BilgjanBjörst og brósandi í fjörtju árBilgjan fer með því allar áttiFjörug og fræðandiÞetta er BilgjanSprengisandur á Bilgjunni allarsunundasmórnaKomið þess að laftur og verðtu velkominnÞorbjörg Sýriðu Gunnarsdóttir, domsmálar á þeirraTakk fyrir það, takk fyrir kaffiðJá, þetta er náttúrulega ekki sérstaklega gotten við verðum að láta þetta duga baraFyrst, fannst þér ekki bara gaman að verakosinn eða valins á ráþeira sem stætti sér bestaf hlustöndum Bilgjunnar hérna fyrir helgina?Jú, auðvitað finnst maður þaðKýtlar, ég kom að kynna þérnaEn áttu að miðum leið og því að þetta er mjögsöpukendu mælingEn er meðan er, við tekjum þessu þennan daginnJá, hérnaJá, ég var að velta þvíFyrir mér, þetta kannski tengist þvísvona, þessi kostninga, þetta val óbyggtað þú hefur ráðist þér í breytingarog í þessum, talsverðast miklar breytingarí þessum mjög umdeildu útlendingamáluOg búin væntanlega að gera eitthvaðþrjára laga breytingar, þær eru væntanlegará þingmalóskránni núnaSko, það var flestir, eða gott ef ekki allirForverðaðín er hegst á þessum breytingumá lögum sem eigi að uppröna sínhvaða 2016, voru 2016Heldur að þetta geti verið skýringinað þú hafið gengið svona ákveðið til verksþar sem aðrir hafa ekki gert þaðÉg átta mikið hvað eren hérnaÉg finn það allavega alveg í viðbröðum fólksað það erþað er mikil skilningur á þvíað það þurft að fara í breytingarÉg var líka mjög meðvendu um þaðþegar ég settist í stóldómsmálar á þeirraað skoða hverju lífaldur þeirraá svonaað það er háski í þessu starfiog ég held aðþað skiptiað ég var allavega reynd að nálgast að þannigað bara horfa kallt á þaðþað þarf að fara í breytingarþað þarf að komast upp úr þeim hjólfurumað vera með einhvert sér íslensk regluverksem að einhver öðru ríkgetur í huga að vinna eftirog ég held að skipti líkamáli hvernig þú talar um viðfangsefniog verkefniað þetta snúist um það að ná stjórná viðkvæmi máloflokkimeð að ríkistjórnun er líka að reyna að ná stjórná ríkisfjármálanum og við hefum ekkertað vera feiminn við að segja þaðvið ætlum að ná stjórn á þessum máloflokkiþað er gert með lagabreitingumþað er gert með breytir í framkvæmtþað er gert með skilabóðuminna við en líka út af viðlítið lagabreitingþað er að til dæmisbreytingunum að það er hægt að afturkallaalþjóðlega verndþetta mun ekki fæk að fólki stórkosla á Íslandieða blesunilega er það ekki að þetta gerastmjög mikiðað menn sem að fá alþjóðlega verndséu brjótandi af sér allar dagaen mér finnst þetta að vera mjög þýnga mikil skilabóðog því það finnst mér að verahitlega stefið að við ætlum okkurog erum hægt og rólega að ná stjórná þessum máloflokkihitlega stefið fyrstum við að vera kröfurvið hefum líka verið ófemmið að vera að segja þaðog ég segi þaðvið gerum kröfu til þeirra sem hinga að koma til landsen við hefum þetta líka að gera kröfutil okkar sjálfraum mótökur, til dæmis hvað var þaðþá fólk sem að kemur hingaá þeim grundvelli að vera að fá alþjóðlega verndeða á þeim grundvelliað foreldra skólabarser að vinni í ferðaþjónustuvið hefum sem þjóð og sem landekki staðið okkur nægilega velí fjárfestingu í íslensku kjensluþannig ég myndi segjaað það snýstum þaðstjórn, kröfur og ná frameinhverju eðlilegu jafnvægiþví þú nefndi lagasetninguna2016þá sá ég það líka, ég sett upp hópsem að rindi dvalaleifiskerfiðá Íslandiog það sem að þau bendi á var að frá 2017þá fjölgaði íbúm á Íslandium 50.000 mannsog erum evurubumestrar í fólksfylgunog sama tímaer líka ferðast þjónustahérna í fullum blómasem við viljum auðvitaen þegar fólksfylgun byggir á stefnuleysi en ekki markasér stefnu, þá hefur þaðáhrif á húsnæðismarkaðþað hefur áhrif inn í skólan okkarþað hefur áhrif á helbriðskerfinuvið erum í byggingun íSpítalaút frá mannfjöldiná Íslandi á líti út árið 2040við höfum þá þegar náðþeim mannfjöldaog þetta hefur líka áhrif á löggjastlunaþannig að við verðum að hafa yfir sínvið verðum að þóra að tala um þaðað hérnavið gerum kröfur til fólks sem aðhinga kemurog við ætlum ekki að vera að spilaeða hann okkar regluverk uppmeð dramatíst öðrum hættien önnulönd hafa gertog það er leiðast til því stefnuyfirlýsingu ríkistjórnarinnarað ná fram þessari stjórnmeð því að samra með regluverkvið það sem að týkast annars þarEr ekki þar einmitt sem kannskipótturinn var brotin að við vorum að bú okkur tilmeð þessi að bara taka uppreglur sem aðrir höfðu ekkivið vorum eitthvað tímanmann og ekki hvað ár það varsem við gáðum það út að við myndumhérna taka á mótihælisleitindum frá Venezuelaég held að við höfum verið einaEuróparíkið sem gaf það útað við litum á það sem gildarvalit umsóknir um hérnaog afleðingin maður skýrþað hrúaðist hérna innöðvitað fólk þaðanog svo verið þetta vera aðþað hafi verið líka verið öðvelt að svindla á okkurþví að það voru vist ekkiallir sem komu inn sem Venezuelafólk einu sinni sem voru þaðheldur voru til dæmis hópur af sílendingumsem gaf sér þurrEr það sérreglur af þessu tægiog ég sé til dæmis reglurna sem við vorum að breytanúna varðandi mottökuá ungum köllum fráUkraínu, varðandi herrþjónustunaað við getum ekki haftofið fyrir alla ef aðrir í kringumokkur eru að lokaNei, nákvæmlega, og menna kannski við tökumþessi tvið ríkiþetta eru eitthvað fyrir mína tíðen þetta var nákvæmlega svona eins og þú lýsirmeð Venezuelaað í tíð fyrir stjórnvaldaþá er gefin út þessi yfirlýsingog þá sér maður þaðog það eru þetta áhugavert sem lagfrænguraf því við hefum sem illa trúa lögumeitt eru lög og svo hitt eru