0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Þingstörf er ju hafin eftir viðburðaríkt sumar.Ríkistjórnin hefur kynnt sínar áherslur og stjórnarandstaðan setur síði stællingar.Það er útlitt fyrir spennandi vettur í stjórnmálum.Þú ert að hlusta á Gímabtið. Ég heiti Eirun Magnús Dóttir og með mér er aðalhegður Ámundu Dóttir.Það eru tíu dagar síðan allþingi var sett. Hvernig finnst þér haustþingi fara á stað?Ekki með eins miklum látum og ég átti vonu.Fjarlögu er náttúrulega áttu sviði þessa fyrstu daga og þó að það sé mikið skoðan munur,auðvitað fjarlögu eru bara þess að eðlist, þar kemur mjög skýr pólítiskur munur fram,að þá eru nú umræður um fjarlögu oftast í svona frekarlega,frekarföstum skorðum, en nú eru fjarlögin komið til nefndar eftir fyrstu umræðuog ég bara eins og segi, ég verða viðkjana, ég átti vona að einn svona meiri látumog smá drama, hardari kannski óundubúnum fyrirspurnum frá stjórnur á stöðinni,svona þessa fyrstu daga þingsins, ef við rivjum upp sko dagana sem að liðu frá þjóðarað hvað gríslunni til þingsetningarnar, þess að þá viku, rúmu viku sem að leið þarnaá milli, þá daga...Fóru, fórustu menn stjórnarstöðinar fannst mér svona að gefa upp í hörð átökuá haustinginu. Þeir voru sigur reyfir, fórustu konur stjórnarinnar voru svolítið í sárumog þeir voru svona að njóta sigur sem ég fannst svona að vera að gýrast uppsvona stemning fyrir átökum og þetta var ég líka að taka bara út úr síntölumsem ég átti við þingmenn, en þessi harka, hún allavega er ekki farin að láta sjásig að þetta svona, þetta þrjumuski sem að manni fannst svona vofa yfir þinginukannski verður við bara ekki tvör við hana fyrir hann að umdildari mál fara dættineins og bókun 35 til dæmis, en svo er þetta kannski bara eins og fósitiÞingsins sagði mér, hún var í viðtæli hjá okkur í síðustu viku í fyrsta þættiHáltímans sem er nýrþátturum stjórnmál á Gímaldinu og ég sessi að þettaindi þórunni svömmendóttur, Þing Fossetta, eftir svona stemningunni íþinginu og hvort að hún væri að upplifa þetta þrjumuski og hún bara vísaþví algjörlega á bug og hérna sagðist ekki finna neina óvennulega svonaslæma stemningu í þinginu, en það er að hlusta viðtæli við hana í þættinumsem er bara undan þessum þætti á hlaðvarsveitumÞetta var fínt viðtæli við þórunni og gaman að heyra í Þing Fossettahún greinilegt að reyna að gera þingi fjölskyldavætna, heyrði ég íviðtælunni hjá þér, taka upp nýtt skipulagEn ég uppliði að því ég var nú þarna á altingi þegar að stefnuræðan varog umræður um hana var þarna fengin sem svona álitskjafi á eftir ræðanumog ég uppliði svona stemningu bara eins og fyrst í skóladagunumallir svona spenntir að hittast og svona hugur í fólki en allir í góðan gýrog ég sá svo sem engin þrumuski þarna yfir þingkúsinu þáog var ekkert vör við einhverja meiri hattar spennuekkert að mista kostum frá það sem að kannski eðlert getur talisten það breyttist samt svona aðeins andrúrslafti eftir ræðu þorgjara katirnarvið dækist það þar aðað í henni var aðeins svona hardari tónog þessu ummæli hennar um auka hægrið og AFD í Þískalandiog fleira það svona fór misveli í fólkog svona almennt fannst mér eins og stjórnarnanstan hefði verið á þvíað hún hefði svona kannski ekki sendt þann svona sáttatóninn í þingi sem vorast það tilen ég held nú líka að margir hefði bara verið í svona ákveðinu stællingum þegar hún fór í ræðustólaþví að það er jú og þorgjara katirinn sem var svolítið andliþessar þjóratka greiðsluog aðri ráðherra kannski höfði sem minnaði frammiþannig að það var svona, já það er svona fólkeða stjórnarnanstan sé í svona okkur stællingumgangvartinnien það er annað svona sem ég tók með méreftir þessa upplifun að fara hann og vera á meðal þingmannaog svona upplifa og finna einhverja stemmingu í húsinuþað er svona þessi strengursem að verist vera á milli þeirraþryggja, valkyrjana, Ingus Æland, KristurunarFrosta og Þorgjaraþað fer mjög vel á með þeim þreymurog það er svona einhvern veginnjá það er eitthvað bandala hennog maður finnur þaðþað er gott á milli, það er alltaf að lág vel á þeim öllumog það