Hlugkona vantar 10 mínútur í sjö. Heimir, Lilja og Ómar bjóða gleyðilegan fylgdudag.Velkomin að fætur. Nú hefst bítiðs á bylgjunni.Þetta er bylgjum.Já, góðan að dag, velkomin að fætur. Í dag er fymtudagur úr dagða 2014.September, Lilja, Ómar og Heimir með okkur í bítið til klukkan 10.Og það er gul veðurviðurinn á stórum hluta landsins á Suðurlandi, Suðausturlandi, Miðhálandi, Vestfjörðum og Östfjörðum.Þetta er skollið á Suðurlandi.Svo svona á Suðausturlandi skellur þetta á klukkan 7, bara eftir nokkra mindurs.Og líka á Miðhálandi á Östfjörðum tekur hún gildi klukkan 9 þennan morgunin og Vestfjörðum klukkan 3 síðdeis.Og mér sínist nú að Vestfjörðum þetta standa lengst yfir, sko.Það er gul veðurviðurinn í gildi til 3 síðdeis á morgun.En það ofennju djúbalæg, veistu hvernig það er djúb?Nei.Það er líka að við gíska.Djúbabreið.80 millibur.15.000 metrar.En þú mættir í fallir rekabu, Lilja, en er þetta ekki samt fyrst í svona opimberi úlpudagurinn?Jó.Það eru við ekki búin að slá því fyrir.Það eru við ekki búin að slá því fyrir.Trampolíni fór niður heimaðu mér í gerð.Já, ekki segja þetta.Þetta er svona nú segið áhausti.Fór þá ekki eitthvað upp í stæðin?Jó, nokkra spýtur.En hvað er hún djúb?Hún er undir 960 millibur.Millibur?960?Það sem er mjög djúb, djúb, eða til að djúb lægð.Hver er þetta, hvað er hámark millibara?Hver er þetta djúbstar lægð?Þú meðan þá, hversu látt fer hún í milliburum?Já, ég veitu ekki hvað það er, þetta er hún hlaðurðið hálggerðið fellibilið.Það var þetta ykkur 1923, held ég, en ég mannrétt.1923?Já.Ok, hvað því það er samt djúb lægð?Þá er það þrýstingur, er það ekki?Já, þá er það þrýstingur mjög lár, þannig að það verður náttúrulega gríðalögð vindur,rók, uksalafa.Hva? Þú horfir á mig bara eins og þetta séu svona algjör almenn viknist.Nei, nei, nei.Það er náttúrulega að þú veist, loftrýstingur og þá verður rókið, þá flýtar það sem er að, já, ok.Nei, ok.En það er ekkit hugsalnætt með vatnið, það er vatn.Já, núna, já.Já, núna í þessari læg.En á eftir lægð kemur ekki lók, en aðeins skára við þessu.Við sjáum nokkið mikið til sóla næstu dag, en það verður allavega ekki svakalt rók og ekki svona rosalega mikið vatn.Þetta er helgin, er það svona?Það er ekkit sesta, sko, en kannski er sunnutaði hérna fyrir sunnan, sko, það er að segja, þá er kannski skástur síns mér, en sætið samtari vindur en þá.Sundarinn er fýtina á Östfjörðum og Söðusturlandi, sko.Nú er ekki hér.Ég finnst það nú ekki að skýja það, en það finnst það ekki að eitthvað æðislega.Það finnst það nú ekki í sjónarkunni hér, sko.Það eru setni leitir í grafningnum.Já, og þú hefur ekki fengið svona bóðum að fara í göngur í þyrlu, eins og ég sá í kvöldröðum Rúfugjær.Þyrlu?Söðfjörbóndin fyrir Norðan sem er með gamla herrþyrlu.Já, ég sá þetta, alveg, ég.Og þetta er þvílegur tímbarspartnæðar, þetta er 60 ára gömur þýsk herrþyrla.60 ára gömur?Mh, hún flitur smala í göngur í fljóttum og hörgáttar.En vitið er ekki að það nota drónuna fyrir þar?Það er alveg hægt að nota drónuna held ég í þessu, og ég finnst að það er eitthvað aukast.Ég vildi bara setja ertekka á þessu röllur og lappa þeir bara upp í finnaða, bara, ég finnst að fyrir að leita þeim.Það er nú ekki máli dag.Nei, nei.Svo þetta er dýrst sport, sko.Rótlið, rótlið takk.En þá, þetta er hugmynd, mér stað að bænda að blaða.En mér finnst þetta, svolítið, smart, sko.Mér fæði þýrlu í þetta.Það er mjög töð.Það er mjög smalmenn, sko.Það er kannski ekki alveg 60 ára gamla, sko.Það er svona alveg...Það treystur hún ekki?Nei, það er vanlega bara...Ég veit, hvað eru flúvelar að meðaltali gamla sem að við setjumst upp í?Þú meina, það er farþegarlega, það?Já.Það ert í góð spurning, ég er nefnilega að hugsað um þetta.Hvað eru þessar bara farþegarhundur?Hvað eru það gamla?Það eru ósalega gamla.Það eru samt sumar alveg...Það eru öskubakki sumum, sko.Já, já, það er nú alveg áratugur þarna.Það eru inn í einhverja áratug í flugir, sko.Þannig að ég veit ekki okkur hvað þetta er ekki að geta sæst upp í...Sko, þetta er ekki...Þetta er hér fyrla, sko.13-15 ára?Ok.Ég held að það væri meira.Já, ég...Algingur eftirlunan aldur farþegarhundur...Þetta er stengið gerðurgrindunum því það er íslensku....er 25-30 ára.En tilturna nýviel er á bylju 0-10 ára.Já.Mjög venjulegur aldur í 10-20 ára.Farinn að teljast eldri eru 20-25 ára.Það er 60 ára komið þýrlaðum, svolítið gammal, sko.Það eru bara illa við þýrlur, einhvern veginn.Það eru farið þýrlur?Nei, ég hef eitthvað farið þýrlur.Já, ég hef hugsað að það sé alveg gaman, en bara svona...Ég er ekki flugrættur eða neitt svolítið, en þýrlur ég er ekki...Nei.Ég get allveg hoppandi í kattu með þær, sko.Nei, ok, ok.Það er stort ára morgun.Jú.Nýtt lag með Taylor Swift.Wow.Takk ekki fyrir.Patient Zero.En ert þú ekki svona hópi sem það er að senda undan öllum öðrum?Það er hægt að skrá sinna vef sinna og eitthvað prí orð er...Kostar það eitthvað?Já, ég...Kanski ég er alveg þar.En það var maður lagi í dag.Þannig að það er nú ekki það mikið mun, sko.Ég get alveg byggðið í dag.Það er það.En það er að vera erfitt að byggja þetta 14. oktober.Hvað er þá?Því þá kemur niður í seria.Of Love is Blind.Þú ert alveg með þetta.Ja.Of Love is Blind.Er það svona æðislega skemmtilega?Þetta er svo skemmtilega.Ég er mikið hort á þetta hér úr landi, veistu það?Já.Þetta er mikið tekið.Það er sér Facebook-hópar með umræðum um tættina á íslensku, sko.Það er mjög gaman að það er íslensku hópur sem hefur hist mér, þess að horfa á skolokaþáttinn og hist á bar, einhvers það.Ég skil bara ekki að hlýtur að vera íslensk útgafa í vinslu með að við vinsa allir þetta.Þú, ég heyri svo marga talum þetta, ekki bara þig og okkur hér, sko.Það er nú...Eva Rúsa, þetta er bara einhvern veginn borlegjandi, hún takkir þetta.Sko, það er orðsetning til heimis að koma í vinslast til því að það er ekki verið að nota milliburlingur.Nei, ok.Eftir HPA sem er Paskal.Já, já, já.Við höfum rætt þetta.Já, ég nefn ekki þess að því sem að það er búin að læra að hitja í mjög ára tíu, þegar ekki að breyta hún og setja í hluta.Já.En ég var einmitt að spurja hann að, sko, Hector Paskal er ekki eitthvað slúna að dött.Nei, Hector Paskal.Petur og Paskal.Þetta er bara Paskal.Nei, ok.Það er skipt ekki mjög.En ég sérst, í Íslandsmetið á landi, þar að segja, í dýfsta lag sem hinga hefur komið, er sennleikningum 990,7 millibur.Þannig að við erum að...Nei.Hvað er það í Paskal?Einmitt, hvað er það í Paskal?Talaði nú tungamál sem við skiljum hérna, nútíma fólk.Þetta var stórhauðaði Vestmannu, annar þess að vera 1929.Já, ok.En akkur ætli sifir að breyta svona mæleiningum í veðri, eins og þegar að vindstu fór út.Sko, 990 millibur eru bara 990 Paskal.Þannig að það er náttúrulega í flokkið.Það er ílegt.Biti, biti, ég skiln nú ekki hana konu að segja, en dýfstu lagðaðið, lagðaðið að miðjunar sjálfars hafa farið ennið þar.Það er 1986 á 1914.Það er alltaf rosa djúft, svo hakar það djúft.Já, þú finnur þetta.Það er ábyggjilega einhverjir fróðari mennum þetta heldur en ég, sem að getur sett okkur undan það.Það er sko ekki hektor Paskal, það er hektó Paskal.Já, hektó, ok.Eða bara millibur.Það er sko hektó þýr hundruð.Já, já.Ég hef búin að nota dróna við leytir og smala mennsku frá 2016, segið maður sem verið að senda mig hérna.Já, það er trúið tífur.Svo við fyrir nú að vera einu í ennað.Og nótkur hefur aukist til muna.Það eru sífellt fleira að fara að fá sig að dróna til þess að auðvelda smala mennskuna.Það er nú að vera drónun okkar með hýta myndavél og 200 falt zoom.Þennar er að byggja þennar mannum að geða okkur ráleikingar um goða talstuðar.En býtu, hann er líka með hátalara sem geltir.Það getur gelt drónin og spila hvaða hljóð sem er til það reyka.Drónin er að smala, hann er ekki bara að finna hann er að smala líka.Það reyndar alveg geggið pæling því að kindur fara upp og ef það er bratt þá fara þær ofar.Eða vissin þá fara þær þanga.Stoppa.Manniskei sem fann upp Pascal HPA er heitir Blaze Pascal.Og vaka Blaze er flott nætt.Blaze.Já, já, ok.Veit þú hvað það er ekki?Jú.Það er svona söm nefn að ennsku sem ég finn svo fallið.Blaze.Þetta er líka bara töf sko.Og svo auðvitað að segja það.Blaze.Ég held að hann segi þetta ekki svona.Hvað eitthvað þú?Belay.Hann er eitthvað sko Dóne 1662 þannig að við myndum aldrei að vita það.Það er það.Bjartir og brósundi mórnar.Bítið á byggjunni.Þetta er byggjan.Góðanda kærvinir.Velkomin á Fætur.Erðu voruð að vakna núna klukkuna þrjálfmyndugengin í 8.Það er fymtudagur.Það er 20.og fjörðið í september.Og verðum hér í bítinu til 10.Ómar Heimur Lillja.Já, já.Og í myndið þetta framöndan.Heilsan okkar er fundara sem er helgast aftur í háskólinum.Og við um háskólans.