En fjalldala fývillin finnst mér einstaklega skemmtilegur úr íslensku flórunni.Hann hefur svo skemmtilega, svona einhvern veginn, ég veit ekki hvernig ég á lísa litnum, svona dump fjólu rauður einhvern veginn.Reynir hefur reynilega mikla svona aðlugunar að hefni.Og við erum hérna rækta reynir frá Kína og Pakistan og Norður Amriku og ótrúlegt úrval og það er einmitt á höstin,sko þá virkilega sínir hann, sko sína.Sem rætta lit.Já, þegar öll erinn koma bara í nánast öllum repúanslitum nema bláum líkla.Og ég var að koma í eitthvað blæti við rósanum hann fyrir tveimur árum og hann segir þá sko að þú veistu úr stórnum gammalt þá hefur áhugað rósun.Það er að hlusta á þátturöðina gull og grænir skóar.Sem fjallarum gróður, gardirkju, umhyrðu.Trýrunna, grænsvæði og allt þar á milli.Í síasta þætti var rættum rósa rættun á landinu bláa og taldar upp ófáar rósa tegundir sem hafaða hreinlega ágætt hér á landi Els og Ísa.Minst var á nokkur þeirra yrkja sem Jóhann Pálsson, rósa kynbóta maður og fyrirverandi gardirkju stjóri Reykjavíkur kom og legg.Í dag ætlum við að halda áfram að fjalla um rósir.Svelja aðeins við fjölbreytt támfræðilegt gildi þeirra og hvernig þær eru til dæmis nýttar á skjám og í merkjum, í sjóngvarpunu, auglesingum og sem pólitiðs tám.Þá munum við einni ræða um rósa ættina sjálfa og nokkrar þeirra tegunda sem tilhera henni.Í ljóði bandarísku skálkununar Gertrúd Stein frá 1913 segirRós is a rós, is a rós, is a rós.Rós er rós, er rós, er rós.Ljólinan er oft húlku á þann veg að hlutinir séu einfallega það sem þeir eru.Að þeir breytist ekki þótt þeir séu notaðir í mismunandi samhengi.Rósin er, vissulega, rós.En stundum getur hún samt verið eitthvað annað líka.Við þekkjum dæmis líkt til dæmis frá amerísku sjóngvarsþáttasérjuni The Bachelorþar sem spurtur ítrekkað hvort að einleipir einstaklingavilji þykja rós og komast þar á leiðandi á næsta stefnumótmeð piparsveinunum eftirsóta.Í The Bachelor þáttunum er rauða rósin á laungum stilki einskunar líkillíkil að því að komast áfram í ferlinu.Í þáttunum segir sem sagt frá piparsveinun okkurumsem leitar ástrennar með alfjölda hvenna í vonum að finna hína einu sönnu.Eru ítrekkar nótar í öllu myndefni, aulisingum og fleiraen nótkun hennar nær viðsum hápunkti á rósa aðtöfnunnisem á sér stað reglulega.Í síðustu aðtöfnunni í lokaþættunum líklegaster aðeins einn rós eftir sem er gefin þeim keppandasem hefur unnið ást piparsveinsins og fylgir henni jafnvel bónorð.Rósa aðtöfnin hefur verið með nánast sama hætti síðan árið 2002og verður því að teljast vera ansi vel hefnuð aðtöfnog maður veldi fyrir sér hvort rósa aðtöfnin væri jafn áhrifarík og romantískef þáttækundum væri búið að þykja loðvíði, túnfívil eða rifspyrjarunnaí stað rauðrar rósar.Það myndi aldrei skrafa undan romantísku tilvísununumsem eru allt um líkjandi í máli og myndum og í tónlistinni.Rósa aðtöfnin hefur verið með nánast sama hætti síðan árið í máli og myndum og í tónlistinni.Við þekkjum það vel að rósir séu líka notaðar sem ták romantíkur á Íslandien á síðunni ræktaðu garniðinn á FacebookRósa aðtöfnin hefur verið með nánast sama hætti síðan árið í máli og myndum og í tónlistinni.segir Katrín Guðni til dæmis frá því að þegar þau hjónin voru í tilhjóðalífinuhafi núverandi maður hennar alltaf komið með rauða rós til eiga með herjólfi,sjóveikur og þreyttur en alltaf með rósina á rauðum höndum.Fjekk hann þá vidurnefnið rósi á meðal eigamanna.Margret nokkur segir einni frá tengslum rósarinnar við væntum þykju og hamingjóskiren hún minnist þess að hafa fengið 16 rósir frá pappa sínum á 16 ára ammalið sínu.Hér er hægt að halda langt aftur í tíma til að finna fleiri dæmi um skemmtilega notkun og rósum.Rósir voru til dæmis notaðar hjá forn gríkkjum og í róm til forna.Þær koma einni ítrykka fyrir í góðsökunum, gríkja og rómvera.