Ísland er að liðStyrta reyningur útvarpsögu í Íslandsbanka á GrandaÚtubú 513, höfubók 26, reyningur 2.11.11Nánari upplýsingar á útvarpsaga.isTakk fyrir stöðninginÚtvarpsagaHeimsmálin í umsjón Pétur GunnlöksonarFrettir og frettatengt efni af Erlendum VettvangiGóðir hlustendurÞeir eru að hlusta á útvarpsöguÉg heiti Pétur GunnlöksonOg gestur minn í þessuÞessum þetti er Hilmar Þór HilmarssonProfessor. Velkominn HilmarTakk fyrirNú, hérnaÍ þessum, í þessari þjóðaratHvað er greiðslu? Þá er hérnaRætta um evrunaOg hvað kostirFylgi því að vera með evruNú, ef við tökum ríki eins ogFinnland, þeir eru með evrunaHvernig myndir þú líta á að þeim hefurGengið með sína evru?SkoEf maður skoða stöðin íFinnland í dagOg ég er ekki að segja að sé allt evruna að kennaÞað að vera með, maður getur náttúrulega ekki skýrtSko framistöðu landa einhverjum gútrá þvíHvort þau eru í myndbandalagiEða ekki myndbandalagiEn eins og ef maður skoða stöðu Finnlands í dagÞetta er eina landið sem hefur tekið uppEvruna á formulegan haft meðalNorðurlandana, eins og það hefurHafa danir tengtKrónuna sína við evrunaEn þeir eru ekki með evrunaAð maður skoða stöðu Finnlands í dagAð sko hámarkHámark skuldirEuropasambansinsSankart reglónum eiga að vera 60%Af verkil landsframisluEn er komið 90%Og þeir eru með hallÁ ríkisjóðu umfram það sem að erLeifilegt sem að vera hámark 3%Af verkil landsframisluÞeir eru með lítinn hagvöstOg mikið atnurleysi og sérstaklega er ágefniAð atnurleysi meðalUngs fólk sem er alveg20-25%Sem er mjög slemmtÞannig að þeir eru í slemmum málMaður veldi fyrir sér sko löndSem fara þarna inn í svæðiSvo löndir svona jæðarlöndSvo Gríkland, PortugalFinnlandÞeim vegnar ekkit vel í þessu svæðiOg ef maður skoðaEvra maður tekinn uppSenn gælni 1999OgFrá því evra maður tekinn uppÞá hefurVerglansframinslaFrá1999 þau maður tekinn uppTil 2025Þá hefur verglansframinslaVaxið í Finnlandi 26%Og þetta er fastÞetta er jafnvíðis gengi og fastuvelagiEn 40% á ÍslandiÞannig að þú skoðar hagvöxtÞá hefur Íslandi vegnað mun beturVið með okkar sveigjanlegaSveigjanlegaSveigjanlega stefnaVið getum gert leyritingarOg ég hef alltaf lítið á gengiðSveigjanlega stefna við getum gert leyritingarSveigjanlega stefna við getum gert leyritingarÞá var 9% munurÍslandi hafði 9%Hérna að herri verglansframinsla á mannAð fastuvelagiHerri en FinnlandEn Íslandi eru komin 22%Að herri en FinnlandÍ verglansframinsluÍ dagÞannig að Finnland hefur bara verið að dragast afturÞað hefur verið hægur hagvöxturOg það virðist vera þegar þú ert búin að festaGengi og þegar eru komiðSvonaLíka setja skorður á ríkisfjármálumEn það finnar hafa reyndAð fylgja þessu reglum sem eruEn þá virðist hægur og hagvöxtÉg hett að verður ekki sveigjanleikiEn okkar vandi eins og við vitumVið erum með sveigjanleika stefniVið eruum bæði með14. gengi og svo eru við líka með meiri sveigjanleikaRíkisfjármálumOg það þýðir það að við höfum verið að ná meiriÁrangri hagvöxti en það kostarMeiri verfulguEn HilmarNú er hagvöxtur í Finnlandi0,866%vel inn á 1%og þeir eru með Evrunasko spurningin er þessieftir að Evrópuríkinmörg Evrópuríki tóku upp Evrueftiraldamotinþá virðist skohafastur til dæmis í Evrópuhjá Evróuríkum frá aldamotumtil dagsins í dag vera minniheldur en fyrir aldamotin20 árið þar og undanþannig að það er svolítið sérkersem á sínu tímaþegar Evran var nú innleittog hún átt að verahérnaátt að vera sko stjarnaní hérna efnahagsframþróun Evrópuog ætti að bæta hafastum1-2% bara sjálfstættá sjálfstæðum ástæðumsem fjölmilþað hefur alls ekki gersteftir ekki svolítið sláandien nú geta menn sagt ég að hafasturhafi verið minni í heiminumhann var það alls ekki á þessu tímahafast var mikillíð en alltaf í Kína og Assijuog svo tiltala góður í bandaríkjönden samt erum við með miklu lærihafast meðal Evrópu ríkjaá 2001. höldog í samarbyrðu við þessisumu Evrópu ríkja höfðuþegar það voru með sína sjálfstæðu gældmeilafyrir árið 2000er þetta eitthvað svolítið sérkerlega?Jú, það er ákveðin kostið sem fylgjasem samíla gældmeilatil dæmis viðskipta kostnæraskipta einu gældmeila fyrir annanþað verður ákveðin spartnaður þarþetta við eigurEn er það svo mikill í samarbyrðu við ákostina?Nei, það fýrst mér ekkien alltaf það er ákveðin kosturog það er ákveðin kosturað vera með sama gældmeila upp á uppog þessu örfa samkeppniþetta getur stuðlaði meir í fjárfyrstinguen það eru ákveðin gallarsem þarna verðaog það er erfitt að bregðast viðþegar eins og Íslandsvona lítið hækjörfi sem byggjur á fáum stóðumþegar það verðasvona áfelli í þjóðfylæðinu hjá okkurað þá fyrir svona lítið hækjörfiþá er mikill kostur að getaverið meðgeta bæði beitt genginuog ríkisfjármálunummeiri svejanleikaog það er mín skoðunen það sem við alltaf erum á andamálum í Íslandvið höfum ekki náð tökumá þessum gældmeilaþannig að við getumhaldið velborgunni niðriog þetta tengistvinnumarkanum, við erum að semja umlaun á Íslandioft kannski 10-20%það hefur meiri hérna áður fyrir að vera meiraog við vitum þaðtil dæmis auðvendis og fískalander að hækkaþeir hækka laun hjá sérsvona kannski 3% á ári2% sem er verbulgarna, sem er verbulmarfií Sælabanka í Európu og svo 1% sem er framlunningvið gerummiklu meiraog