Ísland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðÍsland er að liðbara heldu áfram að lesa upp í hverju þetta fólkið þetta samstarf og bara hvað þetta væri mikilvægt að allir stæðu saman og bara þessi tökka sem veru búin að heyra aftur og aftur.Já en nú maður kannski segja að sko veiðar eru langt mikilvægast að útröðninsgreinu hjá grælandingum það má segja það og það hefur verið sko ESB hefur nú þegar fiskveiðsamning við græland og bara til dæmis árið 2026 að samiðum tilruna veiðar á Þorski þar sem held að heimildin var 3000 tónn og þar af 9000 tónn til ESB ríkja.Þannig að þeir verið að stæðu sækja í líka sjáaröðlindina.Já já já mikið lóskölda.Evrópussambandið er búið að veið að gríða alveg mikið við hérna sérstaklega við ölluströndina.Þar hafa verið mörg skip frá Evrópussambandin og þeir hafa bara borgað grælandingum fyrir það ákveðina upp að það á hverju árið þeir hafa gert einhverja samninga til 34 ára í senn sem hafa verið enduníðar aftur og aftur.Já það er svona nokkur.Það er að renna út ákveðinni fjálarami frá 2021-2027 og þá hafa verið greitt 225 miljónir efra fyrir en núna ætlaður að bæta 200 miljónur efra til viðbóta fyrir 2026-2027 viðbóta.Já og það má geta þess líka að á þessi hafsvegi sem Evrópussambandið hefur verið að hérnaborga fyrir aðveið á.Þetta hefur verið alvegtannilega vinn-vinn vegna þess að grælendingarhafa ekki verið að veið á þessum svæfumog hafa ekki haft fiskveiðí flota til þess aðveiða þessar tegundir sem aðEvrópussambandið er að veiða þarna.Já þeir sengja fyrst og fremsthvað í þoskinn þá eða?Já jáþað er allavega náttúrulegaþoskur og eitthvað að rækju líka.Já, veistu frá hvaðlöndum þetta er aðeina?Það er fráEvrópussambandið sem að er að veiða.Hvað lönd er þetta?Það hefur verið mikið frá Portugalog Spáni.Það hefur verið mestaf skipum þaðan.Já.Allavega enna síðustu árin.Áður var þetta náttúrulega bara líkafrá öllum frá Hollandi og Belgíuog fleiri löndum.Já, já.En þér er það skoþeir líta á þetta bara sem viðskipta samninga. Hvernig á aðtólka þetta?Og talað um örgið sem verðna maður.Já, þeir líta á þettasko semsem sagthlist og fremster það tríð tættir í þessu.Það er, þeir viljanáttúrulega komastí námugróttarna.Já.Og það er bara akkurat það samaog hérnaTrumpið.Já.Það er að sækja í sömur hlutina.Var það...Og svo eru þeir að sækjaþví þeir allar setja peningí betri fjarskipti og bætainternet og þess aftarí gegnum símafyrirtængið þarna.Já, já.Það er alltaf að koma þeimí samband við allanumheiminu áraðurin.Þessum að segja.Já, já.En það...Og hérna...Sko það hefur verið hérna...Og svo bara sögðu líkaað það verið að fjárfesta í grænni orguí Grænlandi.Já.Það þarf að tryggja græna orguöfluná Grænlandi.Já.Og það er stendur í þessar yfirleysingu.Og síðantil að þess að gera þettaennþá mera lónaraað þá segja þeir líkaað þriðja fjárfestinginþað ersnýra tækifærumog skóls til mentunar.Já.Þannig að þeir ætla að ofnaþeirir grænlendingaað stunda námí Európasambasslöndunum.Já, já.Og síðan setja þeir eitthvað vermiðá það.En hverniger það samt sem áður?Hvað var ekki gett að geta ígegnum Danmörkusem þetta haft aðganga skólumí Európusambasslöndunum?Skogrænlendingar hafði alltaf haft aðgangaað öðrum skólum í Danmörkuen ég bara tekkið ekki nógu velhvað þeir hafa haft meikin aðgangað öðrum skólumfyrir öðrum Danmörku. Ég held að það sénú ekki að það hafi verið eitthvaðtagmarkast á hans greiðslu.Já.Já, og fleira sem þeir alltafsem þeir alltaf gera?