er svona gladar að hittahverjaðramér finnur þetta að skýni gegnog mér finnur þetta að skýni gegná þetta kvöld sem að stefniröðunar voruþær flutu allar ræðurog maður finnur fyrir þessum strengá milli þeirrafósetsræður auðvitað var í sinni stefniröðukannski meira að tala umþau afreik sem hún tilur ríkistjóðunarþegar hafa náð og kannski meira þáog mest um afreik sem að Ingus Ælandhefur náð fyrir ríkistjóðunarfrekar heldurna vera mikið að tala umhvert ríkistjóðun stefnirvið sjáum það hins vegar kannskibest í því plaggi sem aðlagt er fram samliða og sama kvöldog stefniröðan er fluttog það er skjál sem að margirbýða eftir með mikilli eftirvæntinguog það er sem sagt þingmála skráinog hérna allavega við sem að erumí störum og fjölmjölumbýðum spennt eftir henniJáÍ þessari þingmála skráeins og alltaf við erum listi yfirþau mál sem að ríkistjóðuninætla að sér að setja ádags skráog svo eru þetta mál sem aðeinstakinn þingmæn leggja framsem að bætast við síðaren þessi þingmála skráer svona eitthvað svona insýn í hugarheimþeirra sem að stjórna landinuog í grunninninni heldur hún þrennsvo við bara förum aðeins yfir þaðþetta eru lagafrömmvörpþetta eru svo kallega þingsalverfog svo skýstlurog í þessari þingmála skrátaldi ég samtals 153 málsem eru á listaríkistjórnarinnarog það eru nú bara svonameðalfjöldi sínist mérþau hafa verið allt upp í 200eða yfir þaðastundumlagafrömmvörpin eruhann að 127það eru 17þingsalverfsem eru það meira svonaí misst málstefnumótandi málog eitthvaðsem eru að vilja yfirlýsingarog slíktog svo eru nýju skýstlursem að ráðherrarmunu flytja á þessu þingiog allt saman er þetta tímasetten svo geta þessar tímasetningarauðvitað alltaf breysteins og við veitumeftir hvernigþinginu gengur að klára í misst málvið náum náttúrulega ekki að fara yfir öll þessiog ætlum okkur ekkiþessum þætt að fara yfir 153 málen ætlum að rína í nokkur málaf þingmálaskráef að þú kannski byrja næsthvað vekur aðtegli þínaí þessari þingmálaskráJá, það er kannski fyrst að við verðumauðvitað að nefnaþú veist þessi stóru málsem að tengja svona þessi stóruaðal línumríkistjórnarinnarþað eru, sko hún hefur lagtóbúrslega mikla áherslu á einföldunregluverks, það kemur framsvona í gegnum mörg málog er svona þráðurí gegnumþingmálaskránaannað eru auðvitað mál sem að tengjastbeint sko fjárlegunumeins og nýjir skattlagning á ferðarþjónustunnaþað er sérstaklega mál um þaðog það eru svona ímiss mál sem að tengjastþessum stóru línumþá að taka skref til að mingavægi verðtryggingarmál sem tengjast í að styrkja stóðirS-sanningsins eins og bókun 35og svona þessi stóru málsem eru svona hvert og eittþegar er pústlí einhverja stærriheildarmynd og sem dæmumsvo leiðis mál í þingmálaskránieru málsem að tengjast þessu stórahagraengar verkefni stjórnarinnarsem hún byrjaði ásíðasta þingvetriog ættar að halda því áfram í veturþannig eru heilmiklar breytingará stjórnsýslunni, margar stopnarnirsem að í rauninni hverfaeða renna inn í aðra stopnarnirsíðasta þingi til dæmisþá rann skeipalastopnunsem að sérum bara mat á umhverjusárfjöfumog hefur mikilvægthlutverk í stórumframkvæmdum, hún rennur inní húsnæðis og mannverkjastopnuná síðasta þingisíðslumansembættin voru saminuðog fleira í þeimdur gertnú á að halda áframog það á að samina stopnarnirá sviði viðskiptasamkeppnis og neytendamálasamkeppnisstopnunneytendastofa og slíka stopnarnirþá að samina þaðþá líka að saminanáttúruminjaðsafn Íslasog náttúrufræðistofnun og kannski sjáeinhverja fleiri svona samningamálaþetta er dæmis ummál sem að tengjast þessari stórumendstjóðnarnarÞað er einn stopnun þetta sem þú taldur uppsem tengjast einmittmálir sem ég longa að nefnasem að eruað heilbreysaaðraða er að leggja fram frumvarp til lagaum tópaksvarnirrafrætturognýjumog nýjumog það var samina þannig að tvolaga balka um tópaksvarnirannarsvegar og svo lögumnýjum og tínvörur og rafrætturog áfyllingar hinsvegarog þetta er hugsað til að dra úrnotkunnog svona að hérnaþarna ætlar heilbreysaað þeirra aðstiga fasta til jarðaren hefur verið gert hinga tilog þetta er svona mál sem er full