0:00 0:00
Í spilun núna

Umræðurit

Komið í sæl og velkomin á Flegaskill, hlaðvarpum alþjóðamál.Ég heiti Dagbjörg B. Eggersson og þetta er 2004. þátturinn.Við höfum verið að þróa Flegaskill og draga saman það sem að hefur gersteða bórið hæst öllu heldur í alþjóðamálunum vikuna sem leið.Og rétt í þessu, rétt á þenni settist hérni yfir að þá byrtiTröndbandar ekki að fórseti mynd af sér þar sem hann horfir yfir nöttiná sinn heimsluta eins og segir í fæslunni á Truth Socialog þar er hann að horfa yfir Grænland og Ísland og Vesturkvelsem við getum að kalla svo.Já, eitt stærsta málið í vikunni var aðTröndbandar ekki að fórseti mynd af sér þar sem hann horfir yfir nöttinTröndbandar ekki að fórseti mynd af sér þar sem hann horfir yfir nöttinog það er ekki síðan samningin en við ætlum að fjalla um þetta málmeð Vilborgu Ásugu Guðjónsdóttur, stjórnmálafræðingi sem að hefurmiklar tengingar og hefur verið að rannsaka meðal hans með samtöluvið Grænlandinga, stjórnmála Grænlandi og er því öllum hnútumkunnu varðandi þessi mál. En því meður þá er Íranmikulegt viðfásefni hér eins og í alþjóðmálunum. Núna eru kannskimeiri frettir af Bab el-Mandeb sem er hafnarborg nállagt Rauðahafinufrekar enn af Hormúsundi þar sem að enþá gengur illa að koma ólíuí gegn. En hvaða frettir hafa verið þar? Jú hútar sem að erustjórna hálfu Jemen hafa verið að sækja fram og leggja undirsíðan landsfæði. Þeir hafa lengi verið bandamenn Írana enanstaðingar í raun þess sem hefur verið kallað stjórnarherin semhefur notið stuðning Sáti Araba og þetta er þróun sem að þeir semhafa ágjör af ólíumörkuðum vildu ekki sjá vegna þess að þetta þýðiraða hútar geta hóta því að stöðva syklingar meðalann Sáti Arabameð ólíu gegnum rauðahaf og þetta hefur ásand öðru leitt til þess aðólíu verið hefur hækkað. Þetta er við líka sett bandarækjafórseta íákveðna klemmu því að sátar hafa óskað eftir liðsyni bandarækjamannaen ekki fengið. Þeir leituðu þá sakað 13 bar í gær til kynverjaþannig að það er að verða ákveðið stórvelda samkryll í tengslum viðÍransteiluna og vist að hún verður meðal annars á dagskrá fórsetabandarækjana og leitu að kýna því að Trump og sí er að fara að hittast ísíðar í þessari viku og það mál verður örgulegt stesta frettamálið íalþjóðamálum þessa viku. Hvað muniði ræða? Örgulega mjög margtmeðal annars gerfugreind en í vikunni komuðu fram áhyggjur af henniekki bara sem hefur verið mest ábyrjandi í frettum allavega hér heimafrá fóstjórum gerfugreinda fyrirtækja í bandarækjánum sem hafa verið að lýsaþróuninni. Heldur var líka upplýst um það að það munaði litlu að það hefði veriðgerð árás á kynverst skip vegna þess að gerfugreindin mislas í merki um að skipivar að fletja kjarnorkuvopna tengdan farm. Þessjar upplýsingar fóru langt íþað var ekki búið að bregðast við með því að senda herlið af stað áður en að uppkomst umþað að þetta var einhvers konar skálskapur í gerfugreindinni. Eitt af mörgum dæmum semhafa verið nefnd undarfarið um það hvernig gerfugreind getur verið áhættusum eðabylinis hættuleg og þeir sem hafa gengið lengst hafa verið að nefna meðal annars baraprósendulíkur og nefnt býstuna háartölu í því sambandi.Að gerfugreindin muni ekki bara valda að skaða heldur ég að vel gjör eigða mannkynni.En til að vera á þessum kannski svarsinu nótum að þá er ekkert sem bendi til þess að síðustutilurinu til þess að koma á friðarsamtölum í vegna ólegarar innrásar rúsa íúkrænu hafi skila neinu. Þertamóti eru árásir að herðast ogtvennum sögum fer að výlinni. Við heyrum bæði af sóknúkrænumanna sem er kend við Vívaldi þar sem að úkrænumenn virðast vera að takaall stór landsvæði en rússar halda því á móti fram að þeir sjö að taka yfir stór landsvæðiinnan úkrænu ogekkihægt að fullir það hvað er satt í því en það skýrist hugsanlega þegar líður á veguna og við munumfjalla um það aftur. Í Evróp er hins vegar áframverð að tala um örgismálinn og Úrsula Fonder Lægenhelst efnuræðu í vegunni og talaði þar fyrir Evrópsku örgisráði með raunar aðild Kanada en MarkKarnefóstis á þeirraþannig að það var viðstatur stefnurraðina en einnig normanna breyta og já, úkrænumanna.Þarna var verið að stilla upp hugmynd bæði til þess að ná ötanum öryggi Evrópu sem öðvitað er að stórum hluta innan NATOen til að búa sundir þá sviðsmynda Evrópa þurfi ég að velja að verjast rússum án þess að njóta fulls,fjöldtingis, bandaríkjana.Þessar hugmyndir vekjaðu þetta aðtikli en sérstaklega okkar hvað það snertir að þarna var Ísland ekki nefntþó svo að Ísland hafi verið hluti af skildum viðræðum.Hins vegar munum við fjalla ítarlegar um samskipti Kanada og Evrópusambansins í þessum þættiþví að þar var margt í deglunni og margt í fyrir.Við rættum síðast um sænsku þingosningarnar en í vikunni lág fyrir að jæfnaðarmenn muni fá stjórnamyndunar umboðiðþví að rauðgræna blokkin fekk þremur þingsætu meira heldur en hægri blokkin sem þýðir að Úlf Kristersson hefur sagt af sérog Magdalena Andersson formaðar jæfnaðamanna hefur fengið stjórnamyndur umboð.Það getur einst flókið að semja um nýja ríkistjórn en við vonum að hennigangi vel þannig að viðburarík vika að baki eins og oft áður og margar þessara fretta eru kunnulegarfyrir áhuga fólkum alþjóðamál á Íslandi en eitt af því sem hefur farið miklu miklu miklu minna fyrir hérheldurinn í evróskum fjölmjölum og í umræðunni er að fleiri og fleiri eru að fljetta þann þráð sem við höfum oftnefnt hér í undanförnum þáttum að auknar fjölþótt ágnir sem að nú er farið að tala um sem hriðjuverk rúsa innan landamæraEvrópuríkja er farið að taka á sig mynd einhvers konar stríðs. Það má segja að hópatnir sem taka þátt í umræðunni skiptist í tventannars vegar þeir sem að tefla fram því sem við höfum oft rakið hér og rætt.Það fjöldi og alvarleiki þessara viðburða alveg frá drónum á fljóvöllum í Þýskalandi yfir í blésskottrúsneskra freikátu að danskri herðþyrlu og svo er talið framvegs og framvegs og þessi listar eru mjög langir að þeir vekja spurningu á hvaða stígirað Evrópa eigi í stríði. Mjög margir eru sem sagt að setja þetta allt í eitthvað heldarsamingi og ég held við verðum því miður kannski að gera þaðen um leið eru þeir eins og til dæmis rándistjóri eistneska auðarækisandisins sem kvatti til stillingar og af hverju er það mikilvægt og merkilegt?Jú vegna þess að það sem við höfum lært meðalans í samskiptum við rúsa.