þá ferð, eins og þú veistút í verlaið, sem því þaðverður meiri verbulga, sem því þaðað Sælabanki Íslandsfyrir að reyna að ná verbulgunni niður og hækkastýrivexti og þá hækkavextir í bankanaþví þeir, ef Íslandsbankitekur laun úr Sælabankanumþá borgar hann þess að stýrivextiþá borgar hann stýrivextiog þá hækka vexti til almeinsog þetta er spurninginhvort að Íslandingar, sko, ef við getumná tökum á þessuEnHilmar, hérna, hefurekki bara gengið vel hlæms íÞískalandi þegar þeir tóku uppefru, nú og svo séum við Deutsche Markog það er hennar gengið bara vel hjá þeimvar það ekki bara góðhérna, stefnaog sem á styrtií raun og veru eða minnstvar ekki til þess að veika þýstefnahaskerfi að takk upptakk upp efruÉg sko, efran var samkómulegauppilagðaðið mellið Fraklandsog Þískalandstakk upp efru, þetta var þegar Þískalandvar saminnaðþá vildu, þá varsvona var, svo var efranöllum tekið inn og síðan hefur það verið stækkaen Þískalandihefur ekki vegna vel undanfæriþar hægur hagvöxturog alls konar vandamáli Þískaland í dagþjóðun er eldastog bara, og allt efru svæðiþú tekur bara með alltþá er efru svæðiað koma mun lagar útí hagvægstog með mun með ratunleysien þeir hafa náð sæmilöguntökum á verðlægin, þeir eru ekki meðreyndar hafið verið há verðbólgu efru svæðin líkaen þeir eru með mun lagrifrá því að efra tekið inn upp í 1999þá eru þeir með helmingi lagri verðbólgu heldur en viðaf meðaltali, en þeir eru hins og það meðhelmingi minni hagvöxt en viðog helmingi með ratunleysi heldur en viðþannig að þetta eru kostir og gallaren ég held að fyrir Þískalandég er alls ekki samferður um það að það hafiverið gottur í Þískaland að taka uppefruðna, ég held ekkiþað er bara það hækir við hjá þeimen það eru alltaf marga aðraen það kom sér ekki eins illa fyrir þá eins og fyrireins og öðraney, það er eins og jáðaríkinGríkland gæti ekki gert þettaGríkland komið meðkomið í þá stöðuaðobra skuldirordna mjög háarog miklir erfileikar sem því tengjastog hérnaogvið sjáum bara með Finnlandsem er sko land sem eryfir yfir velstjórnaað þeir eru búin að missatökina á sínu ríkisfjármálumþeir eru mikið neitin hagiböxtþeir eru með þetta mikla atnilessiég held að ef maður lítur á öfrisfæði heiltþá er þetta bara þannig að það erstanið verulega slæmog ef við tökum skuldastöðuna að meðaltalirer allt svæðiðað þá erum við að tala um90% af verkefni landsfjármálustþannig að þetta kerfið virkar ekkiog það heldur ekki negin leið til þess að leiðræta kerfiðþað er að segja aðað Európa sambandiþað hérnaþað næri ekki árangrií að framfylgja sínu reglumþað eru með verulega að setja reglursem að er ekki að framfylgja og það er mjög alvarlegt málog eittir sem ég vil að koma að hérnaþegar við erum að ræða um þettaað það vera að tala um þaðað það skipti ekki málisko fyrirsko að segja eins og svo eða við erum að tala um stöðineins og þetta á öðru stöðinuþegar að löndi eins og Gríkland, Ítali og Fraklanderu komin mjög hátt í skuldumað það skipti ekki málifyrir önnur löndþannig að þau taki ekki yfir skuldir annaraen það sem geristþegar lönd eru komin svona fram úrþá erureglum þannig í Európa sambandinuað það þarf að takaupp hérnaað þau eru með það sem er kallatEuropean Stability Mechanismsem eru búin að taka uppog það þýra það að efa landeins og þetta gerist í kreppinu 2018þegar Gríkland letti í vandraðumþá þurfti að setjastopp sjóðtil þess aðstofa Gríkland með þessum sjóðog þetta voru 500 miljónir evranú er eins og við að staða þannig að við erumkonum með lönd eins og Fraklandog Ítali sem getur letti í Gríklandog letti í vandraðum og þá eruskuldir þessar að landa eitthvað60 triljónirevra, þannig aðef að þessu löndlend í vandraðum, þá erallt efri svæðið í mikill í hættuog það er senalverið jættþað var löggfræðinga að vera að skriða um þettaað það er senalverið jættað löndin með formlegum hættiber ekki ábyrð og skuld hvers annarsen ef að hins vegarsvona stórlönd lend í vandraðumþá þarf að stopna sameiglega sjóðeins og var gert til að berga GríklandiEuropean Stability Mechanismog það er eins og stórur upphæðurað það er engin leið aðefri svæði getið þóla þaðÞannig allir er það bera ábyrðá vandamálu stórur líkaJá, sko, ég veit að löggfræðingarsegja það, þeir lesa náttúrulegareglurnar, og það, þú geturlesið reglurnar svo lengi að svo þú viltog þú er sjálfur löggfræðingar, þú veist það, þið lesið reglurnarvið vitum að reglurnar varandisko, ofnbjörðu fjármælinn, 3%að örgjulega svo lengi að slu, ekki með herriallir er ekki sjóði, og ekkiskuldir herri 60% að örgjulega svo lengi að sluVið vitum að þessu reglurnar er ekki framfylgtog eru bara samanlega að það hefur engaleiðir, eða efri svæði, til þess að framfylgja þeimÞað eru þarna þessu reglurnará pappir, en það er ekki tvar eftirog hittmáliðþað sem er kallaðnon bail out agreementsem þýðir þaðað hérna, að eitt landbyr ekki ábyrð á fjármálumannars lands, þegar aðGríkland lelt í vandraðumþá gildar þessureglur ekki lengurvegna það er ekki tvar eftirog Gríkland fekk aðstofið gennum European StabilityMechanism, og Finlandvar til dæmis mjög mikið á mótus og finnst aðþingið vildi að Gríkland er í vísaút af öfri svæðinu, út af þessu málien þannig að finnarvoru