ástæðilegaað fylgjast vel meðog það sem égætla að nefna erað þjó nefndir húsnæðismannvirkjaog skipulastofnunsem einmitt meðal annars er að skoðamjög stórverkefni skipulagsmálaog hérnahafa, já, rínaí svæðir skipulögog aðal skipulag, alls konarskipulags, allt sem að hefur með skipulag að geralíka takastaf húsnæðismarka en þessisama stofnun fer líkatil að mynda meðeftirlit meðþessumnikotínvörumþar að segja aðþegar þú ætlar að sækja umað fá að selja nikotínpóðaþá þarf þetta að sækja um til þessara stofnunarsvona sem dæmi umhvað þetta ervitt sviðsem að þarna er undiren varandi þettaþetta lagaþetta lagafrömmar heilbrísaðurþá er full ástæðilega að fylgjast vel meðþvíog ekki síst vegna þess að þetta er mjögöflug og auðughagsmunöfl sem að munubeita sínu aflialveg á fullugegn svona líðhelsu áformumþannig að þaðþarf vel að standa í lappirnar þarnaog ekki svonaekki gleipa viðþeim áróðriAnna málsem að kannski að þú nefndir hagsmunöflþað er hérnaþað erer svona hálfkveðinvísa um kvalveðarí þingmálaskránni sem að ersvona aðtillisvert það sem aðskoaðtunum við að ráð þeirra það er á hennar listaað endurskoðar lög um kvalveðarog í þingmálaskránnisegir að það verði byggt áskýslu starfshópjá þetta er skýsla starfshópsum stjórnsýslu og lagaumgjöð kvalveðafrá 2025 sem að á að fylgjaeftir við þessaum kvalveða og svo segirorðrétt í þingmálaskránniað það er svona erfitt að átta sig á því hverthver pælingin er og hvað áí raunin að gera en þarna stendursérstaklega verður litið til þeirrasjónar meða sem þar komafram um bann við kvalveðumtil frambúðar og þeirra stjórnskipilugaálitaefna sem þarf aðhuga að í því sambandi meðalannars með tilliti til atvinnum frelsisog eignaréttarþarna lítur sem sett útfyrir að ráð þeirra hafi hugaá bannakvalveðar en húnsegir það þó ekki svona beinlinniþannig að þetta er ekki alveg skýrtsko mér finnstþingmálaskránni gefa til kynan alltaf bannakvalveðaránum sem þú segir þaðþetta mál hefur vakið aðtigli og meira sér útfyrir landsteynin að ég lasta nú í einhverjumellendum miðlegi en ekki bara með á takten hvað það var nákvæmlegaað þetta væri sérst í byggjörðkvalveðbann væri í byggjörð á Íslandivið erum alltaf eitt mjögfara ríki í heiminum sem aðveiðum kvalsvo hjógið eftir þvíbara svona að segja frá því því gamansem ég hjógið eftir því morgunna að kvalveðarvoru át að skrá ytterkismála nefndarí morgun þannig að þetta er svonaað ratarnum viða að verðurspennand að sjá hvað atvinni vera á þeirraákveður að geraeitthvað er hún að hugsa um kvalveðarMjög að nefna líka málí þessari þingmálskrásem að eru breytingará skipulagslögumogsamhliða eru lagað til breytingarátil inföldunareins og standurá fyrirkomalagi ákvarðan og tökkusetafilla um breytingará svæði skipulagiog það er líka fremarp um breytingará lögum um mannvirki og það tengistinföldunar á byggingarreglugjarog meðal hann svo breyta byggingaeftirliti ogað því að það kemur framgera skilvirkar að dra úr byggingagöllum og auka neytendavendÞetta er eitthvað sem aðég ætla að minnstu hvað þetta fylgjastmjög vel með og sjáhvað kemur út af þessuþá verður þið bara poppaðog horta á allþengisræðsinaí novemberÞetta verður að vera sérstakun nörd til að hafa svona áhuga á skipulasmálumþað er alvegþá því að nefna eitt af því sem aðhljóð, því sem að hlýtur að teljast tileins og stóru málumí þingmáluskáni á þessumvetri og það erfrumvarp, dónsmjölur á þeirraum aðgerðir til að sportagegn skipulari brotastarðsemiÞetta er auðvitað málsem er ekki sko nýtt á nálinniþannig laga séð, lörlun hefurlengi reynd að fá auknarheimildir til þess að rannsakaþá sem að eru svonaí vinnu, fullri vinnuvið að fremja lögbrothvors sem það eru kallaðar, þú veist, forverkarrannsóknaheimildir eða eitthvað annaðþá er þetta, höfum við þekkt þetta bara frásíðustu árum, hefur þettareglulega komið uppHér hyggst dónsmjölur á þeirraveita löguröggluímsar heimildir sem að eruekki fri hendi í lögumí dag vegna bara mannréttindaokkar borgarnaog þarna ertil dæmis lagd tilað heimild verið veit tillengra gæsluvarahalden heimild er í dagþað er í dag heimild til þess aðað halda mönnum