Þær voru notaðar til skrauts og talsvert í blómakransasem átti bera á höfðunum.Sem og við hátíðir og trúar atafnir líktu við sjáum bara enn þann dag í dag.Sumir rómverar gengu ég eppvel lengra í notkun rósa en týðkast í dagen sagan segir að rómverski keisari Nero hafi látið rósum rygguna yfir gesti sína í vestlumog að hann hafi eitt fúlgum fjár í að gera þessar rósa ryggningar í vestlusölum sínum sem veglegastar.Eitthvað er um það nú orðið að frægafólki nýti sér slíkar rósblada ryggningarkannski í eigin brúköpum eða í ammanisveslumen engin hefur þá enn náða skáka við öðrum rómverskum keisarasem var uppi um það byrjum tveimur öldum eftir Neroen hann var ég að byrja enn hrippnari af rósblada ryggningu enn nokkur annar í heims sögunni.Sem sagt, rómverski keisarin Heljóka Baluser hvað frægastur fyrir að hafa gengið lengst í rósblada ryggningum.Í eitt skipti á hann að hafa læst gesti sína í vestlusölog svo let hann rósum rygguna yfir þá í þrýgang.Magnið af rósabluðum var svo mikið að sömur gestana urðu undir og köpnuðu.Frásögninn er ekki talinvegast.Það er að áriðanleg þar sem hún var rituð löngu setnaþegar gerst var í að íkja siðleysi rómarkeisara fyrir alda.Frásögninn er því ekki ætlað að vera neyn rós í nafnagat Heljóka Balusar.Öllu heldur á hann að vittna til um vanhæfni hans.Engosýður hefur sagan veitti listamönnum inblástursem myndlíking um ofgunótt og hættusem fylgi því þegar lúksumurumþessus verður svo mikill að hann umturðnast í andstæðu sína.Sagan varð að inblástri fyrir málverkiðThe Roses of Heljóka Balusfrá árunnu 1888 eftir Lorenz Alma Tadema.Mynd hans sínir þessa fallugunæstum draumkendu veistlu Heljóka Balusar.Gestir likja eða setja innan um heilu hlössinaf ljósbleikum rósarblöðumsem jafnframt svífa niður úr loftinu í miklu magnien ef áhörvindin þekkir baksugunaverður þessi fallega mynd óhugnaleg.Hún vittnar til um þögnina fyrir stormin.Gestir eru badaðir í rósum og öðrum lúksusen engin rós er án þyrnaog lúksusinn umturðnast í skjelvingu.Lífið er ekki bara dans á rósum.Allt í einu er þá rósarinnar ekki lúksus og valdheldur skjelving og vald nýðsla.Lífið er ekki bara dans á rósum.Lífið er ekki bara dans á rósum.Snær okkur í tíma, sjáum við að rósin getur staði fyrir margt, ekki aðeins vald, fegurð eða ofkunót, heldur einni ættir, trú, píslarvætti, pólitiska drætti og landsvæði.Kíkum aðeins við í Finnlandi.Finnar skarta nýju kvítum rósum í skjaldamerki sinu, en sögu þess mór ekki aftur til 16. aldar og er það vel við hæfi að finnar tíni til rósir því margar spennandi rósir koma þaðan sem geta einmitt þreðist á Íslandi.Eins og til dæmis Jártbröytarrósin og Klífurósin Pólstjarnar.Jártbröytarrósin, Rósa Ristinúmi.Rósa Ristinúmi er afskaplega falleg, en hún fannst við bæin Ristinúmi í Finnlandi.Það var bresk finski Rósa-rættandin Pítur Joy sem fann hana næri Jártbröytarstöð árið 1996.Pítur var stattrið lest þegar hann leitt út um gluggan og sá sérstaklega fallega óþekta rós vaksa við lestarteynana.Rétti þann mynd sem lestin hans var að leggja stað.Hann stökk því út á næstu lestarstöð, tók lest tilbaka á staðinn og tók af rósinni rótaskot til að rækta áfram.Þetta reyndist mikið gæfu spór til stöttu síðar var upprunarlega rósarþykninu eitt þegar lagðir voru nýjir lestarteynar.Jártbröytarrósin fæst gerðnan í gróðrastöðum á Íslandi.Klífurrósin Pólstjarnar kemur einnig frá Finnlandi.Hún er líklegast harðgerðasta klífurrósin sem hægt er að rækta á Íslandi.En í þessu samingi, fyrsturum stött í Finnlandi, verður einni að minnast á rósina Tófi Jansson,rósarýrki sem var valið rós ársins í Finnlandi 2014.