Íslands þarf að segja.Og nú er það sjálfsvín sem að verða til umræðu.Thomas Kristjánsson, lektor við salfæra til háskólans.Kemur til okkar um Guðrún Jónak Guðlustóttir.Verkarnarstjóra ennbættis landlæknis kemur sömulegis.Já, Guðrún Jónak Guðlustóttir fórum að sjálfstæðsflóksins kemur líka til okkar.Já, við ætlum að tala um vinnumarkasmótilið.Og verkvöldin, sko, hvort að við þurfum eitthvað að breyta hvernig við lítum á þennan rétt verkvarsréttin.Við rautum við að Guðrún Jónak Guðlustóttir er, en þetta, hans stakku búið svo kvöldum síndarverkvöldum.Já.Það er spurningum, það geti verðið eitthvað sem að býtur þá vinnuveitanda og launþeganinn ekki þriðaðilega.Já, en maður sé að Guðrún hafið setið ringin í klingum þetta borð.Já.Sem Andunur Eikandi hjá SA samt okkur um Andunlýfsins og sem ráð þeirra.Þannig að hún hefur nú eftir núna að hafa goða yfirsinn og kannski einhverja hljómiður um hvernig hægt það er að lesa það.Já, mjögulega.Já, mjögulega.Og hún svona fór yfir sína sög og hvað erfitt að var bara að leita réttar síns.Hann Ragnar Ómársson, hann er formær matsmann af Félags Íslands sem heldur aðstöfnu um nákvæmlega þessi mál fyrir nokkurnu dögum síðan.Hann ætlar að koma til okkar á viðvæltum fyrir okkur. Hvað segja matsmenn um þessa stöðu?Já, einmitt. Svo lásum við morgunblöfingjar um það að fólk er að skilja eftir rúmdínur og þvóttavélar við gamastöðum.Já, sem eru að ætla bara textíl og álega.Já, akkurat, sko. Og þarna þarf að reynsa þetta allt saman og þetta kostar um hundra miljónir á ári að sjálf til þess að reynsa sér eftir skussan eins og þið segja, en nú á breðastýl.Já, gott. Þetta er algjör soðaskapur.Já, en Gunnar Dófri Óláfsson sem er sístjórið þjónust og samskiptast í Sorbu, kemur til okkar.Græhóttnum verið á sínustad og ímestleitt fleira áruna klukkanslega tíum.Já, já, hann Anthony Albaníð, eða Albanese, ég veit ekki hvort það er.Albaníði, já, aukslis.Já, Albaníði, ástallið.Hann var að tala um það á þingi saminu þjóðana að svona agent, gerðvigna þetta fulltrúi, hvað var þetta, hvað hefur þetta verið kallað, erindreiki, sem að þróa þær að Open AI hafi hakkað sér náðu efsið ástallska stjórnvalda í júni og komist í óopenbörjarsk gráðs.Já, eins og hann var að tala um í þrettunum á það.Já, ég var ekki að hlusta frá þetta.Nei, hann var að segja frá þetta.Ég var að býða svo spennt að það er læginu sem það er náttúrulega.En sem sagt, hann er ósáttur við það að Open AI var lengi að græna frá þessu.Já.Þetta var í júni, særðu það.Þetta var í júni.Þannig að þeir græna ekki frá þessu fyrir í september.Hvað rugglega er það?Þetta er svolítið merkjulegt, sko.Það voru allir sumafrí.Og það verður enginn frá Open AI nitt tjást um þetta, sko.Þetta er náttúrulega svolítið óvögnulegt.Já.Þessi erindrekar, sko.Erendrekar.Já.Núna.Því þetta verður svolítið ókvænlegt.Já, ekki erindrekar, heldur erindrekar.Hvernig gerist þetta?Er einhver sem byður gerfugrindina um að hakka sín?Þarf ekki að vera.Eða bara var gerfugrindina að leita ykkur um upplýstum?Það er ykkur ykkur byggt á spurningu sem að hún var að spurða.Það lítur náttúrulega að það vera einhver búinn til þennan erindreka.Erendreki, þetta er flott orð.Þetta er þetta mjög flott orð.Ég veit ekki nákvæmlega hvernig þetta gerist, sko.Já, í þessum tilgangi.Ég veit núlega ekki alveg hvað Kristjónan á vald og er að spá, sko.Þetta hann er hann í 41 ás.Hann er hættur við að hætta.Já, sko, hann á 21 marka eftir í þúsund mark.Já, og hann allar að ná því.Já, ég skil það nú kannski.Hann sé svolítið spenntur en hann að ná því.En fyrirgeðu, hann stendur þau trú að hann getið ennþá hjálpa portugalskar landsliðinu.Við fylgdum svo nú með H&M í sumar.Já.Þetta er ekki gott, sko.Nei.Það er ekki gott að vera með svona góðsögn í lifandi lífi sem hangir í þessu hlutverki enda laust.Það snýst allt um hann í þessu hlutverki.Það gerir það svolítið mikið.En menn er ekki útlóka það að hann viljið vera 45 ára gammal með portugalska linu.Þegar það er H&M í portugalska linu.Og þannig kemur kannski svolítið legilsetninga.Hann vill.Já.Og ef hann vill það, þá verður það.Gæti trúðið.Það er ekki gott, sko.Ronaldo, nú skaldu fara að kvíla þig.En ég vona nú að ná í þúsund mörgum.Það verður óa gaman.Já, já, það var gæðvitt bara.En þú veist, verður það, hvernig er það no-no, sko?Það er gótt.Ég veit ekki hvort það sé einhver fylling fyrir mann.Nei, það þarf ekki að vera.Verður hann 45 ára þá á næsta H&M?Já.Það þýlgur aldur.Það þýlgur aldur.Þú veist, aldur svo afstæður í knastbyrnum, sko.Þú veist, við vorum að tala hérnum, var ekki Jón Arne Rís?Já, Jón Arne Rís.Já, Jón Arne Rís.Jón Arne Rís, það er hann að lefa í pöli.Það er hann að melda.Skúðspiller.Hérna, nei, hann var ekki skúðspiller.Nei, nei.Hann var fotbólspiller.Það var fotbólspiller, já.Hérna, hann var jakkvæmt mér, sko.Man er fyrst að hann hafa verið að spila fyrir 100 ára.Það er ekki skrítið, þessi kallaverðistöndu skrítnið eftir að ferðlinu líkur.Þeir eru bara hvaðum færtund.Já.Það er alltaf hættið.Já, ef þeir eru hættið, þá er það hættið að þeir eru færtund.En þetta hinga til hefur þetta nú ekki verið langur aðvinnu ferill, sko.Nei, nei, hann er alltaf lengjast.En, já, hann er alltaf lengjast, sko.Og hún er alltaf Messi líka.Hann er alltaf fjörgammallarinn í fotballtónum.Já, hann er sátt yngre enn Rónaldó.Já, já, það er ekki hvað.Þeir eru ekki yngre.Það er eina ára yngre, heldur.Nei, það er ekki þarflið nýjur.Það er það.Það er ekki þarflið nýjur, þú kannski ekki getur að googla það.Lionel Messi, hann er, hann er, hann er 39 ára.Vel gæst.Nú, það eru færtund á næsta ára, það.Það er tæmaran mingri enn Rónaldó.En hann er búin að leggja landsleikskóna með hýllunar, ekki?Það er ekki síðast að landsleikur hans núna.Það er það.Nei, verður hann núna, heldur, bara næstunni.Og fær svona hverju leik, sko.Já, gaman að því.Já, og gott að þessi mennur færðin að huga æfi kvöldinu.Já, hörðu, við erum að glýma vokka vandamál hér,sem er til dæmis þetta verkvært, sem er nú ekki leist og hafi nú verið hægt við það.En bóin Nils Bóðarsson, fórstjóra Æslandir,hann segir ánægulegt að verkværtir flugverkefriki við hafi verið aflýst,en segir að framhaldið leggist svona þokalega ían,og einna þurfi verkefnið og násamningum á ákveðinu skinn simi,en þetta er stort og mikið verkefni.Já.Duða fjóra vikur.Það er góð spurning, vonandi.Ég lesi þetta ná við viðskiptablasins,að það er svona nýr minnjagrippur sem hefur sleiðið gegní París, og það er smjör.Fólk er alveg að keppast við það að komast í verslun,eða lítið smjörhús sem heitir La Grande Episérie du Paris.Ég kann ekki fransk.Þetta er bara alltaf lægandi.Þetta er svona luxus maturverslun.Og þetta smjörhús seldi meira enn 700,100.000 smjörstykki á síðast ári.Þetta eru 200 tegundir af smjöri frá 30 framlöndum,og vinsalast er 125 gramma Bordier smjör með sjáarsaldisem kostar um 6 eurur.En einnig fást séstakar bræðtegundir með júsú,þongi og svartu trufflu sem kostar meira.Lítið smjörstykki hann getur alveg farið upp íkannski 3000 kall, sko.3000-4000.Já, ok.Þannig að ef þið eru að fara til Parísar,þá er þetta kannski eitthvað sem þið vilja skoða.Já.Við erum okkernir að skrifa um það að vopnuð útkollsérsveita Ríkislauruglustjóra hafa meira en sjöfaldastfrá árinu 2014.En það áru voru slík útkoll 56-talsinssamanbúrðið 424 vopna útkoll á síðast ári.Og þá höfur fjölgun lauruglumanna í sérsveitinniekki verið í takt við stór aukið álagð á sveitinni,en í fyrra störfuðu 46 sérsveitaminn hjáennbætti Ríkislauruglustjóra og hann við einungisfjölgaðum 5 frá árinu 2008.Það er allt og lítið.Já, það er það.Þetta er svona kannski svona sínir hvaðlöggan hefur settið svona eftir þegar það kemur á mönnun.Man getur náttúrulega ímyndað sér að það sé barabyðröð í að geta komist í sérsveitin.Já.Svona töff vinna.En það er nú heimilt fyrir 10 sérsveitarmönnum til viðbútaren þau stuðugildi hafa ekki fengist fjármögnuð.Fjármögnuð, alltaf sæðan að sæða.En áallega kostnaði það nefnir 300 til 400 miljónumkrónu ári og þetta kemur fram í skýsluvörðu sjálfstæðar íslenskar hugvindu.Þetta þarf að vilja í.Það er nokkuð ljóst.Hollandingar ætla að taka þátt í Eurovision.Þeir sniðgengu.Það betur alltaf ekki að hættu við að hætta.Já, þeir sniðgengu í fyrra.Þannig að það var svona að verða að velta vengumí hvort þeir ætla að gera það afturen þeir ætla að ekki gera það.Þeir ætla að taka þátt.Þannig að Írland tekur ekki þáttog líklega ekki spátt.Við veitum ekki með Ísland.Mögulega ekki.Er þetta þjóðratkvækvækvæslu málega?Allavegan að kannun hér ekki ekki síta þess.Já, ég myndir því að það.Ég menna þjóðin á rúf.Já, hvað maður ekki spyrja þjóðin?Þetta er svona þjóðarsport, sko.Í Úrvæsum.Ég er bara, akkur ekki?Pæling.Menn myndir því þið vilja að taka þessu ákvörðumfrá þjóðarum þessu?Já, ef það var eftir að kjósa rafrænt.Mér langar ekki að einu þauðumsem feningum í kostningar.Það er minnsta mál í heimi að kjósa rafrænt.Ég sést ekki að einhverju svona sem mennog varðar ekki þjóðarauður ekki, sko.Já, emitt, er ekki þettaþú veist búið til eitthvað svona stíkmikilvægi kostningar?Gerður Grendi myndi búið þetta til fyrir þásko, no time.Já, ég er að segja það.