Við getum ekki verið með heimilinn undir í þessu verðringar ringegju sem er.Ég myndi segja að besta lýsingin á verðringu er að verðring gerir bara óvisaðum verðbólgusem að í tilfelli verðriðra lána er alfæri sett á lántakandan, ekki lánveitandan.Lánveitandan er varin með því að lána með verðröðmætti.Þannig finnst mér við verða að dreifa það sér á þetta ójámt og ójámta með kynnslo líka.Þrálót verðbólga, hátt vakstæðumkörfi og stökkbreytt húsnæðislán hafa verða slega landsmenn undan farið.Ljósti er að eftir að stýrivegstir Sjæðilabankans voru að hækka svo ummunnaði og er í dag 8%flúðumarki lánþegar úr óvertriðum lánum í verðtrið til að lækka mánadalega greiðslipiri.Ekki hafa verið gefnar út nákvæmar tölur um fjölda hjá böngunum en sangvæmdauplýsingumsem Gímaldi fjekk frá Arjónbanka er lauslega áætlað að í áslokk 2020 hafi um helmingurÍbúðalánasapsbankans verið verðtriður og hinn óverðtriður.Um mitt ár 2026 hafa hlutföllin breyst.Um það byrð tveir þriðjur hlutar Íbúðalána er nú verðtriður en einn þriðjur hluti óverðtriður.Í gegnum tíðin að hafa verðtriður lánin sem bankanir bjóðu upp á oft verið umdelt og mikið í umræðinni.Einhverjir hafa stíðið fram og gaggrínt þau og raukstutt hversu óhendug þau eru fyrir heimilinni í landinuí óstöðugu efnæðasumhverfi en svo þegar betur árar og vextir lækka fjarrar svo umræða út jár hrætt.Það var því merkilegur viðsnúningur og sættir hinnlega tíðendum þegar Benedikt Gíslassonbankarstjóri Arjónbanka eins af þremur stærstu viðskiptaböngum landsins steg fram og vildi draga úr vægi verðtriðingar.Þann 7. oktober í fyrra skrifaði Benedikt Grein á vísi undir yfirskyftinni Hringjækja verðtriðingar og Hára Vaksta.Þar sæðan orðrétt tíma bært að ræða með opnum hög hvort rétt væri að draga úr vægi verðtriðingar í íslensku hagkerfiog laga hringjækjuna sem fór í gang árið 1979 að breytum tímum.Það myndi kalla á breytingar á uppbyggingu réttindakerfis lífiri sjóðana.Jón Guðni Ómarsson, bankarstjóri í Íslandsbanka, tók undir orð hans skömmu sitnaog sæði einnig tíma bært að endurskóða verðtriðingu í ljósi breytra tíma.Nú eru tæpir 11 mánuður liðnir frá því Benedikt byrti Greininanótabenni laungu áður en umræður um þjóðratkvækregslu um aðelda verðar við ESB fór af stað.Þegar tveir bankarstjórar af þremur stærstu viðskiptaböngum landsins lýsa þessu yfirfinnist manni eðlulegt að hlutir færa reyfast eða umræður skapast hjá stjórnmeldum eða í kerunum.Lítið gerðist hins verið þeim efnum satt best að segja.Benedikt fór jú í einhver við tölv vegna þessa en mögulegt afnám verðtriðingar í íslensku efnæðaskerfivar ekki rætt meira af einhverju viti og svo druknaði það bara í öllum háfaðanum.Þar til umræðurum þjóðaratkvæði greiðslu hófust.Benedikt Gíslason er enn á sömu skoðun í samtælu við Gímaldið og segir verðtriðinguna úrrelta og badd síns tímatæpu ári eftir hann skrifaði greinina og er án Eva einna fyrstu bankarstjórum í ansi mörg ár sem orðar þetta með svo afgerandi hætti.Okkur hjá Gímaldiðnuljekk fórvitna á að vita hvernig Benedikt horfir á þessi mál núnaí samhengi við umræðurum aðild að eða spið, lægri vexti og stöðugra efnahagskerfi.Ég heiti Helga Arnardúttir og þú ert að hlusta á Gímaldið.Næstu vikur ætla ég að skoða fleiri þætti sem tengjast verðtriðingunni, áhrifum hennar og heimilinni í landinu og Íslands efnahagskerfi.En við byrjum á Benedikt Gíslasoni.Benedikt, það er í raunum verið sögulegt að bankarstjóri eins af stæstu bunkum landsins stýgur fram með greinog hvetur til þess að dreyja sér úr vægi verðtriðingar.Það er í raunum verið sögulegt og það er svolítið síðan.Þannig að mér langar kannski að ræða við þig til að byrja með.