skilabóðog í nútíma heimiþá frettist það áarfa á mínutum, þegar eitt ríkigefur út svona yfirlýsingusem ekkert annað ríki er að geraÞetta var auglist í fjölmjölum í VenezuelaJá, já, þá voru kerðar auglýsingahærfærðurum þettaog auðvita rögu þá uppumsóknir, hittir síðan það aðþegar maður skoðar hópasem koma til landsinsþá er þetta farsæl sagafólk frá Venezuelaþau plumma sig veleða eftir að nota þágóða atynu þáttakaog hérna, gengur velen það er nákalla það sem að gerðistog þess vegna skiptir það svo mygglu máliað geta veriðmeð í sí maga og sagtsem svo, nú þurfum við að hætta þessuönnur svona breytingsem ég fór meðríkistöldin fór með í gegnumþingi núna varvarðandi námsmanaleifiþar komur líka í ráí ljósaYouTube myndböndí Afrikuríkum um hvernig væri að flyttjasttil Íslands, þú getur skráðiðí diplomanám og engar kröfur umnámsframvindu, þú getur fengiðfjölskyldu saminu á þann veg að þú flytturaldrei að foreldra þína inn til landsinsá íslensku getur maður sagtþetta er böllog það þarf að hætta þessuog við kiftum þessum reglum úr sambandiauðvitað er alþjóðlegt samstarfsúröfni háskólanavið viljum sannarlega fá erlendanemyndur til okkarog erlend starfsfólken það var að þetta kjarnadriðþað er að þetta síu nemyndurog það sem þú nefnir mjög úkrænuog ég veiðu kennið þaðalveg fústlega, mér fannst aðþað er erfið ákvörunað takaen staðan var þessi, alltEvrópusambandið og Evrópusambandiðgengur í takti í útlendingamálumhafði gefð út þessayfirlýsinguað karlmenn og þeim aldreisem eiga að ljúka borgarlegumskildum sínum heima fyrir, sem er harskildanog hafa ekki lókið hennigeta ekki sóttum alþjóðlega verðhljómar harneskulega og erðaþað í sjálfu sér að því við veitum hvernig þetta stríðer. Nóragurgerður slíkt þess samaþá er Ísland eftir í þeirri stöðuað geta sagt, eittir að vegaog metta þessa ákvörðunþví þetta er auðvitað, einhverjum er ekkisiðþurilega spurning. Hittirsíðan það, siðþurilegaspurningin í því, allir viðog allir ég sem ráð þeirra útlendingamálaað gefa út þá yfirlýsingutil allra Evrópu af Íslandsem er aðra ræklu hvað þetta varðarþað gengur bara ekki uppÞegar þú, ef við tökum þetta samaní hérna, já það var endar kannski einnvingill á þessi viðbót sem, ef við tölumveiklíkana í þessu kerfi og hvernig við höfumþá brúðist nákvæmlega við þvíþað er að segja að við höfum ekkihaft þessa vegabrifa skilduvið komuna til landsins. Sumflugfjörlög hafa praktiserað hanaönnur ekkiog þrátt fyrir skohvað gerum við núna í þeim málumþað er að segja að við vitum ekkií rauninni hverjir er að koma til landsinsJá, og það erannað því þessu svonastjórnmála umræðikringum hugtökjans og landamæriog mjög gildislaðinen auðvitað er það þannigfyrir þjóð sem býr á eiguað við eigum að vera íkjörstöðu til þess að hafa stjórná yfirsýni við það hverjir koma til landsinsen frumvarpin farþjálistavar, ég held í sérrétt frá fyrsta frumvarpin sem ég meldi fyrirá þingi. Nú höfumvið breytt lögum í þessaveruna. Það er skildaá flugfjörlögum að afhendaþessa farþjálistaöllum flugfjörlögum sem koma. Öllum flugfjörlögumáður en flugvel er komin til landsinsog ég manu ekki alveg tímafrestina í þeim efnumen þetta er líka leiðastef sem að öll sengenríki vinnaeftir og skiptirrosalega miklu máli og þannig aðvið höfum breytt þessumenn það búið fjögur útlendingafrimvarpsem búið í gegn og síðast að þingien þar áður var ég búin með þettaog það er stundumfyrst mér og það einkennir kannskieitt stjórnmálaflokköðrum fremur talið um sengensamstarfiðog ég er auðvitað að vísa til miðflokksinssko sengensamstarfiðer algjört kjarnatriðí því að alþjóleglögreglu samvinna sé virkiðað við séum með fullan aðgangað gagna grunnumog upplýsingar fá að flæðakerva í millum, landa í millumþetta eralgjört úslittaðrið um þann að árangri íaðgerum gegn brotastarsemiSengenríkin voru allað praktísera þetta en við erum búin að laga þettameð farþegalistana, þetta skiptirmáli og það skiptir líka máliað frá þessusé sagt, þannig að það séekki svo vittneskja hjáglæpahópum til dæmis að það sé baraað bóka meðameð hérna flugfélagi Xog þá sé allt eftirlitt fariðAnna Mál, starfshópurá þínu vegum lagði til núnaí vikunni eða kom frámeð tilögur um fjölgun jöfnunasætaá alþingi semhefði för með sér að þingmönnumjá, í norðaustu kjörtaðimeð fækkaði um þrjá, um einní norðvestur og þessir fjóriflyttist allir ásuðvestur hótnið eða í kraganVerða þetta þína tilögur?Kanskieins og forsuguna fyrst, að því þettaer líka máli sem er í stefnu yfirsíngur ríkistjórnar að jæfna allt hvaðaþað er. Ég seti á hóppeða seti á fóthópp. Þannig er Óli HarðarÞorkill Helgarsson starfrængurSigrun Helga Lundallt kostningaekspertarog hefur verið gaggrind fyrir þaðakkur í setjuruginn fyllt rúa byggðanaakkur í setjuruginn hinn og þennanog ég segi baraverkefni var að rína kostningalögjifunaút frá þessari spurninguhvernig nýjöfnu við leikin hérþað hefur síðan veriðframkantin með svonastórar og vega mikla breytingar á kostningalögumað þetta er áendingu verkefni þingsinsþannig að ég fekk skíslu frá þessum hópimeð þrejumur megin tilugumég fekk líka drög að frumvarfiég er ekki að setja þetta frumvarfiní samraskáttsé ekki fyrir mér að mæla fyrir því sjálfheldur sendi ég í vikunni breftil fórseta alþingismeð skíslumeð drög að þessu frumvarfiog með óskum það að fórseta alþingisseti nú á fót þingmannanemndþannig að fulltrúarallra flokka fá aðrína skísluna, fá að rína frumvarfiðog taki síðan afstöðutil málsins. Þetta er nú kannski eins ogútlendingamálin