Þetta er þyrnirós sem er kend við reytöfundin og myndistarkonuna Tófi Jansson höfund múminálvana.Blómin eru einnföld og dökkurauð, þess maður geta að það var einmitt Pítur Joy maðurinn sem bjargaði Járbröytarrósinni sem ræktaði hana, rós Tófi Jansson, árið 1990.Við hefum honum því margt að þakka.En ef við leiðum okkur að halda aðeins áfram að förrast um heiminn, í Nójendettelsá í Þískalandi kemur Lúters rós fyrir í skjaldamerki sem tá mungsinsog siðabótamannsins Martins Lúters, rós með ring, rauðu hjarta og krossi.Við langar að nefna hana sem enn annadæmi um notkun á rós, því hér er ekki rómatíst samhengi eða kynferðislega spenna eins og í Batsilórog ekki heldur ofgunótt og luxus eins og í vestlu helljókabalusar og ekki er hér heldur verið að vísa til Finnlands eða Tófi Jansson,höfund múminálvana. Heldur er hér um að ræða rós sem stendur í samhengi við trú og trúariðkun, staðföstu, trúrækni og uppljómun.Segja má að rósadirkun rómverja hafi grafið aðeins undir vinsaldum rósarinnar um skeið eftir fall rómar vegna óhófs og jafnvel tenginga rósarinnar viðsindsamlegt lífverðni rómverja fyrir tíma.Rósbúr hennar upphafðist aftur snemma á miðaldum þegar klösturheyfingar tóku að vísa til rósarinnar sem trúar Tófs og svo sjálfur Martin Luther.Við þekkjum rósir einni í pólitísku samhengi og má þar nefna ímislegt úr sögunni.Taliðar afróskir krossvarar hafi á 12. og 13. öld byrjið að koma með rósir frá fjarlægara löndum og þannig hafi fjölmörk yrki tekið að við það erum aðbreyðast út í Evrópu, einmitt vegna þessar að ferða austur eftir.Anna pólitísk samhengi eru Rósastríðin, röð borgarastyrjaldar og valdabáróttu sem háð var í Englandi á 15. öld þegar Jork og landsastyr ættinar tókust á um ennsku krúnuna.Báðar ættinar röktu tilkallsið til krúnunar til afkomenda jádvarðar þriðja.Kvítarósinn var tán.Jork ættarinnar en rauðarásinn var tán landsastyr ættarinnar.Rósastríðinu lög með sigri Henrik Stúdórs árið 1485 þegar Henrik varð Henrik 7. Englands konungur er hann bar sigur úr bítum í Rósastríðinu.Árið 1486 giftist hann Elisabetu af Jork og með því var til tánræn saminning Jork og landsastyr.Jork ættana.Í kjölfarið var Túdórrósin þægt sem tán saminningar ættan að tvekkja en hún saminar kvítu Jork Rós í miðjunni og rauða landsastyr Rós að utanverðu.Túdórrósin er nótuð enn þann dag í dag.Ef við förum nær okkar dögum þá mú benda á að rauð Rós hefur verið tán sosialisma lengi.Markir flokkar sem tengja sig.sósælisma nota merki sem sínir kreftan nefa sem heldur árauður í rós. Franski sósælistaflokkurinn PS var fyrstuflokkurinn til að taka upp rauða rós sem sitt ofinbjörnárið 1971 en merki flokksins síndi einmitt nefa halda árauður í rós. Breski verkamannaflokkurinn hefur þóeinnig nota rós í merki sinnu frá árinu 1986. Hér áÍslandi var rauða rósin lengi notuð af alþýðifloknum ognú í setni tíð hefur hún verið tá samfylkingarinnar semtók upp rósarmerki í stað rauðurar kúlu í mars 2023. Eneftir þessa pólitísku umfjöldun er upplagt að huga afturað grasafræðinni. Rósir eru í rósa 1. Rósa 1.inni heldur alls ekki bara rósir eins og við þekkjum þær.Þegar litið er til rósa 8. rinnar og þeirra tegunda sem tiler að henni sjast að þetta er stór 8. Fjölbreytra plantna semskilgreyndar eru út frá sameigilegum byggingar, enginum blómaog fleiri lífræðilegum enginum. Blómin eru til að myndayfirlegt regluleg og geistlótt en þau hafa oftast 5 byggarblöð ogkrónublöð samt alls ekki alltaf. Við tengjum gerðnan ávegstivið þessa 8 en þeir geta einmitt verið mjög fjölbreyttir og má semdæmi nefna eppli, jarðaber, hinber og möndlur. Þetta tilherir alltrósa 8. Og þetta er að segja að í 8. sé gróður sem minni baraalls ekkert og rósir, hekkur, marjustakkur og hinberjarunni lítaauðljuslega ekkert sérstaklega út eins og rósir, en þau deilahins vegar ákveðnum, sameigilegum blóm, enginum og þróunalegum skildleikasem gera grasafræðingum kleift að flokka þau saman eftir kunstarinnarreglumsem eru reyndar sífælt í mótun og þá þar stundum að færa ákveðnartegundir til. Sjálf rósin, drókning blómana, hefur nokkuð dæmigjart enginni rósaættarinnar. Fimm krónublöð hjá vildum rósum, fimm byggarblöð og fjöldafræbla. Hún myndar einni ávegsti þar að segja nýpur á haustinn, en til að fræðastmeira um rósa ættina fekkir til minn okkra sérfræðinga til að setjast aðeinsyfir þessa ætt og rifja upp nokkur dæmi um skemmtilegan gróður sem tilherir henni.Við ræðum til dæmis um runnamurunar sem glæðjú okkur akkurat um þessar myndirrunna sem blómstra mörgum gulum blómum og má gertna sjá á umfyrðarægjum ogvíðar. Þegar ég hef ekki glerugun á nefunu þá lýta þessi blóm runnamurunarhrenlega út eins og gull skildir, gull peningar, enguskonar, fjársjóður.