Það er að hlusta þegar æstarsarsíkinn tala, halda ró, halda skýrum haus en um leið að undirbúa okkur undir það sem getur gerstog þegar að búðar að teknum mynda því hvað Evrópuríki hafa á undarföllnum vikum, mánuðum og ári, stíð af skrefum í að undirbúa sig undir hugsalegt stríðað þá er augljóst að Evrópuríkieru ekki að umgangast ógnina frá Rúslandi af netni afneitun þó svo að ég sé ekki vissum að almenningur í Evrópu sé búin að taka inn þann möguleika hvað þá við hér upp á Íslandien það erum við þó að gera með því að halda úti hlaðvarpi eins og fleikaskilum og við vindum okkur í samtalið við Vilborgu Ásussem verður megin uppist aða þessa 2004. þáttarVilborgu Ása Guðanstóttir, velkomin á fleikaskilTakk fyrir það, takk fyrir búiðÉg held að við vindum okkur bara beint í það sem við getum sett að sé máldagsins eða málvíkunarÍ lokk síðustu viku bóðaði Donald Trump að það veri orðina veruleika samningur við Dani og Grænlendinga um málumni GrænlandsEnginu verði ennþá séðanÞannig að við erum við hérna að ræða um samning sem líkur ekki fyrirEn það hefur verið bóðað að hann verði undirreitað jafnveil á morgun þriðju dagí tengislu við Allseraþing saminuðu þjóðanaHvað segir um þetta?Þú hefur settið velinn í málumni GrænlandsJá, þetta er bara gríðar áhovertVonandi jákvægt, en það er svo erfitt að segja það á þessum tímokundiÞví eins og það segir, hefur við ekki síðanog það fer ekki alveg hljóða mynd samanhvað Bandarækifostið segir og svo hvað ráðamenn í Danmörku og Grænlandi er að segjaOg það eru kannski helst þrjú aðtriðiBandarækifostið talar eins og samningunum sé að eilífiSvæst að Bandarækifostið verði þetta með eiliga réttindi á Grænlandiá meðan að til dæmis varnarsamningurinn frá 1951er bundin við tilvist NATOÞannig að þetta er svona eitt punktur til að aðtúaog skoða þegar samningurum verður komið framEr ekkur uppsagnar ákveði?Eins og til dæmis er í varnarsamningi Íslands við BandarækinnVerður þetta áfram bundi við tilvist NATO eða ekki?Þetta eru mikilvæg þetta er gríðlegaÞví að auðvitað, við erum lífum í okkurum heim í dagsem er þá ört að taka breytingumEn hvernig verður heiminn öll til 50 ár eða 100 ár eða 150 ár?Það er þessi eiliðar réttindi sem Bandarækifústur tala umOg svo er í öðru lagiþað sem hefur komið framyfir mjög bæði frá Bandarækifústuog eins frá embedismönnumsem að tala ekki undir nafnitala um að Bandarækinn munihafa bara einliðar rétttil þess að líku við að gera hvað sem erhernaðlegaánþess að þurfa samþykki eða samráð viðDanmörku og GrænlandOg þannig er það ekki í dagÍ dag eru, sko, jú Bandarækinn hafasviðrúm, tölverðstog sem byggir að mestuleita þvíað Danmörku og Grænland er ekki að fara að neyta þau um umÞú veist, það tyrti mjög mikið til að þau fara að neyta þau um um þaðEn samkvæmt samningunumeru ákvöndið það eittireins og til dæmis nýjarherstöðarþú veist, nýj umsviðþurfa að vera samþykt afDanmörkuog samráð viðDanmörku og Grænlandvarandi ákvöndið þetta eittir þess utanÞannig aðBandarækifústu talar eins og þetta sé í raunni baraeinhlega valdalgjörlega óháð samþykkeða samráðiÞað, við þurfum að fylgjast með þvíhvernig verður þetta í samningunumÞú veist, það er eitthvað sem aðstjórnveldi í Danmörku og Grænlandi hafa ekki viljaðog hafa sagt að væri í raunni raudlínaoghérna, og svobara varandi fjárfestingarnareins og Bandarækifústu talarað þá geti Bandarækinni í raunnihafi í raunni neytur á valdá ákveðnar fjárfestingarog hernaður uppbyggingueinhverjur heimildir segja að það sé þáeigi einingus við um ríki utan NATOen þetta einfallega bara vitum við ekkiog í hverju munt þetta felastog allt er þettaatriði sem aðer velhægt að tólkasem skerðinga á fullveldi Grænlandsen á sama tíma er Ráðamenn í Danmörkuokkarlandi að segja að þessi samningurfara ekki yfir þessar rauglínurskerði ekki fullveldir þessara ríkjaog sjálfsókunum rætt Grænlandsen þetta eru svona áhugaverustupúntanirog við erum að ræða þetta núna degi áðuren bóðu hefur verið undirrituná þessum samningieitt sem að hefur verið mjög ábyrðandier hversu varfærinirbæði grænlenskir og danskirstjórnmálamenn þar með taliðauðverkisráþara og fostisráþaraDanmörkur eruí að útala sigogmaður veldir því svolítið fyrir sérer það vegna þessað þau eru rætt umað samningur sem var á borðinnisíðustu viku getið breyst á loka mínútueru þau rætt umsvona eitthvað ófyrir sjáunleikafyrir en þau eru komið meðstafi á blaðþar að segjaundirrituneða eru þau rætt um aðsamningur sem lítur vel útfyrir þau verði þátólkaður í fréttun sem slæmur fyrirTrump þannig að þau viljaeitthvað nefn klára formlega þáttináður en þetta fer íómbjöra umræðuhvað getur við sagt um þaðhvað hefur komið fram af halvu danaog grænlendinga um það sem í samningnum erJá, ég held að í rauninni bara stuttað svara við öllu þessu sé jáþað er bara augljóstað ráðamenn í Danmark og Grænlendibara vilja ekki rugga bátnumeru bara, vilja ekki geraneitt sem gæti haft neikvæð áhrifí þessu sambandivitandi hversuóstöður bandar ekki fórstu erað þá er það náttúrulega mjög skiljarlegtog sömulegis hvað álega þetta hefur haftá grænlendingaog dani sömulegis, allt þetta ferliþannig að það er augljóstþeir ætla ekki að gefa neitt uppog ekki tala ódegubarkalegumum sigurog að það eru að við fengja allt sem viðvildu eða eitthvað slíktþví það gæti þá endur speglaneikvægt á fósettanaf því þetta over að hans séurþannig að það eru allir átánumog líku við bara að halda inn í sér andanumeftir þessari undiröðunen svo þegar undiröðunum komið þá er ferlinni í raunin ekki lokiðþví þá er þetta eftir að fara fyrir þingibæðið Danmark og Grænlandiog þar telja í rauninniþessi þættir sem ég var að nefnasko óvissu þættir var þetta í samninginef að þettaí rauninni er rétthvað var það, hvernig bandarækifjósti er að tólkasamninginþá telja að það sé ekki dvistað það fari eitthvað sérstaklega vel ígrænlandinga og grænlandska þingien auðvitað eru þetta ákveðnar fabuleiren garð því að við vitum ekki hvað eren allavega ferlinni eru ekkií lokið við undiröðunþá hefst umröðan, ummanog meðal annars náttúrulega ekki síst í grænlandsku samfélagiog það erþar var hljóta samþykki þarlíka, þessi samningurog Trump, hann er ekkibyggjast að þeim buksunum aðhann með ekki ruggabotnum því aðí þessum töluðu orðum nánastað þá hendur hann inná sinn samfélagsmiðl trúðsósialmynd af sér að horfayfir Ísland og Grænlandþar sem stendur hans heimslutiJá, hann er náttúrulegahans sérsviði er að ruggabotnumþannig að hann er verið ekki miklu rákjur af þvíog hérnaí danirordnir og grænlandingarordnirvanir ég að kannski taka ekki öllu bókstallegasko, þannig að ég hugsa aðþetta hefði kannski ekki verið hressandisko að fá þessa mynd, en þetta varallavega ekki sama mynd að hafa veriðþað er verið svonaer ekki verið aðsveipa Grænlandi í bandarska fonunumþetta er svona aðeins annars eðlisog svona er kannski í samhengi viðþessa stefnu varðandivesturkvelsem