og ef ég leiði mér að segjaeins og eiginlega öll málií dómsmálrándinu, mjög eldfimtumræðafniog mér finnst sko að ég sé viðbröðinhjá einstakka þingmannumég held að var að fórma sjálfsdagsflokksinsef að nota orðin svo ykkurna verktog annaðmér finnst spurningin veravið veitum að Íslander það ríki í vesturEvrópu þar sem að munurinn og atkvæðifólks er mesturhann er svo mikill að við fáumágjöffrá erlendum eftirlýsaþetta er of mikiðað skoða þaðút frá hugtökum eins ogréttlætti, mannréttindieðlilegar og líðræðslegar kostningarog síðan hitt sjónameðiðsem ég skil mjög velbyggða sjónameðiðen þar finnst mér spurninginkannski frekar veraer það virkilega svoað kostningalöginsé besta leiðintil að jafna þjónustuog aðstöðu byggðana í landinuþegar fólki byggðum landsinsbendir á það hverju staðafæðandi hvenna á vestfjörðumhvernig eru samgöngurtil vestmjörnægi og allt þettaalgjör kjarnadriðiaf hverju lítar menn svo áað atkvæði þeirrakostningalögin sé besta verkverðitil að laga þettaþví við vitum að landsumað ná betri árangrið viðí byggðamálum hafa ekkisvona ójæmtatkvæði manna í millineða spurja okkur því að við værummeð aukt blad og værum að teiknum kostningakerfifrá grunnimyndu við fallast á það að mittatkvæði sé 1,3en þitt 1myndu við fallast á það að atkvæði þittsem karlmanns vegið þingran mittsem konuað horfaað skáta hverjuætlum við að ná framþví það er staðrænt í málunumað það er rosla mikil munurá vægið atkvæða eftir landslutumþetta er líka mannreittundaspurningSvo liggur við undiref við tökum þetta dæmimeð landsbyðinsvo geta með nýtt þessu samanþremur málum hjá þérþessu, fækkun lögurklustjórafækkun síslumannaog sagt að þetta er svonamikilvíkur mál allsamaþú ætlar aðhérnahýrða á okkur þingmenninahýrða á okkur lögurklustjóra og síslumenner þetta svona?er þetta ekkiþetta er fyrst og væntanlega lögurklustjóraþú ætlar ekki að fara að fækka þeimhér á höfuborgarsvæðinugeti ímynda mérmeð stærðinaþú ætlar að fækka þeim þávæntanlega út á landiað þú nefnir síslumenninaþað voru starfandis nýju síslumansennbætti í landinuog ég fór fram með frumvarpþað að síslumannir er yfir landinuölluhugmyndafræðin þarna er einfaldrakerfi og betri þjónustavið íbúa landinu ölluvið fækkuðum stofnunumum 5% og það erfækun í yfirstjórn með því að fækkasíslumannum. Það var mjög skýrtí því frumvarfistarfstöðvar eða útibúsíslumann á landinu ölluí 2007. Verða áfram2007. Við teiknumlíka inn í frumvarpi til að sína í verkjaþví ég veit alveg að ég er sem þingmar úr Reykjavíkmann leggur undir þessuað vera Reykjavíkur kötturlasi engust að Reykjavíkur tútalati lefjandi eitthvaðmér finnst bara vondt kaffi gottég er ekkikæfið mér ekki 1000 krónar kaffibotlaþannig aðvið teiknum inn í lagasetningunatil dæmis að 65%starfaþessa nýja síslumanns ennbættisverða í byggðunumEn hvað er alltaf að hafa síslumannin sjálfanþennan eina sem eruður eftir?Við fórum sípöðu leið þar og með saminninguá land og skói sem var nú tilí síðustu ríkistjórnahann er í sjálfu sér ánstaðsettningaren síslumæður sem ráðinn varen skipuð varvar á Suðurlandinuþannig að það er ekki lagð mikil áhersluað all útubúðen það fylgja síslumanni sjálfumkannski umþimstörfen síðan með lauguruglunaþá er þetta þannigog þetta frimvarfið er í smíðumog ég mun kynna það í ríkistjórnsvona grófi myndin að því hvað eru að faraí næstu viku eða þar næstulaugurugla er auðvitað eins og helbristjónustaþarf alltafað vera í návíði við fólkiðí landinuhann er við erum með meira að hafa til þesshver á fjöldi lauguruglu umdæmaað veraég fór í ringferði kringum landið í sumartil þess að ræða þetta við öll laugurugluennbættin sjálf, segja það frá þvíhvað ég er að hugsaog hefur alveg skýr með þaðað þar sem ekki verður lauguruglu stjóristarfandi við fækkumennbættunum úr áttaniður kannskifjögur tótaltað þar verður allstaraðstoflauguruglu stjórnað þetta er þjónusta sem þarf að veraí návíði við fólkið í landinuþar er ég líka að segja, því ég var alveg ófeiminvið að segja það um síslumennu, já þetta erhagraengamál, þetta er hagraengamálog einföldunumálég er ekki að þessum er lauguruglunaað hagraiða bara til þess að hagraiðaég er miklu frekar að horfatil þess að skipulagurugluog síðan stefna í laugjastlumálumgeti gengið hönd í höndog þetta tengis líka þvíað allt landslagafbrota hefur breystmjög dramatíst á cirkaáratug. Við erum með greinyngar frá Ríkislauguruglistjóra sem segja okkurþað að í landinu sýrstarfandi20 skipulagurbrotahópar og íslenskuglæbahóparþetta er að spretta upp og ég vilað laugurugla verði eldí gegnum skipulagí gegnum stefnu, í gegnumlagasetningu. Við byrjumá Ríkistjórnum að sittja innvaranlega rúmanmilljarðí auknu fjármagniég væri mjög svo til í þaðað ég væri ekki svona mikilvinkuna fjármálur á þeirraþá lægir grenjandijónum að fá meiraþetta er verkefni okkur allraþú gengur líka bísna ákveði framíhaðræðingunniþað er að segja að þú ert að fækkastöðugildumí þínu eigin ráðineiti um sexþað er ekki sérstaklega algengtþað er að gangi svona framþetta lítur að vera partur af þessuprogrammiðínu sem þú ert aðjá, ég menna að það er haðræðingarkrafaráðineitin sjálfog ég lasfjárláfriðmarfið og þekktuog skoða það með mínum góða ráðinstjóraog við sáumað þetta þýrt að geraog ég menna, ég nefndi að viðfyrir þátt og ég ætla að veraalveg hegðalig með það. Mér fannst þetta mjög erfittmér fannst þetta mjög erfittað gera þetta og sártgott starfsfólksem er að kveðjaþetta er að vísu þannig að það voruhérna tveir