Það er svona að hækka sig inn í kjærfiðog breyta nefnstöðum.Lillja.Sko, að þetta verður ESBmyndi ég setja í eftstastíkog það er kannski lægi að mæta á kjörstasveitastjóðankostningar og fósættakostningar.Og alltingiskostningar.Og alltingiskostningar.Sko, mér langar að mæta á kjörstaðí svona stórum kostningum eins og ómaren ég vil að þegar ég kem á kjörstaðþá sé það rafræntþannig að ég þurfi ekki að vakafram á miðja nótt og ég vil næsta morguntil þess að fá nýðustur.En af hverju skoer þetta treystaðir til að skrifaundir lán og fleirarafrænt?Rinda þurftu þú að fara aftur þannig aðhvað er það að tala um að við gerum?Já, með Lífurísjóðsláni.Lífurísjóðsláni, já.Sem ég þurftu að undra þetta rafræntí tölvunni og mæta svo og skrifaundir það í personu en auðkjönameð með rafrænum skilfingjum.Það er þetta mjög sérstað sko.Það er svona nótt í minnskyldin.En ney, ég núsko, ég, mér langar bara að haldaað ég hefði að fara á kjörstað.Mér finnst það bara góð og farleg.Já, en mætti það þess að það skifra val?Fengið þú fleiri til að kjósa? Ég bara spyr, veit ekki.Ég veit ekki hvort þú gæti fengiðfleiri til að kjósa, ég bara átta mig ekki á því.Nei, ok.Hérðu, alltaf rætaðu svona? Nei, nei.Hérðu, ég er að smá leiginda fréttrindarsenþað verður að tala við Brynjar Steinssonhann er framkvæmtastjóri KSKegnasem aðá undarfærtum fjórum árumhafa orðið fyrir ítrekuðumskemmdarverkum og almenningssalernií Vestlunumiðstöðinni við Krosmoað Reykjanesbæog Brynjar segir hérna það, ég veit ekki hvað er oftbúið að mála lag og endur nýjabúna á þessu klósetti og maður er varlega búin aðsnúa sér við þá búið að skemma afturþannig að við erum í miklu vandraðmeð þettaen Berendit Guðbjörn Jónssonhann er pípulagningamæður sem kallaður tileftir skemmdarverkinn segir að þetta sé yfirleittríkalega aðkoma. Hvað er að?Þetta er nú, ég gísk að það sé svona úrlingarég veit það ekki, getur svo spíkfull þettaofta búið að brjótaklósett, handlug, loftog einu tilvikið munaði litla að þeir skemmduvassúða kerfið líkaen það er ekki bara að loka þessu salumJá, þeir hafa rifinnið lagnirsem líka á loftinu, brotið spiglaog ljós, skemma loftrasti kerfiog stýpla lagnir með því að tróða í alltsem getur stýplast. Hvað er þetta?Ég segi það nú líkaHvað? Finnir þið eitthvað áhugamál í alvörutala? Nei, það eru ekkiJá, ég veit ekki bara að enda þetta á þessum nótumog svolítið bara pyrruBjörnt og brósandi í fjörgju álJa, þá vantar klukkunaeða klukkuna 25. gengin í áttaog við höfum nú fjallaðumfundaröðuna heilsan okkará vegum háskólands og fyrstifundurhöstmissiris verðar haldiná morgun klukkuna 11.31og þessi fyrstifundurfjallaðum sjálfsjóð í Íslandistöðuna í dag og leðir til fórvonaJá, og higgjað kominn Tómas Kristjánssonhann er lektor við Sálfjörnþar er til Táskóla Íslandsog Guðrún Jónag Guðlustóttirverkarna stjórn hjá Lífsburumiðstöðu sjálfsvís, fórvona hjáEnnbættin Landlagnis, velkominn bæðiTakk fyrirGuðrún Jóni, ég býst nú fastlega við þvíað þessi fundur, þetta efni sé valiðút af GuðluseftiburJá, það hefur verið rétt fyrir þérÞannig að það er alveg tilum til þess að haldasérstakar fund um hvarfi stundJáog sjálfsvísfórvonir eru mjögviðfemar, þannig að það er að það fjallaí minna málaflokk á svomismjöndi vegu og það er einmitt það semverður gert það á morgunerendin eru mjög ólíkHvað segir okkur af Lífsburu?Kanski ekki allir sem hafa hirt um LífsburuJá, Lífsburu ermeðstöð sjálfsvísfórvonavinnur í raunniundir hatti Ennbættis Landlagnisog er í raunni vettfangur til að haldautanum vinnu við sjálfsvísfórvonirá Íslandi. Það er halda utanumvinnu við aðgerðara á allir nokkar sem við vinnum eftirfrá 2005og er til2030en þetta er ekki stórmiðstöð sem slíkí árhafa tveir verkefnastjórarvinnu hjálf Lífsburu. Og skiptir máli?Skiptir vissulega máli, jáThomas, þú ert með erendi þannig á morgunhvað vitum við og hvað vanturokkur að vita?Hvað vantur okkur að vita?Okkur vantar mikið íslenskarrannsóknir, erlendar rannsóknirsegja okkur mjög margt en við vitumenn og lítið um til dæmis baraeinfalda hluti eins og tíðin í sjálfsvísfjóksanaá Íslandi og svonaalmennt og um hvaðvirkar hérna. Því aðí dag þá eru í sjálfsvísfræðumþá erum við fókusin meira á aðbyggja upp mörgulög af vörnumog að svona allt samfélagiðer hluti af sjálfsvísfórvörnumog þurfum að byggja upp samfélagiðþar sem við ítum undirtengsl og svona connectednessað við tilheyrum og svonaog okkur vantar bara slútið að vitahvað hérna, hvernig er þettaá Íslandi og hvernig virkar þetta á Íslandi.En hvenar er sjálfsvíkshugsunorðin sko sjálfsvíkshugsunum aðtaka þarf alvarlega?Já sko það eru nokkur stik, það þarf allt að taka þæralvarlega. Það eru nokkur stiksjálfsvísfjóksana og sjálfsvísfjóksana eru miklualgengar en við kannski áttum okkur áí dagur og talaðum aðsvona einn af hverjum fimm fáialvarlega sjálfsvísfjóksanir ykkur tíman á æfinniog hérna sem betu ferþá fara flestir aldrei úr stíisjálfsvísfjóksana yfir í ykkur að sjálfsvíshægðun ensjálfsvísfjóksanir eru barahugsanir um, bara straxhugsanir um að vilja ekki vera tileða hverfa yfir í hugsanirum dauðan, yfir í hugsanir um sjálfsvíken það er mitt svolítiðmiskellingu sko að sjálfsvíkað það snúist um laungunnaeða viljan til að deyjaþað er eiginlega þvert á móti skoþá er það mjög oft bara launguninn til aðlosna undan sásökanum sem fylgirþví stundum að levaog þess vegna tengist það inn í það sem ég var að segjaáðan með að búa til svonasamfélag sem að gerir það þessi virðiað leva. En það náttúrulegatekur tíma og það er nú kannski ekkitopbúrst að langt séðan við byrjum bara hreinlega að ræðaþessi mál sko. Það er ofinbellaJá, það hefurbreyst það mjög mikiðog hérna, og til dæmis fyrir15 árum þá var mjögerfitt bara að finna efniog eins og fyrir aðstandenduref ég tek það sem dæmiþað var mjög lítið hérnaum að fólk tjáðu sig ummissi í sjálfsvíði til dæmisog það var mjög lítið aðgengilegtstuðnisefni og hérna og einser við búin að gera, liftagreittistaki undanferðin ár í því að látafólk vita hvar hægt er aðleita hjálpar, en það ermjög mikilvægt að fólk viti hvert aðgeta leitað.Nú er stundum, er það ekki rúlega réttað týnin hérper haus er til tólahá meðan við hannu lönd, við erum svonaí herri kantið ekki rétteða hefur við lagað sérSko, það er þannig að við erumí raunni bara á svonasvipuð róli á Norrlöndin, sem ernú kannski löndin sem við viljum helst bera okkursama við, og hérnaog týnin hefur haldist til tólastöðug, alveg fráaldamótum, það eru, við fórumst aðber að horfa stök árheldur horfið frekar á svona árabílog hérnaEn á einu svona heimismæli hverða, vistu það?Já, þá erum við, erum, höfum veriðfrá aldamótum frá svonatíu, tíu per hundra þúsundí tól per hundra þúsundog núna síðustu fimm ár höfum við veriðí ellefu, ellefu per hundra þúsundþannig aðen þessir tveir hluti líka tengjastþað, sko, að hérnaþað er, sko, hluti af þvíaf hverju við heyrum meira um þettaer að áður var talið að það væribara, einnfallega, hættulegt að tala um þettaog það myndi einhvern veginn kveikaþessar hugmyndir að hugsa hana hjá fólkisem það er, sem betur ferekki rétt, þetta þvert á móti, þetta getur að veribara vendandi þáttur aðþað sé og opnar umræða og séhægt að tala um þettaog leita sér hjálparen einmitt út af því að umræðin er meiriþá finnst okkur stundum eins og tíðnin sé aukastað því að við heyrum bara meira um þaðen eins og Guðrún Jónas segirþá heyr hún einmitt bara eila staðið alveg í staðá Íslandi. En er hún, sko, okvið getum alltaf satt hún síðan hásama hvað hún er, há. Alltaf óháen hvað getum við gert þess að ná henniniður ef hún hefði verið svo samameira og minnað?Sko, það er ekkit eitthvað eittsem að við getum alltafef við horfum til Finnlands, þeir vorumað hæstu dánatíðin á Norðurlöndumum síðustu aldamót og þeir hafanáðu sinni tíðinni niður í að verabara á sveipu róli og núnaNorrmenn, Svíjar og Íslandtil dæmis og það var ekkiþeir get ekki bent sjálfur á eitthvað eittsem er gerðu. Það er bara, þú veistþað var bara, hérna, það varaukin áherslu á mentun í Finnlandiþú veist, það var auki aðgengiþað var auknari umræða ogefnahags ástandi líkalagaðist á þessum, hérnaog það var svona ímislegt sem aðþeir gerðu, þeir get ekki bent á eitthvað eittþannig að við þurfum alltaf að horfaá sjálfsvísforverðinir í mörgum lögumþú veist, þetta er svona bara eins og, jáÞetta er hérna bara eins og með umferðaslýsinþegar við bara sem samfélag ákvaðumað við vildum fækka sjálfsvíumað því að það var algengast að dánóra sögums fólks sem í dag er sjálfsvíkþá var það ekki eitthvað eittsem við gerðum, við, hérna, þaðvið breytum reglum, við fórumað auka öryggi vegaþað voru vegrið, það voru veglýsingarþað voru hardarihérna, refsingar við hraðagstrivið erum lærið mörg fyrir að keiraundir áhrifum áfengis, bílanirer öryggisbúnaður, bílabatnaður, loftbúðaröryggisbelti, öryggisbelti, aftursætumþetta er, og það er að samasem við þurfum að gera í sjálfsvíksfórverðum. En þá, fyrstutegur sko umferðarslýsí umferðinni sem dæmiþað er svona