ætti að vera mjögumöksnavert fyrir okkurþví að á kortinusem að byrti með fánuleitanumog þar vorum við hluta þessuvesturkvelihans heimsluta eins og hann byrti í dagog hugsan er þaðframhalda afþeirri umræðu og því máliJá, og í rauninni skovið höfum alltaf verið að velta fyrir okkur síðustuátjá mónuði hvað þýðir þetta fyrir Íslandog það var náttúrulega mjög erfitt aðlesa alveg í þaðog þeir aðlarkast sem kannskiheldur því fram að þetta þýtti eitthvað ákveðþað gæt enginn við þaðþað var ekki hægtað hérnanúna er svona kannski myndinast að skýrastþannig að strax kemur upp í hugahvað þýðir þetta fyrir Íslandauðvita eitt er aukinhernaðarumsvif á svæðinuhvað það þýðir fyrir Íslandog jafnvel efnaðslega og hvernigfólk lítur á þaðen hins vegar eru líkur áað bandanikin vilji uppfæraokkar samningu á okkur sviðbanan á þaðog þá náttúrulega kemur aftur inní raunin þessi þættir sem ég nefndi í upphafiþessi sem við vitum ekki en þáhvernig það lít út í samningunumen hvað varðar líftímasamningsins og okkar uppsagnar ákveðiog tengingunum með NATOog sömulegið samráð við okkurog okkar samþykki fyriraukningu á hernaðurum sömumá Íslandiog svo eitthvað neitunavald möglaá fjárfestingar íviðkvæmuminnviðum eða eins og það er orðaðvið erum náttúrulegafyrstilegt að sjá hvort þetta sé rauniní samningunumen þá tælt ég ellettaað spyrja okkur, já ok, er þettaeitthvað sem kannski verður krafan við okkurog hvað finnist okkur um svona skilirief það verðainnmiðt, ef viðspólum aðast tilbakaTrump er kosinfositihann er ekki tekin við, þá fyrir hann straxað tala um Grænland eins og hann hafði reyndargert á sínu fyrra kjörtíðanbiliþetta magnastmjög strax í byrjun árs2005þegar hannsegir að hann útiláð ekki að notaí raun valdtil þess að ná sínum árangeða tilkallihann vil stjórna á Grænlanduog hann notar mjög sterk orðhann segir að þurfa eignastGrænlandog ég held að það sé bara alveg hárættu þérað þessir hlutir eruþetta að það sem að við munumlesa í og horfaá þeirra samningurum byrtisthvort að Trump hafi náð framsem ekkiætusagtí einhvers konar samningartaknien hann hefur verið mjög harður á þessuog hann vil í eignast Grænlandnúna verið tónin meira verið sáað tryggja öryggi bandaríkjanaum aldur og æfiraunar með ákveðni viðbót bæðihjá Rubioog fleirum ánþess að það kostibandaríkin krónuhvernig um að tólka þettaef við mér að ræðauppbygging frekar í herstöðvaþví að núna eru bandaríkjumen bara með eina herstöðsem áður að kalla þiðtúliherstöðinen er kallið pittumfikkef ég kann að segja þetta réttí dagog hérnaþetta eru kannski bara spurningarsem við fáum ekki alveg svar viðfyrir en að samningur likur fyriren ennum að setja sérað þessi spór Trumpsem er mjög upptekinaf því að vinnaað þá geturmaður alveg spurt sighann reyti hátilhagshann saði ég þarf að eignastGrænlandég þarf að vara fullt valdyfir öllu þaðog hinsvegaref maður setjur sér í spórDana sem í raunspiluð þettatólti fasten í raun án þess að vera að gefastórar yfirlýsingarog þó, Mette Fredrikssonsagði fram til NATO-rundirog ég hef upplifaðþað bara einan úr NATO-þinginuað Danirvoru mjög flinkir í að vera meðþar sem við getum að kalla diplomasíuað virka þingmenn meðalannars frá bandarikinum í stuðningivið fullvældi Danmörkurog sjálfsá okkurna rétt Grænlandsen auðvitaðfór Mette straxá fundevrópska leithóaþannig að neðustu að hann veru líka fróðulegbara í ljósi þess kost að þessisvona sterka evrópska samstadaþar sem að dregin var lín í sandinog herrmenn eða fulltrúirherjarna voru sendir til Grænlandsog það varhvort að það hafiráðu úslutum því að það varraun það sem þurfti til til þess aðTrump dræi tilbaka í Davoshóttunum að beitaherrvaldiog svonaeinhvern veginn allt þettaog svo einhvers konarstaða þarna mitt á millieins og þurft að nefnaað nei ekki eignarhalden hugsanlegaeinhverju tónar eða ákvæðisemað getavakið fullvætti spurningartil dæmis varandi sjálfgjáðumálmavarandi fjárfestingarannara eins og kynverjaog rúsaengin að fara í daghérnaí eitthvaðbandalafi rúsaen kynverja hafa áður síntGrænlandi og Íslandiog mörgum európiríkjum á hvaþannig að þetta eru svonastóru spurningarnarjá og ég rauneins og varandi til dæmis Kínaað þá á Grænlandalvií samskiptum við Kínaen ekki á þessum sviðumþað var stoppað á sínum tímaen það er ákveðin útflutningurá sjávarfangiog eitthvað svona samstar í reyninubara svipa og við höfum verðandi rannsóknirog það er ekkiþannig að svona spurningin erhvað þýðir þetta í praxisen það sem var stoppaðþannig við rivjum upp er aðkynvext fjölaátti lagsta tilbóðiðeða besta tilbóðið í gerð flugallarjá og það var í rauninuá sínum tíma þá er þaðí rauninu skopólitík sem að þávanandi stjórnvölder að beita, þannig að það er að veraað nota svona vogarafliðþví að Danir ættið ekki að koma inn í þettameð peningajá og þávoruð þávanandi stjórnvöldað reyna að nýta þettasem ákveði vogarafliðgagvartanog það virkaðien það þurfti til að bandarækjumennsko hoppuog í rauninubara hringdu í Danir stjórnvöldog svo er bara hver að gerast þeinaþið þurfa að stoppa þettaen ég veit að þetta vakti uppákvæmnar áhyggjur í Washingtoná sínum tímaþannig að þannig verður að reyna að tryggjaað þetta gerist ekkien sko hvernig verður útfæslan á þvíog er í rauninuog hversu viðtækt verðurþað er eilasko það er ótæktef að bandarækjum þurfa að samþykjasko allt mögulegtþú veist þetta hlýtur að vera í rauninubara eitthvað mjög afmarkaðog í rauninu erueitthvað er sérfæna ekki til og með þessi Danmarkusem eru að segja sko það getur eiginlega ekki veriðað dönd sko grannlega stjórnvöldsé að tala með þessu góðan samningef þetta felur í sér skoeitthvað meitun af alltsem bandarækjum hafaað í rauninu að útfæslan séeinhvern veginn öðru þessu heldur en þaðhvað var þarhvað var þar fjörfestingarþessar stórvöldaen þetta er náttúrulega eitt af því semverður mjög áherslu að sjá hvernig það var að útfæravarandi kostnaðin skoað þá telji núhérna veraþað sem verið að vísi þaðað bandarækjum þurfa ekki að borga fyriraðstöðuna, borga fyrirsko heimil til þess aðhérnabyggjum nýja herstöðarog svo frá mig, sem þetta sé meira það helduren það að Danir og Grænlindikar eru að fara að borgafyrir herstöðabandarækjunamér finnst það mjög ólíklegtog bara með því hvernig þetta hefurþetta við sjáum það ákvæðin í varnarsamningí bæði Grænlindis og bandarækjunaog Íslands og bandarækjunaað það eru svona ákveð, það fariði verið ákveðin að þættihvað var að það hver á að sjáum viðallt á þessu og hinnuhvað gerist þegar herin fer á ákunnissvæðihvaða ábyrð ber að samningsaðþannig að mér finnst það líklæraað það sé svona að þess að það eru að tala umvið borgum ekki tvirið, það