starfsmyndsem voru hættir vegna aldus, við ráðum ekki staðintveir tíma byggna stöðurvið látum þær fjara út en allt í aldurþetta sex starfsmynd, þetta eru 8%stöðugilda í mínu ráðinitiþað munar um þaðen mér fannst líka skipta málief við erum með augun og boltanum í þvíað við ætlum að ná stjórn á ríkisfjármálanumþegar égsitt síðan á fundi með mínumundirstofnunum sem líka er meðhagarengakröfu að þá séu að viðskýrt að ég sem ráðuraer sjálf að takaerfiðar ákvarðinirganga undan með forðar minu góðaog við byrjum á ráðinitinu, alveg sem við byrjumá því ríkisfjórnunum að fækka ráðinitinumum eitt og mér finnst þetta að vera trúrileikamál, auðvitað er þettamisjant á milli stopnuna, misjantá milli ráðinitahvernig þessi krafa byrtistsvona horði þetta við mérog hérnaeins erfitt og mér fannst að geraþetta, þá veit ég aðþetta var réttÉg fekk, eftir að ég varbúin að segja frá því að þú væri vantarlingaðþá fekk ég hérna ábendingu um þaðfrá góðu mannu út í bæjaþað kynni að vera tilkynni að halli mikill íþví sem hann kallaði réttarvölslu kerfiðí hild, þannig, og svo fór ég að rannsakaþetta lauslega með hjálp gerfugreindaren það er gærvið erum með núna heldjistarfandiáhengi8 var það ekki frekar í nýju síslumenn6 konur, 2 kallarmest er þetta kannskief við horfumá þinn gamla vinnustadríkisagsóknaraþar eru 12sáknarar ef við teljumríkisagsóknara með10 konur og 2 kallarer þetta alveg í lagi?Þetta er ekki gottog hérna, ég er allega í hún að segjaég er búin að vera 20 móniðennbættiog hef ekki skipað allaút til ennbætti sér ríkisagsóknaraað ég held bara mjög fá aðvera hennar í viðeða eftir hvort ég hafi skipað einhvern þaren hérna, þetta gildurauðvitað í báðar áttirhvort sem við máum að tala umþað væri heldur ekki gott að þarna væri 10 kallarauðvitað þarf að gætajafnbreiðis um þettanúna með nýjustu skipun í hæstrættvar að það gerast í fyrsta sinnað hlutvalli þar er nálgast helmingþað er búið að fækka hæstrættdómurumþeir eru sjö, það eru þá þrjár konurfjóru kallar, aldrei gest áðuren við þurfum að veravakandi fyrir þessumeð lauruglustjórna, þá er nú hlutvallicirka 50-50 í dagen konur í þrjum stæstu verð ekkiríkis, lauruglustjóri, höfðu borgarsvæðiðsuðunni sinnog karlmennií öðrumog hérna, ég er alveg ofinnminn við að segja þaðég tek fram, ég er ekki kvart, ég verði sumið langað að bara heyraþín viðbröð við því þegar bengt er þaðsérstaklega að þetta með ríkis saksóknarjáen mitt, en svo erþað hitt aðsvo sækir mennum stöðurog það eru starfandi nefndirog það eru tveir eða þrýrmetnir hæfastirog hvenar þetta fyrir að verðaráðandi sjónum miðen sko almennt séðmynd ég segja, því ég hefhans hugsað þettaog mér finnst ég sjá kannski að stóra myndinþarna sé með lagfrængaaf því það eru lagfrænga hér í ríkis saksóknarog í lauruglistjóra og í domstólunumtrendi þarnaef maður notar vondarþað sem breytan þarna og breytingin þarnasínist mér vera svoað konur fara í opumbirageirankarlmenn faraí einn og stofurnaref þú skoðar lögmannstofurnareigendur hlutullin þarþá erum við hérnaþá erum kallatnir þarnaég á ekki einfallt svar við þessuen við þurfum að vera vakandi fyrir þessuað þetta skiptir málTakk að þérkærlega fyrir komnaTakk kærlega fyrir migEftir augnablið verða þér hjá mérSigvaldi Egil Laurussonformafið fóröldararsamtakanaheimili og skóliog Trösti MagnussonVeslunarskólanemiað fjallaða mentakjærfiðog hvernig það er að breyðasthlutverki sínumEftir augnabliðSprengisandur á bylkunnií samstarfiði LíntrjafirnettArjón Bankaog HirlunaSprengisandurAllasunudaga á bylkunniKomið þess að lafturog veriði velkonnirSigvaldi Egil Laurussonformafið fóröldararsamtakanaheimili og skólaog Trösti MagnussonVeslunarskólanemiTakkÉg sagði á þanní ingangi Tröstiað það væriauðvitað eins oggerðnannmeira talað um ykkuren við ykkurnefnum þetta sjálffinnst ég það líkafinnst ég hérnarött ykkarí þessu samhengiöllu heyrast og lítiðBara algjörlegaþetta er bara rétt jáðurþað er alltaf að veraað tala um okkuren aldrei við okkurHérnanú ertu til að þess að geranýkomin út úrnýkomin í framhaldsskólamyndi ég segjaog hérna úr grunnskólaHérnaef við byrjum baraá þeim punktihvernig finnst þér þú veraundirbúinundir framhaldsskólanhvernig undirbjó grunnskólinn þigundir framhaldsskólaÞað varbaraekki alveg nú vel fannst mérskoenþað var náttúrulegakannski sérstaklegaút á grunnskólunumsem ég kom úrþað var svonaekki mikið en prófúr öðrum grunnskólumút á bara námsveirkomið lagi þarenég náðalega aðlægastog var baradölur að læra heimafyrstu mánuðinaen það sem égþurfti svona mest að læravar eiginlega baraaðlæra, aðlæraJá, og þú varst hérnaþú náttúrulegasem sagtþegar þúert að útskrifast þarnaþá var það náttúrulegalaungu eftir aðsamlænduprófin eruaflögðJáÞannig aðog mér heldist á þérþegar ég var að hlusta á þigí hlaðvarpundaen að þú hafi baraeiginlega engin próf tekiðí gegnum grunnskólaNei, það var nefnilegaég fór ístarffræðiönsku og ennsku prófeinhvernokkur árilangmest starffræði prófinsem var bara flotten svo var þaðsvona fyrirkvónulegasem ég heitsmiðjaog þá varíslenskunáttúrulega fræðigreðinumog samfélagsgreðinumtróðið samaní þessa smiðjuog þávar bara mikil verkefnað vinna í iPadog hann aðég tók engin prófúrþessu smiðju fæiog svona erfittað áttast þvíþá áðihverju styrkleikamanns úruog veikligarsem seti engin prófí íslensku náttúrulega fræðimeð að það erkannski eitt og eittsvona stafsynningaprófeða eitthvaðen ekki eittsem erhægt að bera samanvið mentaskólapróftil dæmisÉg hef eiginlegaað