæ í dag og talaðið Matti Hátt hjá Lemmi Hás en þar hefur opnað ný verslun sem að ber heitið 114.Það er aldrei ofennileg verslun en við skulum heyra hvað hún hefur að segja.Við erum stöndt hérna í glæniðu verslunarími og þetta er í húsi sem er kallað núna Lemmi Hás eða hvað?Jú, það passar. Þetta var sem sagt forðum, tryggingarsóðnum, ríkisins að lögu við 114 og í dag er þetta hús fyllt af skapandi einstaklingum sem að vinna saman og einum stað.Þannig að hæðunum minna fyrir ofan er skapandi fólk að vinna?Já, við erum með um 70 stúdió og einhver ofinn vinnurími líka en svo erum við líka með það sem er kvæðlega svona flexrími þar sem fólk getur komið og unnið og hérna á mismunandi stöðum í húsinu.En svo erum við líka með sameilirími, við erum með mötuneyti, við erum í rauninu bara stórt samfélag inn í miðbæra ekki að ykkur.Hérna á neðstu hæð, fyrstu hæð, þá er þið búin að koma upp verslun og þetta sínist mig að vera Íslensk hönnun.Er þetta einungis Íslensk hönnun hér?Þetta er í rauninu, nei þetta er kannski ekki alveg öll Íslensk hönnun en mest af hönnunnið er gerð inn í húsinu eða innan haus samfélagsins.Eða um 80% af fólkinu hérna í búðinni. Búðin er hugmynd endurtakk og endurtakk eru tveir bræður, Rick og Ross mjög neður.Þeir voru sem sagt með stúdíu hjá okkur uppi í svona opnur ími og hugmyndin vakna í rauninu þegar að neðri hæðin var laus um að setja saman búð fyrir lilla hönniði.Þannig að það má segja að þetta sé afrækstur í rauninu vinnur sem að fer hérna fram að hann er hér til sölu.Já það bassast því að þetta er ekki einungis búð heldur þetta líka vinnurými hérna bakvið og hugmyndin er að fjarlæðin frá vöru til kúna er mikið stittri og mikið persónleiri.Og vinnurýmin eru sem sagt að búðin er hérna að framann og það er rauninu þessi, þetta er svona andlit.Og hássamfélagsins, svo eru vinnurými hérna að bakvið og það sem að í rauninu margar af þessum vörum eru búna til.Já þetta er alveg gaman að sjálf líka hvað þetta er opið þetta á milli, þetta er smá svona eins og í áveitingastæð þegar það er opið eldus nema þetta er fatabúð og þú getur séð í rauninu fólk bara vinna hérna og búa fötinn til sem eru til sölu.Já það er akkurat hugmyndin á bakvið þetta að þú getur í rauninu séð framleiðsluna og hvernig vörunar eru gerðast.Og hérna eru nú einhverjir rauninu sem að margar íslendinga kannast við. Það er til dæmis hún Ír með Írur Ari sem hún er hérna með og svo er hérna Borsk náttúrulega búið að vera rosalega vinn sælt.Það passast. Einnig eru við með Magni og við eru með Flöff og Föss stúdjó og svo eru við með hérna Ylva.Það passast. Einnig eru við með Magni og við eru með Föss stúdjó og svo eru við hérna Ylva.Og kannski svona endurunnið efni, endurtak sem sagt straukarnir sem að stopnwiðu þessa búð.Er hérna sem sagt endurtak vinnur með endurunnið efnið við og eru í raun að endurvinna gala efni og alls konar tekstil og búa til nýjar vörur út frá því.Já, eins og maður þekkir sko, maður veit að það kannski vegir að taka ónítabúlið.peysur og stoppa upp í þarmeð einhverju skapandi á skapandihát og þá ertu komiðglænið að peysu sem er jafnvelkannski betri en peysan hefur nokkuðtíma verið. Já, það bassastog endurtakkueinblínir rosalega mikið á þettaþað eru reyndar ekki alvegallir sem að vinna með endurunnin efni hérna í búðinnien til dæmis eins ogfyrststúdjóendur vinnurgard og býr til nýjarflíkur út úr því. Boskgerð einnigendur unnin varningtöskur, peysurÞað eru líka einn að til sölumyndverk, segjum égplaggöt,límiðar. Já, það erí rauninni engin ákveðintípa af hönnundsem þeir eru að einblína á. Heldureru þeir meira að einblína á í rauninniþað sem að passa inn í búðinaogog náttúrulega sérstaklegaað þetta séu allteinstaklingar sem að eru kannskiað vinna í húsinu. Þó að það séu ekkialveg allt. Það er svona 80%af fólkinu í búðinu.En það er mikið lítatýrðið hérnaog maður sér að hver flíker einstök. Það er ekki, þú dækji meðheilan rekka afsama bólunum í mismunandi stærðumþannig að ég fór að veltaþví fyrir mér hvort að þettaþessi endur unnu föðþessi einstöku föð, hvort þetta séorðið vinsætla núna þegar aðþað er mikil fjöldaframleysla í gangiá fötum. Hvort að fólk viljivera einstakt?Já, klárlega.Þetta er klárlegaað fara meir og flugheldur en hefur veriðgegnum tíðina. Ég held líka að þessiorðið meiri svona vitundavakning meðfólks. Hversu mikil textiler framleytur í heiminumog hversu mikil ferí rauninni bara í landfyllingu.Þannig aðað geta tekið einhverjaflík og gera þannig einstakkaþá erst í rauninni, já, komin meðeinstakka hönnunsem að þarf heldur ekki aðkosta rosalegamikið vatn eðavinnu við í rauninnaendur að búa tilflíkina í rauninni frágrunni. Þannig að þú ert meðí rauninni svo mikið efni viðsem að hægt er að nýta aftur.Þannig umhverfiskostinnir eru mikliren svo fylgir því rauninni líkaað þú getur verið alltaf einstakkurmeð þinn einn stíl. Já.