Bilgjan, útvarpiliBjörnst og brosandi í fjörtju árBilgjanRettir þjóðmál og politíkSprengisandur á BilgjunniUnnabrá, konnastótti, sveitastjóri í BorgabíðVertu velkominJá, kæra þakirÞú kærðir á höstudaginn, bæði mentamálar á það neytiðog miðstuð mentunar og skólafjónustufyrir að neyta að veita sveitafélaginu upplýsingarúr písakonunumÚt á hvað nákvæmlega gengur þetta mál?Já, þetta gengur auðvitað það að sveitafélaginu í landinubyrja ábyrð á mentun grunnskólabannaog ég tek þá ábyrð mjög alvarlegaen til þess að geta laga það sem stendur ekki nógu vel fyrir okkurþá eru auðvitað náðuslegt að hafa aðgang á upplýsingumsem að geti mælt sjálfan sig og sinn árangur til framtíðarog nota þá sem viðmið um þaðhvort að þær aðgerðir sem að grípa til skil árangur að ekkiÞannig að ég óskaði eftir að fá niðurstöðurfyrir mína tvo grunnskóla sem að er í Borkabegiðfyrir um tveim vikum og beigði þetta svar íog fekk það í vikunni og því var hafnaðá þeim rökum meðal annars að við værumog fám fá en ráðunetti byrti hins varniðurstöðu fyrir sjö stærstusveitafélagin á landinu. Í svarinnivísa til þess að koknin séu aðgengilegaá VF og OSD og ég geti farið í aðsækja þau þarþar segja þá fyrir stærra svæði og farið íykkur að gagna vinslu með ykkur um leifum sem að þarftil þess. Það kostur auðvitað bara fjármunnisem að sveitafélagin hefur kannski ekki á lausuog ég vil kannski nota fjármunna sem ég verð til mentamálií eitthvað annað en þetta og mér skjóta sluti skokku viðað ráðunetti geti gert þetta fyrir sjö stærstu sveitafélaginá landinu en ekki okkur á landsbyðinu og það er alvegleikt og þess vegna vísaði ég málunni til kerunemdarum upplýsingumál.Er hérnarökin með smæðinaer ekki ráðunetti þá að bera fyrir sig að það kostuog mikið að fara í að gera þetta fyrir sjö?Nei, þetta séu persónugrennilegar upplýsingar.Er ekki hægt að bregðast við þvíáðurvísi? Já, þá að vera hægt að gera það og ég heffullt að trúa að það sé hægt. Í mínu setfili erum50 börn í hverjum árgangi þannig að við erum ekki að byggja umpersónugrennilegar upplýsingar. Við erum einfallega bara að byggja umþær upplýsingar sem að geta hjálpa okkur að sjáhvar við stöndum. Við erum ekki að nota þettatil að skammyggunni eða bera okkur samanvið aðra skóla heldur einfallega að horfa í okkar eiginbarn. Við byrjum ábyrð okkar börnum. Ég byrábyrð því að það er varið um rúmlega2 miljórdum krána á hverju ári tilfræðslumóla í borgarbyggð og skattgreðingdureiga rétt á því að vita að við verjum þeimeins vel og við getum og við erum með mjög góða skólaí okkar setfilið, metnað, fulla kennaraog við viljum einfallega gera betur og byggjaþað á gognum. Þannig að ég held að það sé bara líkatil ena árangri. Að við erum skjótað svolítið skokku viðvið fáum hverja písakonuna áfættur annari semsegir okkur það að við stöndum okkurilla og sífelt ver frá konundikonunar en að það megi síðan ekki notaniðurstöður þessara sömu kannana til aðbæta úr því sem þær er að benda á og sé ábútavant. Þetta er einhvern veginn. Já, mér finnst þetta að vera mjög skaktog mér finnst líka einhvern veginn umræðan eftir að niðurstöðunar og písakoma fram og þá eru sveitafélugin einhvern veginn ekkispurð af hverju er þetta svona og hvað ætlir þið að geraþað er talað við kennara og það er talað viðríkistjórnar meðlemi. Það eruþetta sveitafélugin sem annast frangandina. Við í rauninniberum ábyrðin að gagkvært fólkinu og við eigumað þetta að fá, tækja tól frá stjórnvöldumtil þess að bregðast við og gera betur.Ég tel að við þurfum einfalla meira frelsi ogmeira svegrum inn í mentakerfið til þess að bregðast viðen til þess að það sé hægt að gefa meira frelsiþá þarf skýrarri ramma frá stjórnvöldumog við þurfum mælingar og þetta erumælingar sem að meðmantar til þess að vita hvað við stöndumí dag og þannig að við getum meðað okkur við þærþegar við horfum til framtíðar og skoðum málinn í framtíðinni.Það er líka hvarla ramanni þegar þú ert aðlýsa þessu. Það er annars vegar að sveitafélugunumætlað að sjá um frangandina og sjá umgrunnskólana en samt sem áður lútandieitthvað meðstýriðri yfirstjórnhjá mentamála yfirvöldumþar sem kannski sveitafélugun kom að lítið aðmálum. Þetta er einhvern veginnmanni virðist eins og þessi stjórnsýslu stigöfukvöllum það geti gelfið að tala saman sér einhvern veginnog sér hverju rólun. Já, mér finnst þetta mjög skakt.Ég var sveitafélugun áður fyrir 20 árum síðanog mér finnst því miður ekki nógu martabristtil hans betra varðandi þetta samspil ríkisog sveitafélag. Sveitafélugun bera ábríðinaog þetta er stærsta verkefnið sem hver sveitustjórnstendur frammefyrir. Það er að abla börnunumí samfélaginu nælara góðurar mentunarþannig að grunnurinn í samfélaginu verði það sterkurað allir njóti betri lífskegaða. Við notummentakerfið og grunnskólan til að í rauninnigefa öllum börnum jöfn tækifæri.Sama hvernig heimilisastöðarnir eru,samúr hvaða grunni þau eru að koma, samakortu erumeð baklant heima fyrir til að aðstofa við heimann áog þá á grunnskólinn að vera þessi kjarniog þessi í rauninni klættur sem börnin egið geta staðið átil að njóta jafnra tækifæra og skapa sína framtíð.Þetta er ábyrðin sem sveitastöndamenn beraog við þurfum að hafa tækinn og tólinn til þess að getasinn þeirra ábyrð og staðið við okkar skuldbindingarog það er greiðilega mikluvægt og stærsta verkefnihvers sveitastöndamanns.Veistu hvenar þú getur vennst þess að fánýðustöður fyrir áfríðunanendinni?Nei, ég veit ekki hvað þurfu lengi að vinna þettaen ég vonast bara eftir skjóttri úrljósnásu.Við erum ekki að byggja minni forriðtindi,við erum ekki að byggja miklu sérmaðferð,við erum einflóðilega bara að byggja um að fá gagdþannig að við getum staðið jafnfættisþessum stærstu sveitafilum á Íslandiað fá tækinu tólinn til þess að gera betur.Unnabrák, hún er að stóttir takkaði kærlegafyrir komuna. Vilhjálmur Byrkissonformadur starfskelinasambansinsverður hér að vörmu spori.Vilhjálmur Byrkisson formadur starfskelinasambansinsverður velkomin.Takk.Þegar Sólveig Anna Jónsdóttirformadur efningar fóruð fyrir þessarisvokutuðu breið fylkinguog ákváðuð að nýtaykkur ekki fósendubrestintil að segja upp kjærasamningunumheldur gera nýjan samning.Já, einnföld spurning baraaf hverju, hver er ávinningurinn?Ávinningurinn er gríðalegurað mínundómi, einnföldlega vegna þess aðárið 2024 þá gerði þessu sömuaðilar kjærasamningsem að byggjast upp á því aðreyna að skapa hér skilirði til að nániður verbulgu og vöxtumog við ætlum að reyna að fá...Það mistóst? Það mistóst vegna þess að þið það var ekkinægilega velhaldið utan umábyrð þeirra sem áttu síðanað taka þátt í þessu.Sveitafíluinn lofaði okkur þá3,5 próstum á batnafólkog síðan voru þeir að hækkagjaldskráðum miklu, miklu herraá aðrar gjaldskráðum, alveg upp í5-6 próstum. Núnaerum við búin að tryggja það hjá öllusveitafílu vitt og breyttum landiðað gjaldskráðum muni ekki hækka ummeira heldur 2,5 próstum. Ríkið erbúið að koma hér inn núna með sínargjaldskráð og beinir því líka tilfyrirtækja í eiguríkisins eins og landsfyrkjunarog fleiri fyrirtækja um að gerasliktið sama. Atunreikundurhafa gefið út stýr fyrirmælium að halda aftur af verðlægiþannig að í mínum huga núnaþá er ekkit nefn að einhverjuydri þættir ellendis frásem muni að geta haft áhrif á þaðað við náum ekki hér umtalsverðumárangri í baróttunnivið verðbúlguna.Og megin markmi breyfylgjingarna vareinfalt. Hvert var það? Jú,í dag skuldar Íslersthagkerfi 4.300miljarda í verðtryggðumskuldum.Það þýði það að ef okkur tekstaná verðbúlgunum 5,9 próstumniður í 3,9 próstum á næstu12 mánuðum, þá er ávinningurinnfyrir samfélagið allt baravegna verðbútaþáttarins9-10 miljardar.Og heimilinn mununjóta ávinnings sem nefnurtæpla helmingaþví eða 48 miljardum.Þannig að ávinningurinn af því að fara þessa leiðað fá alla til að verameð, er miklu, miklumeiri heldur en svo leiðsem að lauta því að fara að leggjameiri álögur á atunulífiðauk á verðbúlgunvæntingarog svo framvis, við tölum allan tímaní breyfylgjum um það að við verðumekki að gera neinar auka kröfurá atunulífið, við tölum ekkiað segja upp kjærasamningumog hver var ástafan fyrir því að við skrifummyndir á þrýðuteginummeðal annars. Hún var vegna þessað daginn eftirvar sælabokkinu að faratilkynna hér umhvort að stýrivextum myndir standi staðiðeða hækka eða lækka. Við vildumsenda signal út um þaðað við varum búin að ná sátt á vinnumarkaðií kringu 60%af vinnandi fólkiog það tókst. Skuldabreif álag lækkaðiverðbúlgu álag lækkaðimarkaðarinn tók við sér.Treystur því að þetta erraunni fjórir að lasveitafjöluríki þið og svo atvinnureikundurog það kemur óljós hérna kannski yfirlýsingumþað að atvinnureikundur ætla að haldaverðlag í skefjumað sínuleitihvað snýra þeim. Treystur því að það veri gert?Já, ég treysti því núnaþví að það er erfitt fyrir samtökandulísinsbara út af samkjöfnuslögumað gefa út eða fyrirtækjataka höndu saman um og segjaeinhverja eina ákveðnatölu. Það er bara erfittút af samkjöfnuslögum. Ég var mér sýsí sambandi við samkjöfnuseftilitihvað þetta var. Ég treysti þvíog við munum hittast mánaðarlegaeftir að verðbólgutölunarkoma frá hagstofniþá munum aðalega vinnumverkar setja sniðu samanog rína í það hvað er að geraster allt í lægi og reyna þáað leita viðbraða ef það svo ber undir.Hvernig lýsir þú frá þínusjónarhortni þeirri atbörðarálsem hérna varði í síðustu vikusem var til þess að það fór alltaf annan endanég verkar lífseifingu nýtt, þegar þið annarsvið hafa kláruð þetta þrýðu deginumhvað fer svo litið sennaí stöttu máli, atbörðarásinnsem gerir það verkum að það fór alltaf annan endanJá, ég skoauðvitað er þetta að sagjakannski sem skiptir kannski ekki stórustóru máli núna í sögulegu samengiég get bara byrjað á Kastljósóttisem að ég átti með bjarna bara