verðum ekki borga fyrirleiði til þess aðhafa aðgóngaðog heimildirtil að byggja uppEn ónabgærandir ennbættismennþú varst að vísi að sömt hefur komið í frettirhaft eftir þeim bandarækja meginhafa sagt viðrauters aðsko það semsamningurinn tryggi er líkaaðstafa bandarækjanaog svona samningssambandvið grænlandjáfnveil þó að grænland verði sjálfstættemmittog ef maður hugsað það bara svonategur aðeinspersonuleikendur aðþá miða við þessa forsögu þar semað grænlendingar eru svolítið aðaðtefla á bæði borðog segja, heyrðu, eru kynverður tilbúinu til að geraflugvöld, hvað bjóðu þiðaðþá er kannski ekki eitt óvænt að það séreynda svonajátaka á þeim möguleikaað grænlandöðli sjálfstæði því aðþví að raun hefur grænlandfyllttekið nokkur skref í svonaþessu saminuðu þjóðaferlinýlandina til þess að öðlastfyllt sjálfstæðiog barastóra áfengi því 2009og það er held ég líka bara stórástæðar fyrir því aðbandarkjöfstöðun hefur viljaðeitthvað nýtt fyrirkomulagað það er þessi ótti við það aðgrænland eru sjálfstætt og myndi einhvern veginnbara rýfa sér frávarðnarsamstæðinu sem voru náttúruleganánast engar líkur áen það er svona þetta að vera að reyna að gera þaðfyrir þá aðbörur ásen það sembreytist í, sko, við erum með varðnarsamninginfrá 1951sem að Danir geraþetta er náttúrulega áður að grænlandverður hluti af danska konusríkinuen svoárið 2004 þá er einhvern veginn gerðviðbót við samningin, þetta er íkalíkusamningurinn ogþar eru grænland stjórnvöld tekinn inniþá er grænland komið heima stjórnþannig að þá er grænland orðin svona meirisko þá samræð er þá líka viðgrænland stjórnvöld, það eruhérna ákveðna samræðsnemndir setur á fótþannig að það er svonahérna grænland ekkert verða formleiriaðilar að samstarfunu þáog núna alltaf sjáum við aðhérna að samninguverður auðvitað núna og það ferðli erþrýhliða og ekki baradanska þingi sem það er að samþyggja samninginheldur líka það grænlandskaþannig að það verður alltaf orðið smá samansterkari þáttur í þessuog með það sem eru heirt vandiþennan samningu þá eru hérna á hann að haldaóháð stöðu grænlandsþá sem hérnahluta á konusveldinu eðasjálfstæðis ríkisog að því að við hér á fleikaskilumsetjum hlutinu alltaf í Íslandssamhengi þá er eitt af því sem aðmér hefur fundistævindarilega áhugaverter að við Íslendingarhöfum alltaf talað um Íslenskavarnasamningan eins og að værieinstakur ogbýði á sérstökku eða ef ekkieinstökku sambandi okkarog bandarikina sem hefur auðvitað veriðstert ogað mörgu leitiáfallalust ígegnum þetta aðsegja má ensko varnasamningurum viðgrænlandþegar maður lesanþá sér maður strax aðþað eru bara átta dagar á milliþess að þeir eru gerðirog þeir eru nánastorður rétt einsí raun má kannski segjaað grænlandski samningurum veitibandarikinanum örlítiðmeira svona adabnafrelsiog sterkari rétt á þessumvarnarsvæðum eðadefense areas en svo það er kallaðí ennsku útgáfusamningsinsen ótrúlegahérna margt líktog maður velti fyrir sighvort að sko Íslendingarsem voru ný komnir út úr eitthvaðí lífættistofnunniog með svona hugafar sjálfstæðisbaratunumhafi svona aðeinsfengi orðalægi breytten það er ekki mikið meir en þaðog sannlega stendur í grænlæskar samningnumað hann skerði ekki fullveldiDanmörkur á svæðinuog hérnaen þegarheiriði eins og ég var hérfyrir nokkruð þáttum síðan meðmeð viðtaluformanUttarikis og Örgis nefndargrænlæska þingsinsað það var hann að lýsa þvíað túlestöðineða pittu þykað húngrænlendingar með ekki farðar innmeð leifi frá bandarækjamanumog þannig aðþað er í samningnumog átt að vendagrænlæska menningu og grænlæs samfélagsín tíma, Danir er í rauninni setjað þetta innað það eigi ekki að verasamband þarna melliog það hefði nú kannski svipastemningunog var hér þegar að varnarsamningunum var gerðurog Íslendinga voru ánaðurað það væri ekki alveg onni reykjavíkog voru með reglur umúrvalshermenn sem varað tólka þannig að það veri ekki dökkir og hörundsem er í raun, dótti ótrúlega sagaenþað er í raun, ekki barauppafleiði samningurinn, heldur er þaðlíka líkindinnmeð samningunum sem er gerðurhér eftir för varnarliðsins2006, tók reynda þrjú áraað gera hann og síðanþessum samningi sem erkendu við yka líkufrá 2004, þeir eru líkamjög líkir vegna þess aðsko bandariskar hestuðurá grænlendi voru næstu í 20hvort að voru 17 að 90 áogog svo varðein eftir og í okkarsamningi þá var auðvitaáfram samstarfum Keflavíken í raun bara eitt svæði íGrindavík sem var haldið eftirsvipað og í grænleinska samningnumogog baramjög mörg ákvæði semverðast að vera einstþannig að mér finnst þessi svonaspurning þín sem hendureða svona fleittirút í umræðunahvort og hvaða áhrif þetta geturhugsanlega haft á okkareigin varnarsamningnúna þegarað gerður er nýr samningogoghvort aðDanir og grænleinsíðu kannski óbeintað setja einhver fordamisem að getiverða okkur beinteða allavega ættum ekki að láta okkur bregðef þau dúka uppvið samtalsiða samningsborðiðNei, ég myndist að það erekki ólíklegtog sem þú segirþað er mjög margt líkt meðsamningunum og heimilaðþannig að auðvitað mjög, mjög ríkaren svonaen fullveldi landana þó vilten til dæmisí okkar samningi, ég menna okkar samningamér voru mjög hardir í hodna að takaog svo segir við vorum íkom meðfullveldi, eða sérst, við vorum í orði líðveldiá meðan að Danir vorualltaf svona að semja, þú veistfyrir grannland sko, það er svonaekki eins kannski stertþannig að þarna semju viðhérna af baranokkur hörgu og það heldurbara alveg áfram áratöðina þar og eftirog við erum uppsagnará hvaði til dæmishérna bandarækjuminn höfðu áhugaá að hafa svonaNATO fyrir voru þvíþar að segja að meðan að NATOværi starfandiað það væri samningurinn í gildieins og er í grannlandskaen það samþyktu við ekkistjórnveld Íslands samþyktu það ekkiþannig að hérnaþað var alveg svolítið baristá þessum tímumog fyrir okkar hagsmunumen það komum við bara efnaðanslega vel útúr þessu og vorum sífælt aðsemja okkur á okkur að betra niðurstuog hérnaauðvitað sáf okkurnáttúrulega sem sko hérnaekki bara herralust ríkiheldur hérna hlutlustþannig að það kom svolítið líka inn í umræðinaþetta var náttúrulega mjög sterstþannig að ykkurlegaerum við með betri samninghvað þessu hluti var þarenhérnahvað var þar áhægsturbandarækja stjórnar og bandarækja fostaað vera meðfulla stjórnað þurfa í rauninni ekki aðþað verið svona endur tekið stefað vera ekki háður samþekkiþú veist, eins og danskra stjórnvaldagrænlæska stjórnvaldaþegar að kemur að hernaður um svoeneins og ég segi við náttúrulega aftur að sjá hvernig samningurinnlítur út og hvernig þettatil dæmis ertæklað, en það hefur beinatengiðvið okkurog auðvitað má kannskivelta fyrir sérhversu mikiðgagkvæmnin