segja alltaftilfynningunniað þetta gildieiginlega líkaþetta segjum ég bara að segjaumaðkomukannski nefnendanaað þessuég hefði líkatalsvert umfóreldrarnaþað er lítiðtalað viðog fenginn sjónaðmeð frá fóreldrurumeða fóreldrar samtökumeins og þeim sem þúnúna stýrir íþessari umræði allirÉg er algjörlegasamanlega þvíog aðkomafóreldrar er samtalgjörlega treyðí lögum um grunnskólaþar er að segjalögjafinn bara ætlas tilað fóreldrar sé að takamjög virkan þáttí námið bannasinaþað sínar rannsóknir líkaþað er sjokkrand að heyraþetta var hann til prófinsko ef fóreldrar vita ekkihvar börnin standahvernig getur þá fóreldrihjálpa börnunum sinumvið þurfum að vitahvar börnin standahvar er ábótavandhvar er að ganga veltil þess að getahaldið áframog aðstöða að náauknum árangrimér finnst það algjörgrunnforsenda fyrir fóreldrartil að koma aðnámið bannasinaEn núna er þó veriðað breyta þessu afturþað er að vera að taka uppég minnst að kostaeinhvers konar matskerfisem ákoma í staðinu þá fyrireða að vera eitthvað sambærilett við það sem samræmduprófin voru áðurÞað er að vera að taka upptölustafina aftursem veru þá betri mælikvarði áeða stöðu mæli kvarði áþað sem hérnahvar börnin standameð þó þeirri breytinguað það er ekki fariðneðar enn fimmí tölunumeða við mannum þetta að vera ég ettí einhvernigjöfiniog þá hefur við verið bent á þaðað með þessu væri verið að verðfellaeinhvernina fimmog gera hana jafnstæðavið það og verið bara ekki á nætt0,5 eðaEittHveiti listir á þessar breytingarsem þó núna er verið að bóða?Sko breytinganar að færa úrbókstöðum yfir í tölustafier í mjög umhjöfamjög góðarÞetta er bara eigur skýrleikaog fóröldrar átta þessi beturá hvað börnir standaen þetta er ekkitþetta leysir ekkit allan vandaní mínum höfu er þetta bara mjög gottfyrsta skrefsíðan þarf að fara að útskýrahvað þýðir þettaað fimm sé legsta einhvernég hef ekki séð þaðog ég veit ekki hvort að þetta sé endanlegteða hvort þetta sé ennþá í vinsluen skoég myndi bara vilja hafa hvarðansem allir skiljafrá einum og upp í tíuþannig að við veitum hvernig börnunum gengursvo þarf að skilgreina þaðog hugsanlega þarf að fara í einhverja breytingarog aðalnámsgráen við erum kannski ekki komnið inn í písaen niðurstuðu písa sína þaðað sko það er ekki nóg að faraí einhverjar grunnbreytingareða litla breytingarvið þurfum að fara í stórar breytingartil að ná auknum árangrivið getum ekki bara að setja hjáog vonast til þess að niðurstuðan breytistvarandi matsferilinnþá held ég hans ég afturmjög gott skref í rétta átten það kemur ekkit í staðinfyrir samröndu prófin sem vorualgjör mistök að fella þau niðurog segja að það sé vegnatæknilegra örðuleikavið getum tekið það aftur upp núnaog það er barastennist enga skoðunog ég myndi vilja ganga miklu lengrameð samrönd prófég myndi vilja fá samrönd prófihvern einasta árganga í grunnskólanumþví þetta ávekkir bara að veraað ég fyrir lok tíundabekjarþá er grunnskólinn búinnég vil miklu frekka að fá samrönd prófá börnin mín í fjörða, fymta, sjötta bekkþá veit ég stöðunaog þá get ég aðstóða börnin mínmeð það sem er ábæðað á hans til þeirra námiTrösti, hefur þú verið betur setturmeð hérna í þínu grunnskólanámimeð þessum hætti sem Sigvald er að lýsameð þessum samröndu prófumekki bara við lokinheldur líka inn á milli?bara algjörlega, maður tók mjög mikið eftirí sestaklega í tíundabekkaþá voru ég og vinnin mín að reynaað gefa í, að reynaað hækka með lengunina og svonatil að við getum farið í drauma framhaldsskólan okkarog þá voru bara rosa fáirsem að náðu þvíog ég held að það sé bara að því aðþeir áttu þessu ekki almenna ástöðunni sinnifyrir enn í tíundabekk þegar þeir fóru aðskoða hæfni korti sittlítina, hvort þið voru með fjólubláttí hlustu eða guld eðagrænt eða raugt eða blátt jafnvelog þá er bara eiginlega of sinnað fara að breyta algjörlegasvona þínuþínu námi þegar þú átt ár eftirog það tekur bara tímaað byggja upp vanan til þess að náað læraog já, ef það væri svonasamlend prófi í hverjum einasta árgangi þásér þau alltaf bara mjög reyndhvar úr stendur og þú getur séð líkaí hverjum þú ert góður og ekkisem ég held að það sé mjög mikilvægt og líka upp að sjálfstörstnefnda að þið vitihvað hendar þeim og hvað ekkiog geta þá reynd að bæta þessi í því sem þið er ekki góðiÞetta er einhvern neginsko ef viðberjum samanþetta virðist vera nokkuð innrómaálitthjá dölu um að metnaða fullu nefndumeins og tröstaog foreldrum að hérnaviljið þetta eins ogað það sé verið að skila sömueða sambarilu upplýsingum og samrænduprófingá sínum tímasko svo kom uppþað sjónamið og hefur verið haldið framþeirrikenningu með nokkur um réttivantanlega aðþað væri skólatni sjálfirog jæfnvel kennaratni sjálfirsem vildu ekki þennan samanbörðsín vegna, ekki út afáhugum að þetta værióhagfæntið óhagfeltfyrir nefndur að fá hana samanbörðheldur að þetta er því ósangjörsamanbörður annars verður á milli skólaog hins verður jæfnvel á milli einstakra kennaraheldur að þetta hafi ráðiðferðinni í þessu, sífaldi?Jástuttarsværið er bara já, ég held að það hafi ráðiðen mér finnst, mér lókar svolítið aðhvað eru að fara á mis, það sem tröstirað segja, það var hendursjálfsöryggi nefndaað fara eða gera eitthvað erfittog standast það, það eigur sjálfsöryggiþannig er við að fara á mis við þaðog þegar þú talar um að þetta má ekki verasamanbörð að hafa eftir á milli skóla eða milli kennaraum hvað snýst Íslensk mentakjörfisnýstaði ekki um nefndunarog reyna að fá sem með aukin