strax ílok ágúst þar sem að ég legg akkura tiltil þjóðasóttþjóðasótt, í beigni útsettí Kastljóssi, þar sem ég teiknanákal upp það sem við síðanendum með. Atbörðarásinner hins vegar svo að vaffer og fafílunvoru að gera launakröfri uppað við á hendur aðrunur eitthvaðprósututölu ogólástag og fleira, svo hörfum viðfrá því og vorum með munharðarihérna skilirðivarðandi uppsagnarákvæðiog svo frávegisog síðan var stóra máliþegar fólk verður átt að segjaum hvað máli snýstþað var risastór pakkifráríkistjórnini sem var að koma meðog í uppafi sagði ríkistjórninef allirskrifa ekki og ganga frá kjærasamningiþá kemur pakkin ekki til ykkarþannig að það var ekkinóg fyrir okkur í breyfylgjumað ganga frá kjærasamningi, hinn er þurft að geraþað líka til að pakkin kæmiá þriðjöðunum, þegar við skrifumundir, þá kallar fórstættisagðar okkurí tví gang, mig og Solveig Önnuá fundog gera okkur grein fyrir þvíað ef því skrifir undirí kvöldþá munir því fá pakkanþrátt fyrir að hinn er farið í verkvallog þegar það lág orðiþað var breytingog komu tvö nýja atriði líka til viðbótarog kl. 21.0921.09 sendirráðnindistjóri fórstættisagðarinnindisslokkar, loka drögaf öllumöllum pakkanu sem að stjórnutöllu að koma með. Þetta er allt til ítölvupóstum og halda þessusíðan fram svona sem heitireitthvað eftirháskýringu. Júi, það geturvel verið eitthvað að hafi síðan veriðneyka tilhérna valandi eitt atriði inní yfirlýsingunni, eitthvað sem að í mínumhöfuð að skipta ekki stórumáli, envið stýttum samninginumeitt mánuð sem þýðir hvaðþað þýðirkostnað á5 miljóðum króna.Hvað fer fórhilsvæða leið sem að veraað vera með fórsvöndu ákvæði sem okkur stótttil búað á mánuð þegar í síðustu vikusvona nokkurt veginn sem er við öllhöfðum hafna. Þess vegnavar ég alltaf að klóra mér í höfðunniyfir aðrið þessariatbyrðar ástætna á miðugutunumog ég stýla neil ekki en þú.Nú er þetta þannig að fyrirþá sem standa auðan við og horfa inná þessa deilur, þá virkar þetta þannigað fyrir ykkur sem skrifuðuundir á undan að þá séeiginlega lífsspursmálað enginn sem á eftir komifái neitt sem hægt er að kallabetra heldur en þiðfengur.Og sama kannski má segjaum þann sem á eftir kemurað það er lífsspursmál fyrir hannþar að segja þessu tilvítið forman var ferrað geta sínt fram á aðþessi önnur afstæðaheldur í þiðhöðuðhafi haft í förmið sér eitthvaðumfram það sem þiðfenguð, ekki satt.Þannig er í rauninniþetta stál í stálsem þannig. Já, ég held að það sé bara mikilvægtlíka fyrir okkur og fólk kannski skilurekki alveg okkur við vorum aðútskýra atbyrðar á sinnaen hún, hann að þaðnáttúrulega útskýra fyrir okkar eigin félagsmanummeð öðrum orðumþýtti þessi hamagangurí beitni útsendinguí heilan sólaring sem að þarnagerðist á miðuguteginum, þýtti hannmeiri og betri árangurmeð þessum látum. Við erum bara að segjanei, og ég meiri að segja fullirí það að þetta er verriniðurstaða því að þetta erniðurstaða varandi fórstundu ákvæðiðþað mun að, sko, að mínundómibara ekki virkjast, þau mun ekki fástýttingu, einfallega vegna þessað þetta er talað um tólmánaverbulgu 4,3% ogþetta eftir, ef aðinnfluttverbulgamun valda þvíað hún sé herri, þá munákvæðið ekki einu sinu, mun það ekki virkjastþannig að það er bara innlenda verbulgasem mun hafa áhrif á þettaen þau taka þessa ákvæðin ogallt í góðu með það, það er þeirraákvæðin, ég hef aldrei tekið þettaákvæðið svona inn, en það vorum viðbúin að hafna því.Solveig Anna segir beinlinisað því hér á fyrstutægin aðfórsættisráþur að hafi sagt ósatt um þaðhvernig og hvenærþessar vakstabæturkomu inn, komu til sögunarí viðröðunum, ertu sammála því að því saðifórsættisráþur að ósattu málið, spurðeftir á? Hún saði allavegaekki allan særleiknum, það líkur alveg fyrir aðþað komu tvö atriði inná þessu fundum sem ég og Solveig áttumeð fórsættisráþur að á þriðu deginumþað var annars vegar atriði sem ég hef búin að berjastfyrir ára, skum, áralangt ára bíl er tómlætiað verkafólkog lögnafólktap ekki kröfun sínum fyrirdomstólum á grundleitur tómlætisþað kom inn, það verður lagtfrumvarpið það á orðinginuog síðan kynntuðu fyrir okkurþennan vaksta bótaauka, annars verður að verðafjögur prósett ef að verðbólgan erer yfir, er hérnatveir miljardar ef aðþrýr miljardar ef að verðbólgan er yfirfjögur prósett og þrýr miljardaref hún er yfir fimm prósetteina breytingi sem síðan verður á þessuákvæði er að það kemur1,5-1,2 miljardurí hérnaef að verðbólgan verður 3,8 prósetteða meraþað er eina breytingi sem verður áþessu ákvæðifrá þriðjutinu sem okkurhefur verið kynntþannig að þetta ákvæði já að komið innmeð örlítilli breytingu, það er sannleikurinnVar þetta þáeitt samfellsjónaspil til þesseins að auðvelda lífið fyrir formann?Ég heldauðvitað er það oft þannigauðvitað er það alltaf þannigég skil alvegog ég skil líka samtökuað þú lýsir svo annaðþegar að fórustuminni verkeflegaer kannski búin að mála sér alltaf út í hotmeð hástöptum yfirlýsingumþá þarf ofta einhvern veginn að hjálpa fólkiút úr þeim ágangu sem það er komið íog ég held að það hefur verið gert hannog ég held að það hefur verið gert bara nokkuð snirtilegaen mitthlutverk er að útskýra fyrirfólkinu okkar að þarnavar ekkit að koma neitt meira tilum það snýst máliþess vegna þurfti ég að segja frá þessum með þessum hættiþannig að okkar félagsmennhafi ekki fengið þá að tilfinningunniað þessi læti þarnaí beinni útsendingu á miðugutunumhafi skil að einhverjum reysa árángriþví fer vísfjariÞað eru því að því að hérnaalmenningur semhlustar og horfir á þettamyndu að hugsa sem svo hvernig þið er með þetta fólkhvernig þið getur það ekki að tala samanalveg samanlegaþví bæliðu þetta er þettaog ég sagði á síðasta mistjórnumað við erum svo döglið viðað segja ekki frá öllum þau stórkurslusigrun sem við erum að náog ef að fólk myndi rína í þetta sem við náum ínúna frá stjórnvjóldunöll réttindamánifjevíti, tómlætivið erum að tryggja hér aðbarnabætur myndu núna að takahækkunum samkvæmtmeð sambarlu um hættuog hækkunum persónu ásláttarog þreppin eruvið erum að tryggja þetta til framtíðarvið erum að tryggjaað þessi 21 miljardur sem er í barnabæturnúna inn í fjárlegaunumþað hann skilir sér að fullu til fólksinsað óbreyttu hefðan ekki gert þaðvegna þess að það átti ekki að látagrunnbætunar og skerðingamörkifylgja verla í, þannig að við erumbara svo duglið við að upplýsahvað einhverja svonainnanbúða deilur hjá okkuren auðvitað er þetta líka hagsmunni sem fólkveru líka átt á. Ég og Solvi erumað berjast fyrir fólki sem höllustu fætistendur og íslensku vinnumarkaðiég get bara tekið einfallt dæmief þú hækkar launum 3%þá fær okkar fólk sem er með 500skrónur, 50 skrónur. Miljónkrónar fólki fær 30 skrónur20 miljón krónar maðurinn fær60.000 skrónursamt eiga allir að hafa fengiðsömu launahækun. Það er þettasem við erum að benda áog erum að leggja áherslu á að reynaað tryggja það aðprósöndu hækanirvið launahækanirþeir að vera að gera launahækanir erí raun og veru að apgjafi miskiptingarog óriðtlættis í íslensku samfélagi.Er ekki hérna allþýðu sambarstengiðnúna bara í vikunin sem er að fara að byrja?14.Hvernig verður andurum slóftið þar?Hvapnar sambandið?Ég hef áhyggjur af stöðunni.Ég hef áhyggjur afallþýðu sambandið sem er mjög mikilvægteftir 111 árasem ernáttúrulegastopnað í kringumverka fólk og verka konurmeð miklum látum og sínum tímanúna, ég veit það ekkiég ætla allavegaég hef áhyggjuraf stöðunni, ég skal bara viðkjöna þaðSólveiganna segir sem svo að það sé komin tímiá það að ebling hugsið sinn gangog hugsanlega segir skilirvið allþýðu sambandiðÉg ætla bara að segja var enn það enn að sóluönnu og ég veit aðmargir vit ekki að það erheld égengin kona á Íslandisem að hefur bætt stöðusko hvennasem að höllustu fæti standa í íslöku samfélagieins og sólu við annar jórnstöðurHeldur þess að ég hætti á því að ebling fari úrÉg tel það alveg geta veriðmeð að við hvernig núna hefurtalað og ég skilsofta tíðum gremju sólvegarhérna önnu en ég finnstekki hlusta nægilega velá haksmunni sínsstjætafélagslegaÉg er sko formaður í staðista landsambandiallþýðu sambandieitt af staðistu landsambandonumverka fólk vitt og breytt um landiþannig að samhljómurstarfsgrinna sambandi svo eblingarliggur samaní megin þáttumvið erum að berjast fyrir sama fólkiðViljóna Birgesson, þakka þið kærlega fyrir kominaÞað er verða hjá mérhérna er rétt á eftir Ólafur Adolfssonformaður Þingflós sjálfstæðisflósinsog Guðmundur Ari Sigurjónssonformaður Þingflós samfylkingarinnarsem er líka nýkjörinvar að formaða flósinsbara síðan í gær eftir aukna blikkkomið þið sæl aftur, þeir eru komnið tíminnÓlafur Adolfsson og verið velkominniformaður Þingflós sjálfstæðisflósinsog Guðmundur Ari Sigurjónssonformaður Þingflós samfylkingarinnarog nýkjörin var að formaða flósinstil hafðið ekki með þaðverður við ekki að byrja á þeim helstu tíðundumvikunar með kjara samlíkasem tókust hér á endanummæntalega allir hafði ekki saðið með þaðef þú byrjar, GuðmundurJú, þetta eru þetta stærsta frétt vikunarþað sé búið að tryggja fríð á vinnumarkaðiþað er svonamann fannst að nú vera svona óþægilegatvísyngt þarna í lokin, en þá mjög ánægilegtmikil dramatík þarnamikil dramatík, við erum að tala um hvað síðustu mínutunumeða náist saman samlingarsem bara, eins og segi, mjög gleðilegtþetta skiptir máli varandisvona framaldið, þegar við horfum á barastöðuleika í efnagaslífinu, við erum meðsvona döið að færi framundanKristur, hún notaði svona þetta orðalegaþetta væri kannski svonaþað væri kannski ákveðin svona snunispunktur í verbalgunniog við sjáum það horfandin í næstumánuði, að það erunáttúrulega stórir mánuður í verbalgumælingunnisem fara að detta útog þegar það er búið að ná þessari sáttþessari sátt um að festa gældahekkan erríkis og sveitafélagi 2,5%ef að fyrirtækin