heldtil dæmis þegar að Íslanddeildi við bandarækjunum umkort aðhér ætta áfram að vera herþóturað þá er svoákvörðun tekinn einliða og eins ogyngólubjarni Sigfússon frett að maður rætti hérfyrir um tvemið þáttun síðanað bandarækjumenn ringduþegar þau voru í loftinu 2014eftir einnráðsrúsaog krýmskaeða eins og hann orðaðieða ég vil í lendinguþannig aðen þetta verður til á tímumtröstogbursið frá því hvernigsamningarnirsko nákvæmlega endaað þá eru þetta hluti umræðunanúnavar ekki bara hægt að setjastniður og semja millirsvona náina bandamannaþurfti þessi átökog í raunþað er svonaróf á tröstisem að einhverju leiti og óumflýjanlegafylgir slíkum átökumekki bara millir samningsæðlaheldur bara almennt innaninnan og millir nátóriNei, nei, auðvitað þurfti það ekkiog hérnaen það erhérnaég hef það fyrir að áskofa um aftur að sjá samninginþar að þessi atrið sem ég nefndieru náttúrulega mjög mikilvægþannig að þú veist, er það eitthvað sem aðbandar ekki fósið til færi gegnég myndi samt segja að svona hótan erhérnaþað eru ákveðna rauða línu sem hefði aldrei verið farið yfirsko frekar hefðuDanir og Grælindegi farið bara í stríð við bandarikinþú veist, það er bara ákveðna línu sem er ekki farið yfirog Grælindegináttúrulega búin að upplifasko að vera nýlandu þjóðhundruður áraeru núna að reyna að rýfa svo úrþetta er eitthvað svona, þú veist, eftir nýlandutímiþannig að það er öll þessi öll sem allir meðþessi sterk og öll helendistþegar kemur að fullveldir hugsunum og eins ogEvrópsambandsumröðunni, þetta er nákvæmlega einsá Grælindi, þannig að gefa frá séreitthvað nefn, sko sjálfsókornurrétt eðaeins og þessi þættirvar neitunumvald á fjárfestingareða að Grælindegiþurfu ekki að samþykjaumsvið, aukin umsvið, bandar ekkihérs á Grælindi til dæmiség held að þaðsé eitthvað sem aðhefði ekki verið farið útí hvort sem er, þannig að í rauninniþá hefur þetta ekki, þú veist, hann var kannskiað þvinga að faða með einhverju betri samlýgstöðuen það hefur í rauninni ekkivirkað þannig, til égvið höfum eftir að sjá hann á samlingu morgunen ég telur rauninni að ef hann erslæmur, ef þessi atriðeru ekki trið, þú veist, sem aðhérna, ég nefndi áðurað þá finnst mér ólega hlut að þetta farigegnum grænska þingi, þú veist, þannig aðen nú eru ráðamenn að segja að þetta séþú veist, það sé ekki fariðneina röðalínur, þannig að við höfum eftir aðkomast að því, enhérna... En þetta er nefnilega svoáhugavert, aðað sko danskir og grænlínski ráðamennsegja, við erum ánægðannars verðum við ekki að fara til að skrifundirNATO fagnar,Macron fagnar, fleiri fagnanú veitum við ekki hvort að þeir hafi séðsamningin, enalmenningu sem rætti við áGötum Núk eða í öðrum bæjumá Grænlandi, þeir segjaég veit íkvota það eruskilabotir Íslandingavið viljum sjá samningin aðurum við tökumafstuðu til þaðNei, þannig bleið með það sem þettahefur auðvitað gert, þetta hefur ekki baraað möglabara líklega ekki skila neittnisérstaklega betri niðustuði í málinuað kemuralveg svo morgun, enþað eru ekki dreyðið gríðarlega úrtrösti, þannig ég held að framá viðsegjum að þessi samningursé ásettanlegurog að grænlandska þingi samþekkiog danska þingiðog svo hefistþessi umsvið, að það eruþetta tröstiðer bara á miklu larra planiheldur en það var, þannig að það þarf í rauninniminna til, til þess að komakannski upp einhverja deilureða sko á milli bara grænlands samfélagsog bandaríkja hersog bandaríkjana, þú veist, þetta ernáttúrulega bara eðlumáls samkvæmtgrænlandinga litur bara mjögákveðum auðvum á bandaríkinu og höfðu bara mjöggóð reynslu að veru bandaríkja hersinsá grænlandi, þannig að þetta varekkit í staðar, en núnaer, hérna, staðan bara önnurog það auðvitað bara, hérnabandaríkja stjórn er rúintrösti og þú veist, það þarf minnatil að verða ekkur að eru uppakomurí tegnslu með þettaog svo veitum við náttúrulega líka, sko, að Trumper ekkit endilega, sko, stendurekkit endilega við samninga uppog, hérna, þú veist, upp á tíuog hann, hérnamun allt standastmun kannskimun kannski, hérna, munir stjórnfara fram með svona aukverð ákveðinuog fórsi án tillits tilfullveldis og haksmunagrænlendinga, þú veist, þetta er bara eitthvað sem viðveitum í genn þáog nú á, hérna, Trump tvö áraeftir af tímbilinu, þannig að það er líkahvað tegur við og svo fram með þessen það er, þú veist, það er margt sem að eftir að skýrasten það er alveg ljóst að tröstirí lámarki og það, eins og þú segirþegar það er tekin viðtölvigrænlendinga í núk, þá náttúrulega er, þú veistalgjörlega hræðilegarhræðir eru fyrir grænlendingaAkkuratog, hérnaog þú ert með insinn inn ígrænlega samfélagþað er ég eftir að kynna þigalmenlega, Vilborg ÁsaGuðanstóti, þú ert stjórnbónufræðingurþú ert í doktorsnámien þú vil líka vera að rannsaka grænlandog Evrópa og fleira, segð okkur aðeins frá þérJá, ég, hérnasérst, grænlandsáhuginbyrjar í rauninni þegar ég fer að starfaí alþjóðadöld alþingisog er þar, segðs aðráðgjafi þingmanna í ÍslandsdöldVestnórnarraðsins, meðal annarsog Vestnórnarraðið, segðs að þingmanna samstþarf færi að grænlands og Íslandsog þá fyrir að færast reglulega til grænlandsog, svona, kynast betur samfélaginuog stjórnmálunum og öllu þvíog, svona, líka út frá málum NorríslaSvo, núna, í undarfariðár, hef ég verið að vinnaað rannsóásens að hvernig grænlendingar sjáutan ekki stóðirsjálfstæðsgrænlandsog ég raunin þá, þú veist, er ég að hugsa þettasvolítið út frá, hérna, Íslandiþví að við þekkinn þáá hverju byggðu við okkarfullveldi sjálfstæðiþað var náttúrulegavarnasamlingu við bandarikin í fyrsta lagiaðaldina NATO og svo síðaraðaldina að FDOSþað eru svona helstu stóðirnarog ég fóð svona að hugsa, já, hvaðhérna, hvað finnstgrænlendingu, hvernig sjá grænlendingar þettaþví það heyrir svo sjaldan það er rættirog það kemurí raunin ljós, varandinú er ég svona að ferja að leggjalokahönd á þessa greinsem mun koma útvonandi á þessu áriaðhérnagrænlendingar í raunin lýtaá sambandi við bandarikinsem, sko, ekkisem valkostheldur bara einfallega sem staðrindþetta sé í raunin ekki valaðbandariki munu þurfa að hafaréttindi á grænlandivegna þeirra einn öryggisog það er bara eitthvað sem aðhérna, grænlendingar í raunintaka bara í sátt semorðin hlut, það er eitthvað nefnþetta er bara raunveruleikin, svona er landafræðinog hérnaþað er bara eins og það erþannig að það er svonakannski sömur viðmannþetta voru bara þrælsáttiraðrir voru meira, já, svona er þetta baraog við sættum okkur bara við þaðþannig að það var svona síningahvert bandarikunumog hérna, ég spurinu svona meðalans út í skohvernig sambandi við bandarikin vilja erþú veist að því aðþað var svona aðalega þegar