Þú skrifar þessa grein í oktoberi fyrra, byrjun oktoberi fyrra,undir yfirskeptin í ringjækja verðtriðingar og hára vaxta og hún fjekk einhver viðbröð.En einhvað sér hefur ekkert verið rætt meirum þetta alvanlega,nema svona núna fyrir þjóðanratkvæðagreiðslu í formi hinnar umrættu töfra lausnar,ef þið vill. Við ræðum það á eftir.Byrjum á byrjunni. Af hverju viltu draga úr vægi verðtriðingar á þessum tímabóndi?Ég held að hún sé bara batsins tíma. Hún þurfti að setja verðtriðingu áþegar við vorum með mikla vikslverkun, launa og vellagsog okkur ekki að kýla að haldunum okkar haggerfi.En í dag erum við orðin miklu alþjóðlegri í okkar viðskiptum.Erum ekki bundin af vörðum sem eru að flutta inn með skipum og seldari búðum hér.Og verfiðtund, einstaklinga og fyrirtækja er orðin alþjóðleg.Við vitum hvað þessi var á að kosta markaðarlændis.Samt erum við rauninni með kerfið sem var á þegar hluturnir voru allt öðru í þessi.Og í dag held ég að hún sé rauninni okkar helsta vandamál viðefna á stjórnunum og mér fannst seldabankstjóri í ræðið sinni að oss fundi seldabankastnákvæmlega að tala um það sama.Hann var að kalla eftir því að við færum í endurskofan á þessu kerfi.Þetta er eiginlega svona magna það sem er að gerast núna.Þú viður ekki með það að þetta er stort skref að stíga.Er það ekki í heildarsamhenginu því hagsmunir lífir í sjóðana eru mjög miklur.Hvernig viðbröðu fegst innan úr kerfinu við þessum hugmyndum?Engur svona skilaboð fekk ég og var hvartur áfram.Engar líflat sjóðanir?Nei, og margir eru eiginlega hissa.En ég reyndar hef útskýrt að það eru margi sem halda að banka lífi á verðringunni.En í rauninni er verðringingin flækistu í okkar rekstri.Því að meiri hluti af öllu því fjármagnir sem okkur er treyst fyrir í formi innlánaeru óvertrið, ekki verðrið.Og mikið af okkar fjármögnum eru óvertrið líka.Annar er skuldabröðafjármagn og við erum auðvitað fjármálafyrndegir bara millilegur á fjármagni.Þannig að þegar við erum með viðskiptöðinni sem vilja fá verðrið lánþá erum við erfitt með að fjármagna það.Og þá verður við til skekkja í okkar rekstri.Og við erum í rauninni kannski eitthvað að fá að maðlum á fjármálamarkaði sem eru mjög óvertrið á kerfi.Það meðan að lífeyrið sjóða kerfi er allt byggt upp sem verðrikt.Það er uppgjórskrafan og lífeyrið eru greitur út með verðrið um hætti.En þú vilt ekki bara afnefna það alveg?Þú, þú, þetta er svona nettlega orða, pent orða, drárvægin er.Þú vilt ekki bara afnefna það?Ég held að við getum bara gert það.Það þarf eflust að gera í einhverju skrefum og þá þarf það að gera kerfisbreytingar.Og það þýðir að við getum ekki verið með lífeyriðskerfi sem er í grunni byggt upp sem verðrikt kerfi.Við getum ekki verið með viðskiptarsamlingar, hvort sem það eru leigusamlingar að kaupa á þjónustu eða öðru sem að eru verðriðir.Þá við bæðum samlingar sem ríki gerir og enga aðlar líka.Og við getum ekki verið með heimilinn undir í þessu verðringarringegju sem er.Því að í raunni, sko, ég veit að margir, eiga erfitt bara með að útskýra þessa verðringu.En ég myndi segja besta skýringin og lýsingin á verðringu er að verðring er í raunni bara óvisaðum verðbólgusem að í tilfelli verðriðir að lána er alfæri sett á lántakandan, ekki lánveitandan.Lánveitandan er í raunni varinn með því að lánum er verðrið með þetta.Þannig finnst mér við við verða að dreyfa það sér á þetta ójámt og ójámt að milli kynnsloða líka.Ég var svolítið að við ekki alltaf ekki á því greinni.En sem lánaform, þið getið í sjálfur sér sem banki ákveðið bara að þið veitið ekki lán í verðriðum krónum.En hafið þið huglitt það?Og hvað myndi það gera fyrir reksturinn?Þið erum minnað samkælnishæfi eða hvað?Við höfum aðeins breytt þessu lánaformi hjá okkur.En að meðan að þær viðskipturvinnir eru að kalla eftir því,þá er erfitt að taka öru úr búðarborðinni um að það hefur verið að leita eftir.En á sama tíma eru við auðvitað að reyna bara að kalla eftir því að þessu kerfið eru breytt.Við hefurum hört um verðtreykingar hlýjuna.Hún fælst í því að það eru auðvitað þessar læri afborganir af láninu sem að fólk auðvitað eru að stökka á.Og það er vantarlega eftirspörnin sem að það skapar í dag á þessum há stýravaksta tímum.