standasína plikt, þá eru við baraí mjög sterkur stöðu til að ná verbalgumhratt og vel niður á næstu mánuðinÞað var kannski ekki heldur setna værnaþetta var nú aðal lofórið ykkarþetta var fyrsta atrið í stjórnarsáttmálunumvið erum að rétta að ná niður verbalgum og vöxtumverbalgan hefurekki verið meirisíðan ég man ekki hvernaren allavega er hann að eru meiri núna en þegarríkistjórnum tók viðþeir voru kannskipúkin í ykkurað tækist ekki og það hefur þiðhúsanlega stitt líftíma ríkistjórnarinnarJá, nei, ég verð nú aðgangast því að sá púki er allavega ekkihjá mérþetta var mjög mikilvægt skrefsem var stíðog ég hefna fagnað þessuog ég held að gera það nú allirauðvitað þó að viðguðmundur ari séum að slástdagana langa þá er það núþannig aðauðvitað vona ég aðríkistjórnir ná árangribaráttunni við verbulgunaþað er líkilættriði frá okkur öllog við getum það bara glimt á öðrumvettfangi en þar, en það ermjög mikilvægt aðþessi áfangi hefði nást og égþó þetta árverður auðvitað fljóttað líða en þetta munn skipta málimeð framhaldi og ég tek fyllilegundi þaðÞað er líklegamikið er ráð fyrir því að umræðiní þinginu um bókun35 haldi áfram núnaí vikunni. Þetta er hálgertvandraða mál fyrir þigur, það er ekkisem formáðu þingflokk sjálfstæðismann, það er ekkiþingflokkurum klófin í þessu málNei, ég myndur ekki segja að þingflokkurumer í klófin, það er eins og er alveg skiptaskoðanir og ekki, það hjálpaðiekki til þetta meðmálsóknina. Mér finnstreyndar personlega þetta mál að það fengiog mikla aðtigliúr enni í gegnum tíðina. Égég tel að þetta sé ekki einn stort málog minn er að vera að láta ogafstæðisjálfstæðisflokkurinn hefur komið fram í þessumáli. Égeins og ég segja égHver er hún þá núna, flokksins?Er það formleg afstæðisjálfstæðisflokksins tíð í málunum?Við höfumstaðið vilja að standa vörðum ES-samlingin og við munum gera það áframÞað er auðvitað teiknast uppkannski svolítið óþægilegtóþægileg staðaog ég held til dæmis aðþað hefði verið hægt að klára bókun 35í rauninni barasíðastegunum að löðfram og ég veldi fyrir méraf hverju á þeim tímaen Ríkisjónarflokkarni fylgdi ekki máluneftir og því að þáværi við ekkit að glíma þetta mál núnaÞað, ég ætla líka að segjaað þessi ESBleðangur auðvitað, hann trublaði það málog ég áttamikið alveg á því að okkurokkur til dæmisformað viðræstnar er svonaer svona mikið í mun að kennasjástaflokknum um nákvæmlega þetta málátta mikið á því skoþví að þetta lítur formaðinað hóra fyrst og næst í eini rann hvað það var þaren ég vil barahalda því á lofti að mér finnst veraof mikið gert úr þessu máliog það hefur verið rauninni gert allar tíðGumður AriAkkur kláruði þetta ekki máliá sínu tíma eins og Ólafur er að benda áþegar þið voruð eiginlega í dauða færi til að gera þaðog þá var þið svona íttaðeins út í skukkanKanski bara að byrja því aðkom ekki í skýr ástafasjástafloknum fram í svari Ólafshér áðanað verja EES-samningi, við erum öll samalum þaðog þetta er eitt skref í því að verja EES-samninginvarandi það að þessakæru sem að hann vísa til aðhann veit, jafnvel og ég að ég meina að tilkomabókun 35 málsins, ég er náttúrulega aftur að sendirESA varandi það að við séum að við hefum ekkiuppfyllt bókun 35 fyllilegaog þau erum dómar sem fjalli í hæstaréttiþað er einfallega bara hlutverk íslenskara stjórnvaldaað tryggja það að við séum að uppfyllaþennan mikilvægast að viðskita samling okkarvið sem er EES-samningurinnog það er einlega bókun 35 með þessum hættiað það tekkar í það bóks að við séum þáuppfylla okkar skuldbindingarspurningi sem þú kost með varandi af hverjuvið kláruðum þetta þá ekki hvað síðasta vorþá var náttúrulega ákveð að faraí þessa þjóðlætt hvaða greiðsluog ef hún hefði farið öðruvísi að þá væri viðnáttúrulega ekki í sama stað varandi EESsamkofleginu því þá vorum viðí viðræðum um hvort að við ætluðum að faraáfram inn í erfursamvandien fyrsta nýðistáðan og því var neyþá erum við í náttúrulega sama stað og við vorumáðunum fórum sem þetta spyrja þjóðuna varandiEESB og þar alveg þurfum við að kláraþetta mál. Þetta málá náttúrulega rætusinu að rekja frá síðasta kjörtíumbiliog sjástarflokkurinn þekkir tildröð þessog það var náttúrulega sjástarflokkurinn sem að flyttiþetta frumar fyrst þannig að ég vonasjástarflokkurinn komir og með okkur í þessa vegferðþó að það sláur kannski aðeins úrog í svona því sem svöruGerður þér aðsvara þessu núég er hvort ekki að slá úreða í þessu máliþað liggur alveg fyrir að það er búið að mæla fyrir málinumáli fyrir núna til nefndarog ég gerir nú farslega ráð fyrir því aðað staða sjástarflokkurinn spyrtistbara eins og hún hefur gertfyrir á tíðum hvað þetta mál var þarþannig að ég átti að mig gjáðiokkur kundur aðrinefnir hér að það voru einhverhugafarsbreyting hjá sjástarflokkurinnég veit ekki hvað teknan hefur um þaðauðvitað er það þannig að málinu hafa breystþað er komið frá málsóknog menn hafa þá kannski bara veldi fyrir sighvort þessi skinnsöld að taka þá málsóknog taka þetta í varnagangvart bókun 35og það er auðvitað afstæða semvar ekki búið að bóra það mál og hefði ekki þurft að veraef að ríkistunumflokkanuhefði bara einmitt að klára málinþeir hafa þingap til þessen auðvitað er að hann inni er ákveði vandamálsem heitir flokku fólksinsog flokku fólksins hefur alltaf aðra afstöðu heldur hennitvei stjórnumflokkanu, það er best veitÞað er hérna, guðmundur Ariþau eru að maður síðan kannskiþví að nefnit sögunar flokkfólksinsstaða ríkistjórnar en alltþað er sko, þetta er aldrei ólíkthlutskipti hérnaflokkana í ríkistjórnarniþegar það við haldið áfram að bæta við ykkurog að það er enn talsvert langt yfirkjörfylginu í síðustu kostningumflokku fólksins semÓlafur nefndi hérna til sögunarer hins vegar fylgislös ogallslös og í tómu vesinnieða alls konar málveikir þetta ríkistjórnarþetta vesin á flokki fólksinsog þetta eru náttúruleganokkar spurningar svo slúttinueða var hann þetta kannski fylgiðþá tel ég ekkert óeðlegt og svona ef við horfum í sögunaþá er það nú oft hann ég að þegarþegar það er ánægja með ríkistjórninavið erum að tala um það að tröst í ríkistjórnana núnaþegar kjörfylginu er halnaðer að mesta sem hefur verið svona þegar við erum í halegsíðan þeirri hrunþannig að það er mikil ánægja með ríkistjórninameð þjóðarinnarog það er ekkert óeðlegt að svo ánægjakannski beinist að þá þeim flokki sem ermeð fórsættistur á þeirravið vitum svo alveg þegar það líður á kostningumog flokkandi fara svona að sína sína sérstuðuog fyrir hvað þeir standa og fara yfir sína sigraog þá breytist margtflokkufólksins hefur alltaf og svona þegar við horfum tilbakahann hefur alltaf verið með sveplukent fylgiyfir hérna kannski kjörtímabilinen þegar hann mætir í kostningabart og segirsína sögu og flokkufólksins getur verið stolturað þeim sigurum sem flokkufólksins hefur náðí hérna ríkistjórnen að ég held að þauþeir eru ekki að mælas mikið þeir sigrarjá ég menna að það er sveplur þeirra að fylgiþað er vel eitt en hérna ég held að þau vitialveg og þau eru alltaf að vita aðþau hafa verið að ná einn góðu málumhvort þau eru í fjölasmálur ráðendinueða núna í metamár ráðendinuog innveðar ráðendinuþannig að þau mynda að hafa góða sögu að segjavið lokk kjörtíambilsinsÞað hefur orðið breytingar á ríkistjórninniflokkum skipt út á kjörtíambilÞað er mikil samstæðið í ríkistjórninniog ég sé ekkert slikt í kortónumen það eins og ég segiþjóðin er ánað með ríkistjórninaríkistjórnaflokkanir eru ánaðir í þessari ríkistjórnþað er gott samstarf innan ríkistjórnarog mikið tröst meðar stjórnaflokkanaog ráðherranaen það er ekkert soliðis í kortónumGammal kannski að nefna þaðþví að ég hlustaði nú áfórsöldsraður að flytja ræðuá flokksraðssamvilkingarnarVið gafum nú ekki betur hirt þaren hún væri raunin að eigna séröll mál flokksfólksins í þeirri ræðuÞannig ég hugsa að það sé ekki mikil kátthérna núna hjá flokki fólksinsHérnatil flokkur, ertu ánaðið með hanshlutskipti konunum, þegar hafa nú heldursvona tósast upp íhérna frá kjörfylginusem að náttúrulega kannski þurft ekki mikið tilÞetta var lélægast í árangu flokksinsí hundra ára og sögansHvernig metur þú stöðunahjá flokknum sjálf?Já, við erum vonandiallavega í sóknÉg ætla ekki að leina því að ég var fyriröllum ombröðum núna síðast með aðvið skildum fara niður um2.1Ég gerði ráð fyrir að við myndum verðastandað í stað, maður áttast ekki alvaðihvernig byrtingamindina aföðrufukostningunum myndi faraí skonakonunumÞað var ekkert endilegaaugljóst að það var einhverjuséuðar eða taparar íþeim mefnumog komir aðeins á óvart að við skildumreyfast niður á við þar, ég átti freka vonandium til standi staðið að ég vil bæta við okkuren við erumennþá mikið verk fyrir höndum, við erum ekki ánameð þá stöðu sem flokkurin er íog ætlum aðgera allt sem ég okkar valdi stendu til þess aðhalda sjálfstæðastemn og loftiþví að ég held að það sé það sem að munu tryggja okkurauki fylgiÞjóðar allt hvaða greiðslana því þú nefndirhandisögnar umáframhaldandi viðræðið, þeir eru ekkiniðurstaðanöfugu við vandingarríkistöðunarflokkar, aminstakosti, viðræðsnarog samfélkingarhefur eitthvað breyst, hefur þetta veikthefur þjóðareitthvað að greiðslana sjálf eða niðurstaðanþað er veikt stöðu ríkistöðunarinnarþað er veikt ríkistöðunarnaÞað er ekki mín tilfinningminn tilfinning er einfalla svo aðvið erum að fara sterkinn í þetta haustvið vorum aðvið vorum alltaf ekki að gera það en það var að tryggjastfríður á vinnumarkaði ogþetta kom ríkistöðun að því verkefnien aðla vinnumarkaðin séða náttúrulegamestan heiður skilið þarvið erum að leggja fram fyrstu hallalysu fjárlegunúna í mörg ár, við erum aðvið erum búin að vera hérnabyggjup innviði landsins, við erum búin að samþykja fyrstusamgöngáallurna, við erum búin að samþykja innviðafélagvið erum að