Þegar ég hef ekki glerugun á nefunu þá lýta þessi blóm runnamurunarhrenlega út eins og gull peningar, enguskonar, fjársjóður.Þegar ég hef ekki glerugun á nefunu þá lýta þessi blóm runnamurunarhrenlega út eins og gull peningar, enguskonar, fjársjóður.Þegar ég hef ekki glerugun á nefunu þá lýta þessi blóm runnamurunarhrenlega út eins og gull peningar, enguskonar, fjársjóður.Þegar ég hef ekki glerugun á nefunu þá lýta þessi blóm runnamurunarhrenlega út eins og gull peningar, enguskonar, fjársjóður.Þegar ég hef ekki glerugun á nefunu þá lýta þessi blóm runnamurunarhrenlega út eins og gull peningar, enguskonar, fjársjóður.Þegar ég hef ekki glerugun á nefunu þá lýta þessi blóm runnamurunarhrenlega út eins og gull peningar, enguskonar, fjársjóður.Þegar ég hef ekki glerugun á nefunu þá lýta þessi blóm runnamurunarÞegar ég hef ekki glerugun á nefunu þá lýta þessi blóm runnamurunarÞegar ég hef ekki glerugun á nefunu þá lýta þessi blóm runnamurunarÞessar runnamurur, þar eru einhvers konar svona höst djást, maður kannski tekur ekkert sérstaklega mikið eftir þeimfyrir enn einmitt í ágúst og svo á höstin þá er maður sannlega þakkláttur fyrir hérna runnamurunars.Náttúrulega.Og þar eru hérna, steina, þú kannski segur okkur aðeins frá runnamurunum að því að margir hugsa þá umþennan runna með gullu blómunum sem er mitt með þessum fimm krónu blöðumog blómin eru oft gull en það eru til líka önnur yrki með öðrum litumsem hafa aðra eiginleika.Já, þetta er, þetta er ná yfiritt flokkað sko, þessi gardyrki eru yfiritt flokkuðsvona almennt undir eina tegund.Það er reyndar svona nýlega búið að taka runnamurun út úr potentila ekvislinniþannig að hún er ekki lengur sko skilgrend sem svona eiginleg murunog heiti núna dasi fóra frúti kosa í staðin því potentila frúti kosaþó að vel flestir nota ennþá gamla heitið.Þetta er svona fingjardur runni sem hefur verið ræktaður sko mjög lengiog það eru mörg yrki sem það hefur verið valin og þá er ég að tala um svona erlend yrki.Það er reyndar til íslensk yrki sem hefur verið valið hérog oftast er þetta svona svona að vilda runnamuran er almennt gullblómstrandiog hún er vilt hérna í norður Evrópu.Það er vilt í norður Evrópu.Það er vilt í norður Evrópu.Það er vilt í norður Ameríku og ég held líka minnst að kosti í norðustanverðri Asjuog þetta er runni sem vegs, ég hef séðan að vilda til og með sér Alaskaog hún er sólelsk þannig að hún er ekki í skóabotninu, hún er í skóarjöðrum og þessotarog stundum í mýrajöðrum og þessotar.Þannig það er gulli liturum sem er svona dominerandi í runnamuruog það eru yrki hér á markað.Það eru yrki hér á markaðnum sem eru jarlæg eða halbartinn skriðul, þekjandiog svo eru yrki sem eru upprætt og það er vaks, það er vilt ekki mikið meiraþessu upprættu yrki en kannski uppið meter að rétt rúnlega meter.Jú, það eru til eins og gamla danska yrkið Mónilús sem er svona fölgul.Hún er nú til alveg sko vel og annan meter í hæð og hefur verið að nota svonaeins og limgerði.Síðan eru kvítar sem reynast líka vel eins og hérna mantEfrest, svo eru fleiri litir.Hinn í litinni þarf að segja að þá bleikur, jábel rauður og rauðguluralmennt reynast ekki eins örugar hérna, þó er allavega einn bleiksem er svona alveg, alveg, alveg nokkuð góð sko.Já, ég hef mikið ekki eftir, já, þess að kvítu eruorðin nokkuð ábyrðandi, Mant Efrest.Já, Mant Efrest og Sandvedana og þetta eru myndurhinnar, eins og þú segir, eru svona höstja ást, er að byrjahérna svona á miðjusumara blómstra og svo bara að gefa þær í semeftir sem líður á sumarið og ég get svarið að ég mann eftir að hafaséð útsprungna runnamöru í november byrjun svona í milduárferðir sko, það er með ólíkindu hvað þær geta haldið lengjaáfram. Það eru oft bara einmitt hlaðnar blómum í september,nota þær jábel lópinsvæði og ringtorg, þær eru til dalavindtholnar og hérna, já.