Þetta voru svona þrýrtíngtarsvona tungavíktarpunktar nýriðsugn.Já.Að það var að fjárfesta í inniðumeins og ég segi, gegn símakjörfiðog svo að tryggja græna orkuöflunog sjálfstæðsjálfbæran orkugjafaog svo náttúrulega að fjárfesta íþessu námu vinslun sem aðer náttúrulega þessir sjálfgefumjálmar sem aðsem að tröf er að sangjast íJá.Og í lómashvað er náttúrulega það sem er kannski helstþað er það graffittJá.sem er notað íí rafflöðurí rammaspílaog það er nöðsynlegt efnief að á aðhalda áfram þessari grænu politíkþað sem halda á að rafaðastJá, já.Og þá er baraog það er áallega það semeitthvað mestu auðað við að graffittá söðu grænlandi í heiminumJá, já.En sem þess að sömndur um þaðí gær að þeir fengieitthvað ákveðir svæðieða eitthvað hlutaað þessu hefðu heimildinaNei.Það er ekki búin að þvíEkki neitt.Nei.Og það sem er baraofsalegaþetta er ofsalega yfirbúst kjentalls samanþetta er baraeinhver vilja yfirlýsingum að vinna að þessuJá.Það var ekki skrifað undirneitt samningaðinna skulpendingarannað en bara það aðþetta er bara vilja yfirlýsingyfir að við stefnumað því að gera svona og svonaMhm.vegna þess líka aðeins og hafi komið fram áðurað þetta eruallt ófjármögnum lofvortJá, já, jáÞannig aðþú meður enga heimildir unn og verutil þess að fara þarnaþetta er ekki búin að ræða þettaog samtengja þetta í Evrópatinginuað hún meði spandir að þarnaeinhvernum 500 miljónum evraJá, já, jáÞannig að það er ófjármögnaslofvortÞetta er alltófjármögn með hennbara svona vilja yfir viljusingarog þetta ereins og við segjumvoðlega lofið og það har ekki skrifað undirneina svona samninga semað vera farið út í eitthvaðnámugröft á morgunu að hinnNei, akkurat, það er nú kannski það semmér er að reyna að fá framhjóðirog líkið sambandi viðfyskuðarnar, en þar virðastþér vera meðbindandi samningum tilur að veiðará þorskiog með það semfyrir likuren hinsu er að þátalað er um varnar og öryggismálhvað kom þar fram?Hvað erEurópusambandi að bjóðagrælendingum í varnar ogöryggismálum?Já, þettavar nú partur af sjóinuhljáðum í gerðþað var sendurfjúur hundru manna hértil grænastog tilæfinga á meðan á þessumfundum stóðJáog það var, ég veit ekkiþað kom framað þessi her kom frátíu natófjóðumog ég man ekki alveg hvað erkölluð þessa æfinguþetta hefur eitthvað voðala fintnafn hjá þeim skoog þetta átti aðsanna og sína fram á þaðhvað það værimikla frangvendurí gangi, hvað var þar varnirgrænlandség er nokkuð vissum það aðallir þessir hernum er það farnir heima ekki núnaJá, það er aðljósmyndar eru farnirÞað er ekki eins og til úsnaði fyrir þáí núksen skoog nú eru íbúarí grænlandi, hvað, um 57.000og grænlandier náttúrulega2.16 miljónkilómetrargrænlandi er21. starra en Íslandaf latamálinJáÞannig að þetta er ekki smá svæðiog um 80% landsinser hulið ísþannig að þetta byggilega svæðier ekki tóla stortskoNei, nei, og það er líkaþað er líka eins ogstyr átt að þessi átildamþegar þú flýgur frá Íslandiyfir á vestustrandina til núkað þegar þú er kominyfir söndið hérna á milli áaustustrandina þá ertu halnaðurþá ertu að fljúa yfir grænlandiJá, jáog það eru yfir 3000 kilómetrarfrá syðsta til nýstaåtta á grænlandiJá, jáEn nú voru allir, ég maður nættir að þú hefur nú sagtfrá því í vittulum hérað til dæmis Danirá, já, vel, 30 ára tímabiliá sveipum tímaog lykkjumáli var að gangaað þá hafi þeirverið