tala um það að við erum að fara að hefja fyrstuvarandi í mentakerfið, við sjáumallt á mörg teikn á lofti varandiþað árangur íslenskraða nefnendavið erum verið á niðurleið síðustliðin áren með markvið sem aðgjörum eins ogeinlega einhverjum matsferils, þá ætlum við að hættabýðast til næsta písaprófi til að fara afturað tala um mentamálinn og sjá bara árlegarmælingar hvernig við erum að standa okkur í að tryggjaþað að börnun okkar væri svona þess að grunnfærnií mentun sem er læsi og starfræðiog hérna á náttúruvísindinen það sem við viljum líka sjá í þessu er að viðheyrum það þegar við förum til dæmis bara í skólanokkar að það er mikið ákall eftir þvíað við mætum líka hérna svonabreyktum nefnendahópum og erum þesssvona líka að sækja framvarandibörnaælendum uppruna með að bæta íslensku kjænsluþessara barna og einnið er mikið ákallvarandi það að námskögn sjáurinn úrældþannig að við erum að setja núna 500 miljónirstrax á næsta ári að fara í námskögnað framleyslu, en að á mjög mörgumstuðum í samfélaginu, hvort sem er í efnaðasmálunumí velferðamálunum, í innveðamálunumþá erum við að sækja fram og ríksjórnaflokkarnireru bara stoltir af því, þannig aðokkar upplifunar eru við stöndum stert og eins og égvísaði til Áðan að þjóðinnhún er líka ánað með stuðu ríksjórnarinnarog mér finnst líka í rauninnisko gleðiðefni, þú nefndir að Áðan vareins og bara tölurur var nætti verðbólguvið erum alveg sammála því að við myndum vilja hafaverðbólgutölunar læri og þar að leiðandivaksta lækunar ferli í gangivið vorum á sterkum stað fyrirári síðansvo brístu þetta stríð viðHormúsund, ólíu verð fer uppþað hefur áhrif á allt vöruverð og flugfarkjöldog þetta eru svona stærstu breytunar í verðbólgusíðast lína tólmána og þegar égvísa til þess að stórir mánuðir detti útá næstu missurum og næstu mánuðumað þá þó að það sé ekki fyrirséð með frið í miða östulöndumað þá er það þannig með verðbólgumælinganað það mælir breytingu á verðlægien að þessi mánuður þegar bensíverði fer uppað þeir fara að bráða um að detta útog þá fyrir að sjá hversu mikil áhrif það hafðiá verðbólgutöldunar, en að framöndaner mjög svona, jáþað eru tækifæri, auðvitað getur alltaf komið fleiriytri áhrif en varandi ríkisfjármálinvarandi vinnumarkaðin, varandi innviðog velferð á stöndu við stertÞetta er svolítið hérnaÓlafurSkýrir bara ákveðanhutt í hérna að okkur gumndur aðri er núnaað vara að forma samvelkingana, hann er klókurbóldingus, mannstu hvað spurningi varsem hún spurður hann að?Það voruð það er ekki tvær held ég, jáÞað voruð það er ekki svona stöndi veikar en stertog við stöndum stert, við erum stolt á okkur verkuÉg mitt, hérna, akkuraten eins og ég ségumndur er klókur bóldingus, en aðég held að muni engin hlustandihvað var spurtum í þessuEn það var hérna, þetta kemur framgumndur taldi hérna uppástæðuna fyrir þessari utanakomandi verðbólguen þetta skýtur eiginlega svolítið skokku viðsko, ég er ekki vissum þaðað þeirhlustu mikið á stýrivastaákvarðanir seðlabankans, þeir sem ráða fyrirátökunum í Hormonsundisko, erum við ekki alltaf að hengja bakarafyrir smið? Það kemur stríðhérna, verðbólgan hækkarog við bregðumst við því með það að hækka stýrivextiStýrivextir sláekki þetta á stríðið á Hormonsundiog áhrifin að því, eða hvað?Nei, ég heldsem nú sammálum hvað það var þarvið stjórnum ekkiþessari innflutu verðbólguen auðvitað getur þetta haft áhrif áverðbólguvæntingarnar, klárlegaog ég held aðRíkisjónu hafa brengfallið ekki veriðhuga nóga því aðhlýta ráðumþeirra sérfræðingasem um þessi mól fjallahvort sem að það snýrer seðlabankin eðaaðrir álitskegar, það hefur bara ekkiverið hlusta á ráleggingartil dæmis varðandiaukna skatteimtuog til dæmis varðandi gjaldskáðnurog ímestleitt fleira, það er bara hefur ekki verið hlustaog niðurstanu því að það hefur einfallega verið svoað það hefur gerst, raungerstsem spáður fyrir um aðverðbólgan myndi vaksaog eins og staðan er hérna núnaþá hefur seðlabankin ekkimörg úr það og eitt af því er aðhækastýrjavisti og hann hefur gert þaðhvort að það skipta einhverju málíkhvort að hann hækjum25 puntaúr upp í 8%ég held að það mun ekkikannski breyta nefnu enég hef trúið því hins vegar að seðlabankinhorfi bara til trúurleika sín semstofnunar og á þeim grunnihafi verið ákveðið að hækjaen ég held ekki að það ger sérlega greið fyrir því að það hefur kannski ekki stóra áhrifnema mögulega á verðbólgu vendingarog síni þá aðverða að seðlabankinætla að standa við það sem hann segirHver heldur þú að verði þáef við horfum fram hjá bókun 35bíli, hver heldur að verði átakamáliní þinginu á þessum vetri?Ég held náttúrulega núnaað þetta fyrir hlutan við munumað glýma um fjálaða frumvarfiog það verður, þingi verður undirlagtí því, það munum koma inn hinssvara örgla málsem við verðum kannski ekki dæm til aðrekna með að verðieinhver hitta mál en þau munurörgla að koma. Mér langar líkatil að nefna það því það var það nú verðulegamitt kjörtað með. Ég sakna þess til dæmisað sjá ekki frumvarfum lagarinni sem ég telir unnavið hefðum átt að koma framog það er gríðarlegamikilvægt að við klárumþað frumvarfog ég held að það skiptir verðulega mál líka bara fyrirlandi í heildur en þess að þetta varðarverðmættaskupun og það skiptirmál að við séum að reyna að gera þessi velog við getum í því að auka verðmættaskupiní landinu og mér fannst Ríkisjóninfara vel að staði upp að kjörtæmisinsþegar hún var innmitt að benda á þá þættien svo hefur bara því meðurorðið lítið um endurog svo munum við örgla að karpaum fjöldan allavega að öru málumen þetta held ég að verði kannski grunnurinnnúna á höstingirþað verði fjöldaTalandum kjörtað með þittnú allavega Ríkisjónin að banna kvalviðareða það því að við verðum á þvíJá, hún hefursett það fram aðþað sé hennar fyrirallanen ég minn nú baraá þátt sem að við sátumí hér, ég og Guðmundur Ariþar sem að við vorum spurðiðað myndum aðstöndi kvalviða og ég kannu ekki beturhert þar en aðþað væri bara hreinlega ekki meilhöndifyrir kvalviði banni í þinginuallavega hefur hortuð til svara þinglusforman á þeimhundið því að það varí rauninni engi sem líst þessi andjöðan kvalviðGuðmundur Ari, ert það á móti kvalviðum?Þú veist, eitthvað samfélgingarnarer svo aðsamfélgingin er á móti kvalviðumen það er mikið lagt að verða lögog það þurfti að banna þá kvalviðar með lagabreitinguÉg held aðvið verðum að sjá líka hvaða fremmarpuað það er að kemja fram meðog greina málið þegar það kemur framen mér lókaði aðeins að koma inn í bara varðandivarðandi þetta meðefnagasmálin og svona þessi stóru málsem eru framöndan, að það var náttúrulegavar náttúrulega mjög gottað ná þessi fríða vinnumarkaðiog svona undirutu samkómulegs varðandi gældaheikarnarvarðandi skilningsvona aðla vinnumarkaðinsvarðandi það að kílometra gældin þurfti að vera þar fyrir utanþví þarf að fara í gennum ákveðna kervisbreyningutil að tryggja það að við getum farið í þess að innveða uppbygginguút um all land. Við vorum nú að komaá kjörðanviku og það sem setursvolítið eftir úr þessari kjörðanviku er þaðað allstæðar þess að fyrum um landiðað þá svona byrtist okkur þessi innveðaskvildvið heyrum á dórð innveðaskvildog fólk finnst þetta að vera eitthvað frasi, sérstaklegafólk sem býr hérna á höfuborgarsvæðinuen þegar við ferðast um landið, þá er fólkað benda okkur í öll hotnþar sem er komið tími á vegafrankandirkomið tími á nýjarbrýr, komið tími áskólahúsnæðikomið tími á uppbygginguhelbriðiskerfisins og við verðum að taka þvíalvarlega að á sama tíma og verum aðhafa hallalysum fjarlöfum til einmitt að nániðvöxtum og verðbólku að við tryggjumsamt að ríkið hafi getu, hafiburði til að byggja upp þessa innviðisem þjóðin er að kalla eftir, sem fólki í landinuer að kalla eftiren ég vona það að inn í fjarlagavinnunni framöndan að allirstjórnarflokkar, nei, allir flokkar á alþingjuá ég veið, að þeir nálgist á vinnusvolítið ábyrgt og við séum sammálum þaðað vilja ná hallalysum fjarlöfum og séummeð skilning á því að við þurfum líkaað standa við unni við uppbygginguút um all land og tryggja það að íbúarfáðaþá þjóðinstu sem þið kalla eftir og ég var rétt áNú er það að takast ávið þetta fjárlega frömmarp íþinginu og það hefur komið og til talsér áðurskoerum mikla líkur á því að þetta takistað skila rextir ríkisem hallalöfstum á næsta ári, við ennum að hafa tekiðdæmi af yfirstandandi áriþar sem var gerstur áð fyriref maður rétt, ég held að ég munist að tölur rétt15 miljardar hallaeftir meðferðina í fjárlega nefndvar hallin orðin 30 miljardarog núna eru rauntölurað stefna því það að vera 70miljardar hallisamanborið við fjárlega frömmarpisem gerður áð fyrir 15 miljardar hallanúna var í þessu fjárlega frömmarpi gerstur áð fyrirnæsta ár5 miljardar afgangisem æntalega er nú langt komin með þáttökuríkistórnarinnar núna í afgræsli kærasamningaað ríkið verður reykið hallalaust á næsta áriÓlafurÉg held allavega að leiða mér að segja að þetta verður gríðalega áskurunog hérnameðafið þessarþessi atriði sem þú nefndirþá kannski er það ekki til að aukamanni björnsíniþað er hins varég held að það sé nokkuð ljósta allavegaað teikur ríkisins hafa veriðeinhver leiti van áallarþannig að maður veit svo sem ekkinákvæmlega úr hverju verður að spilaensem hjó eftir þvíhérna áðan að því að það var verið að reyðakílomotrargjaldiþá er auðvitaðþað er ekki bara eitthvað breytingá fyrirkomulega innhynduaf til dæmisað umferð, það er auðvitað að verið að bara hækkaverulega skatta þarég menn það er verið að ákveða að hækkakílomotrargjaldiverulega og ég vil bara nefna þó aðhérna þetta sé umum núnajá, það er rétt að nefnaeina krónu sko en ef við förum í prósentunarþá erum við komin í aðjafna það er kannski tækilega 16 próst hækkunog það er alveg dæmi þarna innanumum til dæmisvörflutningabefriðað meðtengjavagnar, þar er hækkuninumtalsveit meiri, jafnvel hefahelst tölur upp í 27 prósentauðvitað kemur það eitthvað staða nýðurog ég held aðhérnaþað sé ekki skinsanlegtað skarta þettameð þessum hættiog þó að við séum virkilegaí þörf fyrir að bæta innviðþá er þetta hannvið verum samt að vera raunsað kannski á það hvað við ráðum viðog við verum líka ákveðhvort við ætlum að ná þessu innmeð því að skalla ekki allaeða hvort við ætlum aðná þessu inn með því að skalla ekki bara umferðeða gera sittlítið að hverog það verður einhvern veginn að byrtafólki þá myndþannig að hún sé raunsaðþannig að fólk geti í raunnitekið afstuð til þess hvort það ætli hreinlega að vera meðað móti þessu og það glemist alltafþessar umræði þegar það er einhvern veginn að reyna að geraþetta hann eða þessi ekkurlandsbyðaskerkjasveita fyrir að nega stóru hötanaþessar innviðu uppbyggingog mögum við ekki að glema þvíog þá líka við hér á höfbruksvæðinþannig að þetta er ekki bara út á landiþetta er líka hér í Reykjavíkog höfbruksvæðinHvernig bregstuðu þessu?Skatta hækkunar?