Ég myndi vel að segja sko varði það að við erum með lánaform,íbálanaform í Skandinavið til dæmis.Það sem endur greiðslega á stórum íbálanum og þau eru oft há,séðast ef við horfum til dannverku þar sem að fastegnaverðir30-40% hærinn á Íslandi.Þá er ungt fólk sem er að köpa sér 100-150 íbúð að skuldsetja sig fyrir hærri fjárhæð.Borgar auðvitað lærivexti, borgar ekki verðtreyingu,en að hluta til er ekki verið að greiða svona afborganir á höfustól eins og lánaformin eru hér.Það er semst verið að kannski bara greiða vexti eða vextu að hluta til afborganir.Og við höfum reynt í okkar óvertröðu íbálanavörumað útbúa vörur sem aðeru líkar þessum vörum.En ég held að við getum getið bara gengið lengrið þvíog ef þá að leið, deilt þérna þessari áhættu sem verðbólka ermeð jafnverð hættamötu í lántaka á lánviðunda.Sem er eðnilegra lánaform ekki satt?Þá ekki bara engungu að vera á lántakandi?Algjörlega.En það sem ég var líka að veikja aðtikla á þetta kerfiað vera með runni tværmyndirþetta er verðurkrúna og orðurkrúna.Og verðurkrúna og orðurkrúnaer bara frábær mynda eiga og ekki goða skulda.Hún er búin að hækka tífalt á 40 áraef maður móti orðurkrúni.Þannig að þú sér bara þessi áhættu sem er verið fluttaá lántakandi og hún er búin að vera dýruverið keift.Það að vera með tværmyndir í hækkjörnugerir alla stjórn efnasmálahvort sem það er stýrifaksta ákvarðanir,lögna ákvarðanir miklu floknari.Ef verðum við að berja með eina myndþá getum við að vera sammala umað hárfa á alla fórsendur útrú þeirri mynden ekki útrú tveimmyndum.Þú klálega fær þær spurningar nú.Eru bankarnir ekki bara stór græðaá þessum verðtriðu lán?Þetta eru herri höfustólar sem ger samlegastökkbreytast í há- og stýrifaksta umhverfuog verðbólgu.Og svo hækka líkaafborgarnirnar töluvert.Bankin átti meðdári í hagnaðieftir 80 miljarda í fyrraog fólk skilur ekki neitt í neinu.Hvers vegnaertu ekki að græða á verðtriðum lánum?Því við, peningarnir, koma úr okkarvörsum í ykkar þessa.Fjármálagafyrirt ekki trýfast bara yfirl bestþegar hagkjörnunni er í góð standi.Góður hafgjörnstúr, góðvinna, atvinnaog þegarokkur gengur illan áverðbólgu og stýrifakstir eruháirað þá er, þó að það sé einhverskamtíma ávinningur aðið fyrir okkurþá er langtímaeinhvern veginn algjörlega óljós vegna þess aðþetta býr til meiri söflurþað verða meiri útlánutöpog ég held bara að eins og ég nefndiokkar innlán eru fyrst og fremst ofertriðog við myndum kjósa aðbara geta starfað í einni myndekki í tömur.Mér langaði aðeins að sína þið barasegja frá dæmi að verðtriðlániþað er ekki frá Arjónbanka þannig að þið geta ekkitrakkað niður hver veitum er þessari upplýsingarog það er myndin sem einhvern veginn ég get málaði uppog þá getur þú útskiltkannski hversu mikið bankinn tekuraf þessu. Það er fjölskylda semtekur76milljónu krónan lánþað er í tveimur lánum sem séstærra lánu er 55 milljónirþessarsett var með 2% vextiog stendur núna í 71 milljónog minnalániðsem var úr 16 milljóni með3,5% af vextumþað stendur núna í 19,5 milljónverðtrið lán. Afborgarna þessuvoru 200.000 krónur á mánuðií byrjun 2021eða vextir eru þetta sögulega lágurog eru núna470.000 krónurhver er svona því miður pröfið að heyra þettaaf svona verðtriðu lánu?Já það kom mér á óvartþegar ég fór að, ég fekk ábendinguum þetta með hvernig verðtriða krónanhefði þrófast á mátu óvertur í króninniog ég trúði þessu ekkiog ég fór að skoða þettaí nýsluverð ísutölununa40 ára áttur í tímanog þá kom það mérmjög ávart hversumikið verðtriða krónanhefur niður ekki verkildið sitt á mátu óvertur í króninnieða þú getur sagt að óvertur í króninnihafi lækað verkildið á mátu þeirriverðtriðu, en þeir eru fór að byrja þettasíðan sama við ellenda gjaldmelaá mátu óvertur