með bara bellinismikla vinstluúr námum og verið bara meðfyrirtæki á einhverjumeinhverjum stað þarnasem að almennt grænlandinga vissi ekkidöm og þetta hefði stundað svona, já, hvað þrjá áratögián vittneskigrænlandingaJá, ég var miklu lengur í raun og veruþetta er, þettavar hérna náma meðsteinirninu Kryolítsem að er notatil þess að framlega álog þettavar, opnað fyrst1854 og var í fullum gangitil 1987og var svo opnað í eitthvaðnokkur ár eftir það líkaogog þettaog þetta er á sæðin sem heitirÍvutútt á söðugrænlandiJáog það er sagtaðþessi náma átti stæstann fatt í því aðbandarengjuminn hernám og grænlandá meðan á setni heimstyröldinni stóðJátil þess að, hérna, verjaþessa, hérna, námaaf því að hún var það mikilvægupp á að framlegaalóminjum íí ofnaframlegslu og flugilarJáog svo eftir setni heimstyröldinaþá var, þá varkríulititt unnið af danskudanska fyrirtækinu, hérnaÚresundog þeir dæltu þessualveg til Danmarkur í stórum stíluog það var aldrei rætt um þaðað greiða grænlandingumeitthvað fyrir þettaað vísu fórað þetta, hérna, kríulselskapitÚresund, eins og þetta hittJáað þeir hjálpuðu við aðfjármagna stopnum grænlandsfjölsá sínum tímaJá, já, þú tekkið það nú aldreiJá, þannig að það var barasem að, þú veisthvað heitir þettahalkið kjæftið drúsingur eða sóleisJáÞað er volan mikið gefið sóleisí gegnum tíðin á grænlandiJá, já, það hefur náttúrulegasko gengið ímislegt hérna áog hérnaheitir með þess aðgrænland handla atillisvertabara fyrir 70 ári rúfumþar hættir grænland formulegaað vera nýlend og verðurhlutið danska ríkisins eftir aðað danir barainnlima grænlandíinn í dansku stjórnarskjórnaog 1915og þetta er bara söguleg staðrindog þetta erþað er líka atillisvertaað grænlandingarþeir hefur ekki kostningaréttiþeirri þjóratkvæðhreyslusem fór fram allaveg í Danvörgumog þá vissu grænlandingarekkert skoum þetta mál þeirra ekki kostningaréttiNei, neiog þetta er í raun og orðþað sem að klífur þjóðinaenn þann dag í dagað við vorum aldrei spurtog þarna var gertá sínum tímastjórnarskara á breytinghjá döfnumtil þess að þvinga þessarkostningu í gegnog svo breyting var líkamjög vanvarsumað hún stæðist lögaf því að það eru mjögströng lög um þaðhvernig þú breytir stjórnarskrafþannig aðog þetta er það sem er alltaf verið að segjastjórnaranstafansem að náttúrulega er búin að verahamar á þessu núnaá meðan á þessumleikröndistóðmeð úrsulúandir læginað þá voru þeir náttúrulega dælandiút upplýsingum umhérna þjóðamórnumí leikjumálinuog alla veganaþeir voru mjög aktivir aðsína það að þetta erþjóðarattvæðagreyslan sem við fengumaldrei að taka þátt íog þetta er mjögmjög mjótt á mönuntilgið viðþessa ríkistjórn er ekkitekkit gríðilega mikillþannig að égog eins og við vitum að þá ersíum útbúið að segja sig úr þessari stjórnog þessari ríkistjórnþetta er að elstu flokkarnirþeir eru að íhuga að segja sig úr þessari stjórn líkaen hvernan erþessuþeir eru í stjórnaranstöðuþeir eru í stjórnaranstöðuog það var náttúrulegaþeir voru í raun og veruþannig að ségur við að verakostningana en það var barahinn er náðu að sapnasvona breyðu meirlutatil þess að það var svona til höfnustegnvegna þess að þeirra fylgji vext bara um vegþannig aðþetta erþað er ekki dörut og það er alveg vitaef þeir komast til valdaþá verður alltöðruvísi politikra ykkineins og verður margótt búin að nefnaþeir vilja meira samstarfi bandarækjumen og gera fríveistlunasammengameðal