árangurút úr mentakjörfinu, því við setjummjög mikið þjórnmagn í mentakjörfiðþað ætti að vera fókusinen jújú, ég getalveg tekið undir þetta og barasegja fullum fettum, ef kennarasambandiværi meðfylgjandisamarandum prófum í lok tíundabæk, þá væru við með þauÞað er, trösti, ég held að þú hefurmér að sjá komið inn á það í þessu samtaliað það er að segja að það ersko öllumþessum auka greinumauka hlutum sem búið er að hlaða inní grunnskólanámiðsem tengjast ekki beinlinnisnáminu sjálfueða námsgreinunum sjálfum sem ætlasti tilað skólin skilialls konar félagslegumþáttumtómstunda þáttum, jábel, og þetta er farið aðsmita út í kennara mentununa sem við komumkannski betur að hér á eftirfinnst ég þetta að verareyndin? Finnst ég að aðarlatriðinhafið þokast út í skugganfyrir einhverjum aukaatriðum í náminu?Já, allveg að einhverju leitien þú veist, það eruþetta ennþá lögð áversla áþað sem er kannski mikilvægast enörgulega minna en varog ég get kannski bara að tekja dæmimeð þessa smiðju aðþá var svolítið svonajá, þá svona þókaðuút hver áverslan var þarog maður vissi heila aldrei hvort að maður væri aðlæra eitthvað tengt samfélagsfræðieða náttúrufræði eða íslenskuþví þetta var allt bara sett saman, ég er leina kremjuen, ég veist, allanfyrir mig og ég held líka fyrir flesta nefndirég er miklu þæglega að vita barahvernig dagur þið verður að þú byrjar áíslensku tíma og það er þetta að fara að læraí dag umsamfélagsfræði tímaheldur hann að þetta sé alltí sama tímanum ogsvo kemur úr tímanum og þú veist eila ekkihvað þú lærðir, en þú lærðir samt öruglega eitthvaðþað er hérna, Sigvaldi, hvernigheldur að hérnakennaramentunni sjálf kom inn í þettamér er hérna hugstætt viðtal sem byrtistvið kennaranema áþriðja ári í morgumblaðinulíklega í fyrraþar sem hún varað kvarta yfir áhuslunumí náminu ogsagði þessum svoað hún væri búin að veraá þriðja ár, tvo og halvanvetur held ég, í kennaranáminuog enn þá væri enginfarin að kenninni að kennabörnum að lesa, en hún hefði lærtímislegt um uppeldisfræðiog allskonarfræðiog undir likjandivar það að ef hún hefði ætlaðí uppeldisfræði þá hefði hún farið íuppeldisfræði, en hún ætlaði í starfsnámí kennsluer þetta parturaf þeim andræðan sem við vorum komin íað kennaramenturnin sjálf erhérna, ekkert negindóttir út af spórinuþað er öruglega þátturí þessu, og kennaramenturniner hvað, fimm ára námbúið að lengja þaðþað er svona tiltil að nýbúið að lengja það held égensko, þetta er öruglega þáttur í þessuen hversu stórtstóra rullu hann spilar, ég skal líka segja tilum það, en við heyrumoft í umræðinu til dæmis meðhérna, lausnumöllum sem vanda eru fleiri fagmentaðikennarar, fleiri fagmentaðikennarar, og ég held að þessifull ástæði til að skoðamentum kennara, því að við höfum aldreinokkuð tíman, bara í líðveldisögunni, haft fleiri fagmentaðikennara við störfu á Íslandi heldurnákvæmlega núna, á sama tíma en nemyndumað fækka, og hafa núna fækkaðtvö síðustu skóla ári í rauðþannig að það eitt að myndastkjöri tækifæri til að gera einhverjabreytingar á meðan svonanemynda kennara hlutvallið er virkilegahagstækt til að það ná meirumárangri, eneinhvers konar endur skoðuná kennaranáminni, ég held að það sé baratil bóta, og kannski hafa meiri praktikí því heldur en þessi fræði skoOg svo hefur komið fram íumræðinni líka að foreldra séu nú kannskiekki alveg ábyrðalöysirí þessu heldur í hvernig komið erog það sé alls konar hlutir semþarna agarleysiagarleysi í hérnasambandi við notkunn á símumogekki nógu mikil eftirfylgnií heimanámier ekki foreldrar að ekkurer leitið ábyrgir fyrir þessu líkaþetta er ekki bara skólamálþetta er líka það hvernig þetta gerist inninni á heimilónuAlgjörlega, sko foreldrareru ábyrgir fyrir námið banna sínaþað er alveg ljóst, sko, samfélagt grunnskólaog lögum, enforeldrar þurfa að getaað axla sína ábyrgð á námið banna sínaog þá komum við aftur eins og inn áenganinnar, við þurfum að fá upplýsingarum hvernig, skoframvinda nám sem sérhvernig nær nefnandina tilengast eða námsem tilirætla samkvæmt aðalnámskrávaranditækja notkunn þáhérna höfum viðhjá heimilónskóla, til dæmisverið með fræðuslu fyrir foreldraallt í hringun landið, hvað er það aðátmála það sem foreldra hóparviðkomandi skóla að koma samanog setja sér svona einhverja grunnreglur, gildieins og við vitum kannski það er tilnefingtil að fara ekki eftir útvista reglumeða aldustagmarki á samfélagsmiðlumeða eitthvað svo leiðis, en hérna kemurforeldra hóparu samanog segir við ætlum að fylgja hérna þessum ákvönureglum og þessi rammi veru setturog þetta hefur bara virkaðalveg óbúslega vel og hefursvona styrt foreldrasamstarf á þessum skólumþað sem við hefum verið, við sjáum þaðen foreldrageta sannlega gert betur og veriðmeiri og virkari þáttækandur í námisínu, ég er ekki að gera lítuð þvíen upplýsingarna þurfa að vera til staðarog sá rétturforeldra líka tryggðurí lögum um grunnskólahún nefndi matsférilinn á þannsko, ellu eftir greinreglugjörna þar, hann er ekki eitthvað að fara mjög djúburí lögfræðana sko, en henni var frestaðþar að segja skohvernig meðaltal viðkomandiskóla gengur, við fáummatið fyrir hvernig þú eitthvað nefndaokkar nefndu, okkar börnen við getum ekki borið sama skólanahvernig skólunum gengurí þessummatsférli, það á að taka gildiá næsta ári, þannig að það er einhvern veginnsvona ákveðin leindar higgja líka í þessumupplýsingum sem eru þó til staðarþað er ekki allar upplýsingar til staðaralls ekki, eins og varandiprófinn