þetta hófst allt í janúar2005, að þá var svona umröðumhvort að grænlandvildi sest ganga í svonasestat samband við bandarikinlíkt ogeigjar í kyrra hafi hafa gertoghérna, heitir sérst á ennskuFree Association Agreementog það, hérnakemur í ljósi þessari rannsókn aðgrænlingar hafa ekki á þvíþeir vilja í rauninni varnarsamningþeir vilja í rauninni bara áframhaldá því samstarri sem hefur veriðog að vörnumgrænland sé í raun útvista tilbandarikina og þetta meðhérna, Dani líkaumumen, en, og sömulegir skovarandi Evropasambatið, það kom líka uppsko, sjáðir, hérna, Evropasambatsælsem ykkur að laust fram á viðþegar kemur að, að vera sestmikilvægt stóð sjálfstæðsgrænlandsen það er, það er ekkiþað er, hérna, viðmálandi vorumjög fylgjandisem sagt, auknu samstarrivið Evropasambatið, en ekkiaðild, og það er í rauninnikannski tveir þættir sem að erusterkasti þar, og það er annars vegarað, að skoþeir, eins og þeir líti á það, þeir eru búin að veraundir dönum, hérna, í mörgundur ár, það er alltaf ekkibeint að fara inn í, hérna, 450miljóna bandalagnæsta skref er aðverða fullvaldaog sérstætt ríki, ogþeir í rauninni, já, hín ástöðaner að, að svonamenningar mjögur þar segja, Evropaog Evropasambatið hafi ekki skilning álífsáttum og menninguhérna, innvitaog, hérnaþaðog það sé, hérna, og það erlöngsaga sem að, hérnaþeir hafa reynsla af þvíen það sem þið sjá kannski helst fyrir sérer í rauninni að verða sjálfstætt ríkiinnan konungsríkisdamerskur, hérna, það er það semþeir, hérna,sumið við, maður landa, kölluðu 1980mótilið, þannig það er í rauninniÍsland 1918að, hérna, ekkií rauninni, ekki líðvælti, neinei, oghérna, og hvort að það erþví svo kannski síðar, þú veistég held að, hérnaGrandika síðu kannski ekki að hugsa það langtfram í tíman, en núna er þettasvona í rauninni það sem flesti sjá fyrir sérað vera áframinnan konungsríkisins en að verasjálfstætt fullvalda ríki og veitaþá dönum umboð fyrirákveðna þætti, þú veist allavegaeins og byrja með bara svo viðgerðumog, hérna, og þaðSambandslaga samlingurinn er svoítalum hér, í fleggarskilumJá, nákvæmlega, þannig að það erhérna, mjög áhugaverst og það erí rauninni, skoástæðan fyrir því erkannski eitthvað leiti náttúrulega að þessi lönderu svo rosalega tengtþú veist, það eru 18.000 Grandika sem búa íDanmarku og þú veist, það erþetta er náttúrulega mjög langur tímií, hérna, mjögnánuðu sambandi oglíka, auðvitað, Grandika vilja ekkivera samstæðið sama hvað, þau vilja ekkimissasín erfnarslu stöðþú veist, sín lífskeiðiþannig aðþá er litið á þetta semsem ágita löstÁhugaverðþú ert búin að veraað skoða fleira, nafnið þínu brá meðalannas fyrir í skýsluum stöðu að alda vera viðESBfrá 2014 sem við hefum fjallaðídala um og hefurkomið að Evrópumálum ogþeim hræringum semer í því, þetta var svostór vika aðsegja má í Evrópumálunumað því leiti aðað Úrsula von der Leyen varmeð stefnuræðu og í fyrstaskipti var einhver utan Evrópu sem varheiðisgestur og það var Mark Carneyfórstilsamþra Kanada, fyndist meðþessu? Já, ég gerði þaðúr Evrópusambandunum, hreinlega, ég var stöttí Ungurlandi þegarþetta gengur allt saman yfirvirkilega hóavertog náttúrulega í rauninni endurspegla baraþann veruleika sem við lifum í núnaog kannski ástæðan fyrir tilvistþessa lagarstáttarAkkurát, þarna vareins og segir, sko, baraskýrt dæmi að sé verið að bregðastubreytt um heimi og við erum áður nefntþað að Mark Carney, fórstilsamþraKanada er, það dóti fremstí flokki ekki bara aðtala um það, helduraðbregðast vinni? Já, bara eilafrá fyrsta degi og þegarþessi svona nýjustuátökmilli Kanada og bandarækinakomu upp, að þááttaða með að sé á því hvað þetta erekki bara einhver strategiheldur mjög mörg skrefmeð samningum við fjölda þjóðasem að Kanada hefur verið að takaen það semvekar auðvitað bara mjög mikla aðtiklier hvaðjá, blíðuhótinEvrópu sambandsmegin fráog Kanadameginfrá vorubæði sterk en að því að verðistlíka á bregðum grunniokkur hættir svolítið til hérna heimafinnst mér að hugsa þettasvona út frá Íslandibýðunum við er hann að fara að gera EESsamning eða er hann að fara að ganga í Evrópusambandið en það semmér síndist vera að þetta á ferðinni varraun áframhald áþví að Mark Harni var aðendurskilkjana fullveldivið höfum oft vísa í þaðað hann talar um fullveldisem í raunog sjálfstæðisem það geta staðið þrýstingen núnavar í raunvar hann búin að útfara til þess að standastþrýsting nú þá þart að hafa sjálfstæðanog öruganaðgang að ekki baramat, ork og vörnumsem er svona einn klassíska skilkjaning fullveldisheldur gerfugreindriknigetu, halvleiðurummikilvægum ráöfnum, greiðslukerfumhreitni orkuteknumbólöfnum, gerfinhættasamskiptumog þetta er það sem hann kemurmeð til að ræðasínismanni við Evrópasambandiðauðvitað er þettaallt í saminginu við deilurKanada og bandarækinaþetta totlastriði sem Trump emdi tilenþað var doldiðmagnað að fylgjast með þessuog í raunundir þessumsvona tildulega einföldu fyrirsögnumum er Kanadaað skoða að þetta Evrópasambandinueða auka að þetta eitthvað slíktað þá eru rosalega margir konkréttpúntarJá, þetta erbara virkilega áhugavertog hérnaþá var ég myndsvona mikið verið aðfylgjast með hvernig er þettaorðalagið, hvað er þetta kallaog að svo síðanmembership var þess að þánýðist þannogþað er í rauninni ekkert kannskieitthvað ákveðið sem það þýðirþað er ekki eitthvað sem er tilí sáttmálum Evrópasamband sinnsþó að eins og Ólafur Stefinssonbætti hérna benti áað það má náttúrulega segja aðtildamis eða samningurinn séþú veist, einhvers konar auka aðilden þessiútfæsla verður öllin líkindumöðruvísi, verður ekki eins náinnþar að segja ekki hvað varðaraðgangað inn í markaðinuþú veist, við erum náttúrulega hluti afbara kjarnagangverki Evrópasamband sinnsmeð því að vera aðlar að inn í markaðinuen því fylgjur auðvitaðvið erum að taka upp lögju frá Evrópasambandinuog hérna höfumekki fullt aðgengi að þeirri ákvarðanað tökja í Brusselog hérnaKanada er ekki ganginí þannig samkvæmulegog hérna er ekki að fara að verahluti af stopnana uppbygginguEvrópasamband sinnser ekki að fara að vera hluti á innirmarkaðinummeð þess að það er mjög óleiklegtað heldur er þetta áður í rauninu bara sér sníðið þettaog auðvitað er ekkit annarsen þarf einn pólitísku villiþað er náttúrulega allt hægt að geraeinhverju leiti getur þetta samt ekki verið í rauninubetra en aðildþar að segja að þú fáir eitthvað einn allt fyrir ekkertþví að auðvitað erEvrópasambandi byggt upp á þann hátt aðþað eru málamílani gerðarþað er verið að deila valditaka ákvarðinu samanen það sem kannski er áhörtí þessu er skohvað þýðir þetta fyrir ÖShvað þýðir þetta fyrir okkurað því leitiað sko