annars við Ísland og bandarækjumog norminen sko það er hinsverðþetta er náttúrulega aðtýrlisvært skoþví að nú hafagrælendingar sjálfstjórnallt frá árinu 2009en þeir voru inn íerfubandalæginu og þeim sínu tímaí gegnum dannien síðar ESBog þeir segja sér úr1985þá bara segja sér ekki að þeir vilja vera í þessum félagskapeftir eins á sverðþannig aðþessi nálgun ESBá grælendingaí dag, hvað kemur tiler þetta fyrst og fremst að náöðlindumkomast í veiðarnarog fiskinn og allt þaðeða hákir eitthvað meiraá spytinuNei, ég hef búin að veraí diskussjónvið ímsafæðihér á landi og á grælandiog diskussjón heldur áfram núnaþegar ég ferðungaði í lokveikunaraðekki haldaað þetta snúist umþað umgrælendingaað einhver vilji að það sé þaðsem að þeir hafa leið að ljósiað grælendingum lýði verðþetta snýstí síðastuennfaldlega um það að návöldum yfir þessumauðafinnþetta erríkasta landí heimiallavega í framtíðinniþarna finnst allteins og ég var að lesa hérna græn eftireftir eitt hérnasvonageolóksem að er búin aðbara yfir að það finnastallir málmar á grænlandiþað er mismikri mæli og mikið af þessum sjálfgefimálmumog bandaríkja menn eru náttúrulega að faraað búr eftir ólíu þarnaer alltaf að byrja hösten það er búin að fresta því þanga tilfram á vor á östuströndinniþað er að þeirraþessi stærstu ólíu byrður í heimijá en segið mér eittnú er grænland80% takið ísog Trump hefur nú einmitt kallaðað það ísklumpin skoenhvar er þaðer þeirri á byggðu bólieða hvað ætlar að gerainn á þessu íssvæðiöllu ísveitváktu svæðibandaríkja mennirjá það er náttúrulegasko þó aðísklumpurinn sé stórjáað það var líka svakalega stór svæðisem eru ekki undir ísþannig að það er alveg náog mér er að segja þar semhafa verið bóraðar tilraunahólurþað er búið að bóra við þaðog það er út á hafijá já jáþannig að það ersjálfur ísinnennáttúrulega mikil svirðiaf því að þar liggja allar upplýsingarum hérnahvernig veður þar höfðu veriðjáog þá enga að segjamargir vísinda menn sem hafa veriðað nótmæla þessariglobal warmingstefnuað sannlengurinn liggi ígrænlandsjöfliðað það hefur oft komið hittatímabila og undan gulda tímabiliog farframast í göðdónumog þarna höfum viðíslendinga líka getaðrækir góðsöguÍslandsaf því að þessi öskulög sem hafa bóriðlíka í þessum bórkjötnumsem er verið að rannsakaþannig aðsjálfur jökullin er mikilsvirðið fyrir vísindinen það er ekkert að fara að gerastamnað þar upp á jökliþetta er allt í kringum jökullinEn þetta er svona núnaþví að bara unn og tala um líkum bandarenginí þessu samengiað sko nú geradanir á sínum tíma varnarsamlingumvið Grænlandog í þessu samengi kemur framað danir heimil af bandarengimannum17 herstöðará Grænlandiþannig aðþetta er svona spurninghvernig á að vinna úr þessuef að ESBer að stýði vangið viðog reyna að náði minnen það byrjist ekkieftir því svo segiralliþað byrjist ekki vera svona áhughjá Grænlandingunum sjálfmeð ekki þessum fórsvættisáðrahvað með fólki sjálfhefur hafað eitthvað viðbröðursíndur á fólkinueða bara vitaðu lítið sem ekkit um þettasko það erGrænlandingar eruhvað mára segjaþeir eru ekkit mjög mikiðað hugsa um það semer að gerast svona fyrir utanþeirrabara þort getur maður sagtenþað eralgjörlega á reynuaðþað er meiri hlutiþjóðarinnar er gegnsvona afskiptumutan að frá komandiog það var búið að vera heilmikiðhérna svonaí fjölmeðlumog social mediasvona að látið okkur í prifiþeir eru bara svonaþeir