Ég er sko ég nú fyrstulega í samálaað það er mikilvægt að við byggjumbyggjum við líka hér á höfbruksvæðinuen maður finnur það samt að maður fer út á landað það er eins og á síðustu áratumhafi landsbyðin verið meira skilin eftirþað sé ekki alveg jöfnugurtil búsettu og atvinnurávorku og fleiraog þetta eru atrið sem við þurfum að taka alvarlegaþví að við þurfum að byggja landið alltog það er bara hagsmunir í Íslandser að við tryggjum það að það séí öpp tækifæri að búa á östfjörðumvestfjörðum eins og hérna á höfbruksvæðinuÞað var meðal annars lofað í tengslumeð hækkunum á veðigjaldinu í fyrraað það ætti að setja eftir í innviðauppbygging út í kjörðamónu þar sem veðigjaldinukemur með að harðast niður kannskifinnst þið það að vera að gerast?Það er verið að sækja framvarendivegafrangarnar, það er verið að sækja framvarendiheilpinskerfið, það er verið að sækja framvarendirávorkukjærfið, við erum líka aðjafna rávorkukostnað í dreifðaribyggðum, við erum líka að fara íjarðhýttaboranirtil að tryggja það að við getum hitaðhúsin okkar með jarvarma, þannig að það erþessi innviða uppbygging er hérna út um all landog svona maður heyri stundum tölur þegar við erum aðvísa allir með síg framlega til samgangnamálaog þá vantar kannski að setja inn í þájöfnu innviðafélagið sem við vorum að setjaá lækinar. Það er ekki á fjárlögumþað er að sækja fjármagnerlendis frá, landsfjö, sem kemurþá í uppbyggingu til þessum sérgangna og svonastærri framkvæmda. En að viðmunum sjá það þegar við byrjum að framkvæmaað framlega til innviða uppbyggingarhvort sem við erum að horfa á rafarkurkerfi,virkjanir, hvort sem við erum að horfa ávegakerfi, að það er mjög stóru aukast á næsta ári.Það er hérnaef marka mættiþetta samtal þá virðist nú bara að vera til þess að gerafriðsamur þingveturí uppsýklingu, Ólafur. Eftökum hérna bókun 35hliðar og kannski eitthvað Málþófmiðflóksins eða annaraí því að þá sé þetta svonajá,er það ekki? Ég get líkaskotið mér inn meðan Óli hugsaða, sko, ég held aðég held aðég held að þetta verkenisé líka bara svo skýrt. Við erumöll sammálu viljum á hallalys og fjarlöfum, við erumsammálu viljum að fara í uppbyggingu innviða, við erumsammálu um hvar kreppir að, hvort það er í mentakerfinuog helbíðiskerinu og veðakerinu, en aðég held að allir flokkar á þingieða sér þetta pólitikandi hliðar, ætti að getatekið höndum saman við að ná stjórnog efnarsmálunum og byrja að byggja upp innvið á Íslanda áttur.Ólaður? Já, baraég, afsaka, ég sésvona setna að hugsa, enég held að ná þetta bara að segja þaðað í grunn erum við með sömu markmiðí grunn erum við sömu markmið. Okkur hefur hins vegargreimt að vera lágum leiðar því og þess vegnatökum við auðvitað ekki pólitikin úr þessu.Pólitikin verður ég hins og áfram.En ég held aðmarkmiðarsetningin sé auðvitað skýr hvað það var þaðog svo auðvitað bara deilum við um þaðleiðir sem við förum að því marki.Við gumdur aðreina til dæmisalgjörlega ósamunum það að ríkiðþurfa alltaf að vera millilegur.Þegar að vera þeirra að færa peninga áhvort heldur er að myndi kjærfaeða til dæmis í framkvæmdur og svo framhegis.Ríkið þarf ekki til að enda alltaf að vera millilegur.Og hérnakannski grundatara aldreiði hvað okkurvarðar að okkur greinir á umer að ég vil hafa líti ríkigumdur aðra við til þess að hafa stórt ríkiog það eru þetta kannski karpisem verður hjá okkur í vedur enég vonast þetta til þess að okkurkom ekki vel að vinnasaman þó það eru allir skilmálatil þess. Við erum í góðu talsambandiþó við séum stundumhérna fókreðið yfir afstöðuhvort annars þá er það nú þannig aðvið getum verið lægt saman.Óláður Ráttólsson og Guðmundur Aritakk ykkur kærlega fyrir komina. Hér á eftirkemur til mín Rósa Magnúsdóttirprofessor í stjórnmálasögu en núnaí vikunni kom út eftir hananý bók um leiðtoga fund þeirraReykjáns og Korbátsjófog bókin heitir Kaldastríðsborgeftir aukna blikk.Þetta er velkominnRósa Magnúsdóttirprofessor í stjórnmálasöguog til hamingu með nýju bókina.Takk fyrir.Kaldastríðsborgin heitir húnog það hafa eiginlega alltaf verið uppitalsverð áhöldum þaðhvort þessi fundur hefði skiptiðeinhverju raunverulegu máli.Á öðrum kantinu segja mennaþetta hefði kannski reynlega markað upphafiðað enda lókum Kaldastríðsinsþó engyr samningar hefði verið undirritaðiren á himbógin segja mennað þetta hefði einhverju máli skiptið.Sovjetríkin voru þegar farin að liðast í SundurBerlínamúrin fjallþremur árum síðarog þetta hafi bara ekkibreytniðinu til það frá. Hvort er rétt?Sko, sagan er náttúrulegaaldrei eins einföldum að vildióskaðan væri og þegarað Reykján og Gorbátsjóf geng útá þessum fundi, í lókessarað tvekja daga fundalótií höfða, að þá vareinmitt, engin samningur, mikil vonbreyðiog svona fyrstu árunog eftir, þá var mjög lítið talanum Reykjavík í svona þessu stórasamhengi þess að kaldastriði svoer mitt. Því bara lauknokkrum árum eftir þennan fundog það er eiginlega ekkit fyrir en baranokkrum árum setna þegar að verðaað skoða svona heldarmyndinahvernig gerist þettaað þessu tímabili líkurmjög skindilega að sá það engin fyrirað kaldastriðinu myndi ljúkasem okkur finnst einmitt núna er þetta barasvona kannski svona þægilegainnpakka tímabil, bara það byrjaðiog svo bara lauk þvíen það sáði engin fyrir ogfundurinn sjálfur í upp hafið var ekkiálitin vera neitt mikilvægur, það bara gerðistþað var ekki skrifandi samningaog svo bara þurfti að halda áframað skoða hvernig samskipti stórvöldina þróðuen svo er mitt þeirra tímin líðurog það fara að skoða skjölinn og það er hægtað horfa á þetta tímabilí heilsinni, ekki baraoktober 1986heldur bara hvernigþess að þróunin í kaldastríðinuer, eiginlega kannskiþetta stundumkalla síðara kaldastríðþegar að reikan kemur til valda í bandareikunumsvo kemur Gorbatsjöf, það fyrirímislega breytast og það verður sér þróunog þeirra hægtur að horfa á heldarmyndinaað þá er alveg augli og staðað reikjaukufundurinn skipti máliupp á það að leittáðnir voru byrjaðþá að tala saman á algjölanýjum nótum, að þeir byrjaí reikjavík að tala um afvopnuní einhverju alvöruog fram að því hafði við búin aðkapluð við bara snúist umeinmitt á, einnaí báðum þessum stórveldumað byggja upp vopnabúrið og svo kannskireyna að stemma stegu við þvíen það hefði aldrei verið rætt að draga úrkærnorku vopna einn stórveldinafyrr enn í reikjavíkog svo heldur þetta áfram hann að orna eftirþannig að í heldarmyndinniskiptir hann máli en hann skiptir ekkisköpum, alls ekkien getur við að halda því framað þetta hafi þáí svona fjóðurstensurlefum ástæðum, getur við þá að halda því fram að þetta hafieinhvern veginn markaeða einhvers konar upphafað endalókonum þá í þessuog endalókon kallastir í þessuSko, ég myndi segja að þetta væri svona eitt pústlí þessu upphafiog það skiptur auðvitað málibara, sem sagt, hvaða einstaklingarvoru komin þannig að stjórnulinnminna efnaðs ástandið íbáðum sem lendum og sérstaklegasóðuríkjunum skiptir óslag miklu máli líkaþeir, minna, Gorbatsóf gerirsem er mjög vel grein fyrir því aðsóðuríkmunn get ekki haldið áframá sömubrautir, get ekki haldið áframað keppa við bandaríkjumennsem eru þannig að komin með geimvarnaráallun, þessar stjórnustrís áallunsem það var mikið talað umog þannigeru bara svo margir aðri þættirsem að skipta máli í ísarisögÞetta var svolítið einkennilegtef maður hugsatilbaka og kemur þetta framí bókinni líkaþetta varþessi fundur var ákveðin með alvegótrúlega stuttum fyrirvara, ég held aðþað var bara tilkynnt um þaðallt í einu kemur hrett um það aðletuðanar hefur ákveðið að hittast eftir halvon mánutþetta var sem sagt baratveggja vikna aðdragandihvað má lesa út?