Það er talsvist á ringtorgum með mitt og það er einsgott að dásta ekki of mikið af þeim þegar maður er inn ámiðjum ringtorgi, gæti rugglega manna aðeins, en svo þessijarlega, er það ekki, er það Elisabeth?Já, það er eitt yrkið er Elisabeth, svona ljóskulumstórum blómum. Og mér finnst það mitt, blóminn eru ábyrjandisko stór. Já, það eru stór.Það eru rosalega fallega akkurat núna.Og svona hérna þíska yrkið gold teppi, þessi tvör allaveganokkuð útbredd á Íslandi. Jú, þegar eru þessi garda yrki,goldfingarinn og kannski hvað algengast yrkið í dag, svonauppbredd, mjörað með stórum gullgullum blómum, þessi gardayrki eru sama borið við þessar viltu, sannlega með starriblómum og blómsætli. Því að ég sá þetta vilt í Alaska,þá eru blóminn minni og þetta er ekki svonaslaðið að það þakkið blómsgrúði. En það er eitt yrkiðminnstókvörsti sem heitir Stella og eru upprætt gullrunnamörusem ég hef ekki getað grenslast fyrir um hvað hún, hún erallavega ekki ærlöndum upprætt, það er þessi yrkið.Þannig að það er Íslandst yrkið sem heitir Stella, það er svonaeina íslenska runnamöru yrkið sem ég veit um.Og líklast eins og harkirast, er það ekki?Sumur tellja það, hún er daldi með svona villirunnamöru útlitt.Já, akkurat. Sverrir, gautið, hvað segir þú umrósaættina? Hvað eftir þér eitthvað svona upp á hals?Já, maður ráð nú alltaf upp á hals sko í öllumættum, þannig að maður þarf alltaf að velja eittað minnstókvörsti. Sko ég var nú alveg svolítið skotin ísko holdasólinu eftir frásaknum þinn í steinunog var ég smá svona, var bara já, ég er veriðeftir að skoða hana.Það er alltaf betur kannski. En sen eru þettahrútaberri, það er alltaf eitthvað sem að ég tengivið barnæskuna sko að guffið með hrútaberri skoog líka bláberjum með þenn, það eru þetta ekkií rósaættinni.En varstu þó bara eitthvað miklu til raunni aðguffið hrútaberri, að hvernig?Þetta var hérna á skóginum hjá öm og afa.Já.Þá er allt morandi enn í hrútaberjum og er núnasko bara raud þeg.Það er ekki af berjum og er ég í þvílíkrikeppni sko við litlaboraðum minn að geta þetta.En síðan sko að þetta er einni lækningur þannigþá passa ég mig að borða ekki ómikið en mér hefurekki enn orðið íldi manna þessu.En síðan sko eru þetta reynirinn.Já.Bara ég veri líka að spurja svolítið oft skovinið mína hvað er upphóls þrjátöfum þeirra.Já.Þá er reynirinn alltaf sem kemur upp og þáer alltaf út á höslítumum.Ég finn sko sem stendur betur en aðrirþað eru þetta dódóngreynirinn.Einnig þekktu sem úlóngreynir eða palmareynireða fjallareynisblendingur hjá mörginni.En það voru að yrki dódóng sem aðsem er svolítið skemmtilega sko.Það er þessi sterkir rauði lítu sem stenduralveg endalust fram eftir öllu miklu lengurfinnst mér heldur að margir aðri reynar gera.Ég mitt, hann hefur svolítið slegið í gegnaundan fyrir ára.Það er dódóngreynir dódóng.Mér minnir hann kemur frá Kórui mitt.Það eru Hafnarborg hættar sem heitir dódóngsem hann heitir eftir.Jú, úlöngdó eigjan.Já.Það er svolítið skemmtilega sæðan.Já.Hvernig sko grasafræðingurinnTok Nitzelius,þannig að sænski fór til þessara eigjutil að ná sátna fræjumog sér þennan þarna úlöngdóreynisem að óks bara miklu bitna uppsko var miklu stærri og far miklu meiraað berjum og þá fræjumog hann enda á því að taka bara af honumaf því að honum þótt hann svo fallurog fornúðuðið ekkert að kalla yrkiðeitthvað lengra heldur en bara dódóngeins og hannabækkin.Já, einmitt.