konkrétt, sko, finnst manniþað er svona, já, bílbeldijá, hérna, viðurlögu þessuvar þetta sjálfsvík, sko, égætla hann að sé ekki hverju getur uppriðEn við glemum kannski bætið við hérna, Tómasiað það sem við gerðum líka, þegar viðvorum að vinna því að fækkasjálfsvíkum í umferðinni, sem var baraþjóðar áttak, að þá muni ekkihérna ekki Óli Harðarhann var bara, hann var bara, hver meðeinasta fyrstu degi, var hann bara í fjölmilumþað var alltaf verið að tala með þetta, það var alltaf verið að leggjaáherslu á þetta, þannig að það var líkasvona ákveðin viðhorsbreyting sem varí öllu samfélaginuog það er svonasvolítið það sem að þarf að geraog það eru alveg svona konkrétthlutir, þú veist, eins og við vitum að eftirfyldeftir sjálfsvíkstilraunbara lækka líkunará því að einstaklingur degi í sjálfsvíkí næstu tvö árin. Er hún ekki nógu góðí Íslandið?Alltaf að, það má alltafgera betur. Sanns að það er ekkinógu góð.Já, en, já.Og það er alveg þannig að það eru, þú veist, nokkrarmeð heiminum, eru fjórarog við erum að búna að vinnaí þeim öllum, þú veist, við erum til dæmis meðráleikingar fyrir fjölmjöla fólk og við munum viðmeð blagamannafélaginu að ég aðeinlega ráleikingar, bara hvernig við fjölummeð sjálfsvík í fjölmjölum og þetta er einamest rannsökuðu sjálfsvísforvarnarleiðin og við eigumþessa leiðbeninga til aðgengilegar og viðhefum blagamannafélagsins og ennbættisinsog það er takmarka aðgengitil dæmis aðleiðum og aðferðþað er einn aðferð líkaog við erum búna, við eigum einnmiðlag livjagagnakrönd til dæmisog við erum með lögum skotvopnaog geimsli skotvopna sem svona eruleiður í því að fækkaog við erum með leggja áherslulíka á þessi láð þröskulda úræðisem er eins og hjálpa símandirog píeta á bergiðallt eru þetta mikið rannsakaleiðir í að fækka sjálfsvíkÞið nefndu sko ungd fólken hvað með andra aldarsökueldra fólk, hvernighefur tínið þar aukist?Það sveiblastalltaf aðeins en það er svonakannski grunnreglani er aðsem hefur verið nokkuð stöðug er aðþetta er algengast að dánarungd fólks að því að það eru bara færriaðrar dánar ossa kilt í staðarstæsti hópur en flest sjálfsvíkeru meðal miðaldrakallmanaen svo per 100.000mest að áhættaner í raun ofti á eldri65 plusHefur það veriðvantala rannsakað af hverjukarlmen, af hverju tínin er hærri með þeirra?Þetta heitirgender paradox eðakynjaðfersöknin í sjálfsvíksfræðumog við erum ekki meðsvari við henniþað eru nokkra kenningarþað eru algengarakonur sem eru með sjálfsvíkssjóksanirþað eru algengara konur sem eru með sjálfsvíks tilrauniren það degja umþrejafallt fleiri karlar en konurí sjálfsvíkum og þetta helstsvona eiginlega bara yfir allan heiminnokkur dveinEn ekki vita af hverju?NeiEkki fyllilegaÞað eru oft talað um kvartvísiað þeir séumögulega kvartvísariog svo er það tannir að það er aldrei ein ástæðfyrir sjálfsvíkbara við leggjum ásláð þaðvið fórum einst svona single courseskýringar á sjálfsvíksem að mögulega er eitthvaðeitt sem að ítir fólki fram að brúninnien það er alltaf flókinsvona flókissamstabilmargara þáttar sem aðstanda þar bakiEn eins og myndist áðanþá er það rannsökuleið og góðað gefa lefninga til fjölmjölaen þá kannski ágætt að þú farið yfir það hérhvert fólk á að leitaJá, við erum sérstaklega núnaí gullis eftirbera að benda fólkiá nýjan síma, píeta síman1799postulíumætti segjaog við erum alltaf með hjálpasíma rauðkrossins sem er búin að vera lengiupplýsingamæðistuð, helsugjærslinnarsíma 1712 og bæðið hjá 1717og helsuveruðu líka netspjallog svo er þetta að leitalíka, alltaf maður hengir í1-2 ef að maður er íhefur áhegjuraf ykkur með að það er sjálfur baraí hættu um eiginen svo hérnaþetta eru svonaþað að getaheilt í ykkurinn straxþess að dagur eða nótt er útrúlega mikilvægten þetta heilt að heitast á morguneða fundaröðin heilst á morguneins og lílið um dagumhálf 12 í öskujá og þeir sem ekki geta komiðí ösku stofu n132þá er viðbyrnin líka streymtbæði á hái.isog á vísir.isjá, það er enginað messa af þessum viðbyrniTómas Kristjánsson, lektor viðSárfræðit Háskólaístaðans og Guðrún JónakGuðlóstóttir, verkefnastjóri hjá Lífsbrúmiðstu sjálfsinsforvarnar hjá MbættilandlagnisTakk fyrir spjalli, gangi og vel á morgunTakk fyrirÍ fjörtju árÍgæðir þá voruð við að velta vöngumyfir þessu verkfallsmódelivið getum orðað að þannigog við ætlum að halda því áfram núnaog hún er komin til okkar hún Guðrún Hafsinsdóttirfórmaða sjálfsdagslásinsfyrirværandi ráð þeirra og fyrirværandiandurreikandi og ég veit ekki hvað og hvaðminnst okkar stifur og sammála um þaðvið Lilja Guðrún velkominað þú er núna eiginlega setiðbara hringin í hingum við þetta borðJá, þá má það alveg fara rauk fyrir þvíþess að þá þótt ég mér áhugaverðþegar fólk voru að skoða á migað gefa kostumum til þingsað geta einhvern veginn pínult í loka hringnumað þeirra búin að vera í hagsmunangesslufyrir Íslands statunlífimörg ár og gaggrínastjórn 12. martog vilja gera breytikarog bæta að þá er mjög áþáðvertað setjast inn á allfengi íslendingaog setjast hinu með yfir borðiog það er erfitt þegar ég skalviðkjöna það þegar maður er búin að vera út íatunlífinu því að taktur þingsinser í, hann er dálitimikið annarheldur enn út í atunlífinuhægarinn? Já, þaðveldur mér áhyggjum oftog nú er ég búin að... Gæta þeirraðaribara að sýja spilnum? Já, ég held þaðég held það og hérnavið erum eitthvað nefn baravið erum óbáslegafinnst mér oft lélegiþví að taka ákvarðinur og þávælnum þeim alveg óbáslegavið vitum að við þurfumað gera, við erum búin að vitaþað í 50 ára, við þurfum að leggja hérsundabröð, en við erum búin að vera að rífastyfir því í 50 árvið rífast yfir því yfir 20 árhvað rætt að byggja landsbyttalaog meðan yggst þörfin og vandinstekkar og stekkar og verðurþess líklega valdandi að það er landsbyttalinner tilbúin verður um orðin og lítillEn svo hefur við líka talað um það í ára áratýja breyta vinnumarkastmódulunumen við hefum ekki gerst það, ekki þannigdrastiska breytingar sem kannskimarkiðtælega við þurfum að geraNei, og það var nú eittaf verkefnunum sem var mikiðí gangi þegar ég var í stjórn samtakaaðtúrlýfsins og fórmaði samtaka eina erþað voru breytingar á vinnumarkastmódulunusem að ég held að nánastallir eru sammalið um að þurfa að geraog á þeim tímaþegar ég var þarna fyrir umtíu árun síðan og rúmlega þaðað þáhófst vinna sem var kallið salegog við fórumí hópum, bæði aðtúrreguturog lögum þegar við fórumsaman, við fórum íferði til Norðurlandanatil þess að reyna að læra affélögum okkará Norðurlandunum, því að ég held að við séumöll sammála um það að við viljumfærast nær hinnu Norðreinasamninga líkaniog þetta gekk vel að égtel og við vorumsvona að færastjá, svona kannskihægt orðlega, kannskifullur orðlegum takti, ég veit það ekkien þá gerist það, það verðurverða alveg leiðtóskiptiverkeflegs hrefingunniog tótninn bara breytistog áhersluna breytustog því heirið eingan tal umsaleg í dag, nema þáeinhvern veginn eins og það sé hvað skammar er þvíen þettalauta því aðeins og ég saði aðvið myndum taka okkurmeira til fyrirmyndarhvernig Norðurlandin hagasér á vinnumarkaði og þar erþað fyrst og síðan sem ég vil nefnaað það eru útflutniskreinarnar, það eru samkettniskreinarnar okkar sem aðleggja línunaað þar er svigurúmiðþar séstsvigurúmið best sem viðhöfum til skiptanaí kjærasamningum, hvað viðhöfum tillaunahækjana og þess vegnasvo mikilvægt ogvið höfum alltafmikilvægt áherslu á það aðtörnreguturað það eru útflutniskreinarnar okkarsem segja tilum hvað viðgetum hækka laun á hverjum tímaef að þeim gengur velþá getum við hækkað meiraog svo framvegis, en það sem viðhöfum aftur á móti verið að gera hér á Íslandier að mjögoft er þaðofinbyrgi geyrin sem að semurkannski fyrst leggur línunafyrir síðan alla hinnaog þá ertu búin að setjaútflutni skreinarnar íboppa og við höfumof oftá síðustu tíu15 árum verið að hækkalaun hér á Íslandiumfram þessa getuog þá gerist baraeitt, við getum ekki tapastþví af nema meðarbolguog þá hækkarvextina ogþess vegna höfum við veriðá öðrum stað heldur enNorrænuríkin aðhér höfum við að hækkalaun mjög meiraog við höfumhérnaog hér á mótier vextast í miklu harraþannig að við getum þegar við tölum líka umafhverju er alltaf svonaháir vextur á Íslandiþá verðum við að horfa það í breyðarog stærri mynd og horfast íaugu við þann undilikjandi vandaað við höfum verið kannski áauguðþetta er alls ekki einfaltundrar marga litlir hópareinmitt nákvæmlega kannski í útflutningskeranumsvo sem eins og flugvirkjarog svo er talað um flugumferðarstjóratil dæmis og fleiri hópaað þeir geti þá, jafnvel eins og talað um stundumbeitt verkvælsofnumiklu, skohvað maður að segja, áhrifa ríkaraheldur en kannski aðrir hóparþannig að verkvælsofni þeirra höndu verðu miklu sterkaraer það sangjant?Neiskonákvæmlega eins og þú segir heimirað þá eru, égkýsa að líta svo á að öll störfog Íslandi séu jafn mikilvægtannars vauðu ekki tilog þau eru öll baraþað eru allir í sínum störfum þáttagendurí því að reka þetta samfélagmeð einu með örum hættiþess