efakannad er að koma inn í alls konarsamstagsvettvangaá samstagsvið og Evrópasambandinuí Evrópasambandinu og ekki síst eins og þú segirá sviðum sem eru barasko vægið er aðaukast alveg gríðalega hrattþú veist eins og hvað var það að gera í gröndinahvað var það að fjöla þetta oknirþú veist það er svo margi þættirsem aðkoma það innog hvað stöndu við nákvæmlega í þessunú ætlum við ekki vera þærvið erum aðganga við unimarkanumvissulega en þættir eru alls konar aðrið þættirsem er ekki endilega hluta þvíoghvað stöndu viðí því samenginákvæmlega það er bara mjög áhugaverðspurning ogog ef maður í raun tekur bara sem gefnuað það sem að karni nefnií þessar ræðu þá er þettaþó nokkuð þó þetta sé ekki fullaðalltaf innimarkanumþað nefnir sko nökralusstafram viðskipti með allar aðra vöruren nambunavörurþannig að við erum fjölmarka þjónustu þættisamilega varnarinn við uppbyggingusamstarfum orku og ráöfnimeðal annars sjálfgjáfa Malmasem að Kanada er eitt stærsta landi í þvíflitur út sjálfgjáfa Malmameð allar annars til Kína sem að fullvinnaþá og hérna haldaðimeð að selja þásamilega í raun reiknigetusem að fullveldií reiknigetugerfugændastæðilamögulega samþættanfjármálaþjónustumarkað og svoaðvildað áallunum sem við þekkjum veleins og Erasmus Plusnæstu Hórisson áallun sem er svonarannsókna og loftslags áallunEurópsamatsinsog aukinn réttungfólst þess að læra að vinna og búabegja vegna allansámsinsþannig að skoþetta eref allt þetta næði nú í marksem að veit ekki þessu stíðiþá er skomikið gert til þess aðeitthvað nefn fljetta Kanadaog Evrópusaman og það sem aðúrsul að svara sem er alveg sérstaklegasvona áhugavertheld í þessum svona varnar og öryggissvonaþá veitum við aðað Kanada er þegar einaríkið utan Evrópu sem eraðili aðnýja varnar og öryggis samstarfinuen það sem að hún varí raun að kynna vareitthvað sem er kallað skoEuropean Security Councileða Evrópska Öryggisráðiog þar nefnir húnKanada, Breitland, Noregog Úkrænaekki Íslanden ekki Íslandog ég fekk þetta núsemt frá fólki sem að fylgjastmjög vel með varnar og öryggisviðránu með svonagrátandi emojiþví að við myndu núsannlega held ég vilja vera við þetta borðþví að það sem að úrsul að líkabóða erí raun samilega viðbúnaðog seglu til þess að bregðast viðfjöldþáttókunumEn þetta sýnir svo velhvað í rauninni allt er á reyningumikið hvar það lendirþví eins og varandi skosamband Kanada og Európa samansinsþað var svona ok, en hvernig á útfastanákvæmlega vera? Því að þú ætlar að hafasvona rosalegt frelsi, eins og til dæmis í viðskiptumen hvað með regluseitningu? Hvað með löggefuna?Þú veist, erum við með, þú veist, við erumalltaf að taka upp allt þetta reglverk frá öryggsambundinuOg hvað með tóllabandalag?Já, hvað með tóllabandalagog sko, ereitthvað neðiner hægt að samræmasvona rosalega mikiðánþess að það sé löggefun sé samræntÞú veist, það er hægt að ganga eitthvað ákveðilandÉg menna, þetta erudæmum það eins ogmerkosúr samningur um landbúnaðaursem að Európa samandi gerði viðhér í Ríki í Rófansku AmerikuNú erhérna, vanandi tóllabandalagþá er hægt að veraeitthvað neðin, það ervar ekki Tyrkland sem er í rauninnihluti afer að hluta til hluti aftóllabandalaginuþannig að þú veist, það er eitthvað neðinsem umsóknar Ríkiog þetta eru áratuga gammaltsamkómalag, þannig að það er í rauninniþað eru alls konar útfæslurþað núti, sumt semmaður er í rauninni bara fretta af núnaþví að það er að koma svo margt framí þessum hræningu sem núna eruen þetta er náttúrulegaalgjörðu byrjunasti, varandi Kanadaen maður sér að pólitísku villi er mjög mikillog það skiptur náttúrulega mjög mikilmálií rauninni langmestumálien hvernig útfæsla verður nákvæmlegaá eftir að koma í ljós, hvernig eru viðsem er í æsriki, hvernig komum við þá að þvíhvernig munnar snert á okkurnú erum við náttúrulega, við gerðumsérstaklega samkómalag, við erum samduðmörgis og varnamál, ekki sístfjölþótt á oknir, núna fyrra árinuþannig að það er íminslegt sem hefur veriðí deglunniog hérnaspurning hvort svo mittég var náttúrulega stáfið til við sem viðrætum við Óla Stefansson, hérna aðan bara á leiðinniog það er hvernig rauninni að tala um okkurer þetta kannski mittsko tækifæri núna, að þið nú búaafgreð okkur það væri ekki aðaldaverðarí byllihérna það var svona kannskiþessar hérna þettaaukna samstar í Íslands viðvið erum sammyndið bara síðanslega árþað var einhvern veginn sett að það búin ekki á, nú er bara veriðað tróða okkur í nýja spið, en nú svona okkurnú erum við ekki farið veriðog getum við þá rættið þetta bara ekki út frá þvíheldum við bara hvað er best fyrir Íslandhversu landu viljum við gangi í þvíog á öll mögulemsviðnúna, það hefur íminslegt verið að gerasten það er margt semá eðaftur að geraog hérnavið komum kannski inn á þaðþað er mitt varandi Nórið sko, því það er alltaf tengistokkur beinthvað ætlum við að vera í öllu þessurótiætlum við að veraí hagsmunagæslinu á staðnumeða ætlum við bara eitthvað nöðin að vera að fylgjast meðbakatillog vera bara að horfa hvað Nóriðu gerirJá, eitt fyrirvæntið þingmeð Guðmundur Stengriðssontjáðið sig, svona þetta varsmá vonbriða fæslaeftir þjóðarætkvækraísluna, vissulegahann stutti það við mundumláta og viðraður reynaen hans lestur á þessu varimið sáheimurinn er á flegiferðþessiþessi samstarfform erí sífjöldri mótunviður um gengin í Nóriðí Evrópumórlumhann var einhvern veginn að bara lesa þannigað núna þegar mér að minna allir stjórnmálarflokkarsögðu við ætlum að byggja framtíð okkará EESsömur er að leta fylgja þeir að vera ekkitilbúinlega neitt á sig fyrir samninginenga síðurað þá varhans lestur á þvímeð það innsægi sem hann hefuraf að setja á þingiað raun það hvað Nóruðmyndi gera, bæði var þetta þróunEES samning sinns en líka hugsalegaaðild Norek sem myndiþví að EES samningurinn erður sögunnimyndi ráða í raunokkar næstu skrefumvið ætlum ekkiað láta á það reynaað vera gerendur ísvonajá, eigin lífi gagvartEvróp. Nei, það er bara mjög margt til þvíþví að það vorutíðindi núna af í raun stefnumörgu norman ekki satt, þeir í raunstíga fram, kannski voruþeir búin að vera að fylgjast með hér hjá okkurog voru með plan A, B og C, en allavegaplanið þegar þeir kynntu varjá, hvernig getur við líst íbara stór ebblinghagsmunagæslu ogstór aukin áherslu á að þróaEAS-samningog í rauninni, sko, normen er náttúrulegameð markvallt, markvalltmeiri, sko, við veru í Brusselhagsmunagæslu heldur um nokkur sinni Íslandþannig að þeir alltaf gefaenþá betur í og í rauninniað nýta sér þá baratil fulls, alla möguleikasem að samningur veitirtil þess að hafa áhrif áhérnaákvörnatöku, þegar kemur aðeða slöggjöf, enþað sem var kannski