vilja ekki svona að vera í sviðsljóðsinuog það er ekkiþessi óttieins og við bandar ekkimenna því að þeir vita það alveg aðþað getur enginn varirgrænland annar heldur enbandar ekki að þeirog nattóog þeir eru með varnasamniþannig að þetta virkar ofsalegaeinhvern einnkennilegt að vera að gröytaí svona samningi sem er til staðarJá, akkuraten núna náttúrulega til dæmis aðliað hvað finnst þeirhvernig er svona stemninginá meðal fólksins og jafnveli stjórnmálanumgagvart í þessumsvonajá, miskustuyfirlýsingum, Dóna Trumpað hann, já, viljigrænland og annaðhvernig sínist þeir svonalandslægi vera hjá fólkialveg hvernig stemningi viðJá, það er eiginlegaalveg samahvernig þú lítur á þettaað þaðfyrir í töfarnaráðinþetta að Evrópussambandisé að reyna að komaJáhlutunum viðslitaðan og sambandiði þigallir, þeir átt náðu að fara að svaraloka spurningunnihlutunum viðnáðum viðnáðum við sambandiðiallar afturþað er hérna bara loka spurningiallir ertu hérnaJá, ég er bætt útJá, heyrðu, hérnaég var að spyrja þið, hvernig er svonastemningin á grænlandigagvart í að bandaríkjamanvið áhuga á aðkoma þar inneða þánálgast DSBEvrópussambandihvernig er stemningi gagvart bandaríkjamanuþú varst að byrja að svara þessuJá, égég met það þannig aðþeir viljaþað fari töfarnaráðum þessaryfirlýsingaraugurlandi yfirlýsingar frá Trumptil nælegaog það fyrir líki töfarnaráðinsvona eins og þettaþessi hinsókja úrsúluþeir sjáu gegnumþeir sjáu gegnum enn að skripa lögog þeir vilja baravera helst í friðiog fá bara eiga samskiptivið alla í kringum sigþað er eiginlegaalveg sama við hvaða grænlandingutalar að það er það sem viljahelst af ölluþeir sjáu alveg margtsem að þeir eiga sammeleikeiga viðskipti og samstarfi bandaríkjamanuþeir sjáu líka einhverja möguleika í Evrópaen miklu meirihérna á NorðuslóðÍsland og NóriÍsland og Nórieru mjög háttskriðaðarhjá grænlandinguþað er bara spurning hvena þeir hafaburðið til þess að lýsa yfir sjálfstæðiog hvernig vilja vera fyrst til að hjálpaþannig að tala um þaðað það getur orðið bandaríkjamanujá, jú, það erog það er líka eins og við voruminn á síðastöluðum samaað þetta er mjöghættulegt þegar eins ogdanir eru búin að gefa mörglu lovornú ætlum við að gera þetta og hittog þau rinja alveg bara hvert af þettaog öðrum sem er ekki staði viðþannig aðog þetta gefur bara grænlandingumaukið sjálfströstað það sé svonamikið til áhugiúr báðum áttumað allt í einu það búið að veradanir eru búin að vera að tellja trúum það í 100 áraþað er síðan einskis við og getur ekki neitt ánddanaog svo allt í einu sjáð er þaðað það er bara herðu við erum eitthvað svirðiþað er bara allir sem vilja vera vinnur okkarþannig að þeir eru ekki aðeiðulegja þann mjöglega með því aðhallast því bara upp á einum aðilen allir ekki, ég er bara að hugsanú ert þú að leið tilgalansbara eftir nokkra dagað við fáum nú að heyra í þið þegarþú erum einmitt erðt þar eða þú kemurtilbaka og þá fáum við nánarisvona upplýsingarsvona þess lífið á galandiog hvað fólk er að hugsabetur í þessu, en ég vil baraþakka að kella fyrir þessar upplýsingarog segjum þetta gott íbilið sem maður segirJájá, takk fyrir, þú heyrður frá mérþví ég er búin að fara og taka sjóðarpólksinnJá, nákvæmlega, allirLillendal, Frankúndarstjóribestu þakki fyrir, segjum við hérá útvarpi sögu í heimsmálunumArtrúð Kallstótti þakkar ekku fyrirmeðan við hér Þorsti Tsiússonog við hvaðjum verðið sæl