vegna vil ég ekkit gera kannski greinarmeð ná mikilvægi starfarskiliJá, menn hafa greinilega misjafla stert verkvælsofJá, en svo eigðu þau auðvitaðeins og þú segirminni hópasem geta algjörlegalamað Íslands samfélagog það erverulega bagalegtá svo sé og mér langartil dæmis bara að fá að nefna hérað íslenska kjærasamnislíkani það einkennist aðgríðarlega mörgum stjættafélagumog sem mörg erufámenn og viðeru til dæmis, ég held að við séum meðá annað hundrað stjættafélagá Íslandi ogvið erum að gera á fjórðahundrað kjærasamningaþannig að þetta þýst að vera stærri blokkirmiklu stærri blokkirog það hafa verið hugmyndur um þaðað það verði að veraað lámarki kannski þúsund mannseða eitthvað slikt sem að farasaman í gegnum samningalótuhér eru við kannski meðmilli 10-20 mannssem að getabara lama hérhafnir, flugvelli og svo framvegsog ég held að þjóðinsko með fullri virðingu fyrirstarfstjettumog ég vil auðvitað hér séu greittgóð laun, en ég vil líka treykahér góð störf í landinuEn þessi verkvælsréttur, við vorum að talaum það ekki að við lagmannumsvona síndarverkvælsem myndi þá ekki býtaþriði aðela eins og til dæmiser að gerast trekk í trekk hérhvað með breyting á þessum verkvælsréttihvað sér þau í því?Sko, ég ætla baraað viðkenna það hér að ég hef ekkikynnt mér sérstaklega svona síndarverkvælhins vegar vil égbara tala fyrir þvíað bæði aturreikundurog launþegar og heldarsamtökklaunþegaað við svona horfumá þessa stóru myndeitthvað nefn með opnar í hugaog hættum að hengja okkursvona óbóslega mikið í fortíðinavið lifum nú á 2001.öldinni þar sem að viðerum með hættu stjættafélagsþátt ykkur líkli í heimihér á Íslandi þannig að við erumheppin hvað það varðar að héreiga launþegar mjög sterkstjættafélag og mér finnstþað gott enþað verður, við náðum aldreiárángri ef aðstjættarfélagun og launþegarná ekki eitthvað en að krækjasér saman með aturreikundumhvernig getur við bættsamningalíkani hér á Íslandiþannig aðjá, auðvitað launþegarauðvitað launþegareigi ávinninga þvíen einnig að fyrirtækinnlifi og fyrirtækinngetur haldið áfram að búa til góð störfog borga hér góð launþetta verðist nú gangað vel eins og þú nefndirá til dæmis Norrlundunum, við erum nú oftar en ekkioftar en einu sinni, talaðum hérnaí þessum þætti millokkarjabili og viðmælendurumað það verðist veravoðalega erfitt fyrir Íslandinga að læraaf öðrum þjóðum og takakannski upp kjörfi sem virka velannarstaðar, við ætlum að alltaf að geraþetta á okkar forsendumog það er bara ekkert að hefnast alltaf nýtt sérstaklega velNei sko, við þurfumekkert að finna pjólið ef að það er búiðað finna það upp annarstaðaren við getum aftun á móti kannskisnikka það til og laga það segjaí Íslandsko veruleikaVið hefumtalað mikið fyrir því, bæði viðí sjálfstærsfloknumogeinsregundurað það verður aðeblaheimildi ríkisáttasemeraþannig að ríkisáttasemeri getistíð inn í deilur meðfastarei hættifrestaðverkvöllumog hérnaÞetta er að sé vilji fyrir því að áþengja að breytalöguna þannig? Ég held að það sé vilji fyrir þvíEr það auðvitað að reyna á það?Nei, það hefur nefnilegaJá, og ég ætla bara að viðkenna ábyrð okkar sjálfstæðismannahvað það var þar, vegna að við höfum talað fyrir þvímjög lengi og síðast að kjörthefambili lögðum við mjög mikla áhersluaf það, en þávar staðan þannig að samstagsarráð þeirra okkar í ríkisátt semheld á þessu málaflokkideildi ekki þessari skoðunmeð okkur og þar með urði ekkibreytingar. Ég held aðég beint vonir við að staðan sékannski önnur núna á alþengiog ég held aðfólk ætti að takaþað mjög til sínað gera núþetta mikilvægaennbætti ríkisáttasemjaraað færaþví ennbætti aukna valdheimildireins og ereins og þú segir heimlið til samramisvið það sem er á norðulegdunum.Það finnur það alveg svona í umræðinnikringum mann, mann alltaf bara í sinnibublu að fólki kannskifólki var að finnast þetta mótan semvið erum með hérna, ósangjarnaraósangjarnara út af því aðef við tökum bara nýjastaverkvalli sem dæmiað það er verið að bera þessi samfið hópasem hafa hækkað 50% ílaunum á 6-7 árumog eftirsittu fólki í samfélaginusem hefur kannski bara þeiðeinhverja 34%af launahækun á áriðeða eitthvað slíkt og skilur ekki alvegaf hverju þetta ósamlemi erþannig að það er heldur ekki gott að það myndastgjá á milli mismöndi stjætaNei, og þá gerist þaðað þegar það sústjættað samlingarborðinu þegar samlingar losnahún vill að þetta sækja þann mismunog þá er viðog það hefur einkjent íslenskavinnumarkaði ára týjiþetta höfrungarlöp svokallaað við erum alltaf eitthvað neginað sækjaþað sem við telljum okkurhafa misfæris vegna þessaað eins og ég nefndiá þann að til dæmis það gengurekki að ofirbyrji starfsmenngefi merkiðþetta til skiptana vegna þess að þaðverður að koma frá samkjöfnisgreinunum. Það sem verður að þetta verður til?Það eru útflutningstekunarokkar sem greiða fyrirnöðsynaroknartækn og aðfung til landsisog ef við veikjum útflutningskreinarnarmeð ofháðu launahækkuniseða ráð ekki við, þá eru við aðveikja lífskjör á ÍslandiEn allavega, þú segir að þið ætlumað taka þá áðursum máli því sjálfstæðismenniþinginu þegar þið komum með kvarJú, ég ætla bara að leifa mér að bindavoni líka við að ríkistjórnin munihorfa til þessRíkistjórnin hérnasendiJá, við verðum að hafa tímaTakk fyrir spjallinGóðan og blessandaginn, kæru vinnir og vinkonurvelkomin á Fætur, ef þið voruð að vakna núnaklukkan er 5 minútið gengni 9, það er15 dagur, það er 24. septemberí gullir viðvöðrun, sittum við hértil 10, það eru Omar Heimur og LiljaJá, ímislegt framönda hérna hjá okkurvið veitum nú að fylgjaeftir viðtalið sem við áttum í gæðirí sambandiðu FastanarköpinJá, hún rannveit Tengi, hún saði okkur sögu sínaum Fastanarköp ogjá, maður var bara halv orlusen Ragnar Hómálsson er formærmatsmanna félags Íslands ogætlar að kíkja til okkar hérna um hálf nýju liturAkkurat, svo kemur hann til okkar en GunnarTofri Ólafsson, sýðistjórið þjónust ogsamskiptasýðis Sorpusem við morgunblæðin í gæð er að fólk er aðhenda alls konar rýstlífiðgrændagamanna, svo sem er svo rúmdínum ogþottavélum og hverjuog það kostar ykkur um 100 miljónir aðreynsa þetta ári, það er nú ekki lítiðen nú ábreyðast þið? Já, mjög gott málgræhortnið er á sín staðen nú ætlum við eins og bara að fara yfir í annaðvið ætlum að fara yfirvarnarmál í víðum skilningi, ef við ekki segja þaðJú, það er nú bara synd aðvið skulum þurfaað tala miklu meira um þauheldur en verið á undarförnum árumog ég vil ára að tugu, en þanniger nú bara staðan í heiminnJá, hún er sestirna hjá okkur, Hallar Hundlóadóttir, hún er þinkona frá svona flóksinshún er líka varaformaðurÍslandsdelta Norðlandaráðs, velkominTakk fyrir! Og ný komin heimaf fundi þar sem var við að ræðaþessi máli í Oslo, var ekki satt?Akkurat var við að fara yfirsem sagt samvinnu Norðurlandanaá þessu sviði, enNorðurlandin hafa verið að móta sérstakar stefnuum samfélagsöryggiog á þessum fundi voru meðalannars að heittast, já, allirþeir svona leikil aðilarsem eru yfir í raun og veru hérog varnamálum og líka almanavarnumá Norðurlandunumog það er bara ánægiltað segja frá því að það er verið aðstilla saman strengitil að passa upp á aðNorðurlandin getiverið snur í veðbræðief að það kemur eitthvað upp áHvernig veðbræði? Það nú er náttúrulegaaðstæður Norðurlandana mjögmeðspöndi og við erum náttúrulega íflekar einstaklistuÞað snýri raun og veru allt fráaðfangakæðjum, allt fráorkumálum, upp íinnviðamál, við vorum til dæmisað fara yfir stuðu innviðasem snýra geimnum, þannig aðþað er í raun og veruí raun og veru snýrðaað öllum vittumNú er ég að verja að fá að stoppaHvernig eru Norðurlandin og Jæfnvíl Íslandað tala um geimin í þessu samanlítu?Ef við horfum á sérstaklegasvæði Norðurslóðaað þá eru innviðir gerfinattaekki jæfnvítiog annar staðarí heiminum og gerfinattainnviðir eru alltaf svo ótrúlega mikilvægirfyrir fjarskiptisérstaklega ef að sæstringir fara úteru líka gríðala mikilvægirbara fyrir eftirlittog við erum að sjá svo mikla breytingará siglingarleðum á Norðurslóðumað þá fyrir að vera meiri þörfuá því að nýta gerfinattivið eftirlittog svo er þetta líka bara tengt við viðskiptiþað er til dæmis skipti mjög miklumáli fyrir ferðarþjónustuog samskipti kannskijá, og samskiptiað sjálfsöðu, björgunaðgerðirþessir innviðir hafa langt flestirsvokallega tvöfald notagildien hann er hund, má ég verða að spyrja þvíþú komst hérna með nött með þérþú ætti ekki að lappa með hann alltaf með égjú, jú, við erum alltaf samanen þú komst nú með hanní hvaða tilgangi þá?já, ég saði sko í stálanmér skjóli nættur og barnar fyrir dottinuog ég sé að það er gamannöttur, hér er mert inn ásovjetrikinn, hann er ég beist fórlátsen aðbyggja að viljast þér í góðumhlutullum?já, það er í raun og verið bara til að sínaog kannski, nú voru stóra fréttirauðvitað af öryggissamkommulagi sem aðnáðist að milli bandaríkjana Danmörkurog Grænlands, eitthvað sem gerist í vikun líkaog það er bara svo áhörtað skoða, sko þið sjáu í þettirtil dæmis, af hverju skiptir