í gæsluvaraldií tólf vikur áðurna ákjaraer lögð framlögurögglann veit þá lengri tíma en þaðþað er lagd til aðlögurögglann getifarið í hústleitáðurna domsúskurðurliggur fyrirog þarna eru ímis fleirifleiri svonaog ég nefniþetta bara mérst ástæðtþess að nefni þetta sérstaklegasem ég hefur heist á fórustu stjóðanarstöðunarog svona í upphafiþings að þá er þetta svona það málsem að mér finnst fórustufólk í stjóðanarstöðu flokkanog hafa nefntsvona ef þau eru beðin um að lýsaeinhverju í ákveðu sem að ríkistöðunar geraþá hafa þau nefnt þetta málog mér finnst það veraég held að það sé ákveð áhugjefniþetta mál varðar mikilvægmannréttindi sem að áattakmarkaog ég held að það sébara mikilvægt fyrir líðræðiað það fari ífái mjög vandaðameðferð í þinginuog ef allir eru sammála um þaðí þinginu fyrirfram þá hefur ég áhugjefniþví að það bara fari ofrætt í gegnþú veist, til þess að þingiðhafi umbót til að skerða réttindiborgarna með þessum hættiþá þurfa þingmenn að hafa fengiðsérstaklega umbót til þessi kostningumog ég held að umbót fyrirsvona mannréttindaskerðingum hafi bara ekki veriðveitt í kostningumog ég er bara að skoraá fólk að vera vakandi fyrir umræðuum þetta mál og veitastjórnmálamönnum að haldþað er fengt sem er langar kannskinefnálega sérstaklega. Það er annars verðaað þegar þá veitar svonaheimildir til þess að bregðasttil dæmi sérstaklega alvarlegum lögbrotumeins og er í þessu tilvikiað þáhefur fólk svona kannski tendesttil að trúa því að þeim verði þá bara byggtí alvarlegustu tilvíkonumen það er hins verð þannigbæði með lögrögli yfirveld og allasem að fara með völdað þegar að völd eruveitt þá eru þaunýtt til hins ídrastaþetta er bara þektur tendens um allan heimað ef þau hafaviðtakari heimildir til að takast áskipulaðabrótastar sem erþá munir þau bara tólka fleiriafbrót sem skipulaðabrótastar sem erþað verður ekki þannig að þessar heimildir verður baranotaður í einhverjum undatekningartilvíkonumég bara nefni þetta því að það er fullt ástæðtil að fylgjast vel með þessusvo er hitt og það er að eftirlitmeð lögröglunni er ekki nú upplutt á Íslandiþað er allt og veikt og það er ekkióháð, það er undir ráð þeirraþannig ég held að skoallþengi að því kannski að íhuga einmittað ef að svona frumvarpi verðihleyfti gegna þá ættu þeirraíhuga alvarlega að setja þá uppöllur að eftirlit með lögröglunniog þá jafnvel ávettvangi þingsinség ger mig grein fyrir því að éghljóma kannski eins og ég hafi sterkast skoðunir á þessu málimér finnstréttlætanlegt að fjölmillarflaggi þaðþegar það á að ganga réttintil borgarna og sérstaklega erkannski hætta á þvíað það verði ekki flaggaðí þinginu eins og þyrt að geraþá þurfa bara borgarna sjálfurað huga að sínum réttindumþað er svona sem ég nefnivil nefna þetta sérstaklegaog með þeim hætti sem ég geriJá, bara fjölmillar, ég menna fjölmillar eigaað flagga svona hlutumþegar það verða að vegamögulega að mannréttindumþá bara þarf að vera, þarf flaggi að faraloft á mistakostiÞað eru líka ímissmálí þingmálaskrá sem aðsvona lúta því aðað horfa til framtíðarbara laga okkurá nýjum tímummeð breyttum þörfumog þetta er til dæmis, það erubreyta lögum um bókaldog eitthvað svonafæra það til núntíma vegarog fleira og fleiraog síðan er mál sem að snýraðeinstaklingssniðiní heilbreystjónustuog það er fyrirbæri svona sem er til dæli aðnýkomiðfram þannig séueða nýfarið að ræða mistakostisvona í almennur umræðuog þarna er semst að finnaþingsáleiktun um stefnuí einstaklingssniðinniþjónustubyggðri á erðaupplýsingumog þessu tengt er þá líkafrumvarþar sem verður að leggja til breytingar og lögumum vísindaransóknir á heilbreystjónustuog lögumum lífsína safnheilbreytsupplýsingamikið að löngum orðum hérþetta snýraði hvernigmegi, hvernigheimila það aðerða upplýsingar og arður heilbreystjónustuupplýsingar einstaklingar semnotaður í vísindaransóknumað því að til þess að beitaþessari einstaklingssniðinu heilbreystjónustuef ég skil þetta réttþá þarf að útbúaallar mistakosti segir í þessuþá þarf við að útbúa samt meðheilstæðum upplýsingumskilja hvað það þættir það erusem hafi áhrif á