Það er svolítið skemmtilega að segja.Já, nákvæmlega.Og hann hérna, einmitt,það er færðið nafni Pálmarinnirlíklastið að því að blöðin eru svo stór á honum.Þú veist, það er að ansi stór minnajafnveg bara á löyfa og pálmatriðþóttu vera nú kannski ekki alveg það stóren steina, þú hefur kannski tekið eftirað hann hefur svolítið slegið gegna undarförðinuer þetta ekki svolítið svona viðbót sem aðJú, ekki alveg aðbara það er svo mikið af reynitegundumsem þrýfast hérnaþetta er bara svona, jú, þessi hefur slegið gegnaeða þannigalltaf vorðið svona nafn semsem fólk fekkir og spyr eftirdódónglíka seljureinir og fleraþetta er skoreyniækvíslinsvona allavega svonasvo gamla, það er reynd að búa stokkataansið mikið upp núnaþað er með ólíkjöndum hvaðmikið af reynitegundumþrýfast á Íslandiþetta er svolítið sérstatt, ef við berumþetta saman til þess að við byrkja ekvíslinaþað sem við eigum bara í erfilegumeð að rakta yfir höfuð útlænt byrkiog með þess að Norrlæns byrkiþrýfst illa fyrir sunnan og svo framvegisreynir hefur greinilega miklasvona aðlugunar að hefniog við erum hérna að rakta reynirfrá Kína og Pakistan ogNorður Ameríku ogótrúlegt úrval og það er einmitt á höstinþá virkilega sínir hanssín retta litjá, þegar öll berinnkoma bara í nánast öllumrepúanslitum nemabláum líklegavið hérnaSverrir vorum að talaum nokkuð sem komfram íí síðasta þættiað við vorum að veltafyrir okkur þáhvort að skounga fólki hefði áhuga á rósumog nú er ég þá að tala um bararósirnar sjálfarogog mér langaði svona að byrja að skoer það ekki rétt um mér að þú ert fættur á þessari ölltjú, það er hétt fjöðusnúterfjöðusnúterþannig að þú getur tala fyrir þájá, mér langaði aðeinsað heyra hérnahvað þér fannst svona um þessar stafhavingarog hvort að rósirnar heitli þigog hérnaog hvenar það hóstef það er þá hafiðjá, algjörlega, skomér fannst þetta nefnilega svo áhugavertað því þið voru að tala um þetta í síðasta þættihvernig þetta varsko hvort að yngri kynsluen það er bara unga kynslu en núnahafið eitthvað áhuga á þessuog hvað þetta rósirnar þýða fyrirfyrir þauog ég og vinið minn vorum einsinn að tala um það skoað því hann er tveimur árum yngri en ég2002 mótelog hann er alltaf ekki að grína að ég er hún svo gammalog ég var að komaeitthvað blæti við rósunumfyrir tveimur árumog hann segir þá sko að þú veistuþú er stórnum gammal þá hefur áhuga á rósumog þá byrjaði ég að hugsa svolítið umsko, jáhvernig stendu þá því aðað unga fólkið sko hafiðkannski ekki hefði mikinn áhuga á rósumog þá byrjaði ég að hugsa útí sko barnenskunnaað aðal rúnninsem að allir þekktuþá var það rósarunniog það var ekki út af allum blómum, þá var það út af þyrnunumþað var einu runni sem gasta ekki skriðií gegnumþannig það sá runni skostoppaði mann alltaf skoog hvort að sé bara hreinaað þú ert lóksins búin að fyrirgefaþínu innra barniþegar þú ferð að hafa áhuga á rósumað hafa farið alltaf í þess að runnaog stóngi þessum oftJá, þú sé svona komin yfir það og tilbúin aðað taka hann aftur í sáttgefið hann að takifæriÉg held þess að mikið til því sem síðan ég mínir kalla rósiryfir litt stingublómog það er bara þettaþað er bara þessi þyrna skoþeir eru alveg bara geminni sársem að gleimir ekkiJá, gleimir sentAkkurat við sverrir, steinun og steinarrætum einnu umað sumartegundir rósaættarinnar skrýða útbreyða úr sér meðneðanjarðar stönglumog poppa upp hér og þarsumar rósir geraeinmitt þetta eneinni annar fulltrúi rósaættarinnar sem er frægurfyrir þetta sem eruhindberð eða hindberðjarunnarÉg með lítinn hindberðjarunnufyrir húsu að kjá mér og hann er að poppa uppí gegnum pallin og eitthvað svonaen mér finnst það ekki bent verið til vandrasérstaklega ef maður kannski hefur þaðsvolítið sér og bara upp við grasog maður slær bara gras eða slær maður sprótanaí leiðinnien það þýðir ekki að hafa það í einhverju skrautbeðiþar sem maður