þetta máli fyrir Íslandþað er meðal annarssvakna þess að Grænlandingar eruauðvitað okkar næstun ágrannarog þið sjáu, sko fjallaðirhérna að milli Evrópu og bandaríkjanaþegar við erum að horfa svæðiðNorðurslóða, að þá er samstarfikannat á bandaríkinn svo gríðarlegamikilvægt og í samingivið þessa eftirlitstrættiað þá til dæmis skiptir svo miklu málivið erum að horfa á þettaþessi svæðið eins og hérna milli Íslands og Grænlandingarþá skiptir svo miklu máli aðað eftirlitst sé virktog það hafa verið meirikaupbota, umferð ogannarslíkt ef við horfum oftur í tímanþannig að þetta ereitthvað svona dæmum það afhverjuþetta samkumlag skiptir máliog svo að því ég var að minnast hérnaá siglingarliðirna ráðanað þá er bara svo áhavært að því maður horfisvo sjálftan svona ofan áofan á Norðrupúlinjá, maður er alltaf að horfa svona á hliðinaþegar maður er að skoða heiminnþannig að það stutt eiginlega frá Asíuþessa leið kannski og til Evrópujá, maður sér bara að maður er að siglafrá Evrópuyfir til Kínaþá er það sko um það byrj helmingistittra heldur en að farahér í gegnum súaskurðinog heina leiðinaþannig að skipasiglingareru að aukast á þessu svæðirússar sem eruhelmingurna afnorðuslóðum, ef svo maður segjaþeir eru þegar að nýtaþessa siglingaleið frá svonacirka bát april, mætil novemberþá er verið að flytja gas hérna yfirtil Kínaþannig að það sem að við töldumvera einhvers konar framtíðarraunveruleikaþað eru bara leiðir sem eru að opnastnúna og vegnaþess að það eru stittri þá því það erminnióljunótkun, það spara tímaog þess að það eru þar hagkvamariog þess vegna má gera ráðfyrir að ef að þróuninheldur áfram, að það verður áframsem sagtmeiri opnun á þessu svæðiminni ís, eins og hefur þróunin að undarförnuað þá munir fyrirtækiauknumælinýta þessar leiðirfyrir karkuflutningaog hvað þýðir það þá fyrir okkur?Það þýðir raunveru barameiri umferð á norðuslóðumOg stopp kannski þess að skipaá Íslandi með tilhörandi tekjum?Já, svona í framtíðinnisvo fyrsta leiðin, þetta er í raunveru þrjársiklingaleðirhérna yfir nöttinein er hérna meðframRúslandi, önnur sem erkannski svona mest á viðí samengi við Íslander svo sem að liggur pérna byndi við Pólinmun kannski opna síðasteða vera erfiðustog síðan er önnur sem liggur hérfram hjá KanadaMillir Kanada?Í raunveru hérog svo bara niður til Bandarækjanaí SjálfisérÞannig að, já, og hérfram hjá Grænlandihún gæti verið það líkaÞú ert að tala um framtíðinasko íhvað eru að tala um mörg árþá enga til að það sem þú ert að tala um núnabara raungirist?Já, það eru ólíkar spár, auðvitað eru líkar spáreins og meðan amokströymað hér munir kóluna afturen það eru óvist þettaen ef við erum bara að horfa aftursíðustu áratöyuþá hefur orðið rosalega mikil breytingog maður sér bara hvernig tryggingamarkaðurer að taka vissirþví að það er allt í hennuorðnar bara miklu meiri ferðarþjónustaá þessu svæðiog við sjáum það til dæmis barahvað Grænland var það sérstaklegamenna það er bara á síðustuörfa ám árum sem að Grænland hefur orðiðmeð punkturvið tölum auðvitað oft um þaðí samingif, það er oft talað um þaðí samingifi geopolítíkog öðlendiren grænlandingarþetta er stórkuslega þjóð sem árisa tæki farið innief við horfum bara á ferðarþjónustuef við horfum á orkumálinnþví sjáum við erum að tala um vassablsmöguleikameð allan hann hann jökulog bráðun hansþannig að þeir eru í raun og veru ríkasta þjóði heimief svo má segja með þessar ónýtti öðlendiren má ég spyrja þvíá þessum fundi, hvernig, nema það hefursérstaklega rætt, þessi samningurdana grænlanding og bandarækjumhann finnst það svona kannski á þjóðleitumað minnstu búst í Evrópa, en menn hefur svona andáðeins léttar eftir hann á samninguJá, hann var ekki sérstaklegaþetta var að gerast bara þarna samtímisen ég veri í samskiptumvið grænlandingasíðan þáog auðvitað ólika stjórnmálumennog það er alveg réttauðvitað hafa þessaróheðbundnu, djörfuóveðandi yfirlýsingaraf hálfu bandarækjumvið skapa veruleganthaugatitring í þessu mikilvægaörugisambandi sem við þurfum á aðhalda, akkurat að því að við erum að talaum, sko, þetta er ekkisvæði sem að hægt erað verja þó að Evrópastyrki sína varnir, og þart alltafheina hliðina líka, þannig aðþað að hafi náðustdiplomatikslendinger eitthvað sem aðgefur möguleika því að það sé svona ákveðinkannski vendipunkturvið getum verið að horfa vonandi fram á að það sé verið aðþá styrkjasambandið afturauðvitað er kannskisamkominlægið ekki gjörbreyttfrá fyrra samkominlægi frá1951og kannski áherslu bara að hugsa umsko, bandarækjum hann hafaoft haft miklu meiri viðveruþað er einn herstöði dagog en þeir hafa, við horfumfrá tíma setni heimstöruöldarinnaroft haft meiri viðverukannski verið nokkur þúsundherðmenn sem hafa veriðí ólíkum herstöðumen þetta samkominlæg er að opnagengur út á meðal annarseða breytingin við þaðþað er búið að staðfesta þá að það eigi að opnatvær nýjar herstöðarog það eru þá líka innviðsem ættir að notahafa tvöfald nota gildi í sjálfu sérog kannski er svona áhafurspurning í samengi viðsjálfstæðsbaróttugrannlandingahvort að svo uppbygging sem að munifara fram mögulegaí svona samengi viðþessa innvið uppbygginguhvort að hún getur í einhverju leitinýst sem svona ákveðinundirstaðainnvið uppbyggingar fyrirefnagslífiðHann var eitthvað á þessum fundi rætteða líkordnar á því að við þyrstumum að taka til að varnaEurópa þjóðunar, Gagvart, RúsumRúsendur, hún er nefndirsem hættan í þessumvoru líkordnar eitthvað rættar sérstaklega?Líkordnar voru ekkisvo sem rættarég get ekki farið út í smáatri en afþessum fundi en auðvitað er það þannigog það er aftur getur við greipið hér í nöttinað við sjáumsérst svo vel þegar maður horfurofan á pólinn hversumiklir nágrannarrússar ogkynverjar eruog hversueðlilegta er aðí samengi viðnorðuslóðum ála þeir sé aðþetta ræðin er, þannig í samengi viðþennan heimsluta er þetta líkaótrúlega mikilægt fyrir okkur að þetta varnirog líka bara til að bendaá það aftur, minnaðu að horfa á Alaskaþá eru rússar bandarmenn líka auðvitað nágrannarmjög nánir nágrannará norðuslóðum, þannig að það aðnorðulöndin sé að þetta sína samvinnisé að gera það innan NATO líkaþví að nú eru auðvitað öllnorðulöndin, norðin hluti að vatlasem spennt andaleginu að skipti málifyrir þetta heiltar örkien ég verða að fá að koma að hérna varðandivið finnst svo og þá kannskiekki verið ábyrðandi í þessari umræðumsamningin, en auðvitaðeru sömur grannlendingarvonsegnir, af því að þeir hefðuvilja sjá að grannland verðaað nýta þetta vogarafl til að takadjarfari skref í áttast sjálfstæðiog að þau hugsaum sögu Íslandsþað er í heimsturjöldinnieftir að þjóðverjarástunni Danmörkuvið erum að lísum séðans yfir sjálfstæðibandaríkjaman stiði okkurþannig að voru svonaheims aðstæður sem að gerða okkur það kleiftþannig að margir hefðu líkavilja sjá grannlandnýta þetta vogaraflog til að fá fjármunni inn íymveðauppbyggingu og annaðEn ef ég skildir réttþá mögulega samt blæst þettameira lífi í sjálfstæðisbártgrannlandhann hefur þann mögulegaþað geturþví að um helmingurtekna grannlandingakemur frá döðunum álegaþað heitir, kallað svo kallarblokkgrantog það hefur verið, ef maður horfur á grannlandsstjórnmálhelsta ástæðan fyrir því aðgrannlandingar hafasagt ekki vilja taka þetta skrefað þeir þurftu að byggjaþú nefndist á auðlindirnasem að þeir sko eigaþannig að það er bara spurningum hvernig þeir fara að ná miklumtekið múrþegum til þess að stíga að skrifa til fjöluskannski? Já, það erurísa auður á auðkveðum verkefnií gangi og eitt af því sem þetta samkúmulafjallar um er aðNATO-ríki, Árópussambudsríkiog Bandaríkinn, það þarf að vera svona auðkveðinyfirferð af þvíhverjir megi fjárfæstaþetta eru auðvitað mjög mikilvægir málmaren auðvitað þurfa sko grannlandingargrannlænska þjóðinað leiða það hvernig þeir viljanýta sína röðlindirog þeirhérna hafa ekki bara málmavið erum að tala um grannlæntingarmikilvæg fiskveði þjóð, þeir eru aðrísa aðksna möguleika í orkufrámluslubæði í vassabli, vindsvo í talningjum ólíuað þeir vildu fara þá leiðog þeir hafa líka rísa aðksna möguleikaíferðarþjónustuog bara í öllu sem aðtengis mentun og eðinaðiá þessum ólíkusviðu. Þannig að ég vonasannlega að þó að þetta sémikilvægt öryggis, sko, þetta séauðvitað stóra fréttir að við séumað ná möguleikum viðsnúningií samskiptibandaríkjana ogEvrópu og þetta sé mikilvægt fréttifyrir Ísland líkaþá vona ég líka og held með grannlendingumí þeir vekkferðaað ná árangri í sinni sjálfstæðspartuJá, eru varnamálinn svonaþað sem þú setur helst á otti núnaað þessu þingi?