mjög óhanað með, vildi bara út meðGríkland, það var ekki gerten það er það mjög hættulegt að vísa landút af, út af, út ummyndbandalagi og engi leið að vitahvað aflengar það er í því, en það sem ég er aðsegja það, að þegarþað er að út komið með landeins og Gríkland er eitthvað, kannski 2%af, það gerur, öfri svæðislítið, og samfarað aðgríðilega mikið vandamál á að hjálpa Gríklandief að Frakland ogÍtali lendi gríðslufættier á að spá til þaðjá, ég tala nú ekki um það, þá er það að tala um35%, bara þessi tvö, 35%og þessi júrpíjastabildi meðekki, sem hefur eitthvað 500 miljardarefra, sem er að ráðasem er ekki neitt, sem er ekkertþegar þú komið með land sem erumeð skuldir sem eru kannski 60 triljónirþað er það sem ég er að segja þaðþó sett með nönd beiláttað gríma, það er að segja að land ber ekkiábyrg hvert og öðru, að þá í raun og veruí raunveruleikanummyndi það að mínu dómi alls ekkit haldaþannig að þegar að lögumennir að skrifagreinar í blöð og segja, heyrðu hérnaþetta segja lögin er reglundarað þá viti við það alvegað þegar að verður greppaeða skella áreglundar haldeþar halde ekkiog þeim er ég að fyrir bara breyttþannig að við erum bara að koma að þaðvegna þess að þetta við erum fjallað um þettaað hérna, af því aðþað eru margir að lýsa yfir áhyggjumá skuldastöðuerusfæðisins og við höfumtalað um þetta áður í þessum þáttumhjá okkur, við talaðum um þettaog þá hafaðið erið benda að það er baravittlis að vegna þess að löndin ber ekki ábyrgá skuldum hvers annars, en ég er barabenda á það að ef þaðeins og gríkland, þá þurft að hjálpagríklandi, þegar við vitum þaðog það varí staðis að vísa gríklandi út af svæðinuþá var bara að fariði að hjálpagríklandiog hérnaen það er kannski rétt varðandi gríklandaþá þeir skulda hvað 145%af verku landsframlegslueða um það fyrir, kannski heldur meiraog síðan er eru búin aðmissa egnir, það voru þeir eru búinað losaafsala nörgumhelstu egnum yfir til Þískalandsog fyrirtækja, þeir eru búin aðselja verðurað hluta fjóðuröðu sínJá, ég hef ekki rannsakaðen ég hef heilt einmitt um þetta málog hérnaog langt til að löndi, fá aðstæðþeir myndi að setja mjög ströng skiluðiJáog það er núnaStröngu skiluði verða litlu ríkin að standa viðJá, já, jáþá halda reglunaþað er halda ekki þegar stóru ríkin fallaNei, það er alveg réttog Finland til dæmis er núnaundir smá sjá erupinsambansinsvegna þess að þeir eru komnir framúr ölluen það er eins og bendir átminnst2004 þegar að Þískaland og Fraklandbrutur reglunarþá var reglunum breyttþannig að það er alveg ljóstaþað er ekki allir, sumir eru jafnar en aðrirþað er alveg ljóstaað þettaefrupasambandið og efrusvæðiðer alveg óneittanlegaheld éghluta til þannigað það hefur verið að látakoma því þannig fyrir að stóruhafi stjórn á minnjöldunumen núeftir nokkra daga veru kosið um þaðí þjóður af hvaða greiðsluhvort við erum að fara að staðí þessa evrúpu vegferðen í raun og veruhefur alls ekkert verið rætt um að það er meirihátar áhætta fyrir Íslandað fara inn í þettaevrúpu og takasíðan upp evruganga fyrst í evrúpusambandiðmiða við þetta sem við erum að tala um núnasem þú vart að tala um núnavegna þess að við getum lendið þeirri stöðuað veraekki sannkvæmt núreglum eins og þau eru núnaen það gæti þróun orðið svoum gæti orðið svoað við þettum að bera ábyrðá, já hvað ég var að segjahruninu sem gætiorðið á evrúsfæðinuSko, ég er ekki að segjaað við erum greiðslufalli á Ítaliðuen segjum að verðieins og var í GríklandiSko, Frakland, sannkvæmtnýjustu tölum frá alþjóðagjaldir í sjónumþá er Ítalið að koma í 137%verkefni landsfæðinusem er næstu því að mikið eins og Gríklandi voru meðJá, þetta er allavega lítur mjög yllotÍtalið er 137%Gríklandi, ég byrju fyrirgeðÍtalið er 137%verkefni landsfæðinuog hérnaFrakland er 160% verkefni landsfæðinuog það semvandinn er þaðað mjög svo síðan Frakland er öldrunog það er sama á Ítaliðu, þannig að skoríkisfjármálin verða mjög erfiðþaðum og það eru líkurog hagvöxturinn er mjög lítillþú getur lagað þessi hlutvöldannarkort með því að vera með hagvöxteða með því aðskera niðuren ef að það erhagkerfið er döitt eða lítill hagvöxtureins og erog ríkisfjármálin eru mjög erfiðþá eru líkur að því að hlutvöldinsé frekar að augastog ef þaðverður greiðlufallþá eru það bara búiðhvernig á að bjarga, ef að landsem var 2-3%erfiðsfæðinu í verðurlæðinsfjármjölduvar svona erfiði byrtiað auðvitað með 35%hver á að borga þetta, þessilöndmyndu vænti ekki að taka þátt í að berga sjálfur sérog þau eru kannski 35%af hagkerfið erfiðsfæðisinsþá eru eftirhvernig ættiþá ætti Þískalandað fara á að bjarga þessuþað sem ég mér að segja er þaðsem er benda á þaðað löndin svosem löndin svo ÍslandsaltríkinÍslandsaltríkinen það er voða lítil huggun í þvíef við erum með svona risasem er í vandræm og ef það verður greiðsfæði á þeimþá sé ég ekki hvernigætti að bjarga þvínú hafa vextir verið mjög lágirá þessari öld í Evrópog Evróvextirþannig að ef það menn myndi lítastá að hægt væra örfa hagkerfiðmeð því að lækka vextiþá er það ekki tægtþví vextir eru svo lágir hvað sem erþannig að það er enginbaktrykking fyrir því að örfahagkerfið með því að lækkavextina því vextir eruþegar eins lágir eins og þau geta orðiðhvað segjum það?