í króninni, þá hefðuþessi breyting ekki átt sér staðmeð sama hætti þar, þar þessar myndirað þetta er ekki góð myndtil þess að nota heimilisbókaldiðeða þess að þetta er bara allt og miklu söbluref að við vorum rætt um að heimilin var að takalánu í japansku og jenum, þá eru söblurnará því og verðlækkanureða verðhækkun á jenun, eða verðlækkun á króninnitölvert minni heldurinn á verðringunog þess vegna verður þettaheimilisbókald mjög flókið og ég skilvel að fólk sem ég ákallumhær er laun vegna þess að það er barasegist ekki vera beilinins aðgræða á þessum auka krónusem við græðum til bankansJá, en sko eins og ég sagði í byrjunvið, fjármælarfyrtingin erumillilegur í þessum viðskiptumvið erum stærstu græðundurað vöxtumí landinuþessi fyrrtæki, fjármælarfyrtingiog við erum að borga innlátsægjandum bæðisem eiga hjá okkur og hérnaovertríðinlán en líka verðtríðinlánvið gefum út skuldabreftil að mynda lífeyrisvöðinni kaupaog erum að greiða því vextu aðborganirþessu skuldabref notur við til þess að fjármagnaíbálanin og ég benti nú á þaðí grein og daginn að skobeint og óbeinter lífeyrisvöðkerfið að fjármagna42% af íbálanamarkanumá Íslandi sem er3000 miljardar markaðurog því við erum að meilur þetta tilverðtríður. Ok, hvaðan eru þá58%? 7% ereigiðfjö, sem er eigiðfjö hlutavasem er heilmikið til í eigualmenysið landinu í gegnumhérna lífeyriskerfið og síðan er þáönnur fjármagnum sem er óeirtið og við borgumum þetta af því vextir líka og þegar vextireru svona háir, stýrvextirþá eru það að borga ansið mikiðí vexti af innlánum. Og ég sé það líkaárið 2021 erhagnaðibankan stuttu og 9 miljardartæpirog í fyrra 30 miljardarsamt hefa stýrvextirniralgjörlega markfaldast áþessum tíma og láninstökkbreyst og það er samtskilur sér ekki í miklustarri hagnaðaturum. Þannig að þetta er greinilegabýta í ykkar kerfi líka.Jájájá og við erum auðvitað með miklar álugurvið erum með miklu hærri skattasértakaskattaá okkar starfsefum heldur en þekkistí Európa og sérstaklega á Norrlöndumvið erum að borga tvísuðsunum meira í skattasértakaskatta heldur enNorrlöndin og það auðvitaðhefur áhrif og síðan held ég skosem eru auðvitað kannski pínu flóki aðútskýra en við erum líka aðstarfrækja þessi fjármálufjörðdeg í Íslandi meðtvísuðsunum meira í EIFIen önnum fjármálufjörðdegivið byggjum hérna upp mjögauðvitað tröst fjármálukerfi eftir 2008og það EIFIauðvitað er peningar sem að áasta sigþess vegna er 30 miljard að talaer mjög há en ef þú setur hann saman ekki viðvið erum með 200 miljard að EIFI að bundiokkar ekstra í og þá byrjum við þetta vext íEIFI að hluta á okkar þess vegna verðastað tölur við þetta mjög stórar í bara okkar samingiÞannig að þegar þið eru uppiðstæðiðþá er verðfrikingarlánaformiðbara úröld? Jáég hef ekki breytt um skoðunég er bara samfærið um þaðað þetta ætti að veraaðalmál sem viðerum að leggja á í slábara til okkar hæggeriokkar efnarstjórn að reyna að komast út í þessu kerfÞað er stutt form, ég meina þetta er sett ámjög krefjandi tímumí efnæðaskernu. Í dag horfirþetta bara alltaf öðruvísi viðJá, þetta er oft nefnt eftir höfundilagafröðansinsÓlás lauginn79, sem er í laug 1979Þá eru auðvitað glímað við mjöghá af verðbálgu, langt umfram það semþekktist var í hinn verstarna heimiÞað sem var auðvitað þeim tím að gerast var þaðað þeir sem áttu fjármenni og áttu erfittað koma því í skjól. Þeir fjármenni voru að brennumaður hefur hértt sögur af kannski ekki minnikynslu, kynslunum frá ofan sem var að fá fermingapenningasem að duðu fyrir reyðhjóluköpumþað var sett inn í banka enduðu alltaf fyrir mjölkur lítra þegar aðáttu að taka þetta út og brennu upp í verðbálguaf því að einláninu voru ofertriðog eins og það er alltaf verið í bankakernuEn 47 árum síðarég er jafn gumil verðtrikkindarivið erum mikil, við fylgjumst vel meðöðrum hækjarum, við erum auðvitað meðmiklu fleri styrkari