heilsukværs einstaklingsog byggja kerfisem að nýta þanngrunn innan heilbreystkerfisinsog þetta er svona, þetta erforðunleppmál og mun fá okkur til aðrifja uppkunnhugtök eins og gagnagrunnur og upplýst samþykju og flerahugtök sem að voru hér mikiðá flugið í umræðu fyrirhvað nokkrum áratugum þegaríslensk erðagreining var að fara að staðKanski eitt, ef ég má nefna eittmálum eitt í viðbót sem að tengistkannski því aðÍslandog Íslenska ríkið slítibarskonum, en það er sérst ein afleginþess að vera herlaus þjóðer að kerfið okkar verðursvona svolítið frumstættá ákveðnum sviðum og sérstaklegaþegar kemur að örgisog varnamálum, þá eru við bara einhvern veginn frumstæðriþað er ekki bara það við séumekki með her, heldur er alls konarsvona, það er alls konar strúttursem að verður til í kringumher, sem að viðbara höfum ekki komið okkur uppog þó við höfum kannskilengi vel, ekkert verið neitt sérstaklegagóði gagsægi, eka hvartborgarunum, þá höfum við heldurekkert verið neitt rúslega góði lindarmálumþannig að núna, þegar við erum barafást við, heiminn eins og hann er í dagvið erum að fást við strísáttök íEvrópu, við erum að fást við alls konaralþjóðlegar krísurað þá hafa sérst okkar stjórnvöldreykið sig á aðleinið þjónustur annara ríkjaog ég leppi bara að þú veist, þetta danirtil dæmi að segja öllu að leinið þjónustuþau hafa ekki getaðeða ekki viljað deila með okkurímins konar mikilvægumlindarmálum, mikilvægumupplýsingum sem að þau hafakannski komist að og þeirraleinið þjónustur sem getað skipta okkurverilega máli fyrir örgi okkarog ástæðan ersúsens að engin á Íslandihefur svona rétta tegund aförgisvotun eða því sem erkallað security clearanceog það er eitthvað til ummiðt í einhverjureglugerð þar sem að ríkislörgstjóra erfarlið að framkama einhverju atugun og veita einhverjuav votun, en hún er barasko ófyllt kominn ogaftónur einhverju fornöld og þess vegnaþurfi við á þessarilögkjöfað halda og það er bríntnúna vegna bara stöðunarí heiminum og ég manna mitt eftir þvíþetta er eitthvað, þetta er eitthvað sem aðViði Reynisson nefndivið okkur hérna, hann var íviðtal og gímaldinu í fyrraveitur og þáeinmitt nefnda þettaað þetta þýrti að skoðaþví þetta hefði einmittkomið okkur í poppa og gætiverið bara til trafalaþegar að verið að reyna að tryggjaöryggi borgarannu, þannig að þetta ermjög mikilvæg lögkjöf og svonaliður í að Ísland fullvartnistFyrir utan það sem er áþingmála skrá ríkstjórnarinnarþá eru þetta í mjög önnu málsem að þingi ræðireða ræðir ekki, það eru málsem eru allavega lögð framsem er svona þingmálamál og óbreytti þingmjörngetur þetta bara lagt fram málog þau eru svona að byrja aðdetta inn og eitt er aðvakti nú að tygli okkar hérþað er mál sem aðkemur frá njáli tröstafriðbyrtsinniþingmæni sjálfstæðsflokksognúna hafa bæst við meðflutningmeðflutningsmenn og þau eruhérna sexþingmæni sjálfstæðsflokksfara með að formaðurþingflokks, ekki formaður flokksinshundar enþau eru hérna njáltrösti, Atni Helgarsson, Dilja MistSigurður Örn Hilmarsson, Ólaur Adolfssonog Jón Petur Simsenþau leggja tilþingsalöktinu til þauum fríverslunmilli Íslands og sexannara ríkja og þessi ríkisem að eru talin henni upperu Norrjör, Grænland, FæriðarBreitland, Bandaríkinog Kanadasjölandasamstarfsem að þau vilja að Íslandhafi frumkvæði að hefjavið að ná einhvern veginnsaman og þettasamstarfá að vera kent við NorðurAllandshafið og með markmiðer að mynda fríverslunum svæðiá milli ríkjanaen þetta er ekki baraokkur afmörku sviði heldurog það er talið upp hérnaí þessari þingsalöktinu tilöfuað þetta voru sviðiviðskipta, listámenningarvísinda ámenta, náttúruvöndarog örgismálaognjáttrösti og hansmeðflutningsfólk hefur þámiklu trú áudreikisþjónustunni og udreikisraðuraaðþeir telja sem sett aðþorgiru kætir inn og hennargeti bara gengiðþetta mál og velja að fá skýslu um það íhættu að sé í janúar barajá, janúar 2028ok, hún fær smátíma til að vinna þettaenþað sem er kannski áhauvertvið þetta erbarahvaða fjóðir þetta erusem er að vera hættin allt í einu miklu vinnirog allir að vinna samanbandreikin, Kanada, Abriðlandog svo