Ég held aðþetta verðurekki lagaðmeð vaxtabreitingumþað sem er aðalega vandamlegasem löndum í dager lítillhægvösturog ríkisfjármál sem erukominu í öngstrætiogog á lítillfjárfestingeins og kemur fram hjá dragijá, já, já, og það er baraog mingandi samgefninsæfniþannig að skoþað sem ég bara segir þaðað ef að þurft aðsko ef þú ert eins og þegarEuropean Stability Mechanismsem sjóðurinn sem var stopnað til að bjarga Gríklandiog fleiri löndumþað eru löndi eins ogÍland lenda á tíanbíli vandarog Portugal líkaaðeða þurft að stakka hann að sjóðþannig að hann gæti bjarga stórum löndumþessum stórum skoþá er það óviðræðanættog auðvitað þurftum við að leggjapeninga í þennan sjóðþannig að við þurftum að veraþáttakundur í þessuog þess að eins og ég var að segja við því að finnarnirað þeirtóku þá afstöðuað þérnaað þeir vildu barafinnska þingi vildi Greikland úrað svæðinuþað varði ekkisvo er annað sem hefur gerstog það er þá að það er byrjað að takaEvrópins samfældi sjálft er byrjað að takalán fram hjá kerfinuog hérnajáég er bara í nafni Evrópins sambanssem ekki er nafni þjóðuríkisekki er nafni þjóðuríkisheldur er Evrópins samfældi sjálftþað hefur ákveðin framlög frá aldaríkumfarið að taka lánog tryggingin fyrir því lániá borgrunumaf því láni erhérnaþessi samæglutekjurbara afstöðuði úr Krænusem var núnasem var núna ekki alltaf sér en það voru ákveðin90 milljarar evraég var bara svona að rekna þettabara svonabarahvað þetta geturþetta getur20 milljararokkar hluturþað er líka farið að geraað Evrópins samfældi sjálfter farið að taka lánsem að þjóðuríkineru ekki að takaheldur er þettaer þettasamfældi sjálft sem er að taka þessi lánogogþá þurfa hinnog reyndar er sagtað það er þaðþetta lán tilUkrænu verið greittmeð stríðska bótum fráRúslandieða með því að takaGjalduris var að forða Rúslandssem er vafa samt út fráallsjóla reglumallaveg það er svo vafa samt aðErfum sem er tristisíkt að gera þaðþað var allkvæmsturog svohinnlegin aðstríðskapetur Rúslandisem ég held að sé ekki spilunumþað sé ekki líkletaRúslandminniUkræninsrýminniþannig að fann ég líka að vera að taka hættuEn Hilmarnú erum við að fara í þess að sjóðrathvað er greiðslu núna 2009. ágústhefði ekki þurftaf hálfu hins opimberaog hálfu þeirra sem vilja fara í þessaaf greiðslu og það er ekki stjórninað láta fara framútekt á þessu sem við erum að tala um núnafann að það þýðir fyrir Íslandef að hlutin er hugsanlega færiog verri vegþannig að almenningu fengi upplýsingarog skýra upplýsingarog það er ekki þess að óvisum hvað gæti gerstef við tökum upp hefurSko það er sem ég hef verið að reynaað gera sjálfur sem háskóla kennariég hef verið að reyna að benda á alls konar gallaog að því mjög sterkég fengi nóg miklu umræðuég skil alveg fólk sem er skuldarí dag og þess að það er ung fólkþví finnst það að vera að borga ávextiog ég skil alveg þau sjónamiðég hef mikla samu með því sjónamiðiað fólk sem er skuldarsé að borga svona mikla vextien það er náttúrulegaef við mundumgeta verið með kjara samlingaeins og í nákvæmlega ríkumþá myndir velbókan læka hérnaog þá myndir vesti líka fara niðurþetta er ekki spurningum um gældmiðnþetta er spurningum um hagstjórnen ég held sér rétt sem hún segirað mér finnst ekkihafa farið fram næli greining á gallonumog nú er spurningifyrir viðsegjum við jávið að fara í samlinga við þéreða segjum við neiþað þarf að vera upplýst ákvörðinog þegar ég skrifa greinég skrif minst nokkra greinir í morgumblæðinilegaþrjálf greinarþegar ég er að benda á vissar hætturað þá er maður að stimpla þessi neimaðurég líti ekki á minstinu jámannég er bara að benda áhérna eru eitthvað sem þarf að hugsaeitthvað sem skiptir máliog fólk bregstílla við þvíþað bregst mjög illa við þvíað það sé vera að benda á gallaog fer þá að tala um vextinaog þar alveg er ég ettavextinnir og hagstjórnir nýru vandamál hjá okkuren það eru fleiri vandamálsem þarf að skoðasem að mér finnst að þú benda að hafa alls ekki fengiðnægilega miklu umfjöldumþað hefði þurft að liggja fyrirnú hafa benda samtökinég ætla að taka aftur til þesshvað þú skýrst aðsegir að öllu leituum landbúnaðinþá gera þeir ganga þeir fráítal er í skýrslu um það út frá þínu sjónamiðihefði ekki verið eðlilegastað aðvinnugreinarog sérstaklegaég bara segla bankinþess vegnaog fjármála eftir litið þess vegnahefði gefið út ítala skýrslustrax og byrjaði að vinna í þvístrax og þá lág fyrir að ríkistjórninalltaf í þess að verðverðtil þess að við getum séð þákosti og ókosti sem getafyllt þessu, sérstaklegaí ljósi þegar erfiðu stöðuóvissu sem ríkir í östuhluta Evrópi núnavið erum að tala umgífla háar uppæður, við erum að talaum að Evrópussambanditakja að sér að greiða800 milljarða evraog það séí ábyrg Evrópussambandisem þýðir eins og lítumábyrg allra þjóðrikihvernig er það?