Þúttur því var þetta einhvers konarörvænting af halvu eins og þú nefndirþessu augurna, menn það var gerðan verið að segja þaðað Sovjetríkinn hafi ekki veriðneins konarstórveldi í neinum skilningiá þessum tíma nema þeiráttu kjartorkúa. Efnahagslegavoru þeir á njánumog bara veikirog þetta var einlegabyrjað svolítið aðkannski líðast í sunduren það voru komnið fram allir veikleikanirí kerfinu á þessum tíma.Já, við sjáum þá allavega rosalega vel núnaog ég held að sé alveg rétt hjá þér, ég held að sé alvegað þetta horfa svolítið að þannig að skoGorbatsjó var eiga við mikla krísurmeðan Tjernóbilslísið er þarnabara vorið1986 og þeir eru búinir aðlenda í svona svolítiðerfiði málu með allþjóða vettvangivar slísi hérna kjartorkukápað bara rétt undan ströndum bandaríkjanaog það voru alls konar svonaaðrið sem að sínduað sofið menn voru ekki í góðri stöðuog það var einmitt farið að komasvolítið betur í ljós út af viðheldur en áður hafði verið sínilegtog samskiptinhérna á milli þessar að tvekjavoru mjög slæmmilli stórveldanaþeir svona sem áttu kannski ekki í miklum personlegum samskiptumþannig að það varég held að hafi mitt veriðþað er allt í lægi að sjá svona smá örvæntinguí því að Gorbatsjó við raunnileggur þetta til og það er hann semgefur í rauninni reikan kost á að veljaá milli Reykjavíkur eða Londonog þeir verða bara mjögsnemma samal um að veljaReykjavík auðvitað út af því að það varmiklu auðveldar að tryggja öryggi þeirrahér á svona lítilli eyjuheldur en inn í risastóriStorborg og gera það með svonalitlum fyrirvara eins og nefnirÍslandingarskipluði fundin barameð tól daga fyrirvaraþað er eiginlega bara ótrúlegt að hugsa til þessað þeir náðu þessari framkvæmtog það sýnir svolítið líkakannski hvernig bandaríkjamennlitur þennan fund öðrum augum heldur enGorbatsjóf allafinn í upphafiað þeir þrjóskusn ekki við að kallaþetta leiðtúafund. Svona leiðtúafundaer en dregstur varuðalveg hluti af samskiptum stórveldanasko eiginlega langt aftur í aldirog var mjög mikilvæg hluti þessarkaldastri samskipta líkaút af því að það þurfti að ræðaum kjarnurku opnabúruð og svo leiðisen bandaríkjamenn vildu upphafikalla fundin í Reykjavík bara vinnufundog svo kom líki ljósaþeir komu svona aðeins verruundibúnir til fundarins heldur enGorbatsjóf. Gorbatsjóf kom meðbara yfirmennur hernummeð sér sem að settist þarnaog samlinga viðræður um nóttinaþað var þeir, hérna, nefndirnarsátu í höfða yfir nóttinamyndilega löða þess og sönda þesstil þess að ræða þess að tiluraf alveru og bandaríkjamenntöluð um það eftir á komið ljósi skjólanumað þeir höfðu ekki verið einsvel undibúnir eins og sovjitmennÞað er eins og þá aðsovjitmennir hafi komið hingaðmeð því hugafæri að leiða einhver máltil lyktameð samningi, mæntalegaen bandaríkjamenn þá ekkiÉg held að það sé líkaað arleið Reykjavíkfundarinsnýst svo mikið um að þeir náá þessum fundi að byggjaupp það tröst sem að svoþeir gáttu unni með á næstu fundum og eftirþar sem þeir náðu árangriPersonulegt tröst þáJá, já, og einmitt þettaað Gorbatsjóf leggur framþað er hann sem leggur frammiklu rótakari tillögur í upphafi fundarinsog kemur kannski bandaríkjamansvolítið við opna skölduog þeir eru allan tíman að reyna að finna útúr því hvort að þeim sé alvaraþví Reykjavík fyrir strax að taka undirtilögur Gorbatsjóf sem að jú, þeir skuli baravinna af vopnunar málumfrekar heldur en bara einhvern veginn aðstoppa framlegislukærnorku vopn og sliðisen svo strandar þetta samtá sérstaklega einuatriði að Gorbatsjófvildi að bandaríkjaman stoppuðuallar geim rannsóknirog Reykjavíkbýst þá til þess að deilanýðustuðum þessar rannsóknar með sofinnminnumen þeir treysta því ekkiog þá fellur þetta um sjálft sigeila allt sem að fram kemuren það er alveg greinilegt aðþeir eru báðiralveg viljur til þess að nágóðum samningum og þaðer það sem er svo áhugavert og þess aðfundurnir Reykjavík, eins og ég segið1986 vissu við ekkitmikið um hvað fór fram innásem fundum, það sem þeir sátuí höfða, en svo þurfum við að veraað sjá skjölinn og hvernigþeir sem að voru að viðstattir hafa verið að ræðaþennarfund, að þá er þettaverið að ræða eitthvað sem að svokemur til framkvæmt að strax árið áeftir, en það er bara því miður gerast ekkiReykjavík. Það er hérnahefur komið, þú nefnitisögunar þessi skjöl sem hafamennhaður og þúverið að stúta þér að hefurhefur eitthvað nýtt komið fram um þennarfundog nú er komið bíomind sem þú hefurséð en ekki ég, hérna hefurkomið eitthvað nýtt fram um fundiní rauninni sem ekki var vitað áðurekkurar uppgötvanir sem hafi verið gerðasem ennum voru bara ekki, mönnu varekki kunnúttu. Sko allar helstuuppgötvanir voru nú gerðar alveg fyrirsvona 20, jafnvel30 árum. Þegar aðskjölunum var sapnað saman og það varbyrjað að setja þau fram og þau eru baramjög aðgengileg, hafa búið að þýða líka skjölog rústna sko og sapna þeimöllum saman og svona arleigð Reykjavíkog fundarins hefur alveg reglulega veriðmetin á 10 ára amalinnog 20 ára amalinn og svo nú erum við komin á40 ára amalið og þá fyrstmér líka einmitt gaman að það er veriðað skoða ekki bara fundinsjálfannars og politísku arleigðhans heldur líkanúna hérna á Íslandi þess að umkjörðí kringum fundin, þrýrheimildafættir núna rúf sem fjallarsvolítið um þess að ásýnd fundarinsskakvart Íslandingum og verum að skiljahvað það skiptir miklu málu fyrir okkarsamfélag að hafa fengið hennan funden þess að í svona þessustóra samengi að þá er það baraþannig sem að einmitt sakfræðinmittfag vinnusvöldið að þess aðeftir því sem það koma fleiri gögn fram ísjónarspilið að þá getur viðfarið að vinna betur úr og setja sjónarsaman á heilstæðan háttog svo kannski líka þessihugmyndum, þess að þetta vorulíka einstaklingarog þessi hugmyndum tröstiðskiptir svo óbúslegamiklu máliog það er kannski eins og þú segir þessi bíómyndsem er svona Hollywood bíómynd sem var að koma útað hún síni kannski líka svolítiðhérna svona áherslur íheimsmálunum í dag eða þessi baraverða íta undir það að leituðar setjastsvona saman og ræði málinHvernig finnst þið myndin, finnst þið húnút frá svona saknfræðilegu sjónamyndi?Já, mjög hans, hún var betra en égheld, svona Hollywood mynd sem aðhérna er með svona politísk dramafókus er að mjög mikið bara á fundinaen svo eru auðvitað svona svolítiðmikið dramatík þinn að líkaog kannski finnst mér fullmikið gertúr hérnahlutverki Reykjans sem svonaeitthvað svona moraliserandiappl í sögunniEn talandu þaðþú eru glega mest ísérfræðingur, ég minnst þú finnst í hér á landií þessum tíma, í þessum mönnum, í þessariatbyrður ál sem þarna voru í gangiSkoég herðaðá tilfinningunni aðsvonasko að setni tímafólk síðari tímahérna, sko að Reykjanhefistækkað sem fósettimeð tímanum, það var hérnaþað var svona daldi viðlægiðþegar hann var kosinnog þessi tími fyrst og eftirþetta er nú bara leikariog þóttu ekkiteða sem sett menn gafu þetta í kynna að það veri nú ekkit sérstaklegadjúpur og ekkit sérstaklega mikil hugsuðurhér núnasjáum við þegar að vísa það til hansþá er það alltönnur mynd af Reykjan, hann ereinhvern veginn talin merkilegri fósettiheldur en mönnum fannst þegar hann var fósettimenn eru fannir að vitnahér í alls konarsetningar, orðspeki sem hann létt fallasvona, þeir sem eru honum kannskihlýðhóttir í politík, bara á borðvið það sér og svonaá sínu tíma, er það soliðvar Reykjan merkilegri fósettiheldur en samtíðans vildi viðvíkjanaá sínu tíma? Sko, nú ætla ég ekki aðfellan eitt dómum kannski fórsettatil Reykjans en því við vorum að talaum þessa bíominn sem eru auðvitað framleittí bandaríkjunum og eru að halda uppog rukla svona einhverju ákveðni hugmyndumþá Reykjan og hlutverkReykjans í þessari söguað enda, hérna, kaldastriðaþví lög þarna rétt eftir að hanner hættur sem fórsetiað þá er einmitt skosúskýring sem þar kemur framer að hann hafi kynnt undirkaldastriðinu og vipuna kaplöpunnieins og hann gerði á nýjunda áratöknummeð það markmiði að dragaGorbatsóf að borðinu og fá hanntil þess að semja. En sko, þaðer áhættu samu lögur, myndi égsegja, og ekki alvegkannski hægt að klappahann um að baki fyrir það, því það varhann gæti ekkit vita að þaðog ég held að það hafi ekkiverið það sem var eigan í alvörunni var aðgera með þessu. Það er svo öðvöld fyrir okkur eftirá að horfa á einmitt aðþarna vitum við betur hvernig ástandivar í Sovjeturíkunum og við vitum að þettahrundi allt saman. Gorbatsóf hafi það náttúrulega ekkiþetta markmiði. Markmiði hans með endurbótumí Sovjeturíkunum var ekki aðSovjeturíkun myndi rinja, heldur bara aðendur bæta kerfið svo að það gætihaldið áfram ogSovjeturíkun myndi lífa það allt saman af.Þannig að ég myndi segjasko að kannskier öðvöldara fyrir bandarækjumennað sjá ArleiðReykjanskakvart kaldastrýðinuá þann hátt að hann hafi þarna leikiðstort hlutverk og þaðhafi skiptsköpum um þessi endalóken á sama tíma er mjög erfittfyrir rússa og aðeiga við hvernig ArleiðGorbatsjófs í tengsluvið endalók kaldastrýðin sem sér.Maður ákvæmst ekki að talavið sagfræðingis og þegumúttímann, ég ætla að freistastað þess til þess aðupp úr þessu öllu saman, kaldastrýðinuog hruni Sovjeturíkjana ogÖstureurópu og allt saman þáverður til ákveðin heimsmynd.Við fáum allarsansbandarleið1949, við gerumvarnarsamningin viðbandaríkin 1951 og þettaskapast svona ákveðinmynd sem hefur eiginlegaverið óbreytt, allar gutursíðan þáþangað til núna.Finnst þér þetta með þennan bakgrunallanog þessu þekkingu sem þú hefur áfortíðinni, finnst þér, er þessiheimsmynd sem var til upp úr þessukaldastrýði, er húnöll að molnanúna eða finnst þér þetta að veraaf þínum sjónarhóli baraeitthvað sem tengisbara núverandi fósitt af bandaríkinnaog þetta sé ístólundrátum sama heimsmyndinsem við lefum inn í eins og við sköpuðumhér eftireftir kaldastrýðis.Já það er að stokka spurtÞað er að sagfræðingin yfir í nútímaJá já og hérna þessibók, hérna litla bókKaldastrýðsborga, hún fylgirsvona ákveðinni fórskrifti, hún er hlutiðað serju söfila, það sem aðsagfræðingar er að skrifa um svona málupnien við tökum samtíma vinkilinn í lókintil þess að við þetta sína fram á hvernigþess að sagan er byrtistog hvernig þessi saga hefursvona lifað í samtímanumog það verður kannski að segja bara strax frá því að þeirraþess að svo verður ekki einn hrunduað þá eru strax settar frammjög svona áhrifaðmikla kenningar um að nú sé baraþað var að tala um endalóksöfunarað þessi tvípóla heimsmynd sem að viðólumst hérna uppið og munum og kaldastrýðisnýristum þessi stóru átöká milli austus og vestus og það var ekki baraað við búin að kapla upp, það var bara á öllumsviðum samfélagsinsað þá einhvern veginn var þessu lokið og númyndi bara hérnalönd heimsins haldaði átt að svonafrjálflindu líðræði og við gætumallir bara að lifa því sáttu samlindium aldru og æfiog svona tíund áratur síðust áldarvar svolítið svona, það var ákveðinbjart sinni þó það væru þetta líkahörmulustrið bara á balkanskagaí Európu og svo átökihérna fyrir um sávilligöldunumsvo í tjertsníu og víðaren þess að heimsmyndin erauðvitað gör breykt svoog kannski sérstaklega baraþú veist það er að nefna marga viðburið, það er að nefnaárásundar á tfýbura törnanasem svona setja þessaheimsmynd um að við eigumeinhvern séns á að fara í áttað þessu frjálflinda líðræðiöll sömulað það setur þá heimsmyndi uppnámþað er bara rétt um árieftir að Pútínu komið til valda íRúslandi, þannig að við erum búin að veraað sjá svonaheimsmálinn þróastbara alveg myndi ég segja frá upphaviþessara aldar uppgangur kynverjaauðvitað, mjög mikilvægurþessu ljósi og það er heldég alveg rétt að þess að tfýbúlaheimsmynd sem að viðsem mótast alltaf upphafivið loksýðari heimstri aldarað hún er í upplust, ég held að það séalveg augljóst að fyrirbaris og samniðþjóðnar sé ekki að ráða viðað koma á einhverjum fríðií heiminum eða hvað svo sem það ætti að veraþannig aðþað eru alveg áhugaverði tímarog spurning, hvernig munileysast úr þessu öllu saman?