þeir með ekkileggja undir sigannan gróðurog maður sér að Erlendivar álefni að vera alltaf skadræðií beðum og svonaþar sem þau eru í hefnvel gangaen lengra heldur nýjan á Íslandi að skrýða útJá, en ekkert áfiðþó brúmbersem að vaksa ekki hérEr það nokkuð, það ekki þau til þessu nokkuðNei, ég finnst ekki að sé þau héren þau eru skadræðið því þau eru taldumþyrnanna og fyrirgevanlegu sáriþau eru með svakalega þyrnannaþau eru svo sterkbyggð ogerfitt að uppræta og þegar eins og það erukomin í gardin hjá mannieða þetta er ekki bara einhvereinhver yrki sem aðþað er náttúrulega rektu framalls konar enginni, þannig að ventanlega er rektu frambrúmber sem er hagasaræðans beturheldur um þessi viltuJá, ég er maður að tegur mjögmikil eftir þeim, finnst mérerlendis, ÞískalandiBandarækjunum í þær að brúmberer að runa, þeir vaksa ótrúlustu stöðumsvona viðgangstittir og vegiog jábröðateyna ogþegar maður eru á ferð, göngutúrumað þá eru maður alltaf að sjá þess aðruna og svo fyrir maður að tegja sér tilberðjónum og þá verður maður varfiallir þess að þyrnaþannig að mér finnst þetta er ótrúlegamagnutegundÓlíkt hinnberjónumvaksa brúmber ekkiutan þeirra á Íslandinema kannski á hinnum besta staðBrúmberjarunni þarfBjartan og Solríkan vakstarstaðog mjög gott skjólog hendar kannski bara bestí GarðskálaSteinun hefur átt slíkan runnaþegar hún bjó í DamörkuEn þetta er svona svo tegundþegar hérna eiga við þetta út í Damörkuþá séu ég fyrir mér að þetta er tegundinsem leggur undir svo jörðin eða við mannfólkiðþað er ekki lengurJá, hann er svolítið að fara yfirlestartegna og í sprungurí gangstjettum og eitthvað svonaþetta er alveg hörkurunniEn ég er svona aðeins að hugsaþað er gaman að nefna í þessarirosaætt, það er til dæmis mjadjörtog hún er einmittafskaplega fallið akkurat núnaí september, við erum að sjárisa mjadjörtinaog heitur hún ekki rosa mjadjörtþessi bleikaafskaplega fallið í grasakarðunum akkurat núnaVið erum meðjarðabér hútaberlagsaberog svo erum við meðmarjustakkinEn ég held að marjustakkurer einmitt notaður íeinhvers svona teeins og köllmestundukonuteg, það er ofta verið að selja einhvers svona tesem ersem eru að góð fyrir konur og breytingaskeiðieða hormóna eða eitthvaðþá er hérna oft marjustakkurinnsem er svo aftur móti líka skemmtileg tengikemur með marju mei ogmóðurhutverki og allt það, það er alls komið í einhvern ringuþarna eiginlegaÞað talaði um seiði þegarþað verið að gera svona úr hjörtumJá, einmittÉg hef mitt sapnaði, núna er fyrst í vorsapnaði ég marjustakþann var í lækningajurta bókinnisem ég var að lesaog þá var okkur að tala um þettaeftir að vera líka eitthvað gott fyrirþegar ég er áblæðingumog þá var ég mitt sapnaði þettaen þá má að sapna þessu á snemma vorinvar sagt samkvæmt bókinniog þurka þettaeða sjóðu þetta færsten ég hef ekkiprófaði þá og ég hef ekki breystí konu heldur en þannNei, sjá hvað geristEn svo náttúrulega er þetta garða marjustakkursem erræktaður og seldurog er algengur í görðumog enn algengur og opnum svæðumgarða marjustakkur sem erjúrt, ættu frákaukasussvæðinuog er svona stórngerðariheldur eins og næst íslenski viltimarjustakkurinnog það er líka frálegskomarjustakkur er dæmið um svonaætkvíslsem er enda líka hjáeins og reyni og brúmberjumað þetta er svonaætkvíslir sem eru mjög svonafjölsgrúðuðarog skiptast nýri margar svona smátegundirvegna þess að þessar tegundirþarf fjölga sérmeð svonaapomiktig hættiþarf að segja að mynda fræen fræði myndast ekkiað undan gengin í kynæksluen þannig að myndast svona línureða smátegundirog það gildur um marjustakkurað það gildur jæfnilega um missbla, reyniog brúmberjum og fleirasem eru líka kannski svolítið einkennandi fyriren mitt rosættinaog það þýðir að íslenski marjustakkuren hann skiptist í nokkra svona smátegundireinn heitir hlýðar marjustakkurmann ég eftirog þessi íslensku eru smágerðariheldur en þessi sem