hérnavið og grænlandfærir og norðuren það er kannski líka svolítið áhauvertþess að flutnismenn þessa frumvarpsvoru nú öll á því að það væriglabraðið að ganga íSBS auðvitað neyog ekki síst svona á þeimfórsendum eða meðal annarsað þeim fórsendum að aðeltaferliværi svo dýrtþað væri langt og strántog bara komið til kost allt og mikiðog þetta væri of mikil orka sem færi í þettaí stjórnkjörfinuen þetta finnst þeimtilvalið, greinlega, að orkaauðvitaðrikis randsem fari í að stopna nýttbandalags sjöþjóðaog að Ísland bara, hérna400.000 manna Ísland egið bara hefjaþað samtal og kerið það áframog það er allavega ekki að það segjaað síðan einn minnum átt að kendií þessari tilvöNei, þetta erhérnaaðmjög stórhuga tillegaog ég minna ekki síst ef aðokkur í útverkisá að gerasteinhvers konar þá sáttamillarivantanlega á millið bandarhérna á Kanada til dæmi sem eiga að vera þarnaog náttúrulega Grænlandsen þetta tengist nú líka heldurbetur nýjustu tíðendum frá BrusselþvíKanada sem að njáttilvillstopna til náens sambandsvið stefnin og bara beinilinsað einhvers konar aðviltaf Evropasambandinuþetta tilkynnti Úrsula von der Leyenfórseti frangværtistöðunar ESBí stefnuræðisinni í Evropaþinginuá miðugudaginhún fór nokkið mikið út í smáatriðien Mark Carney sjálfurfórsetið frá Kanadahann áverpaði Evropaþingi líkasólarring síðarog það verður nokkið annað sagt en hannkann að rýfa fólku með sérþegar hann heldur ræðuræðan hans í Davosnáttúrulega vakti gríðarlega heimsattekkert bara og fólk er enna að tala um hannog það kemur ekki ávartað fólki veri þessi ræðaminnistaþar sem að hann fer yfirhvernig hann sér fyrir sér sambandEvropu og Kanadaþau er náttúrulega að talameira bæði hanní sinni ræðu ogsá hluti ræðu von der Leyensem fjallar en þetta nýja sambandað þau eru náttúrulega kannski meira að talaí frösum á þessu stíu helduren í einhverjum tæknilegumvið vitum auðvitað ekkinákvæmlega ennþá hvernig þetta nýjasamband mun líta útþað er ekki til ennþáneitt ríki sem er með aukaaðvild af Evropusambandinu eða það sem erkallað associate memberþetta gæti orðið einhvers konar svonaES týpa en ég heldsamt að þetta sé starraég held að þetta er ekki baraviðskiptarsamningur um einhvert svonahvað mann aðgangað að mörgumog slíkt heldur er þettapólitískaraþau tvöldu bæði lengi við varnamálvissunilega líka einhvers svonaviðskiptartengt málKanada er mjög auðvögt landaf allsken svona rávörusem er eftirsótt í dagég er nú ekki mjög klára að tala umþessar vöru sem aðeru þarnamjög eftirsóttarnúna, sérstaklega út aforkusskiptum, út af ramáspillumraflöðumog ímjöskonarsvoleiðis íhlutumsvona varningþarf Evrópa mjög mikið að sækja útfyrir sambandiog Kanada er auðvögtaf ímjöskonar svona vörumþau rættu líkaverkefni tengtsammeile verkefni sem ætlar að áðast í á norðurslóðumog hérnabara ótrúlega margt sem var komiðþarna inn á, ég er bara hvetta á sem að var áhugaá allþjóðapólitíki fyrir höfuð að hlustaá ræðunars karnishann er mjög öflugurog þó að nefni hverki bandarikinþá er líka annað algjörlegaómögulegt, segi ég, en að hugsaeins til bandarikina þegar maður hlustar á ræðunaog bara svona velta fyrir sérhvernig það stórveldi hefur getaðeinhvern veginn gloprasamböndum sínum svona niðurþað er baraþað er óhjökum held annaðen maður hugsa þetta í bandarikina þegar maður hlustará þessar ræður þegar að bækjaen margkarni kannskifær að vita þessummögulega, hann getur líka ringt í Íslandef hann nefnir ekki að vera ísamböndum, hann getur ringt ínjáln tröstaenvið bröðum Donald Trumpsvið þessudaðri milli Kanada ogsamböndsins, þau hefðu þetta látið ekki á sínstandaog það erorðið svo leiðilegt aðfylgjast með Trumpsegi ég allavegaen þú veist, hann er alltaf bara fróðufellir yfir þessu öllu samanenræða Úrsúluvon der Leyenþú gerir henni skil áVFG-málsins, þessi stefnuræðavon der Leyenhvað svonaakkur fannst þér húnverðskulda svonagreiningu þessi ræðaMarti ÍsöJá, það eru kannski tværástæður fyrir þvíþað eruannars vegar skoað er bara staðan í heiminumer þannig að mér finnst aðkoma okkurmeira við en áðurhvað er að gerast í Evropuog það breytist ekki þó að