Það pastar.Og þið eru búin aðopna búina enþið eftir að halda svonaopninar hóf, er það ekki? Jú, þaðpassar. Við hérnaþað var svonalítil opnin á búinnifyrir umþabell mánuðisíðan. Það var ekki auglistneitt og það er búið að gangaalveg rosalega vel.Núna á förstu daginn, 8. septemberþá verðurí rauninni þetta formlega opninar hófog það verður mikið í gangiþví að það verðurvið verðum með lífandi tónlistvið verðum með drikkiá sjálfsöðu en svo verðum viðmeð silkibrengt á staðinum.Frá klukkan 3það er sér útbúið verkmeð merk í búðarinnarsem hægt er að fáprentað á í rauninni flíkannarkort sem þú kemur meðeða að eiginvali.Svo í rauninni byrjar bara húlumhægð klukkan 5 og það erfrá 5 til 8og þá er hægt að koma og hýtta listamenninatil það með sem að eru að seljaí búðinni.Já, við hvetjum fólk til aðkíkja á Íslandska Hannuná endur unnar flíkurhérna á lögavi114 og búðinheitir 114, ekki satt?Jú, hún heitir 114, bara í rauninni eftirhúsnúmerinu og hérnaog líka þessi frábæra 114númeri sem erutan á frátryggingarstofni.En það er eiginlega skemmtilegt að segjafrá því líka að það er ekki bara í rauninniendurinnin hérna fatnaðureða hönnun í búðinniheldur eruinnréttingarnars, einnigendurinnars, því að þetta eruallt gamlir skjálaskáparsem voru hérna í kjallarannumsem hérna strákatnirí endurtak, hverju búin aðendurverðinu gefaðum nýtt lífog nú eru þetta orðið innréttingarinn í búðinni, það sem fötinn hangaeða vörurnars eruhvað sem erdisplayt til sínes.Já, þetta kemurallavega mjög vel út ogkikur ótrúlega vel með þetta og vonandimæta sem flestir á fastu daginn.Já, bara takk fyrir og hérnaþá er kannski líka gaman að segja frá því aðþriðja oktoberverður opið hús hérnaá Hlemurhásmilli 2 og 5og þá ætlum við að opna allt húsiðog þá er bara gestum og gangandi velkomiðað koma inn og kíka hvaða við erum að gera.Þetta er rosalega spennandi.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir.Takk fyrir að koma.Takk fyrir.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Takk fyrir að koma á talaðum í.Yeah, it's the story of a sister that comes back home after many, many years away.So it's something that a lot of us can relate to.But I'm personally very excited about Argentina because it's a movie that is based on the short stories of a very, very respected and well-known writer called Mariana Enríquez.Who is an Iceland's winner. She's a friend of Iceland.Oh, she is?She was here for, I think, the Literary Festival some years ago.Okay.I think so.So I love her. I love her writing.Tanya nefnir að hún sé spendust fyrir argentínsku myndinni sem að nefnist á ennsku The Virgin of the Quarry Lake.En hún byggir á smásu eftir Mariana Enríquez sem er virtur argentínskur reytöfundur og í miklu uppáhaldi hjá Tanya.En hún hefur reynt verið þýtt á íslensku.Og kom hingað til lands á bókmyndaháttíðarið 2023.Þau nefna líka að myndirnar séu ekki eina skemmtuninn sem er í bóði því það verða ímsir viðbörðir á hverju einasta kvöldi á háttíðinni.Matur frá rómunsku Ameriku, úrugueska vín, kolumbískur danshópur, tónlistaflutningur og blötusnúðar.Og það er frýtt inn á allar myndirnar.En þetta finnst þeim sérstaklega mikilvægt.Enda hugmyndina sína þá gestriðni sem álvan er rómuð fyrir.Þetta er samfélagslegur viðbörður frekar en hefbundin kvöldum á háttíð.Þetta er þetta viðbörður frekar en hefbundin kvöldum á háttíð.Aha, talandu um þetta samfélagslega hlutverk, manni finnst eins og fólk frá Rómansku Ameríku sé að verða stærri hluti af Reykjavíku, þetta er fjölmennari hópur en var fyrir ekki það mörgum árum síðan að minnstakosti svona sínilegri, það eru að skjóta upp kollunum veitingastaðir, það eru alls konar tónlistarviðburðir og menningarviðburðir, það sem að menning frá olfunni er í forgrunni.Hvernig, á þessum árum sem þið hefur verið hérna, hvernig upplýði þessa breytingu?Það eru alls konar tónlistarviðburðir og menning frá olfunni, það eru alls konar tónlistarviðburðir og menning frá olfunni.Og það er sterk tilfinning fyrir því að halda hópin á einhvern hátt, en líka þörf fyrir að fá að vera sínilegur og hluti af íslensku samfélagi.Hugo segir hins vegar að Íslandingar vilji líka taka þátt í þessum viðburðum þeirra, margir hafi ferðast til Rómönsku Ameríku og hafi nostalgíu gagvar þeim upplýðunum.Fólk sé líka forvitið og langi að ferðast til Ameríku.For those who have never been, I have many friends in the art community and outside the art community that are telling me, oh, I want to go to Mexico, oh, I want to go to Peru, it's my dream, you know.So there is curiosity and we are complementing that.Yeah, and I also feel like, at least in the case of the Mexican community, we do gravitate towards each other.There are very solid Facebook groups where, you know, Mexicans in Iceland, where...Yeah.You know, we post things regarding, we try and keep traditions alive, we have the adem muertos.You know, we try and keep traditions alive, we have the adem muertos.Þetta réttast og jákvæninar sem að einnkenir oft Rómönsk-Ameríska menningu.Og öll skipulagning og nálgun hátíðarnar mótist af þessu.Optimism that Latin American cultures have and it's actually very similar in its essence, right?And I feel like coming together here, doing things like this through music, through food, through culture, through cinema.You know, I think culture definitely offers a place of encounter.And I feel like coming together here, doing things like this, doing things like this, doing things like this.En svo ég sæði einhvern tíðan á þann, þá er nú þegar uppselt á þrjára myndunum fimm sem að verða síndar í vikunni.Allir frímiðarnir bókaðir, en það frýtt á allar síningar.En þau, Hugo og Tanní að segja að þeir sem eru sérstaklega áhugaðsæmir geti mætt og það verði eflust einhverjur ósóttir miðar.Það verði líka einhverjur auka miðar og þetta muni bara réttast einhvern tíðan.Það verði líka einhverjur auka miðar og þetta muni bara réttast einhvern tíðan.Það verði líka einhverjur auka miðar og þetta muni bara réttast einhvern tíðan.Það verði líka einhverjur auka miðar og þetta muni bara réttast einhvern tíðan.Það verði líka einhvern tíðan.Það verði líka einhvern tíðan.Það verði líka einhvern tíðan.Það verði líka einhvern tíðan.