stóðurundur okkar efnaðslífiþetta stóðu alltaf fjallt með fiskveiðumafla og þosk íhlutuneða útlutun, eða veiðheimhildumen í dag eru miklu breyðri stóðirog ég held að viðséum bara í mjög góðan færumog ég er svolítið hissaí rauninni á því það hafa verið gerðar skýslurum þetta, en þær hafa svonabortinn dagað uppi ogég hefði, ég haldi að það væri baraí allra þáu aðtaka þetta uppsetja kannski saman enn enna nefndinaen gera aðeins meira úrúr vinnunniog fara í eitthvað framkvönda plannÞannig, og hefur ekki fengið negin viðbrauðfrá stjórnkerfinuríkistjórninu, hvernig ætli þetta horfi viðfrá þeirra, ég hug? Ég heldég er nú tekið eftir að fórsetisráður hefur veriðað tala fyrir þessuog bóða þar einhverjar aðgerirmeð haustunu og ég hef hugsað efluðster það rétt mat að það þarf að gera þetta í einhverjumskrefum en ég held að við hefum að stiga starriskref hraðar í þessuheldur hann að hafa þau færri og hérnasvona lengra á milli. Þetta er ekkert að hverfaþað er svona, ég hef, svona, ég skrifað þessu greginég fór þessu viðtöl og ég er ennþáá þessar skoðun. Ég var mjög ánægðmeð ræðu Sælabankustjóra sem var mjögstert ákall um þettaog nú er það, held ég, bara í höndumstjórnvalda oghagsmuna aðila vinnumarkaðarog lífeyris, sjóðu, kerfisinsað taka málulega fram. Ég lít svolítið þessu á.Og við auðlýsum aftur eftir tryggingastarfhrengum eins og þú hefur gert aður. Já,þeir þekkja þetta nú sennilegabest. Það myndi vera eitthvaðeinföld að þeirra vinna eða geta verið bara að gera uppí einni mynd en ekkitveimur og þeirra aðkoma þessuer líka mikilvægnast að þeir þekkja þettaupp í lífeyrískerfinu lang best.Ég vakti nú aðtækla á þvísko að því uppgjöðskrafan hefursvolítið verið umræðu og þetta verðtþví umhverfi semlífeyrísjóðinni starfi í. Að þegar að þettavar sett á laketnar og settþessi 3,5% raunáherslunarkrafa á lífeyrísjónaeða áherslunarforsendaer þetta nú rétt, þá var haguðstur í landinu 7%.Það var rétt ákvörðun að segjavið verðum líklega ekki alltaf í 7% haguðstiþannig að ef við höfum þetta bara 3,5%þá lítur þetta bara að vera lægi.En nú er starfindin svo að við erum komið í lægrihaguðst en 3,5%. Þannig aðef þetta var fórsendan, ef þessifórsenda átt að vera ykkur takt við verðmatasköpunnihagjörunu, þá er hún liklega að komaundir það í dag fyrir miður.En segi mig hversu margir af ykkar viðskiptafinnumhafa bara af nöð sem þurft að færasig yfir í verðtriðlán, úr óverðtriðumlánum sem að fólk flyktist í þegarþað var hagstætt? Alltaf margir held éger ekki með tölvu á því. Við tókum eftir íframanaf í þessu vaksta akkunafærlivar bara mikil vilji að halda áframað vera meðóverðtrið íbólann. En svo fórumvextinnir mjög háttog þetta faraði að verða mjög mikilbyrði og þó við hefum verið meðímisúræði sem aðhérna lækkuðuendurgurðslu inn aðeins tíma upp undir 12 mánuþá var það enginn varalega lausnog þegar því laugog þá var, voru margirokkur viðskiptafinnir sem voru bara herðijájú þetta er fínt, ég hérnaég vil vera í svormi, ég er bara ekki til að borgasvona mikla vexti. Kanski hefðu viðgetið komið með einhverjar aðrar vörur enég væri að segja að einhverjuleitiað það er í gildi umneytinda lánu á fastegnamargæði. En það er ekkert helduróbærslega veysilega að vera meðovertrykt lán, þó það séekki hekkun á höfurstólen það var ung kona sem settifacebook status í gærþar sem að hún er búinn að kaupa sér húsá austfjörðum, er búinnað greiða sér sem þetta er annaðtveggjalána, þetta er ekki í Ariambokkaþetta lán, þau eruþetta sambærlega uppbyggðþetta er overtrykt lánbreytilegum vextum og afborgunaf láninu er 200.474krónur og af þessufóru 8.000krónur til ekkunar höfurstóllán sinns en191.000 fóruí vexti. Hvetnier að stýra bankastofnuní þessu landi og geta barareynilega ekki bótið lægri vextiog betri lánangjörð? Þettaskrifastu þetta á ástandið í samfélaginulíka. Já, það er erfitt og égheld að það skýrir