Þetta sem þú nefnir að þekki ég ekkien ég meina, ég held aðþað blasja alveg viðað eföll löndinsem eiga að fara inn í Evrópussambanditil viðbútar við þau lönd sem eruenþá inni sem þurfa aðstóðeða fara inn, þá eru það miklaskuldbyrningar. Löndin sem erueins og sækjum Evrópussambandi núnaeru Albania, Bosnia-HerskovinaGeorgia, MoldovaSvartfjallaland, Norður-MakedóniaSerbia, Tyrkland og ÚkrainaÞetta eru lönd sem þurfa miklaaðstóð og sem það eru lönd inni sem aðfóri inn 2004 og 2007og 2013 sem að þurfa líkamikla aðstóð. Þetta með líkaþví að það valda hlutu allir nærbjörnsasem breytast mikið. Að þá eruríku löndin komin í minnuluta og ráðaekki lengur ferðinnien maður lítið löyti. Þessi löndsem þú taldur upp þurfa þetta á aðstóð, efnagsleiraaðstóð, en þeir þurfa líkaá varnar og öryggisaðstóð að halda. Þessiríki get ekki varisigog þeir verðar að halda þeir framað aðilda Evrópusambandinumen síðan það að hægt sé aðbúast við því að það verði frekarí varnir. Sví að sund þessi ríki sem aðþú taldur upp eru ekkiNATO. Þannig að þeir hafi ekki einsniður vörð þar. Þessu náttúrulegaer að treysta á vörð frá Evrópusambandinuog þá þýrstu Evrópusambandiekki engung að verja sér sjálfog heldur og líka tala umað verja Ísland. Heldur líkaþessi ríki semþeir ætla að takajafnvel á móti og innlimainn í Evrópusambandi. Já,það er náttúrulega málið það með Evrópusambandiað það var stopnað semmeira sem politistog efnastlegt frýbari.Ekki, ekki, ég er ekki smá.Því aðþví það var litið svo á að Evrópaerundir örgistræklið bandarkinaog þess vegna var, voru örgistmálinnaldrei tekið mjög alvarlega þegar þaðverið að búa Evrópusambandi til. Nei.Það væri bara ekki hluta pakkanog hérnaen núna er það alltaf, er það að breytastog Evrópusambandi fara að tala um aðtaka upp samiðlegan hérog nú á að stóð auka útgjöldhjá NATO og Íkjónum sem mörgurer í Evrópusambandinuog þannig það er líkaanróvis að verið stopnað samiðlegar hérhvaða skuldbytningar höfum við þarég held að sé algjör fjärsta eðaað gefa þessi það að Íslandmunum aldru og æfi ef að verið stopnaðsamiðlegar hér og við erum hann inni að við séum undanþegi því að vera hluta við hverjum að samiðlegarmér, ég get ekki ímynda mér, ég get ekkihvernig þetta er rétt að það fyrir fólkií Luxemburgu eða Möldu eða hvareða Írlandieða hvað það er, að við séum undanþegi því að við erum aldru og æfi að vera hlutasem samiðlegar hér, ég skil það ekkien þessum er tala um þaðað það verðiog það er líkaalveg ljósko að þegar maður tala umskuldirnar á þann, að þessaskuldbyndingar varðandiað þurfa að leggjameira tilvarnamála, mun gera fjallasetja ennþá meiri pressu á ríkisfjármálinþað mun líka valdapólitískum óstöðuleika þegar þú verið aðtaka þessar pening ekkur staðarog þau verið að teknir frá velferðamálumað stórum útgjaldarleðingum kringu velferðamálþá skapar það pólitískan óstöðuleikaá þessu svæðiþannig aðskuldastafa mun vestna ennþannig að þetta eru allt saman eitthvað hluti sem þarf aðræða, ég er ekkert að reyna að gera þaðsem þetta er allt kólsvartég er bara að segja að þetta eru alls konar vandamálsem að erupið sem þetta horfist í augu viðogvarnamálinn er eitt af því sem að bara teki útfyrir svega vegna þess að við erum með NATOen menn hugsuðu ekkifyrir því aðstækku NATO sem nú eru32 ríki með 1 miljardmanna innanbórs er eitthvaðsem er svo stórt aðbandaríkin get ekkilengur og get ekkistað vundur þessuog vilja það ekki og núna erstefnan eins og þú veist, nú er þetta stjórní bandaríkunumvilog það skaparlíka ákveðin vandasem aðer ekki ljóst hvernig við erum listurog það er alls konar svona mál sem aðmér finnst ekki fá, ég skil alveg að þessiumræðum vextin og allt það, þessi skiptiðmáli og ég er alveg saman á því, en það er barasvo mörg önnur mál sem það er að hafa í hugasem ekki hefur verið huga nú afTil og svo að Íslands í nægilavel undirbúið til þess að gangatil þessar þjóðararkuþetta er eitthvað sem við verðum að tala umMér finnst alls ekkiað það hefur verið nógu viljandi búiðog ég held að fósistræður hafi sagtað svo áður hennar fyrir kostningaraað hún hefði, mér skildist að húneða þú skildiðið ritt með ég náttúriðað hún tældi ekkihún kom hinga til okkarég hlustaði að það þettaað það veri ekki tíðanbærtþað myndi klúa þjóðinavið vittum að þjóðinu með klófin í þessu máliþetta er svona að við skiltist bara í helmingaen núna er að faragríðalega mikiðaf þettaaf því að tímaríkisjóðinara hún gerir vallan okkur annaðog ef þetta verið samþýgt sem við vittum ekki umþað er bara eitthvað sem að vera ákveðen við erum að ganga til kostningaá grundvelli ófullnægandi upplýsingaer þið að skjóðijá, mér finnst að ég er alveg samálaþví að ég finnst að ekki í næstu þvívera nægilegavið lundi búiðogþað er verið að selja þettaút á vextinaog maður skilur vel að fólk sem erað borga háa vextiað þaðsjáu þarna möguleikaen það erþví að sleft aðvarðandi vextin á Íslandiþá eruverla í ferin í vextinaskoðin aðfæstirog þá verður að nafnast í hjá okkur mjög háirmenn geran ekki alltaf að greinamenn á raumauðistum og nafnastumen það þarf að gera að greina mjög á þvíog það verður mjög hátt eins og verður aðhjá okkar hæggerðiað þá er þetta leiðrætt líkiekki inn á launinþað er að segja að leiðrætt líki inn á vextinfyrir ekki líki inn á launinen það er að launin hækka líkaen skoþað að við getum náttleiðstþað sem að vandamáliðvarandi hávextina ermiklu frekar í hagstjórniniheldur en að líki í gjaldnilunumog það er það sem aðþað er mín skoen ég er alveg samálaður í því að þessiatrið sem við höfum að ræðumsem er ykkur minnst tegunda áhættuþetta