viðséum búin að kjósi í þjóðaröldhvað greiðslu og ætlum ekki að gangjaEvropasambandi að sinniheldur bara að skiptastaðan í heiminum er bara þannigað heimsmálinn kom okkur bara meira viðþetta er líka stefnun okkarí fréttabriðu Gímaldsinsað vera meira með erlenda fréttireða er erlenda fréttir meira til japsveiinnlendar og sérstaklegaþetta pólitiska andrúsloftí kringum okkurEvropa, ég veit að hljómarkannski klísukent enþað er satt núnaað Evropa er á einhvers konarkrosskuttum og við vitumekkit alveg í hvora áttináðun feröfgafull stjórnmálaöflhafa spróttið upp í bara flestumeurubríkjum og hafa náðbara fótfestu áallar síðustu árumsumstaðar eru þau í miklum vexti og erbara algjörmeð barameiri hluta fylgií sínum löndumannarstaðar hafa þau kannski tapad fylgiog eru svona í nignunfrjálslyndara öflin hafa ennþáyfir höndina á vettfangiESPN, það getur vissulega velbreystog svo erunáttúrulega rúsar bæðií sínu árásastriðií Evropuog eru að óknafleiri eurubríkjummeð markvíslegum hættiþetta er svona atbyrra á sem að hefurstaðið auðvitað lengi yfir en maðurhefur séðan að svona svolítið stökkbreytastnúna síðan svona í byrjun ágústmeð þú veist að koma upp bara tilvið gerum nokkvæðið með einasta deginastuþví núna það sem að sér einhverja drónaárás eða einhverja eitthvað semsprakka einhverstaðar eðaeinhverja netta árásirþetta er bara gerist æ oftaren samband að Evrópa bandarikinaheldur þetta líka áfram að flækjastog er með þannig hætti núna að það erumöðulegt orðið að treysta á þaðog það eruþessar aðstæðar alla sem búatil svona þettarúslega viðkvæma ástand íEvrópu sem er bæðisest innan Evrópuog svona óknirutanfrá ogþess vegna var ræðuvon der Leyen beðið meðmikill eftirvendingu viðaog þess vegna finnst mér og neyað erindi við okkurofan á þetta við þetta bætast svo baraallar aðrar áskorinni sem aðvið erum að takast á í heiminumlofslagsbreytingarnar, þær eru náttúrulegamættar af fullum þunga til Evrópueins og Álvan fann fyrir ísömar, mér meina það er bara dófylltaf fólki í sömar úr hittaog þetta er færið að hafa gífurlegáhrif á uppskirjuog bara á alltokkar lífflótamannaströymurinn, orkukrísangerfigrindin með sínum tækifæruum óknunumsko ræðan hennar fondilagjansko hún er áttu á þúrstóruþað er engin leið að gera henniskil hér en það er út af þessumöllum hlutum að þetta kemur okkurallt við og svo átt semEvrópa fyrir í kemur okkurvið alveg samakort við erum í Evrópasambandinueða ekkihún naut að fjallaði um ótrúlega marga hlutisem að ég reynir svona aðgera skila á í minnigreina á Vef Gímaldsinshún naut að fyrir í gegnumtvilum mjög lengi við skoörgjus og varnamál, efnarsmáláallanir sambandsins umnotkun, gerfi greintar, hvernig ég veriað landa mærin og svo framvegisþetta eru svona stóru málinen ef ég mætti kannski nefna eittbara svona af því að ég nefndiuppgangþessara öfgaabla í Evrópuað þá fannst mér það svonaaðeins bara svona undir lokinbara að fætt maður svonasmá tilfinningu fyrir hennarhugsunarhætti umhvernig ég að díla við þessapólitík og þessa viðkvæm pólitík í Evrópuhún að það ekki gefa neittafslátt, maður fann það að hún talaði mjögmikið og oft um svonaevrópsku gildin eða svona það semhún kallar European Valuesum líðraði, mannréttindinog hún talaði alveg sérstaklegatil ungverja og hversu minnistað það er 12. april værið henniþegar að ungverjar höfnuði Viktor í Orbanog völdu Evrópueins og hún orðaði það aðsamaskapi var svona, mann erbrájafell svolítið og hún var svo berorþegar hún lísti reynlegaviðbjóði af myndumaf viðhafnar útförog í raunin eins og svona þjóðasorgsem að virtist ríkja í Serbíueftir fráfall stríðskleipamannsem er Atko Vladechún sagðidýrkunna á stríðskleipmannum ekkieiga sér neitt staðan en Evrópu og enginafsláttur er þetta gefin af gildumEvrópuSerbíu er náttúrulega umsóknaríki og hefur verið íaðelta viðraðum við Evrópu samtíði meirinn áratugen mér varst þetta svona að gefavísbendingum hvar hún stendurhún allar ekki gefa neitt afsláttog hún allar ekki í einhverja svonaaðlögun í þáuþessara ablaþú veist, þetta er ekkit að fara að mildasteinhver átvekð þarna á milliheld ég