Það er líka, ég var að leika mér að þvíað ef maður horfið er áskotað hafa talað um þetta valda, jápægog við værum með á þeim tímagaldast í þessu tímanum að við værum meðeinhvers konar í svonavopnarlegu herrmáttartillitiþá værum við með einhvers konar tvöjafnstæði eðaognarjafæðimikla, þetta værum svona tveirsambarilegi hlutirEf þú spyr gerðvigreindina núna, hvernig standavíbúnaðarmálin í heiminumog þá fari svarað að það sé einavitið að bera samaní rauninni hvað þjóðunar verjamiklu í beinhörðumpeningum til herrmálaog þá kemur í ljósgróf mynd sem er um það byrjum svonabandarækjumenn verjaþúsund biljónum dollaraá ári í herrmálkínverjar koma næstirmeð þrjúhundruðbiljónir dollararússar þar á eftirmeð hundrað og sextíubiljónir dollara, ég fer með þetta eftir minniog Evrópusambandiðallt, eða þessi 27 ríkisem mynda Evrópusambandiðcirka bát það sama og sovet mennog rússar vildi ég nú sagt af aðog ég fyrir nú ekki að blanda sovet mennumí þetta. Þetta semst að týðirþað að bandaríkin einn verjameiru til herrmála, heldur enKína, Rússlandog 27 ríkiEvrópusambandið sinns samanlagtmeð öðrum orðumþað er í rauninni baraeitt ofur stórveldií herrnæðilegu tilíti, er þettaheimsmyndin eða er þetta partur að þeirribreyttu heimsmynd núna að þú hefurbara eitt yfirburðaviðjúbúnaðarlandief við kallum það það. Já, skohérna, já, já, en það má líkakannski bara minnast á það þegar aðleittóttin komið, hérna, til Reykjavíkurað þá eru, þá áttuðið er samtalsum65.000 kjarnorkuvapnog núna held ég að, hérna, staðansisvo að séum svona 12.000í heiminum öllum og stæsturhluti þeirra er, hérna, ég ogbandaríkin manna, Orusa. Þannig aðhinn, hérna, kjarnorkuveldinég veit að, þú veist, líka tala um bara öllherka, eina útgjöld til herrmálaen sem sagt, ef að maður hugsaum bara, sem sagt, þess að kjarnorkuog því það er, eins og þú segir, þarnaí kaldastriðinu byggist alltaf þessuoknarjapvægi, að ef eitt ríkir ræðist á hittþá bara mun enginn lifið þetta af. Það er semfælingarmáttur, hérna, kjarnorkuvapnanasem að triði þaðað það kæm aldrei til svona átakaen við erum eiginlega með svonaum til að segja, ástandi í dag er aðeinhverju leiti, jafnvel hættulegraút af því að það er svo lítilstjórn og það er svo lítil samtal umþessi vopp sem að þóðisjöðum ekkifærri, munu samt næja til þess að útrýmaokkur alveg mörgum sinnumef að úti það er farið. Þannig aðog það er svolítið svona áhugavert hvaðaer lítið rætt í rauninnií dag, miða við hvaða var mikið rætt íkaldastriðinu, auðvitað er þessi fjöldekki eins mikið og þetta er ekki svonaég menna, þetta bara er ekki eins mikið í svonasamtíma umröðinu eins og var þáen það er, einmittþað verður áhugavert að segja og kínverjar eruekki þetta að draga úrútgjöldum fyrir ekkar hitt ogjá. Rósa Magnusdóttirþakkaði kærlega fyrir komuna.Lokasbrettin hérna með mér ásprengisendi tekurHalla Gunnarsdóttir, formadur Vafærsem stóð í ströngu ívikunni sem leið, svo ekki sé núþastar orði hvið, eftir augnablikSprengisendur á bylgjunnií samstarfi við Límtri, Vírnettog HyslunaUppspretta fréttaá Sprengisendi á bylgjunniHalla Gunnarsdóttir, formadur VafærVestu velkomin. Takk fyrir.Byrjum bara hér, hvernig lýsirþú þessari atbyrðar ásfrá þínu sjónarhóttin sem var tilþess að allt fór hér á annan endaní verkefliðsreyfingunni núna í síðustu viku?Já, ég held að maður þurfnú kannski að fara eins eftir í tímansko, bara til þess að átta sig ábara því, höfna, hvernigbara svona hvernig þetta samkómulag varog hvaða þýðingu það hafði.Við erum auðvitað hér að takast áviðlangtíma kjærsamlinga sem voru kjærið2024. Í svona þeirrivonaði að launafólkmyndiundegangast lág að launahækkanir þá færu verbulga og vextirniður.Vaffer hafði sínum tímamikla ratu að sendir við þetta fórsönda ákveðitaldi allt og viktog marki sett allt og háttog þetta vart í þess aðfórveruminn gekk út úr karpúsinuog klauð sér henni frá breyðfylkingunniþað var ágreiningur um þetta fórsönda ákveði.Þannig að þegar það síðan springurþráttur að við höfum talið það að veragríðarlega vikt og þá er það svonaumöksunar efni.Þegar viðí vaffer undrýttum þess að kjæra samaneitthvað 2024 þá gerir við það í skuggahóttunar og verkman. Þannig að það er svonamikil harka sem einnkjönirþetta svonaandrumsluft þá.Þegar við sáum fram á þaðí marsíðasliðinum að þessar fórsöndurvaru líklega til að breysta, þá hófu viðsamstarfið í fagfélögin og félagokkarí landsambandinu og höfum unnimjög þjætt með þeim að því aðsvona meta og greinaviðbruð við þessum fórsöndurbresti.Það hefur verið þannig aðfórsöndurbrestur í kjæra samningum hefur almenntekki tapt mikil áhrif. Það hefur ekki veriðmikil viðbruð við honum, ég er vel ekki samið um hannþannig að það er talsveit nýlöndað það sé verið að virka fórsöndu ákveðmeð þessum hætti sem við höfum gert.Og við hörðum við þetta helst í þaðað við erum með stóra hópafólksinn en okkar félaga sem aðhafa hreinlega lækkað í launumog gildist í maður þessar kjæra samninga.Þá erum við að tala um í raunlaun?Já, launahækkan þeirra hafa veriðlæri en verbulga. Og það semvar við að leggja fyrir okkur var aðtaka áhættuna á aðsvo þróun myndi halda áfram.Þannig að allan tíman með að við erum að reynasem í viðbra við þessum kjæra samningumþá erum við að reyna að tryggjaþað að svo þróun halda ekki áframen að koma í vekk fyrir það.En líka að reyna að búa tileinhverja varnir sem líka að dreyfaáhættuna af þessu ótryggadnaðsástandi.Því launafólk er búið að bera áhættunaeitt. Þannig að þetta ersvona forsendunar sem viðförum með inn í þetta og svo er þetta baravoru við fram á síðustu stundu að gangafrá samkominlega fyrir okkar fólkút frá okkar hagsmunumog það er kannski ákveðt að vita þaðað klukkan 15.57þá stóðu við með uppsannabriðin í höndanumog það er 15.59sem að þetta samkominlega er hansalat.Það er hérna að þú nefndir að þiðhafi gert þetta í samflótivið fagfjöluðin og svo elvafog þá spyrum að þessumáhorfandi býtuð, akkur gerðu þetta ekki líkaí samflóti við breyfylkinguna?Sko, það voru náttúrulega búinir að verafundir á vettongialþjóðinsambandsins þar sem að þessir hóparrættu saman og það var snemmaljóst að við varum með mjög ólíka nálgun.Þau voru bara með annað hagsmunumað gáði fyrir eitthvað snemmaút að þau tældu ekkikoma til álötu að segja upp kæra samlingumvildu ekki gera kröfurá 18-regjandur og hafa bara sínarástaði fyrir því. Viðvildum gera kröfur en þaðtelju við að sjáu við baraað fyrirtækjunum gengur ákveldlegaog launafólk hafa verið að takaá sér mjög þungar byrðar.Þannig að við vildum bara fara framá einhverja leiðreikningar inn í þess að hópaeða í öllu falli einhverjatryggingar fyrir að þetta er ekki bara samidillin aftur. Við vorum ekki tilbúintil að gera það nákvæmlega samaá síðast og vonast eftir annarí niðurstöðu. Það ljópiðþetta mikil og fór ekki fram hérna einu. Mikilheifti þetta alls saman ísíðastu viku. Solveig Anna Jónsdóttirhjá Eblingu og raunarVilhelm Birkisson að sínu leiti líkasegja að þettahafi alls saman verið eitthvaðleikrit til að skera þig neyðurúr snörunni, bjarga andlitinuog hérna en aðþú hafið ekki fengið, já fengið baranákvæmlega ekki neitt út úr því semþau vilja kalla sjónarspill.Já, þetta er bara frálegt að halda þessu framsko. Við erum, ég erí samningum fyrir mitt félagog á að fárétt til þess að gera það ánafskifta frá þeim. Þauákvaðu þriðdæðin að þau hefðu nóguí hendi til þess að skrifa undir samkómlagog þáþegar þau gera það, þá setjuvið með fulltrúmur fórsættisraðninsinunýrið í karpúsi og erum að farayfir útreikninga ávakstabótaaukonum. Viðþá erum að leggja mat á það hvortþessi aðgerð, þessi tilagageti orðið til þess aðliðka fyrir í samningafyrraðumokkar við samt og gatanlýfsins.Það er að segja hvort að hún dýjigagvart þessum ávíkjumsem við höfum af stórum hópum, ekki sístbatnafólk, sinna nokkar að sem hafatekið á sér mikið högg.Og þar skiptaútferðslur mjög miklu máli.Við veitum það að vakstabæturog batnabætur hafi gegnum tíðanverið tekjutengtar mjögmikið, alveg upp á því markisko að engin fullvinandi á rétt á fullumbatnabótum, því að þaðertu byrjað að tekið skerlast.Og hérna, við vildumbara vita nákvæmlega hvernig þessi vakstabótaauki ætt að lýta út og hvort hann myndimæta okkar hópum.Við vorum líka fram á síðustu stunduað semja um það að lækkaverbulguviðmiðin í vakstabaukanumog að fá örlítið meiripeninga inn í hann og fyrir stegumheldur en upphaulega að gera stráð þeirrir.Þetta leikur bara fyrir á papirum. Það er búið að dreifabáðum útgáðumog fólk getur bara kynnt sér það.En fremur, þá voru við bara ekki búin að ljúkaokkar samtali við samtugatunljósins.Þau hafðu ekkiverið mjög tilkipilegilausna með að samtala okkar mati.