hefur ekki fengið næsti því nægilegaumræði í þjóðfylæðinuog svo líka erkomin úalega mikil heft í þessa umræðuflokka fólki ján menn og ney mennog hérna þannig aðþetta klýfur þjóðinaog ef þetta verið samfittsem ég veit ekki hvað það verðuren þá verður ríkistjórninalveg uppdegið með þettaút allt kjört í næbiliog er meiri hlut að þingi fyrir þessuvið vitum aðþað er ekki meiri hlut að þingiog ef við skoðum ríkistjórnin sjálfaþá eru mjög skilista eitt flokkur innflokkur fólk sem sé ekkifylgjandiég er ekki að tala um kjósunduen það er ríkistjórniner ekki sammálaef það er ekki meiri hlut að þingifyrir þessuþá finnst mér þetta að verasvo litið allt saman hæpiðGóðir hlustendurþið eruð að hlusta áútvarp söguég heiti Pétur Gunnlökssonog gerstu minn í þessum þættier Hilmar Þór Hilmarssonog við ætlum aðhlýta nokkur auðvisingarog höldur svo umræðin áframeftir auðvisingar hlýjaGóðir hlustendurþið eruð aðhlusta á útvarp söguGóðir hlusta á útvarp söguég heiti Pétur Gunnlökssonog gerstu minn í þessum þættier Hilmar Þór HilmarssonprofesorNú Hilmar, ef við snúum okkurað auðvigismálunumvið vorum í morgun með skoðanakonuhér á fsiðun okkur út af saga.isog við vorum að spyrja um þaðkorum við treystum betur bandaríkjamönnumeða Evrópu til þess aðverja eða annast varnarog auðvigisaksmun í Íslandsog niðurstaðan var yfirgrævind aðmenn treystu betur bandaríkjamönnumþví að þeir eru hærveldien það eru ekki.Hvað segir þú um þetta?Hvað finnst ég um þessa skoðunað við séum að gera einhverja samningavið Evrópuum varnar og auðvigismál?Þetta er svolítið sérstakl.Mér finnst allt í lægiað við séum að við höfum samráðiað Evrópu samfaldið og einst og galdaríkiog mér finnst allt í lægi að við gerum samningavið þjóðverið að frakkaÞeir eru í NATO, jú.Já, þeir hafi aðganga höfnum hérnaog eitthvað slíkt og sumðu þessu löndurum loftrýmiðskeslið hérna við erum við NATOþannig að mér finnst allt í lægi að við séum aðtala við þá umöryggi í norður allarsafiog björgun ogsæstrengi og slíka hlutialltaf við tölum við og höfum samráð viðog bæði og við höfum Evrópu samfaldiðog tala við Evrópu samfaldiðog einstaklega ældaríki og norðurlöndinog svo framvegisen að þessi lönd muni sjá umvarnir Íslands í eitthvað náinn í framtíðfinnst mér algjör fjärstaðaþessi lönd er eiginlega öllí hérna þeirri stöðuef að þeir eru meira okta styrjöldi í Evrópuþá myndur þeir verið vandraðið með sjálfsigog þá á samnalegavið öll norðurlöndinað ég tala nú ekki um löndin svo Ísland, Lettland og Litánisem myndur aldrei fara að senda hér hingaég get ekki ímynda með þaðþá hafa heldur enga sjóhverhvernig það er að komast engaog svo eru öllur löndin svo Breitlandsem er standekitt vel breskisjóhverin er ekki svipur hjá sjónþjóðverðar hafa haldið aftur að sér lengisögulega mástaðum byggjum hérog Fraklandþeir fara að senda sjóhverhingaðið að gera eitthvað hérsvo er náttúrulega spurningi hverja á að ráast á okkurþað verist verið aðalegaþað er sér Úsland sem myndur komaað gera yngra á sér landiog verið að senda skriðtrekkaðin í Reykjavík eða eitthvaðmér vissi þetta allt vel að fjárstaðu kentþannig að skoog bara þetta er bandarikinnáttúrulega auðvitað að hafaeru áhugjur út af þvíí þessu Donald Trump leitur fórst í faraog þá er Grænlandkemur upp og líka framkomastvið Kanadaen sko ef við skoðumbara heildar sögu Íslandsekki bara þessi ár sem að Trumphann á okkar umlega tvö ára eftirþessi ára tyggi þá hafiðstafsverið gengi ágjörlegaog það hefur verið að byggja upp innviðiog kemla okkur hlutlega við þá hefum við byggjaðþað upp en það er auka viðbúnaþar er áþvara að haldaen ég held að það séeinir raun hefur kostinu fyrir okkurað halda því áfram, því samstarfiog grundvelli varnasamningsinser meitt að stoppa ykkur um NATOþað er rétt að leiði núnaað Evrópussambandið sem hefurenga samvegilegan héraðþað muni gera eitthvað mikið hértil að verja Íslandþegar engi samvegilegar, ég sé ekki hvernig það á að verahvaða löndir það sem hafa búnaog sjókverð til að verja okkurvið okkur verið rást, ég fannst að það sé sem það er rúsarmönduað gera það sem ég sé ekki fyrir mér að þessiað fara að gera, en sem við erum við að óttastþað er aðeins verið aðal ofunurinnen hérna þannig aðþað sem við erum við að líta á þannig að ég sé ekkifyrir mér hvernig þetta á að geraog ég held að við bæðum að verahersöðingi sem var að heimsækjaÍsland bara nýlega, Ítali Morgulblæðinusem að hann ítrekkaðiað Ísland væri líkilandtil í vartinir Norður Ameríku og Bandaríkinasem við vitum og erum lengi búin að vitaog munurinn á okkurog hinn í Norðurlandunumer það aðÍsland og Bandaríkinhafa nákvæmlegasömuþjóðarur ekki sexmuninaað sko aðBandaríkin vilja ekki frekkaen við að einhvern annar stórvöldináðu fótfest á Íslandiog fara að stjórna hafsfæðinu kringum okkurogvið höfum líka þá hafsmunnieins og vera ef við skoðumlegu NorðurlandanaFinnland er með nöstu landamærivið Úsland sem eru mjög laungNorður eru með Norðurlandamærisem eru reyndastu, þeir eru samtir landamærivið Úsland og svo er Svalbardiþað sem getur átökmillir Úslandsog hérnaog Norreikseða Norðurlandana og svo er það Íslandþað sem liggur aðDanmörkuog Svíþjóog Finnlandþetta eru mjög hægtulega svæðþannig að