sko, mér varst þetta svonamér varst það svona aðteglisverten eins og ég segi, þeir sem vilja kynna sérræðunna getur náttúrulegafundið á nettu og hlusta á hanaen líka að kýkta á greiningunokkur á GímaldinuÖfka öll til umræðubæði í ræðu Fondi Læjanog svoí ræðu Þorgera Katrinarvið upp af allþingisen við á Gímaldinuætlum okkur að fylgjast vel meðþinginu í veturog sem fyrr einblina á málefnireyna að skilja, lýsa uppog útskýrafyrir okkar hlustendum og lesendumog það er ástæðilegaað nefna það hér að Gímaldier miðil sem ásér svona nokkraánga, getur við sagt, við gefum núna útfrettabref virkamotnameð svonasamantagt frettamóluminn í daginn, við gefum líka útþætti eins og þennan sem koma útí formi hlaðarps og við byrtum greiningarstundu viðtöl, frettaskýringará vefnum gímaldi.isþessi þáttursem við verðum að hlusta á, hanner öllum opinn og hlaðverfinokkar, almennt, verða það í einhvertíma í viðbótum, einstakostien gímaldier áskriftameglog á því lifum viðen svona réttí lokingetur við sagt að þetta séspennandi þingveitur sem erframöndan, eða er eitthvað sem mann hægtað svona spá fyrirum það, hvort þetta verður spennandi eða baraflattneskja? Já, heimismálineru ogverða spennandi ogég held kannski að það verði meira spennandi enokkar íslensku átökumbókun 35því að vel þegar aðvið getum búist við átökumþá eru átökin okkar sjálfoft frekar óspennandiþað verður bara að segjastMálþóft til dæmis, þau eru oftastalveg ferlega leiðinlegþað sem eins og að gæti orðið spennandihérna heima erpólitíkinni í pólitíkinniþingið er þannig samsett núnaað það er með ríkistjórní rauninni sem spannarmeiri breytt innra með sérheldur en þeir þrýr flokkarsem á mynda stjórnarastöðunaog eru allir núnaút á hægri vengég held að það verði spennand að fylgjast meðflokkonum og flokkapólitíkinni í vetur, hvernig þeirreyfa sér til á litrónuog hvort það er verið allir fastirí sömu förum, hvernig þeir komaundan þjóðaratkvæðgreyslunniog þá á ég náttúrulega við viðreisten líka við sjálfstæðisflokkinog framsókn og í rauninnibara alla flokkan á sko, þannig ég held að það verðiég held að það verði áhugaverðvetur fyrir stjórnmálaflokka á ÍslandiÞað er allavega nú að takanú að fjalla um og ræða umog skrifa um og við reynum aðeins og við getum að standa okkurí því, en þú ert að hlusta áGímaldið, Eyrum Magnúsdóttirog aðalhefur ámundu dóttir HvæðiAð þú ert að hlusta, þá langar mér aðtaka þér fyrir. Gímaldið vill haldaáfram að rýna í mál, laðatil sinn áhugaverða viðmálandursem geta kafað hann í flokkinmálafniog varpaða þau nýju ljósiTil þess að við getum gertfleiri þætti, skrifa meira oghalda áfram að lýsa upp samfélagibyrjum við ykkur á móti um að gerastáskrifendur á fjölmjölinuVið keppum kannski ekki viðNew York Times eða Rúv í tíðnibyrtinga, en við eflumstog stækkum með hverju meinastáskrifendaÞú getur alltaf sendt okkur línu áreitstjórnartgímaldi.isef þú hefur ábendingar, annarsbendur við á gímaldi.isskástrygg áskriftÞar er hægt að gerast áskrifendien ef þú ert ekki alveg tilbúin í þaðþá er hægt að smetla á stuðnismannaliðí efra hóttninuhægra megin á gímaldi.isog leggja til frjálst framlagÞú getur alltaf sendt okkur

Þjóðin sem kann ekki að geyma leyndarmál

fös. 18. sep. 2026, 08:31 · 41:18

Ísland þarf að ráða við það að vernda mikilvægar upplýsingar. Frumvarp um ný öryggislög verður lagt fram í vetur í því skyni að aðrar þjóðir viti hver hefur hvaða öryggisvottun á okkar her- og leyniþj

Samantekt

Í þessum þætti Gímalds er komið inn á nýja þingvetur íslenska þingsins, þar sem farið er yfir endurnýjun þingmálaskrána og áherslur ríkisstjórnarinnar. Eirun Magnúsdóttir og Ámunda Dóttir ræða um stemmningu í þinginu, þar sem þær skoða þróun stjórnmálanna, auk þess sem þær velta fyrir sér umfjöllun um stór mál eins og fjárlög, heilsu- og skipulagsmál. Þær beina athygli að mikilvægi einstaklingssniðinnar heilbrigðisþjónustu og breytingum í lögum um kvalveiðar. Lokakaflinn snýr að alþjóðlegum tengslum, þar sem skýrslur frá ESB og Kanada eru í brennidepli.

Lykilorð

Þjóðin sem kann ekki að geyma leyndarmál
Gímaldið
0:00 0:00
♪