Ég er í ákaviöðlindamálunum, ég er í atunveðanamdþannig að þar eru málefnisem að varða Íslandska ferðarþjónustusjávaröldveg, orkumálog það er mikið af þeim málumsem eru á dagskraðþingsinssvo eru ég í stjórnslíkjöpunar og eftirlitsnamdþannig að ég eru auðvitað að fylgja eftirmálefni sem snúi líka góður í stjórnslíslualltaf á sjókvjöldu og annaðen auðvitað að því ég hef alltaf verið að kennaNorrústlóðmálinog er í þessu hlutverkiá Norrlandaráði aðhjartað og hugurinn og metnaðurinnfyrir Íslandsönd minn aldrei faraaf þeim heimslutaÞað er mjög það, allar hund, LóðadóttirÞingbæði sá, eða Framsónhlúsins að það er náttúrulega að segja, ekki sást að hlúsinsþað var þá að reynuÞað hefði verið tjentiBara máti ekki rugglastur að kemja nýja þingKærða ekki og glemdi ekkinettinumHerðu alls ekkiBiljanBjörnt og brósandi í fjörgju áfBiljanbýður alltaf betri tólistBjörnt og brósandiBjörnt og brósandiÞetta erBiljanEinmitt að klukkan25. gengin nýjuog hún rannveg tennttil að vita sér hjá okkur í gæðirHún kæfti hús á Stikksólmifyrir teppinu þrema ránu síðanog það má nú eiginlega segja að það var ekki eittþað var alltað þessari fastegmeira að segja að var rúm múraðin í vekkEn ég geska nú að sögðu þaðséu miklu fleiriog margar og miklu fleiri heldur en að kannskiokkur grunnarEinmitt og rannveg í rauninni skrifarfæsla á Facebook sem við tökum eftirút frá ráðstefnum semMatsmannafélag Íslands heldum þessi málog hann er sestuðna hjá okkur, hann Ragnar Ómarssonformæður Matsmannafélags ÍslandsVelkomi RagnarÉg er nú ekki til þessum að margir hafihitt um þennan félagskapEr hann stór? Er það margir í þessum félagskap?Nei, það er nú ekki að segja að það séu margir í þessum félagskapÞetta erusamtöklöystengdramatsmanna sem starfa við matstorfÞessu hlutiþegar erhlutihluti er nú reyndar skokomin á aldur líkaþannig að hérna fólk erþeir sem eru í félaginuþeir eru bara til lífstíðar skoáhugin er það mikiðsko fyrir starfinuþetta er nefnilega svolítið sérstaktstarf, ef það er hægt að kalla það starfJá, það erueiginlega byrjunin og það er kannski byrjunin líkaí sorgarsögunasem kom fram hérna í gærað matsmenneru ekkertflokkflokkaðireða metnir sem slíkirþar að segjaþeir sem meta verðmætiþeir eruþeir eru kannski sérfræðingar á sínu sviðinsvo viðskiptafræðingar eða fastegna salareða að seljamálverk eða eitthvað slíkt skolistaverkalistamenni að hafa að fara í gegnum eitthvað námií listaverka sög og svo fram með þessog eru þá að meta verðmætitil fjárog við sem að hérnaég eru í þeim flokki sem aðhérnaaðsem að hérna horfir á fastegnirverða að meta verðmæti fastegnaog allt sem því við kemursko það er þess að ástandá fastegnum hefur mikiláhrif á verðmætieignanaog hérna þetta er skoþetta er ekki lögveldastarfamma mínhérnablessa sér minninganar hún geti þess að hafaauglist sig semsem matsmannbóðist til þess að fara með fólki í skoðanog skoða fastegnirog þannig að það er skoþetta með bakgruninhvaða bakgrun hefur til þess aðstarfa við þettaþetta finnst mannur nú svolítið bóiðþað er það, það er það virkilegaog það hefur verið sko til vansaeiginlega alveg frá uppaði að félæfastopna 1987þá var einna af svona aðalAdrián var í raun og voru aðað abla sér einhvers konarhvað maður sé að virðingareða einhvers konar samþykki sem aðiliumur að einhverjuEn hvað er þetta að gera maður þá?Hvað er þetta að gera maður til dæmis fengið þetta lögvendað stara sér því?Já það er mjög erfitt skoþað þýrstir hest að tengja það við einhvers konarframkvæmtog þá er við til dæmis að horfa áþví að við erum að selja fastegniralltaf það er skoþað ferli er bundið í löghvernig það er að fara framog svo framvegishvaða upplýsingar ég er að liggja fyrir og annaðog þar gæti sem sagttil dæmisværi hægt þar að setja framsem skilir því aðþegar egnir tekinn til söluað þá skuli liggja fyrirmata á ástandi hennareins og veri í flestum öðrum löndumjá sem að er mjög algengtí öðrum löndum eins og í bandarregjónumog á norðlöndum skoþá er þetta mjög algengtog það gerir það að verkumað þeir sem er að bjóða í egninaþeir standa þáí afhættis hvora öðrumsem sagt á markaðinuvið vorum að tala um markaslögmólinallir séu jafnir, allir fáu sömuupplýsingar um ástandiog eiginleika fastegnarinnarog getur þar alveg að teki upplýstaákvörðunum hvaða verður eru tilbúinutil þess að greiða fyrirmeða við ástandien ástandi er ekki það einasem skiptir málin, þetta er líka hvernig núallar að nota egninaeitt af því sem kom fram hérnavið talum við rannveguog í hennar facebook statuser sko að í dagog þá er það kannski út af þvíþetta er ekki lagvendastarfiðiþá kannski skipta þess að skýrslursem matsmenn geraekki eins miklu máliðarætturinn að geraþað er að segja, það er ekkit sérstattvått í til dæmis lögfræðbarötuvið seljandaNei, það er alveg réttí fyrsta lægi þá getaþá er ekki að það segja skoað ef að matsmaður hefur komiðað fari með einhvernjum kaupandaí skoðun skoog tekið út ástandið um leiðog kaupandin sem er áhugasem er að kaupa egninaer að skoða egnina sjálfurhvernig hann ætlar að nota hannhann sjálfur sko kaupandinhann er ekki sérfræðingurí bygginga starfsemihvernig framkvæntum og svo leiðisþannig að hann þekkir ekki mannvirkiðen hann sér hvernig hann getur nýttrýminn og svo leiðis skohvernig hann getur notað egninaen svona einhver sérfráðureða einhver sem að geristsig út fyrir að vera sérfráðurá þessu sviðiog segja ég skal bara koma með þér og ég skal láta það bara vitahvert ástandið erog hann getur þess vegnagert að munlegabara meðan þeir eru á skoðahérna skal þú vara það þessu þegar hinnog svo framins, eða þá hann getur skrifað skýrstluum máliðskýrstlan sem hann gerir þáhvort sem hann er munlega skrifleghún er bara fyrir þennan eina kaupandaþannig að hann er svo einisem fær þessar upplýsingará meðan hann eru að skoðaog meðan hinnir sem eru að skoða líkaeru þó bara fyrst og fremstað meta egnina útrúði hvernig þeir eru alltaf að nýta hannen hvernig líturá þennan geiraút af því að rannveghorfiði mitt á þessar ástefningarog hún var svo ánamið að upplifasig ekki einaþegar maður stendur vandarlega í svona áralangri baróttu þannig að verður maður svolítið einní heiminum. Hver algengter það að svonatil dæmis fastegna viðskipti fara að fara íhart? Já, það ersko hérnamaður kannski eftir að segjaað það sé svona að jafnaði14 mála árisem fara fyrir dómsem fara fyrir dóm, alla leiðogáðurna að kemur til dómsþá er kannski búið aðsemja um jafnmörgmál eða eitthvað slíktSvona líðÉg gerði sko kannun á þessu hérna árið 2011þá skrifaði ég grein ítímaritverkfræðingafélagsinsog þá skoðaði égmál sem voru flutt í hérastómiReykjavíkurá árabylunu 2000 til 2011til þess að fá einhver svona 10 árasögu og þá vorumálina jafnaði 11 áári og ég skoðaðilíkaaðkomu annaraþar að segja fastegnaðsala sem aðþauðu millikungu þá um einhvers konar samkómulagég talaði viðtryggingafélög og spurðu þau um hvernigþau tækja á þessu og ég talaði líka viðverktaka sem voru að byggjaog fekk svona þá mynd í rauninniað langflest málin eru leistmeð bara millikungueigandans og verktakansþar að segja þeir eru að tala um nýjaregnirönnurmál sem að þar voru eftir voruinn á tryggingafélögum sem að oft höfðuaðkomi vegnatrygginga á hönnuðumeða byggingastjórumeða eitthvað slíkt skoog síðan voru það í rauninni vorufastegnaðsalaði sem að leistu úrímsum málum en þau mál sem að ekkivar hægt að leisa úr þennan áttþau fóru þá í hendurnar álögfræðingum og fóru þá ígegnum domskerfiðogég fekk þessa tilfinningu eftir þettaværi svona 1%af málunum sem að værilist með domstólumþað er þannig að þetta eransi mörg málen sko manni finnst þaðog við höfum rétt að hérna að milla okkarótrúlegt að það skul ekki veraeitthvað annað heldur en halgjörntvilt að vestur í þessum öfnum hérnameð að við nákvæðanlöndin okkarer engin vonum það aðog hafi því reynd að fullir í getu aðfara nú í stjórnvöldu og fá þessubreytt og fá kannskilögvönda starfsetti og koma þessuí almeinlegt horfJá sko við höfum reynt þaðvið höfum sendið erindi til yfirvaldasko hérnaþá aðalega þeirrasem að fara með framkvæmda valdiað líta betur á þessimál. Þetta varí raun og oru árið2002 og þá voru fasteikunlaugin setten þá var á síðustundufjarlægða yfir kapliþað sem að var gert ráðfyrir í að það væruskýstlurvið sölu, jáþeim fannstþér ímsum sögunum það af hverjuþetta var felt úrlíklega vegnaþess að þeimfannst ekki verið nægilega vel upplýsthvað þetta getið kostathvaða áhrif þetta getið haft á sölunabara sem verðen við höfum alvegágættar leibinningar um þaðhvað þetta kostarvið endur að skoða og taka ákvarðunog byggja vandamálumí stanferðinu að leysa þvíþetta er alveg næmig gert fyrirstjórnsýslunum eða jafnvel hengistundumen það verður að laga þettaog ég ætla nú aðeins að taka upphanskan fyrir seljendur vegna að segjaég gísk á að í mörgum tilfellumallaveg einhverjum tilfellumþá er seljendin grunlösum kannski gallaþað er nákvæmlega þaðog vil ekki den til að lenda í einhverjum andraen heldur að hafa þetta bara reynu frá upphafiað sjálfsögða hlýttur það að vera í flestumtilfellum, ég gerir ráð fyrir því líkaog það er líka mín tilfinningþegar ég hef komið að svona málumsem hafa farið fyrir domstolaþar sem ég er domkvætturmatsmaður, til þess að meta gallaeða meinta gallaog ég hef tekiðá svona 25 árum sem éger starfast sem matsmaðurþað hefur ég verið í tæplega50 málum domkvætturog það er mín tilfinningþetta er alltaf jæfn erfittfyrir alla sem koma aðeinsseljendur