sko, það er alveg ljóstheld égað Úsland mun þjarma þessu landumþau eru í þessum, þeir myndu kallaþessum stórlæntu kalla back yardþau eru í okkar bakarðiog við viljum geta haft áhrif í okkar bakarðiþessar bandarikin, Kanadar í bakarðibandarikinaþau lítið sem bakarðGrænland, þau lítið á Grænland sem bakarðþau lítið á Ísland líka sem lítið sem bakarðþetta sé þeirraþetta sé þeirra svæðisem þeir þurfa að verjaþað er þeirra bakarðen eins og er í Úsland lítið á þessum land sem bakarðog vegna ástandsinsvegna úkrensinsþá er bara, verður mjög slemt ástandmillir þessaraslemtslemt samband millir Úslandsog þessara landabara í öruglu langa framtíðþað eins og er ávekkivið Íslandvegna þess að við erum, ég held að rússarskilgi stórlæntu samkynni alveg neila velþess að vita að Ísland er ekki þeirra bakarðiog þeir munu ekkigera einna áras á Íslandþeir munu hins vegar þjarma að þessu landumog það er náttúrulegaúkrensriðhafa valdið alveg gríðarlega mikillmikill valdorðiðleitur orðið að hafa alls ekki gett séffyrir hvaða vandamálúkrensriðskapaði fyrir Evrópþað var ekki reynt aðsemja og reynt að slökkásastriðiupphafi, búið að valdaalveggríðarlega vanda og sér þaðstækku NATOsjö stækkanireftir að, svo veitur ekki fjallu, sjö stækkanirsem að lofa þaðer ekkiJames Bakerhann sagði það við Gorbachevnot one inch to the eastþá var hann að tala umaustur að Þískalandiog bara samin eðasíðan er sjö lönd tekinn einnsem því að bandarikin geti ekki lengur bórið þetta uppeftir að milljarðan mannaí þessuþessuþessum samtökumog þú heyrir alveg hvað Donald Trump segir um þaðskohann talar að fyrirlitning um þessuþjóðirog hérna það þýði þaðstækkanir að því er hlutaskýringunokræninsriði varðað rúsum fannstþetta sjö lönd komin innsem átti ekki að vera nema einnátti ekki að vera meirinn einn tómaveldur því aðallavega er hlutaskýringunokræninsriði verð og átti ekki verðaog síðaní kjálfar þess að okræninsriði verðurþáfara rúsarnirað vinna með kýmverðumakkur geraði það vegna þess að Finnland og Svíþjóðfara inn íinn í NATOog ef þú skoðar Norðu skoðsráði þá eru áttalöndi þvísjöður eru NATO-ríkeitt er ekki NATO-rík það er Úslandáður hefur tvöður en Finnland og Svíþjóð er hlutlösnú eru kýmverðin komin inn áinn á hérnamá ekki segja að Vesturlandhafi ítt eða reyntRúslandi inn í faðum kýmverðjaog grúsar hafi viljabara vera hluti afþeirri þróun sem er á Vesturlandumog eiga góð samskipti þarþað hafi verið vilju þeirraog hún byrtist, sá vilji byrtistgreinilega eftir árið 2000á ráðstefnum sem að rúsar átti með Vesturlandhvað segir hún það?Í þær alveg ljósko að þegar að rúsar eruá þenn einir á þessu svæði að þá hafa þær kvartatil að taka einhvern annan með sérog þegar þú þarf að tala um kjæla endursvo Kína sem er útsveitnistur í þaðþarf siklingarleðir að þeir faraþá aðvinna með rúslandumog svona þeir eru margt annað sem tengirrúsland og Kína, bæð þarKína hefur gríðlega mannablasem rúsland hefur ekkiog svo hefur rúsland þess að gríðlega öðlindirsem að Kína hefur ekki öllu leitiallaveg ólí og gasþannig að það er mjögmikil kvarti fyrir þess að þjóður að vinna samanog þær eru komnirinn á norðsluðurog þaðþví það að Donald Trumpsem er að horfa þetta úr kvításinusér aðkýmverar rúsar eru komnir með yfirbyrða stöðuá þessu svæðiog þá fyrir hannað hugsa að það fyrir að styrkjastöðu bandaríkjanaog þá er Grænland líkil svæðifyrir bandaríkin, eins Kanadaþannig að skoÚkranins stríðirþað eru tengt á milli stekkuna NATOog mínumætti Úkranins stríðisog ástandsins á norðsluðumsem að síðan gerir öryggi Íslandsað fólk hérnaað margir stjórnbálamennareru hrættur um hæg Íslandsog vilja fara inn ísamvegleginn hér eða Evrópins samvættien ég menna það sem ég finnstskrítir skomeðleitt á Evrópu að sjá ekkihlutina í samhengiog líka þaðsem ég finnst að vera mjög ábyrrandiað sjá ekki það aðað stórveldisetja alltaf sér þjóðaröryggií forgang og bandaríkingera það alltaf, alltafnúmur eitt. Það er eins og sumerbríki að hafa haldið þaðað bandaríkin myndi setja þerraþjóðaröryggi í forgang, fram meðþví þitt þjóðaröryggi og við vitumþað alveg að það er ekkiþannig. Þannig að það er að viðskoða frá orsakasamhengiað ef okrensir hefur ekki orðiðað þáer mjög hæpiðeða miklu hæpnar að bandaríkin værunúna að þjarmagreilandi vegna þess aðþá væru, kannski, sko, því að það verialltaf verið, það var þannigþegar Norðskristið ræði á stopna á sínum tímaþá var ákveðinsamstaðum þaðað í svonaí stóröldsamkynni þá ættiætti Norðskristið að vera láspinnsvæðiekki svæði það sem það verið að taka stáen núna er þetta alveg háspinnsvæðiEn hvað er ekki gerð til raun í Alaskatil að reyna að bætasamskipt í bandaríkjana og Rúslandser það, við erumst ekki á að tekistÞað er annað sem að staðfesti þaðað stóröldi taka alltafsérstaklega þjóðururíkiseksminni í forgangað bandarík, að Donald Trumpbýður Putintil Alaska er þaðað hann sér þaðað Rúsland og Kína færðin að vinnamjög náðið samanÞað vekur áhyggjur í Washingtonog þá er næstilegurað hérnaað reyna að ná betrisamskiptum við Rúslandsem er alveg þvert af það sem er uppeir ekkisem að segi, sagðiþegar stríði skall á í Ukrænuað Ukrænu skildi vinna stríðihún fyrirti bara réttu vopnintil að vinna stríðiog auðvitað