sem trösti komið náen það eru upplýsingar sem eru til staðarþetta er til, það er frestaðafhendingu eða útgáðu þeirraupplýsingar án til næstaog við munum fylgja því eftir á heimilu skólaað fá þessar upplýsingarog eins og varandi písakonunaað písa niðurstöðunarsveitafélagin geta kallað eftirog ég vona einhverju tækja að sérog geri það að fá písa niðurstöðunarniður á sveitafélagineða hvernig ætlum við að ráðast á vandanef við veitum ekki hvað hann erog hérna er ekki ætlunin að gera eitthvað opiberteða reyna að sparka í skóla sem standa sér ítlaheldur bara, bara samtalhvað er að virka á einum staðsem er ekki annar staðarhvernig getum við að ná meiri árangri samanþessi leindarhyggjaþað er eitthvað hræðsla við samanburðinsem ræðu ferðin í þessujá, ég held aðég er algjörlega samanlíken ef ég kem aðeins inn á það að foreldra sjá ekkiná skýrt hver börnir standaþað er bara alveg samanláðsigvaldaþað er rosa erfittfyrir bara nemyndur og örkaennþá erfara þá fyrir foreldra átti þessi á þvíog þegar ég var í langhaldsskólaþá fengum við alltaf bara einhvern í litumí gegnum allan skólanallan grunnskólanjá, ég hef bara talað núna um úlingarstíðiég mær ekki alveg hvernig þetta var á minnstíði og yngstaen þá fengum við svonahæfni kort sem voru baratveir hæfni við með þaðbara rosalega mörgog þú férst bara nýtt þannig átveggjataða fresti eða eitthvaðog það var fælt út með einhvern litog það er rosa erfitt að sjá svonaheldina á þessu og hvaða þú stendurog ef ég skildi þaðeiginlega ekkiþannig ég get eiginlega ekki ímyndu með hvernig mamma og pappieiga að skilja þetta þegar ég er að sinnanáminu og eina leiðinfyrir þau til þess að reyna að skilja þetta er baraað setjast niður með mér og ég reynaað útskýra fyrir þeim hvernig þetta virkarsem er rosa erfitt þegar ég skildi þettaekki sjálfurog ég held að það sé líka stór partur í þess aðþú veist, þó sem foreldrarsjöu að einhverju hluta ábyrgisfyrir þessu að þá er úkslegaerfitt fyrir þá að reynaað vera með yfir sín og passa þess að ég veraað sinna heimannáminu og öllu þessuþegar aðnámsmættinu er hátta svona og sérstaklegalíka þetta er allt orðið rafræntað það er ekki hægt að rétta mamma að poppa bladog segja, sjáu hérna, ég gerði þettaog ég fekk þess að einhvernnúna þarf alltaf að skrási inn með líkil orðiog það þarf að setja stjórnÞú vissir heldur þá í rauninni ekki sjálfur hvar þú stóðstað þú gafst ekki hérna í einstakum greinumí þessu litakerfiSvona eiginlega ekki, sko, þú veist, það eruþetta hægt að átta sig á því, en það er svorosalega flókið og ég held aðnemyndir í grunnskólafatti kannski ekki endilega að það sé mikiðlögt að vita þetta, af því að það er ekkiverið að leggja einhverja áherslu á það aðnemyndir viti hverju eru góðir í og hverju er ekkiþannig að ég held aðþetta eru líka svo auðvelt að breytaheld ég, breyta aðeinsÞakk ykkur báðum, kærlega fyrir komunaHrusti Magnusson og Seyfaldi EgilLáruson við höldum á öruglegaáfram að fjallaðan þetta málNæstkemur tímuninn eftir augnabliðGunnar Haraldsson, hagfræðingurog formáður fjármálaráðsí heil tíu árfyrir í sumar og við ætlum að ræðafjárlaga frumvarpið, bankaskatt ogfleira eftir augnabliðÞetta erBilkjánGunnar Haraldsson, hagfræðingur, verðstu velkominnÞað er kannski rétt að áreitasem ég segði hér í kynninguformáður fjármálaráðs í heil tíu árþannig að það er nú í sumarog það ráð starfarsamkvæmt lögum um ofenbær fjármálog er ætlað að leggja hlutlegt matá stefnumörkun í ofenbærum fjármálunaí mandarittEf við byrjum hér Gunnarfjárlaga frumvarpið núnafyrir næsta ár gerir ráð fyrir 5 miljardar afgangien núna í vikunni kom framallavega einn greiningaræðilisem sagðiaðþetta er þetta tvertamótiþetta er ekkiakro verbreyfspáði yfir 40 miljardarkrónahallaá fjárlögum næsta árþó að ríkistjóðin sé að gera ráð fyrir 5 miljardarkrónar afgangi núnahverjá fólk að trúa þegar það er sér svona törnhverjá fólk að trúajá ég ætlaði mér ekki að fara að setja mér í spátumsæti svo semog er kannski blæsunulegafyrir land og þjóðlausur þessu ennvættifjármálurásskafur að manni litlari vinsaldiren já hverjá mér að trúaþað eru þetta lagt upp með ákveðna fórsendurí fjárlögafröðmarfi hvers ásog svo fer það náttúrulega eftir barýmsughvernig málinn þróasthver endanleginniður staða verðurog við kannski getum rétt það setnahver eru ástæðuna fyrir þvíjá það má segjaþessi afgangu sem við verðum að tala um núnaí fjárlögafröðmarfinu hann er svona rétt um eiginen þetta er ennum ánum ekkert miklu munaog við fórum nú bara að rifja það uppað fjárlögin fyrir þetta ár2006 sem við erum núnalangt komin meðþað har við nú gert ráð fyrirhvaða hallinirði28 miljardarrúmir en svo sínist mannibara síðustu tölum skoen munn nú lendi í 67þetta er þá munur upp á 39 miljardarog það má ekki sjáumalveg sko aðþetta fyrir þetta eitthvaðekkiþróast, ég er alltaf bán einu skoen ég segja þetta, hann er auðvitað að sjáum við bara hverja stærðagráðunarer í þessu sko að þetta erheilmikil óvisa í því hver er upphærlegmarkmið í fjárlögum og svo hver endalegniðurstaði verðurþegar það er nú farið að gera upp reikninganaog þetta var meira síðan þannig að þetta varréttið svo að segja, þetta var tæplega 30 miljardarsem fjárlögin gerður áð fyrirog enda svo í 67en sko fjárlega frumvarpittí fyrir að gerður áð fyrir 15og svo tvöfaldaðist það í meðförumalþingis og svo aftur þáþrefaldaðist í raunskoþá er nú kannski ekki selja líklegtef við máum að horfa sér og þú hefur10 ára reynslu af