ekki síst áhugavert í þessuvar að, undrar ég sér að þegarNorregs bara tala hreinlega um það, þetta eregnast að það er breyttur heimurog auðvitað er hann þar á meðal þá kannski aðvísa í, hérna, viðskiptastríðen égekkert neginn lasta svolítið þannig í ákveðnú ætlar normen í það minsta aðsínaEuropasambandinu, að þeir eruhérna, þeir ætla að vera aðnaþeir ætla að vera með viðveru, þeir ætla aðhérna, koma eins mikið aðog leggja eins mikið í þetta og þeir mögulegageta innan þess ramma sem þeir eruí, sem er náttúrulega eða samstarfiðog svona að þannhátaaðvera eins örgirog hægt er um að missa í raunin ekki afneinuað vera það sem hlutnir eru að gerastþað sem hlutnir eru að mótasthvort sem það snýst bara um innri markaðineða ekki, þeir ætla að það séu öll hins viðin líkasem að ymmit Kanada er að koma inn íþað eru öll önnur svið sem eruutan eða samningssessnormen eru nú þegar með fleiri samningavið eru samninga umhinn á þessu þættiþannig að þeir eru þáttakundurí fleiriungum eru samstarfiðsem viðog eru kannski að fara í ennþá fleirimeð þessuað bæta við og náttúrulega það sem þú gerirfannst þér, fannst þérút af ekki svo að það hann gefið til að kynnaað tollabandalagi geti verið eitt af þvíhann gerði það ekki í þessumblaðmannfundiekki að sé ég svo á hannen það hefði verið hluta aforðaðinni frá stjórnvöldum í Nóriað þeim finnst þetta mjög bagalegtog sömulegði sér á atvinnureikundum í Nóriað þetta sé hérnastórþátturog það er rauninni kannski svona tvent sem aðí umræðinni í Nóri að því það er margt líktumræðinni hérna heima og í Nórivarandi er uppsamáts aðildog hérnahjá þeir sem eru á mótihjá þeir sem eru meðen það er kannski tvent sem að skiljur aðog það er aðþað er rauninni veriðeinhver umræðin það í Nórihvort að Nóri þurfi ekki gangið í tollabandalagiog ég hef aldrei hirt minnst á þetta hérsem eitthvað mögulega eða eitthvað til að skoðaég hef ekki hirt þaðog sömulegist að finna maður það frá Nóriað þeir eru rauninni líta náttúrulega á sigsem svona alveru leikenda í alþjóðakjörunniog maður finnur það að það er svonakannski aukið óthólf fyrir því að vera ekkivið sæti, vera ekki með sæti við borðiþað sem ákvæmlega eru tegnarþeir eru þettastærri þjóðum við ríkari og svo framvegisog hafa CSI í ákvæmlega hlutverki sem sáttarsem er í gegnum áratvíinaþannig að það er svona það sem kemurstertinn og kannskiólíkt með Íslandien almenningur í Nórier ekki fylgjandi aðild, það er í rauninnifreka þá stjórnmælumælendir og atvinnurreikandursem eru meira fylgjandien ég telí rauninni að þettasé allt bara á mikilir hefinguog við hefum bara eftir að fylgjast meðí næsta árin að mjög náttúrulega velta áauðanokomandi þáttum sem eruymmið líka öruvís en á Íslandi og það ernávíð við rúsaþað er bara raunvölu líka sem normenn búa viðþannig aðvera með landamæri með rúsa og vera svo meðsvalbarða á sínum vegumþannig að þetta eru þetta sem eru ólíkirþannig að við þurfum baraað fylgjast grann með þessuog sömulegis öðu þetta finnst mér fullttil að stjórnmælendirog jápil eru stjórnmælendir nú þegar að þvíað huga að þessuymmiðt framhaldinuþað hefur náttúrulega svolítið verið að tala um þaðen bara okkeið nú eru Noregur að fara að staða með þettaþessa gríðalega ykninguvið erum þegar langt og eftirþegar kemur, ætlum við, þú veist viðvið hefum kannski gert nákvæmlega saman og normen gerahvað ætlum við að gera?Akkuratog hafið barasegjum frá því sem gerist í gærað þábyrjaðiforstur sáttur að Kanadadaginn með Macronáeigu sem að við ræðum aldreisem heitir St. Pierre et Michelonsem aðvar ein af eigunumrundar undan ströndum Kanadasem að var byrt í bandarískufánuleitunum í þessari frægufæslu trömpsem við tókum til okkar og áttum að geraog þeir voru þar til þess aðundistrykaað hún er sem sagt franskt svæðiog Kanada ogFraknand alltaf standa samilegavörð um þaðen síðdegisþá heitt hann hvernsem þetta ekki ærþá heitt hann Jónaskar Störuforstur sáttur að Norreg sem var komin til8. og þeir voru að ræðaorgu, selgjafa málmaþeir voru að ræða fullveldí tæknimálum, þeir voru að ræðagerfigrein, þeir voru að ræða geiminþeir voru að ræða norðuslóðurog samilega varnakæðurog við erum auðvitað meðnormunum ásand fleri hér á norðuslóðumí Jeffviðbræsveiti sem eru undirfórustu breytaog kanadamenn hafa sókt um að komaþar inn núna, þannig að það erallt á fleigi ferðlönd eruað búa sundirbara þennan breytaheim sem við höfum verið að ræðaogþetta heldur bara áfrá, nú er skoþað er leithofundur millir SP og Kanadaí Kanada mitt í undirlokk8. og berrog svona svömmulegs leithofundurbandar ekki ná kína núna setni í vikunni?Það er fundur sem að verðurhort mikið tilhugsa égvið heyrðum í vikunni að kínveriað voru farnir að blanda sér íað reyna að beita sérfyrir botni í meira hafsog þeir sem fylgjast meðþessum fundur Trumpog Xi er örgla allur heimurunen ekki síst Tæfanþannig að það verðurnóg til að fylla næstu þættiaf fleikaskiluðumí dag vorum viðauðvitað og eðlilegaað horfa á Grænlandað horfa á þennan samning sem viðhefum ekki séðsem margir mæra óséðen fólk á gödunni í Grænlandiog viðætlum að geimaað dæma fyrir en við sjáumsamningin ekki settVilborg Ása Guðvastóttirtakk kellaði fyrir komina á fleikaskilTakk fyrir migÞakk fyrir að það var mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög mjög m

Flekaskil - 24. þáttur - Vilborg Ása Guðjónsdóttir - Grænland, ástarsamband ESB og Kanada og framtíð EES

mán. 21. sep. 2026, 22:46 · 1:07:52

Flekaskil fjalla um mála málanna á Norðurslóðum, boðaðan samning Bandaríkjannna, Danmerkur og Grænlands sem boðað hefur verið að skrfað verði undir á morgun, þriðjudag 22. september. Vilborg Ása Guð

Samantekt

1. Tröndbandar ekki fórseti hefur nýverið birt mynd af sér sem vekur athygli og tengist viðræðum um Grænland. Samtalið við Vilborgu Ásugu Guðjónsdóttur, stjórnmálafræðing, dýpkar þessa umræðu.

2. Íran er aftur komið á dagskrá alþjóðamála, sérstaklega í tengslum við átök í Jemen og mögulega hættu á áhrifum þeirra á olíumarkaðinn. Bandarískir fylgdarmenn hafa verið að skoða hvernig bregðast megi við þeirri þróun.

3. Gerfugreind er orðin umtöluð í fréttum fyrir hættur sínar, með skýrslum um árásir sem leiða til alvarlegra afleiðinga. Áhyggjur um notkun gerfugreindar í hernaði eru áberandi.

4. Sænsk stjórnmál hafa einnig verið í brennidepli, þar sem jæfnaðarmenn hafa öðlast stjórnamyndunarumboð. Umræður um öryggismál í Evrópu eru sterkar, og leiðtogafundur frá Kanada og Evrópusambandinu styrkir samvinnu um þessa þætti.

Lykilorð

Flekaskil - 24. þáttur - Vilborg Ása Guðjónsdóttir - Grænland, ástarsamband ESB og Kanada og framtíð EES
Flekaskil
0:00 0:00
♪