hafa Ukrænumeinn sínt mikla þrautisögju í þessuað þeir eru miklu minna fáminnala landog minna eldir Rúslanden að mínu dómi, og við höfum talaðum þetta árf samaná Þorpsvögurað þetta er barahérnaalgjörlega órunhæftog hérnaog enda sko stríði bá standegunumfjóra halda áru því er ekkit að ljúkaog það er það sem við erumframifyrirog bara að vilji bandar ekki náttúrulegaað halda þessuáfram að styrðja þettaer bara mjög lítill og að haxminni bandar ekkiþjóður ykkur sexminni bandar ekki í dageru þeir aðlæka spennuna millir Rúslandsog bandar ekkiþað er staðan eins og hún er í dagEn verðandi Íslandnú ef að til dæmisþegar við gengum í NATO49þá komað skýrt fram af okkar halvuog í ræðu þá verðan dutalikir sráþurað við hefum ellugumað leggja neitin hérfram eða herrframlagtil þessa varnabandalagshins vegaref við göngum í hernaðabandalagnýju hernaðabandalagi sem verðurtilhugsanlega í framtíðin í Evrópusem mótvægi bæði gegnrúsum og bandar ekki mannumþá fengjum við ekkiþessa stöðu afturvið erum þá að leggja að mörgumeins og aðra þjóðirherrmenntil að taka þátt í hugsanlega mátökkumvið kæmum sér ekkert hjá þvíer þetta ekki aðrið sem við sérstum að tala um?JúMér finnst ekki að tala um þettaef við ætlum að gangasegjum svo að það verið samsittnúna ágúst og við göngum íEvrópu sambandið og þessi herrverður stopnaðursmámsaman og hann stekkarog stekkar á frárien þá verður að gera kröfur til þess aðíslitingar sendi herrmenn í þann herrvið getum ekki fengið þessaraunvölu undar þá sem við fáum núnaí samskiptum við bandarekki en gerðu bara sérstakkan herrvendarsamningfyrir okkur við og við erum ekki með herrÞeir gerðu hennan herrvendarsamningaðalega fyrir sjálfansiJá að sjálfsögðu en þeir gera þaðen réttlætingin er þessiþeir eru ekki að segja við okkuríslitingar þeir verða að taka þátt í því að verjaÍslandNei, sko málega það að þú veist aðþegar að natúr var stopnað þá hafðiBjarnir Bendisum þáBjarnir Bendisum eldrihafði ef að semtur umeftir sem ég skilstá aðalginni vegna þess aðþað er þessi artikul 5, þessi fymta greinisem að gera kröfu um aðlöndbreiðist við, þó hún séu mjög óljóðstorðuð, enþannig að þannig varstaðan, en bandarekki vildu fá okkur inn í natúr sem stopnirekki út af sínum haksmennumNúmur eitt, það bara vild svo til að þetta eru líkaokkar haksmennir, þeir voru ásvona sína haksmenni, eins með varnasamninginog bandar ekki finnstur að þetta eru svona sína haksmenniþú veit alveg, fyrirNorður-Ameriku, þá erÍsland algjört líki landog hérna, og eins ogþessi hersöðingi sem að tekja í vitaliþað fyrir morgunblöðinu, sagðiað Ísland er líki land í vörnumí vörnum Norður-Ameriku líkaþannig að skoþeir gera sér alveg grein fyrir því, og þess vegna voru viðundan þengin þessuhins vegar, valandi, erupasamandifinnst mér að ríkisverðinuneða, já, ríkisverðinun getur gettsamningu erupasamandi að við séumaldru æfi undan þeginþví að leggja framhermen í sameilin hérmér hætti gaman að sjá það, ég held að sé að fjárstafukent að þaðgeti gengið upp, við erum alltaf aðkoma inn með einhverjum hættihins vegar finnst mérað við gætumog gert meiraí að styrkja landi kristlunastyrkjastyrkja öryggiog baragetur til björgunarog eftirlitsá norðurhansafi, við getumgert mun meira þarog það er náttúrulega að maður segja, sko, landi kristluna sem við erum meðhún er lítil, hún er mjögheld í öflugstofnunsko, hún er lítil en þetta ersvona, ég lítlandi kristluna, hún er velbúinog mjög vel því alvegum að þjálfuðufólki, við þurftum bara að eblaþetta og stækka þettaog það er alveg eðlegt að bandarikin muni í framtíðinnief þetta heldur áframgera vaksandi kröfurá okkur, ekki að stopnaherr og senda herrmenntil að berjast eitthvað, heldur aðvið séum aðleggja eitthvað sem að skiptir líkamálið fyrir þjóðaröryggi bandarikinaog þetta, norðurhansafi skiptirþegar þjóðaröryggien það hefur ekki veriðþví að það finnst mjög mikiláhugi innan ríkistjóðnarinnarað skoða þettaog það er líka hættulegt þegarvið höfum talað um þessu þáttum fyrirþað er líka hættulegt þegar við erumsem vopnluð sjóðartakka þátt í vopn á kaupumvið erum að loka sendir á þvíog við erum að gera alls konar hluti sem að geraokkar stöðu verrisem er algjör og það erþví við höfum yfirlega sérstöðuog við höfum ekki sögumað haksminu í Íslandi, Íslandi og Litáni og hinn á Íslandivið erum í allt annar stöðuog við eigum að, þegar við erum að mótaokkar auðviki stefnu þá þurfum við aðhorfa okkar þjóðarauðvikinummer eittog líka á hvað er gottir í bandarikinog geta presjönd til að það þegar þeir byrjaþað er ekkit ólíkast að bandarikinfari að tala um þá, ég veit ekki hvaðbandaríski raðamenn er að segja við íslenski raðamennþegar það farti í WashingtonEn það besta fyrirkomulæg er eins og að erþessi varnarsamningu við bandarikinfrá 1951og aðild okkar að NATOog þetta tventi við tryggt okkuröryggi hér og er einlegabesta leiðin tilþess að tryggja varnar og öryggishagsmunni Íslandsog verður það áframhefur maður enda á því að segjanú bara bara ljúka þessÉg sé ekkihérna fram áað við séum meðað næsta árumþá er þaðþá er þetta skástikostunum fyrir okkur og þetta hefur reist velTakk að þið fyrir Hilmarog ég þakka hlustendum útvar sögu fyrir að hlustaverðið sæl