meðal annarsþetta tölvöld mín að traust tilþessar starfs sem ég heldur hérnaríkti ára töfum áður ogþað sem gerist 2008hafi haft verulega áhrif á það að þaðokkur gengi illa, endur við ekki aðþað traust. Kanski að hluta til er ég aðkalla eftir þessari breytingu vegnasem ég held að við förum íeina myndi í staðan fyrir tvær. Þáþurfum við ekki að fara með vextunum svona hátt. Það munumunu allt kerfi virka beturog hérna verðvitundinn, allarbreytingar miðist bara við þessa einu myndáötu en að verbulgunniverði í jafnar drift og þá verðivið með beturvirkandi hagkerfi þar semstýrverkstu þurfu ekki að fara svona hátt. Enþegar það er talað um ESB, töfralustinaoft og svo fullert að mennaþess að ég er engin töfralust, gefur úthérna skoðun á ESB, ertþú við ESB eða gegngefur hérna ofinbæli út?Nei, ég hef svo semsagt sjálfur að ég er skeptiskurá ESBaf því að, og ég hef sagt frá því aðþað er nýmsleitt sem að mér finnst ekki virkanógu vel, ég skilfólk sem er að horfa áþetta sem möguleika á aðsjá einhverjar breytingar.Og eru þau þar möguleika?Já, þar eru þau, já, já, ég ætla ekkiað neyta því að ef við færum íefruna þá er þetta breytistvaksta umhverja hérnaog ég held að margi sem er að velta þessufyrir sér, er að velta því fyrir sérverður þau að segja eitthvað um breyttþarf ekki bara eitthvað svona til þess aðþetta breytistog þetta er rauninni bara verið að kjósameð fotunum, annað en bara ákallumbreytingar, þetta er bara knýr áumbreytingar, en mér finnst leðilegtað við séum ekki búinn að faraí þá vinnu að breyta þessuog við séum að taka ákvarðan um svonastórmál vegna þess að þetta er mjög flokiðþað eru kostur og gallarekki bara við að breyta myndheldur bara við það að fara í nánanar samstórog hérnamjög erfitt að takaákvarðan finnst mér í svonamáli út frá einhverjum einum þætti málsinsÞetta er góð punktur sem þú kemur inn áþví að fólk lítur á þetta sem baraok, við verðum að breyta þessu, við förum bara íESB til að breyta þessu, því að næstaspurningi mín var, heldur það að Íslandssamfélags er tilbúið þessa umbreyttinguað afnema verðtrykinguna?Það er ekki verið að segja að ég fekkeinhver viðböru við þessum greinumog þessum viturnum sem ég farið íen mér finnst það að hafa verið frekar barakvartning um að halda áframhalda þessar umræðu gangandiÞað hefur engin komið til mérog sagt þetta er rán sem þú ert að segjaÞó að þetta eru kynsluðisem að borgu baraað verðtryðum í balónumog þurftu að fara í gegnum þannig að skaflaað þá sé svo kynsluð sem að ég erkannski í dag að fara að þykja lífeyrskræsturog sér það að fyrirsína afkomundur að þá værieflust betra að vera með bara eina mynd en ekki tværNú erum við í svo þrálátri verbólkuog það er orðinn svo magnast uppumræðanum í þessa verbólkuAfhverju náðuvenningin yfir?Afhverju er þetta svona þrálát?Af því við erum að reyka tværmyndirog við erum að dreyfa áattunni á lántakendureða þá sem eru kaupendurað þjónustu, þá sem að takaíbúð eðaaðtun húsna á leiguÞannig að áattunni er ekki drifthún er bara einhlið á annan sannvísalÉg held að það ségrunn ástan fyrir þessuað þessu leigu að fara út úr þessu kerfiEn það er líka verið að tala um svona einhvers konargróðafaktur að gróða verbólkuað það séu baragengtar lausar hækkanirsama hvar þú stýgu niðurTekur undi það?Já, ég held skosem ég nefndi hérna á þannað verðvitundneytenda er miklumiklu meiri heldur en hún varog það helgast bara af því að við höfummjög greiðan aðgang að miðlumþar sem við getum flett upp einstakum vörumog séu hvað þær kostaVið sjáum það að ellendverslunmeð kort er að aukast mjög mikiðhún er orðin þjórðunguraf kortanótkun bara í síðasta mánueða við mannum þessum tullur réttog það er mikið tilverslunna ellendis fráeinhver gerunum að þá erþegar gríðalegt aðhaldgagvart þessum rekstri í aðsetja ekki óöðlar hækkanirút í vellæðið. Samt hefur nú mataverðverið hérna mjög umdeilt