og kaupendur og allaaðstandendur líkaog jafnverður uppeist að það er kannski fastegnasem lenda mitt á millifyrir utanþannig að faktist að koma böndum á þetta er bara gott fyrir allaþað er enkið spurningþað er bara að fá þingi til þess að nennastvið veltum því fyrir okkurhvað með þá sem að veitahérna lánút á veð í fastegnumokkur vilja þeir ekki vita hvert er þvírömmurlega verma eitt í egnarinnará því að þeir segjaað þeir fái svona hátt lánen þeir sáðu allan ástöðutil að halda þessar ástöðuvil maður fyrir að setjaeinhvern aukin þunga í aðberjast fyrir því að það verður komiðskikka á þess mál? Já, við viljum gera þaðog það er í raun og verið kjölfar þess aðþað var þingsálutuna til aðsem var lögð fyriralþingi í 2021og hún samþygtum að það skildi reyna að vinna úrfyrir að það fært í við tilráð þeirra að leysa úr því hvernig það er í gertað það eruðu ástandskýslurEr það dómsmálar á þeirra?Nei, það er atunum við að ráðaÞannig að það er í rauninniþað er í rauninni baráttuatriðið núnaog sem fyrir að ástandskýslurog skoðanir verði skildaJá, og það er líkakemur aftur í kjölfari að það er önnu þingsálutunatil það sem var samfittunum í februarsem að snýra neytindavendaukinni neytindavendog þar er einn þátturinn sem að varðarfastegna kaupað skoða hvort ekki sértt að koma fyrirástandskoðunum sem að líka þá fyrirþegar það er aðEn lögjum um fastegna kaup, er þetta ekkiá dómsmálar á þeirra? Ég hefði haldið þaðen kannski að matsmenn fyrir að fá samþykjaatunum við að ráða þeirra?Nei, þetta er baraÞetta er þarog ég vona það að það hafihugurfyllt máli afturhjá þinginumeð þessari þingsályktunsem var samfittunum í februarog þess vegna settum við þetta í gangvegna þess að það kom afturáskorum frá þinginu um aðlaga þettaÉg þessi nú bara ástæður okkur að heyra þér á þeirraJá, það væri baravel þegið fyrir okkur hinnað heyra hvaða hugmyndir hann hefurum hvaða áallinan hann hefurí þessu sambandiþað var að setja upp tíma áallir sem aðfrá 2026 til 2028skildi þetta að vera skoðaðVið erum að vona það að það verðisvolíðist, það gerðist síðasteftir 2021þá var það að skoðað að það var sett ímyndaða starfshúpur sem aðútbjóð tiluren síðan eitt meirsvo gerðist eitt meiraÞessi breyting gæti sparað fólkiekki bara háar fjáræðir, heldur bara svakalamikið í andlegriheilsuog minga streytuog tíma og svo frá meðisog létta á domskerfunu líkaþað má ekki gleyma þvíJá, þetta er áverð, við ætlum að halda fráað velta þessu málum fyrir okkur næstu dagRagnar Ómásson, formar Matsmannafélags ÍslandsTakk hella fyrir spjalliJá, takk sem aðeinsJá, það er þetta með það að henda rusliþað er það að henda rusliþað er ekki sama hvað það er gertog við sáum í morgunblæðinu géráhuga verða grein og við talið Gunnar Dóra Ólássonsem er sviðiskjöri þjónust og samskiptasviðsSorbuum það að fólk væri að henda rúmdínumog þottafélum ég að vilí Grendagámannaeða við Grendagámanna, skilja þetta í þarJá, þessi sóðaskapur er gert svona óþálandiJá, þetta kostar síta hreins að þettaeinhverjar 100 miljónur árien sem getur farið í eitthvað allt annað og skemmtilegaGunnar Dóri er sestur hérnavelkominEr þetta algengt? Er þetta mikið?En það fólk gerir þetta, þessar 100 miljónurhvað er í þessu?Þetta er blessunleikki algengt og þetta er blessunleikki mikiðen þetta er dýrtuppistæðan í þessum kostnaði sem við erum meðer bara teimið sem við erum með í að segja þettaog það þarf að keira höfuborgarsvæðivitt og endilangt, það er ekki að við ekki að kópaog veglegndir eru langarog bensin er dýrtog launar eins og þau eruþannig að þessi, það er í rauninnihegðun, það er mjög lítið hluti af þessuer russli sjálf sem við erum að hendahvort það er nái 10-15%en það eru þessir örfáðusem er að skemma fyrir öllum hinnog eins og við sjáum sko bara í fréttumgærdagsinsskagamenn fara þá leið bara að lokasínum grendastöðum, ég er nú ekki búin að bóra mig út í þaðaf hverju þau eru að gera það, er bóra mig niður í þaðen þetta er eitthvað sem við höfumvið höfum gertað minnstakosti einu sinni í mínatíðþað var grendastöð sem umkengli var svo slæmað við bara gáttum ekki halda þennieina úrraði var bara að lokaþað er það sem er að gera, þið sjáumReykjavík Kópú og við veitum alltaf ekkinákvæmlega hvernig staðinni er hinn um sveitafélagunumog höfbruksaðinu, en maður hefur ágjörðiðþegar maður kemur á svona grendastöðog tekstýrlinn flæðand út á gámanumog eitthvað drast hérna villið hennamað ymmit að fara bara þannig að þessum verður bara að lokaJá, og þetta er bara viðværandi verkefnivið erum með teimið okkar í að sækjaí rauninni rusli sem er hendi kringumþessar stöðvar, svo eru við með fjónustöðaðilasem að sækja það sem að er setturréttilega ístöðvarnar, inn í gámanaen þar bregður stundu viðað það eru bílanir á bílumog það eru veikindu og það er vesinn þarþannig að gámanin fyllast meira en það er ættið að geraog þetta, svona ættið, þetta er ekki að veraHafið einhverja skýring á þessuhattalegu og þessari höfum?Er þetta ekki bara þetta eina prósundí mannlegu samfélagi sem gera það verkumog við hinn þurfum að setja fullt að kostnaþví það að díla við þettaBara fólki geti ekki verið meira samanÞað verðist veraþví þetta er ekki eins og fólkþað er ekki eins og það séu þannig að fullir gámarfyrir þvótavilar sem að fólk ætti að geta komið með þarnaþannig þetta er baraþetta er eins og að ætla aðþetta er eins og að ætla að fá bílaþvottin löðastöllþað er ekki bóðiÞað er það sem ég átti mikið átog maður er svona að séðað eitthvað svona drasli, eitthvað stór húsgögneða heimilistækja á þessum grændarstöðumen einhvern veginn komust þær á grændarstöðunaJáÞannig var þetta þá ekki bara alveg satt að keira þetta drasla á sorpuMaður myndi halda þaðog eins og til dæmis í tilvikiráftækja, stóra ráftækjaþetta kostar ekkiað það kostar ekki að fara að mynda til okkarþannig að það er kannski svona einhver luta upplýsingameðlumsem að er okkar meginn að því fólk erfólk er miklu hrættaravið gældaukunni hjá okkur heldur að það ætta að veraaf því við rökkum ekki nema svona10-12% tilvikaþað er megnið af því sem kemur til okkarkemur að fólki að kostnaða lausueða það búið að borga fyrir það með skötturGetur þú nefnt algjöngd röstsem fólk þarf að borga fyrir?Frankomdaröst í rauninni, það er það helstef þú ert að brjóta neður, bara ef þú ert með burðarvekjaðirþá þarf þetta að borga fyrir hannþað er ekki innifælið í skötturumen þetta er hérnaAllt heimilisvarp, allt svonaeðlileg heimilsafföldþar að segja heimilstækieða rungdínur, þú ert ekki að borga fyrir þaðNei, ekki núnaHvað gera menn í þessu, getur þið gert eitthvaðJá, eins ogvið erum, við horfum ekki baraað hugsa um herðu, ráðum fleiri til að segja þettaVið fórum í það verkefni núnaí byrjun síðast árs, þegar við tókum við þessuog erum að klára það núna í Reykjavíkog leggja af staðin í KópahóinVið erum komin með öryggismynda, við erum að ráða hverja einustugrendastuði í Reykjavík, fyrir utan kannskieina eða þrjár, ég mannaði ekki nákvæmlegaog þetta gerir það verkum að við getum stýrtokkar teimi miklu skilvirkar, við þurfum ekki lengurað fara á staðin og gá hvort að segja einhvers óðaskapur þarheldur bara að sjáum við það í byrjunniog svo kemur inn í þetta líka aðvið höfum alveg séð dæmiaf fólki sem er að losa bíla og við sjáum baraég segi ekki brosandi andlit og skínandibílnúmer og sjáum bara nákvæmlega hverju þetta erog þetta er fólk sem við erum að veltafyrir okkur hvernig við getum haft upp áog náð baraað fara í málviðuog kertu bara þaðog röka fyrir það og þann kostna sem líst afjá og þetta er skoþað að skilja röstleftir á viðáangi sem þetta sannlega erí skilningi lagana er ólöglegtþannig að þetta erusektir sem þetta var það sektumog hver háar getur slípa sektirég held að hæstu fjárfæðir getur farið allt upp í miljónjá það er svo leiðisveitþannig að þetta getur alveg að kosta skildinginer þetta þá fælingamáttvið sjáum það strax að myndavélarnar hafa fælingamáttsér fólk myndavélarnarjá það er farið ekki að mynda í málstöðvarnar eru velmærtarog við sáum bara fólkvið sáum breytta hegðu þegar við fórum að byrja að setja þessa myndavélara upphvað hætti fólk viðbara það myngaðiaha það er bara svo leiðþannig að því miðurþú veist maður vill ekki vera meðmeð eftirlit og vöktuna og öllu og öllumen þegar það að gera ekki kostar okkurhundra miljónirhvernig horfum við á þaðerstu með að við kollinu hvað er það skriptast sem við erum skiljaðeftir þetta á þessum stöðunnei, ég reynir ekkiég bleið súnulega þarf ekki að fara í gegnumþetta sjálfur þannig að ég sé þetta ekki þegar þetta kemurþað er ekki svona allræmt sem er hengt uppí kaffestúninei en stöðvarnar eru þetta miskrefiandiog sumar stöðvar eru mjög mikiðnotaðar og eru þá kannskibara mjög velhaldnarasumar eru þingri og erfiðarjá, gott að þið finnir einhvers konar lausna á þessuvið vonum að hún haldijá, við sittum ekki bara með hendur í skoiti, það ekki einhver ekkihún er náttúrulega, kæra það ekki fyrir komunaþakka einhver