Á mánudagin kemur frá þeim tillasem að við töldum ekki fullna þettaog á þriðudagin erum við baraá upphaf stigumvið viðraðum um það hvort að við getum nálgasthvert annað um fórsöndu ákvæði.Og við vorum komin á reikspöldþegar þessi undirýtun ás í staðhann að sentum kvöld á þriðudaginog það er svona með engin launungaað það dróða úr samningsvili að sagjahvort okkur. Og ég velti í stundufyrir mér svona eftir á hvort að það hefðikannski bara verið hlut af leiknumsko. Þettasetti okkur bara í aðeins erfiðar stöðuog við náðum í rauninni yngu merkingabara samtalið við samtugatunlýsins fyrireftir hálfið og þöndutag. Þá heimsóttuvið aftur þessar hugmyndur um fórsöndu ákvæðiokkar upphæluðu tilögurlutið að því að hafa talsvöld fyrra árunnien þarna vorum við komiðmeð varnir líka í gegnum makstabótauganog semjum síðanum þetta fórsöndu ákvæði sem að fyrir okkurog mikilvægt af því að það býr til eitthvaðviðmið um verbulguna. Það býrtil viðmið sem að við þurfum að róa aðfrekar heldur en að viðbara stiptum samling og sjáum hvað geristen ég hef alveg skilning og hinni leginnilíka sko. Mér hefst þetta, þetta er baraólík nálgun og sama viðfangsefniðog þetta var nálgunum sem við töldumvera rétta.Þetta gæti virkað fyrirþannig sem stendur auðan við þetta oghorfið á þetta spilast útalls að manna að þetta snúistkannski ekkifyrst og fremst umhvað í rauninni næst fram í samlingumheldur hvernig þettavirkar. Annars vegarhöfum við breyðfylkingunasem fyrir allamunivil ekki að þetta virki sem svoað þið hefði fengið eitthvað meira en þeirog að sínu leiti svofyrir þig og ykkuraðþessi aukagetur við að kalla það auka efforteða það sem þið lögðuði þetta umframbreyðfylkinguna og svonavirkaði allt vera að fara í skrúunahér nokkrum dögum eftir að breyðfylkingisemur. Að þið verðið að getasíngt ykkar fólki fram á að þetta hafiverið til einhvers að takaaðra afstöðu heldur en breyðfylkingin.Er þetta málið?Snýst þetta kannski að einhverju leiti umþað hvernig þetta virkar?Að þinni hálfu fyrir þína fjarlasmennog fyrir breyðfylkinguna sömulegðs?Jú sko, við erum ekkineitt niður samkettnaðið metingivið félagurinn og verkefelsrengarinnarog ég held að það sé ekki gott fyrir okkar fólk.Það kom mér aðeinsog óvart og ég held að kannski líkaað það sé mikilvægt að skilja aðalla jafna þegar það verða að semjameð eitthvað svona viðbröð að þáef að við hefðu náðeinhverjum betri árangriað heiti geti í okkar samkjómulegaí VSA, þá hefðu það speiklastyfir og hinn hópin líka.Þannig að það hefðu gagmest þeirrafélagsfólki rétt eins og okkar félagsfólki.Það lág fyrirá fymtudagmögulegar á því aðtaka það besta úrbáðum leiðum, þar að segja úrstyrtingunni þeirra ogfórsöndu ákvæðinu okkarog búa það til sem einhvers konarsamkjómulega í gegnum fórsöndunendina.Þau vildu ekki taka þátt í þvíog það finnst mér, satt að segjafrekar óskilinlegt, enauðvitað bara að meta allir hlutinaá sinn hátt og það fór ekkifram hjá mér að formaður eblingarvar búin að fara í fjölmjöla dæjan áður og segjavið varum að klassa á veggog það var ekki eins og þetta það leiðilegteða slæmtvið vorum auðvitað alls ekki að klassa á veggég var að vinna vinnunum mínaég er formaður vaffærég á að semja út á haksmunummíns félagsvolks. Ég skil alvegaðri vili kannski að semja út á haksmunum þeirraeða eftir því sem þeim finnst rétten við semjum út á okkurvið vorum með okkar stjórnalgjörlega innróma, við vorum með trúnará okkar gríðarlega kraftugtog samstiga og búin aðundirbúa þetta vel í samstarfi við fagfélagiog auðvitað nóttu viðhverja einustu mínutu til þess að reynaað landa bestu nýðstöðinu fyrir okkar fólkhún lág ekki fyrirá fröðutæðin, hún varðbetri á fymtutæðinog við náðum besta mögulega árangurklukkan 15.59 á fymtutæðSól við annað heldur því fram líkaað fórsættisráðþegar að hafi beilinni sagt ósatttil komu þessahvað hétt þetta? Vaksta bótaaukatil þess að þetta líti betur út fyrir þvíhvað hefurum það að segja?Ég vil barasegja það að Sól við annað Jónsdóttirvirðist að vera með mig algjörlega heilanumég er ekki með hana heilanumég er að sinna mínu starfiog þetta sem að stundumer einhvern veginn svona útmálasem deilur okkar í millier algjör einstefnu gataog ég fæ stundum á tilfinningunaað hugmyndin sé bara að reynahenda eins mikillir drullu á mig og mögulegter að vona eitthvað festistog það er þreytandiég svar að alla jæfna ekkinema þeirra að vera að fara með ránkvæstlurog hafa upp einhvern rógum mig, mín störf, mitt félagstundum þurft að verja félageitthvað svona yfirgengilegum afskiptumég mun gera það áframen ég ætla ekki að veraað eiða mörgum orðum í einhverju svonaeinhverju svona yfirlýsingarvið vorum að vinna okkar starfAf hverju er hún með því á heilanum?Þú voru að spyrja hann að þvíÞað er hérnaþað er hérnasko að hefur skilningá því að fólk kannskieins og ég komi að þessu aftursvona utanfrá sem horfir innsegið sem svo að býtu hvernig er með þetta fólkeiginlega hérna í verkefæliðssefingunnigetur það ekki tala sama, getur það ekki komiðsameiginlega framgagvartatvinnuveitendum og viðsefingundumríkistjórn, þarðað endilegaeða öllu þessu púðrií deilutnar yfirlýsSko ég hef mjög mikið skilning á þvíþví að þetta eru auðvitað bara hræðilegtað þetta skulle koma svona framVið, en mér langar líka að segjasko að átök hafa svona í gegnum tíðinað vera frekar innbyði í verkefæliðssefingunnaþað eru auðvitað að vera að takast á um hagsmunniog leiðir og það eru personurog leikendur sem geta aftur áhrifog þrátt fyrir það hefur þessihreyfing náð gríðarlega góðumog miklum árangriMart fungerar ekki innan allþjóðsambandsinsút af þessu, en það er mjög margtsem fungerar mjög velÉg leiði til dæmis allþjóðsambandsinsþar eru henni gríðarlega góð vinnaþar er hægt að eiga bara mjög yfirvegarog aðlilegar samræður um allt frábara sælabankanum til efrueða hvað það er sem að skipta lögn og fólkmáliÞetta samstar sem við veikumvið fagfélugin það einkennist afmiklu trösti og virðinguog skilningi og þar eru við komiðmjög stóra blokk sem erkröftu og munn koma samhendiní næstu kjæðarsamlingaþannig að það er, þrátt fyrir að þettaspilist svona út í fjölmjölumþá er líka gríðarlega mikilsamvinna og mikilvinna sem að við vinnum ekkiyngungi að bæta kjöru okkar félagsfólksheldur líka bara í haxmöna gæslufyrir almenni í landinuog þar gerum við margt mjög velÞetta kegur maður stundu fyrir þannigfyrir sjónir að svona, ef maður horfir yfireinhverja áratvíði, eins og maður getur gertá mínum aldrei, að allþýðu sambandiskipti miklu minna málií hérnakjaradeilum í því sem þiðeruð að fást við núna helduren það gerði, að þessi félagvið viljum ekki kalla þaðkannski endarlega þannig að þau leikið lausum halaheldur að þið séu miklu meirabara hvert fyrir sjálfsíkog lúti ekki lengureða allþýðu sambandi hafi ekki lengurþá fórustu fyrir verkaliseyfingunni eins og það hafðiÉg held að það hefur veriðallir gangur á þessu gegnum sögunaen allþýðu sambandiþeir fyrir okkur í sameilu málumþað fyrir fyrir okkur í sameilu málungaakkur dríkistjórnini og í sameilu málungaakkvært samtöku maturnulegisinsen þegar það kemur að kjara samningunumþá heldur hvert og eitt félagá sínu umbúði og stundumsaminestau og stundum ekkibreyðfélgingin gerir það síðastvar hendur telsett breyðari þegar vaffervar það inni og ekki svo breyð þegar vafferfór útog nú eru við saman vaffer, líf og fagfélaginog það aðsíðan eitthvað svona tvær blokkirsem var söndið sikkur leiði síðastog munið kannski að gera það aftur næstþað er bara frekar eðlilegt skoþað er ekkit óeðlilegt og getur þess vegnabara að skila betur niðurstöðu heldur en að reyna aðmiðstýra þessuekki fyrir það samkoma eða hvaðsko stór hluti af okkur semstörminnum allþjóðisamband sem skerum það baravel og að virðingu og eftir líðræðislegaleikaraglum skoþað eru, það áhaugt að kjósanýjan fórseta, þannig að það verðaþað verður fórsetakostning ogþað setja mark ásamkómuna, það erueinhverja lagabriðingar sem líka fyrirsem að fólki finnstþað sem eru skipta skoðaniren ég hef ekki heyrt nefnágreining upp á borðum um þau svonaefnismál sem við erum aðsetja á oddin og þessu þingivið erum að fara fjallum framtíðvinnuog verkefnismála og ég held að það ségríðarlega mikilvægt að við náum að haldasvolítið sterkum fókus á efnisaðtríðunumog málefnunum því að það eru þau semskipta félagsfólk máliSvo við nefnum nú aftur til sögunarég held nú ekki að þreita þú á mikið með þvíen við nefnum Sólvið og Jónsdóttir aftur til sögunarhún hérna hefur gefið undir fótinnmeð það og beinleginni sagt þaðað það getur velfæri svoallt í því að sambandi klopni og aðefling segir sig frá allt í því að sambandinuheldur að það sé líklegt og hvað áhrifmyndi það hafaÍsku það er náttúrulega bara ákveðansem félagsfólk og eflingar þarf að takaslíkt þarf að fara í gegnumalls erir atkvæðgriðslu í félagiog hérna og tveir þriður þurfa að samþyggja þaðsvona umræður koma alltaf uppræðilegaþað hefur oftur að tala um aðhvað fær vilji gangu út úr aðeins íþví að sambandi, eða sérst, félagi leggurmjög mikla fjármunni þarna innog stundum finnst okkurvið ekki fá nægilega áherðin eðaeitthvað slíkt, enmér feist þið mikils að vinna að félagbara haldið sér þarna inn, þetta er gríðarlega mikilog vettungur, skipt miklu máligegnum söguna, en ef aðþau metta þess en svo að þeirrahagsmunum og félagsfólk, eblingar, metta þess en svoað þeirra hagsmunum sé betra borgi þarnafyrir utan, þá er það bara ákvönd semþau þurfa að taka og lífið heldur áframskoHalla Gunnarstóttir, þakka því kærlegafyrir komuna. Takk sem leiðis. Við höfumrunnið sprengisendin á endaþennan sunnudaginn, Ívar Haldóssonstýrði tæknipartunum eins og venjulegaég takk ykkur fyrir að hlusta og við heyrumstaftur eftir vikur.Ívar Haldóssoní konar á bylgjunni er sívinnsalitapasparinn sem faktanum þessa myndi