oghækkanir að því alveg óumdeildarsamkvæmt Eurostadt og fleiriJá, já en þaðer öll innleitt framlegslegaað þetta kostnar við hann að hefur hækkavegna þess að lögna á hækka og aðfunga á hækkaen mér sýnist nú aðalega verið að leitatil þess að bæta vörurverðmeð því að fara í nýja yngöpabandalög við ellenda starri byrkjaþannig að ég held að við séum alltaf smam sem mann að finnaleiðir til þess að bæta ekki baravörurról heldur við líka bætaverð á innflutum vörumÞá að lúka atriðinu sem égætla að ræða við það er samkjefni bankanaeða kannski samkjefnisleisi bankanaeins og sumir vilja mænafórmaður neytandarsamtakanaalltaf eftir því að það er því að skoða því ásamkjefnisettilitinu hvort það ríktir ömurulegsamkjefni á milli bankana og ég semsvona leikmaður, þú veist, hefur verið aðskoða til dæmis eins og bara já, hver er mununá fæslugjöldum bankanaog það er engin munur, þú veist það er bara80, 90, 20 grónur á bankaog þetta munarvextir á lánum, þetta erþetta er ekki dramatíst, þú veistþað munar kannski 0,25%á einhverjum yfirdráttavöxtum eða einhverjumútlánakostum, fljótt á litiðþá virkar ekki eins og þiðséu því hardri samkjefni aðberjast um kunahvað segir þú því? Lítur það áað þið séu því hardrisamkjefni, bankarnir þrýr?Já, við erum hardrisamkjefni og ég ætla að útskýra það meðþremur megin aðröðum. Í fyrstalagi fákjefni sem að ég held aðfólk tengi við skortasamkjefni. Það er að segja að hér eru fáiraðelar að veita þjónustuna.Það er ekki beint tengsl á mellið þessog þess að þess er skorta samkjefnieða hún sé óná. Ok, hvernigerum við þá að mæla það hvort að hér sé samkjefni?Þá held ég að það eru tveirmælikvara sem ég vil nefna, annarser það hreifanleggi. Það er að segja hversuhátlu, tvall, viðskiptavinna fjármálafyrirtækjabreyta um þjónustuveitanda eða bankaeða dringafélag yfir eitthvað tiltekki tímanbíl.Og hér hefur við gert rannsókn á þvísem er byggð á sömuspurningum og hafa veriðkerðar íþeirra landa sem er íEfruðni, þar sem lágvægstinn þeir eruog í Svíþjóð og þetta eru algjörlegasambarlega spurningar ogþessi spurningavagn hefur núna veriðkerðið tvið svo sinnum á Íslandiog í fyrirvagninum semvar gerðið fyrir treyma árum, þá komur í ljósahreymanleiki álíkil fjármálaþjónustu eða tryggingumeða íbáðalánum eða sparnarinnlánumog þessi listier nokkuð langur, mælis hvergemeiri en á Íslandi. En í setnikonunni, þá kemur í ljósaað þessi hreymanleiki verið aukist enn meiraog þá veldur maður fyrir sérhvernig má það vera þegar að hérer svona fáir aðlar og þáheld ég að svarið sé í þvíað Íslandi hefur samkynnsi eftir litiðstöðlaða því að, til dæmis, skiptirhvað snæður, hann er lagmarkaðurþú getur skipt, til dæmis, um tryggingar ámiðju yðgjaldartímfélagi, þú fengið að endurgreita tryggingarnar og sami við annan aðlaog vöndluðun á þjónustubönnuð, allt hefur þettastöðlað að meiri hreymanleikaog síðan eru baratæknilösninnar orðnar þannigað þetta tekur bara bæði lítinn tímaog litla fyrir að faraí þriðalagi, að þá ætla ég að nefnaeinn mæling hvað er sem ersem að kanna hljómaskringilegaað því ég var að nefna aðbankar eru að borga, eru stærstugreiðundur á vöxtum líka og borga auðvitað á innlánumað Íslandier í dag að mælastmeð sko að horfa verið á hæstuog óbundnu sparnaðar í innláninsem eru hjá okkur fríðendakerfiðihjá kvíku er það auðurog hjáhérna Íslandsbanka og landsbankaeru að spara það í appinu eðaí vildarkerrunu þeirraað fylgni þessara vakstainnlánsvaksta við stýrifekstier hærri hérheldur enn í nokkur árumlandiog umtalsvert hærri til dæmis heldur enn íSvíþjóð sem aðmér finnst nú bara að benda til að það sébara hörðsamkefnium innlán landsbanasem eru út af eitt form sparnaðarog hérnaogÞannig að þeir eru mikið, bankarnir eru mikiðgeta talist í samkefnium þá viðí skiptafinni, meinar það?Um þá, um skoég man nú ekki tölvöldna nákvæmlegaað það ertölvöldhæra hlutvald sem skiptirum