við ræktumer mjög algengarplantaog farin að sá séransi víða útog er mjög áberandiþví hann er miklu storgjerðariog maður getur fundið hann á ótrúlegastu stöðumþví hann vilja skita vaksibara út á reykjannisog hann dúkar þartil dæmis upp hér og þarog hann er líka skuggþólinnhann getur komið sér fyrir bara ótrúlegastuog hann hefur nú alveg reynilegasvona ágengahegðunsvona eða ágengeðlien ég hérna kannski að lúkuþað langar mig aðsatt að tala um hekkhekkur er í rosaðættprúnus paddusog éghefég hef ekki að lúkuþannig hérnaer hekkur ekki svona upp á halskannistu við þaðþegar hann blómstrar ílókjúniþá finnst mér allir koma hlaupand að vilja að kaupa hekkí garðinþetta hefur breyst mjög mikiðþegar ég er að byrjaí þessum gera á nýjöndu ára27. aldarég man eilað að fyrsta sem ég heyrðiég var að kynast hekkég hafði eitthvað ekki séðanþað fyrsta sem ég heyrði þá það var að þetta værilúsa blesiog ég var lengjar en átt að mérhvernig lítur þetta trið útog ég man alveg eftir fyrsta sem ég sáog það var eitthvað hálf krekklótog svona jetiðeða eitthvað vansæltog það fyldiði alltaf þegar ég heyrði fólksem átti hekkað, hafi kynst hekkaðþetta væri bara böluðaði lúsa blesiþetta hefur alveg breystnúna eru þetta bara fallið triðrunnarsem blómstra ilmandi blómumog eru bara dásumuðsko, hvort sem það vennilúar hekkur, blóðhekkurvirkinu hekkur eðaeitthvað ennanað skoþað er voruð sérstaklega fallið núna í sömurblómkunnin í hvaðerum við að segja að tala um lókjóni eitthvað svo leiðisþað hefur stundum verið í lókmæjáþeir voruð í sömur alveg þaktirmaður lappaði bæinn og var að taka myndir af þessuþað var falliðþau þrýfast bara eitthvað betur núnaog maður bara tekur eftir þeimen í minni bannarsku var þettaþað trýi eitthvað ekki áberðandiþað var þarna en það hljóða bara að komaeiginlega aldrei blómáða eitthvaðJá, eflaust tókuð margireftir mikillir blómkun á hegg í sömurþað má krafsaaðeins í börkin á heggog leggja nefið uppviðþá finnst ljómandi góðmöndlulikt, likt af marsipannsem er samtí raun og veru likt af blásirurHér erum við einmittmynd enn og aftur áhversu stutt getur verið á millilúksunnsins og ofknútaog skadaþegar litið er til að rosaættarinnar. En þrátt fyrirað heggur hafi verið kallaðurlúsa blesi hér áður fyrrþá má segja að hansirisin úr þeirri ösku stóog þess maður getaað elsta tré hafnafjara bæjarstendur við einn elstabæjin, Sigubævið helliskerði í hafnafjariþar má finna þennan gamlahegg sem er nokkurláreistur en líklegastsamanstendur hann núaf stoppskótumaf upprunalega trénuenda er áfotlasaga hanslíklegast einnignokkur laungen heggur löfgast frekar snemmaog blómgast í júnijafnvelmæi hrein kvítumog ylmandi blómumí klausumí læginu þrygg og tárkemur fram að sama rósinspretti aldrei afturþó önnur færi skreiti nú samtveg okkar setna meirþá er kannski gott að hafa í hugaað þessi rós þarf ekkiendilega að vera blóm sjálfurarrósarinnarþað getur líka verið eitthvað öðruvísu blómblómheggs eða runnamurusem standa jafnvel fram í novemberblóm sem komakannski skemmtilega á óvarteinsog þegar mikil blómgun verðurá gömlum lúsablesaeða öllu heldur heggþað vakna sannlega nýja rósirsem er hvert og þar geta veriðallskonaren við látum þetta næja í byliaf þessari ágættuættirósaættinnien óhættir að segja að tá hennarskjaldarmerki ef eitthvað værier sjálfrósin, drókning blómanaí næstu vikusetja upp gardhanskanaog fara að huga að höstleikumen þá verður fjalla sérstaklegaum höstleika og gróðusefningu á þeimsem og höstlitinasem nú er að kvikna á um allan bæþá ætla ég einniað tala aðeins um þessi gróðurhússem nú spretta uppeins og gorkúlur í görðumeins konar úti setstofurþar sem hættir að dúlla sérvið að rækta tegundireða ræða saman fallegum húsgögnumtil að framlengjasvumarið og útiverunaí gardinuen þanga tilmegi einhver blóm úr rósaættvera á vegi ykkarog ef ekki blóm þá sannlegaber ávegstir eða nýpursæl að sinni