NAZA, töframáttur matarins, verslunin 114, Rómönsk-amerísk kvikmyndahátíð

þri. 15. sep. 2026, 17:03 · 56:39

Menning fólks frá rómönsku Ameríku er að verða stöðugt meira áberandi í Reykjavík, það eru æ fleiri veitingastaðir sem bjóða upp á mat frá álfunni, tónlistarviðburðir og danspartý. Og nú í dag hefst

Samantekt

1. Rómönsk-Amerísk menning er að verða sífellt áberandi í Reykjavík, með nýjum veitingastöðum, tónlistarviðburðum og danspartýum. Núna fer fram Rómönsk-Amerísk kvikmyndaháttíð í Bíóparadís, þar sem fimm myndir eftir konur, frá fimm löndum, verða sýndar.

2. Ný verslun, 114, hefur opnað á Laugavegi 114, þar sem íslenskt hönnunarfólk selur skapandi vörur. Verslunin býður einnig upp á vinnurými fyrir hönnuði, sem gerir viðskiptavinunum kleift að sjá framleiðsluna í rauntíma.

3. Björn Teitsson fjallar um matarmenningu í tengslum við matarsöguna, og hvernig matarvenjur okkar hafa breyst. Matur er ekki aðeins líkamleg næring heldur einnig félagslegur þáttur, þar sem við tengjumst fólki í gegnum máltíðir.

4. Myndin NASA, sem var sýnd á kvikmyndahátíðinni í Fenna, vekur mikið umtal vegna hennar sterkra efnisþátta um ísraelska hernaðarstefnu. Tónn myndarinnar fer í gegnum þungar umræður um fórnarkostnað almenna borgara.

Lykilorð

NAZA, töframáttur matarins, verslunin 114, Rómönsk-amerísk kvikmyndahátíð
Lestin
0:00 0:00
♪