Íbólann við þettaog þar eru ekki bara bankarnirþar eru þetta allir lífurisjóðnirÞað eru 20 aðlar af Íbólanntil anmennings á ÍslandiÞannig að það eru mörgum valdkostum að veljaÞað er meiriheimalegi á tryggingummeira í heldur enni Áraupuog svona mætti taljaum aðra þættiÞannig að þú raukstuði það þannig að það sé mikilog upplöks upp samkefni meðal bankaog langveitenda út af þvíað það er mikil heimalegiAlgjörlega, það er að mínu verði langbæstí mælikvarðan vegna þess aðþú mælir hversu margirer að kepa á margarnumþað getur verið vísbendingog það getur veriðskortur á samkefni enþað er ekki mælikvarðaog þá ferðum við myndið að skoða þess að þettaþú ferðið að skoða ArsemiArsemi íslenskar fjármálufyrirtækiég veit ekki hvort að almenningurgerir sér grein fyrir því að þessar tölur erumjög háarhagnaðar tölubankana en Arsemin hefurhlaupið á bylinu 10-15%ArsemiArsemier að meðaltali15%að meðaltali þannig að það þýðirað það eru fyrirtæki í DanmörkuNóri sem eru með hærri Arsemi50%Við erum ekki með hægstu Arsemiskröfunaekki tólka fákjefni semskort á samkefniÍslandi er bara fákjefnans markaðurþað er ekkert sögurum fyrir10 fyrirtæki að keppa á hverju markaðivið þurfum líka að hafa skala í þessu rekstriog það ertölvert flókið að reykafjármálufyrirtæki íEvrósku reglverkiþað sem er reglverki til 96.000 síðurog hérnaég held að ég hef myndið ekkiliðilega sparið sér út á landi að veraað stýra sinni starfsemi ítilumunda þeirriþví reglverkiHvað myndur þú segja við því ef samkefniseftilita ætlaði að skoða þaðhvort er hér ríkti bara algjörtsamkefnisleisi, hvað myndur þú segja við þvíÉg myndið segja að þaðþað þýrti ekki að gera það með þessa mælingaren ég óttast það ekkiog bara myndið bjóða velkonaog sína þeim tölu sem aðog það er greiningar sem við erum gert semsíntum áður vegna þess að við vorum í viðraðumum sammenningu við kvikuog fórum mjög vel yfir tilumunda þaðþað er mælingar þarÞað er ánægilegt að heyra að Íslandingarsko vegrir sér ekki við að skipta umsem sagtlánveitanda ef þeirfá ekki fullnægandi kjörað sínum aðeins. Mér finnst það alveg baratoppengunmjög gottog ég held að það sé kvattning til okkarí samt þessu flokna reglverki sem við erum meðað finna lánaframboðþar sem að fólk getur valiðaðeins, hvað maður að segja, léttari greiðsluprofílí ákveðin tíma og okkur hefur tekist þaðen við getum örgulega gert meiriðog það er samkjöfni fariðút í það form og vonandien vonandi bara einni mynd, ekki tvefurAkkurat, og það er kannski líka er skýring baragetur kannski bara verið að svonafyrirvaksnastig, þrálátt verbulgaog óstöður gældmiðlað það sé kannski bara aðdraga úr samkjöfnishæfnibankarstofnana og lánarstofnanaég meina, það er ekki úr miklumóða í þessu umhverjuNei, nú eins og ég nefndi að fjármálefyrirtækiþrýfast bestþegar að það er stöðutog gott efnaðsástand, en söblurmikill hafðu stöður og síðansamtráttur, býr þetta mjög erfittað skilja þið fyrir fjármálefyrirtækiþannig að við þráum það alveg eins ogbara almenningur og fyrirtæki að hér verðið meiristöðuleiki, það er langt bestastarflengurog það er best fyrir allaAð þú ert enn að hlusta, þá langar mig aðþakka þér fyrir. Gímaldið vil halda áframað rína í mál, laða tilsín áhugaverða viðmálandursem geta kafað hann í flókinmálafniog varpað á þau nýju ljósiTil þess að við getum gert fleiri þættiskrifa meira og halda áfram að lýsa uppsamfélagið, byrjum við ykkur á mótium að gerast áskrifendur á fjölmjölinuVið keppum kannski ekki við New York Timeseða Rúv í tíðinni byrtingaen við eplumst og stækkummeð hverju meinast að áskrifendaÞú getur alltaf sendt okkur línuá reitstjórnatgímaldið.isef þú hefur ábendingarannars bendum við ágímaldið.is//áskriftÞar er hægt að gerast áskrifendien ef þú ert ekki alvegtilbúin í það, þá er hægt að smetla ástuðningsmannalið í efraholdninu hægra mein á gímaldið.isog leggja til frjálstframlag