þessuhvernig fannst þér stjórnvöldum almenntganga að halda siginnan, já í rauninu barahalda sig við lögureglurum og ofinbyr frámálJá, nú getum viðsko, jáeins og ég segi, nú er þetta ekkikannski eitthvað ekki mín á einhverju einstaka rítistjórnireða einstaka stjórnvölden það hefur auðvitað valdið mérmikið til því, ég höf hugsað mikið um þaðí þessu ferðlaðlu samanað kannski er eftirlitssko, eitt er náttúrulega bara að setja framfjárlög og við getum það að tala um þessu lögumog fjármálastur baka áfram, enn semþað hefur verið að reynasvona að festa þettasem kalla stefnumótun í umhengunum fjármálumsem er ofalega flott frasien það er auðvitað þannigað það er mjög veiktsínist mérog finnst mér þetta þáhvernig þess er fyllt eftirþað er eins og þú ert að nefna, það fyrst ekki með framfjárlög, svo fer þau með fyrir þinginuog það fer alls konar hlutir að staðog svo er bætti í þarnaog bætti í þarnaog já, vel, eitthvað, það reyðir kannski úr einhverstaðarog sjálf það er skoen svo kemur einhver nöðist átt úr þvísvo bara líður áriðog þáer það þetta bara hljóðlega þannigað það er svo margt sem getur breystog égsvo bara, sem að halda áhran með þettasem kemur bara uppgjöriðog þá kemur svona tölverð fráviki ljósog þá er þetta eftirlitshlutverk þingsins, finnst mér mjög veikteða eftirlits hlutverk stjórnvaldaeinstakar að hann hefði að stopnaen ekki það bara komið eftirog það heitir að fara fram úr fjárheimildumþetta er allt mjög hlott svona orðað fara fram úr fjárheimildumþað virka svona áhugaog það er í sjálf þess að það er oftstiljanlegt vegna þess aðég er ekki vissum að almenningur áttiþessi á því þegar það verður að ræðaþessa hluti, þá er oft talað eins ogég vil þín gið og stjórnhafi alveg fulla stjórná þessufyrsta legi er eftirlitinukannski í daldið ábúta vand eða mætti bætaeða ég veit ekki hvernig maður vill orða þaðá diplomatískar hátsvo er það bara hreinlega það að við fyrum að skoða þettafjárlögin núna heitir upp á hvað16, nána 17 miljardahver stórhluti þeirrar upphaðarer í raun og veru eitthvað sem er verið að ræðaþetta er allt bundið í lögþetta er allt bundið bara á stopnaðinastarfa sannkvæmt lögum um að veiteinhver ákveðin þjónustu og svo framvegis og framvegisog þarnaheld ég að sé ákveði vandamáltvennskona vandamálannars vegar er eftirlits hlutverktið veikteða eftirlitið er veiktog hins vegar er þetta þannig aðlangmest að þessumverkjöfnum útveldumer bara hreinlega bundið í lögog þá, við erum að rýfastþað er verið að rýfast hér, miljard hér og miljard þarog svo framvegisog við erum öruglega að tala þaðhefða meira á eftir, en svona í stóri myndinsko, stóra skipiðþað er að segla eitthvaðog stefnu þess er mjög, mjög erfitt að breytaþað er hægð á stefnuJá, ég get þalga mér að segjaað þessi einn reynslu hérnaég man eftir því, ég sættifjárleganemnd og þú komst nú oft í heimsókþá, sætti fjárleganemnd í fimm árog við vorum aðganglas nú með það stundum ínefndinni sko, að þetta vorusvona tölur, 1700 miljardarsem fjárleganeinsóðueru í dagallur tími fjárleganemndarfór í kannski síðustunokkramiljardana sem skiptu fyrir eitthvaðlillumáli í stóra samhinginu sko, að þetta er skipsem siglireins og þarna er. Ef við förum aðeins íefnahagsmálinalmennt, hvernig staðin erþetta gengur djöfulega hjá okkurað reyna að tökum á þessariverbólguég var hér með Sæðlabankastjóra ísamtali fyrir vikuskoþetta er grundvallar mál, hvernig við vorum aðtaka stáð við þessa verbólgu núna, við erumí eitthvað svona ástandi sem erég veit ekki hvort að ég kalla þettastagflæsjón eins og því að fræðingarnir gerir, þetta er eitthvað svonakreppu verbólga, þetta er ekki þannigað hún sé kærð áfram afeitthvað óskalpleri eftirspurninnanlands, minnst okkurst ekkieins og staðinni núna, það frekarsamdráttur í mjög mörgumatvinnugreinum á Íslandien við erum að samtala að taka stáðanabara með hækkun stýrifarsta, vennilegaþað er að segja að við erum aðeinlega hengja bakkarifyrir smið, við erum að berjaá þeim sem er sem skulda mestog eigaminst, hérnafrá misýri til misýrisen það er ekkiþeirra hegðun á þessu markaði sem er að skapaþessa verbólgu, þannig aðeru við að nota ónýti verkværieru hérna stýrifekstinnirekki rétt að meðalit til að takastá við þetta við þar aðstæður sem við búum við núnaJá, ég vil bara byrja að segjaað bæðið selabankjun og stjórnvöldalmennt hafa alla mína samúð að verafóstuðið það, þetta er langt frá þjóðvöldverkefniÞað sem við veldum mér aðeinsí þessu samengi heilabrótum er þaðað manni sínir svonaþegar það er lindið aftur í tímannað það er raun og veru einutímabilinn þar sem við erumeitthvað nálagt því að ná þessumarkmiði um verðbólgusé raun og veru í kreppumog það er nú kannskiekki alveg svona hugsuninn með þessuþað er svona svepluþað er nú kannskihugsað aðeins öðruvísislá á þenslu en ekki baranáþessu fræga verðbólgumarkmiði bara með því aðþað er komið kreppur og þátækist þettanú þá má við þetta velta fyrirsvona hlutum bara svona tímasetningumvaksdagkvörðanaog voru vextileggar og hrattog sínu tíma og snemmaog svo framins og framins en ég held að égætla ekki að þetta endilega að gagra í því aðselabankar neynt mikið fyrir það því ég held að þetta sé baraábúrslega er eftir verkefniég finnst stundumog það er núvið mögum ekki gleymaþví heldur til hversi reyfinnureru skortnir ef við morðaðum þannigsko við erum ekki að reyna að náeinhverju markmiðum til að ná markmiðumvið erum að ná markmiðum að því við ætlum að reynavið vonustu þess aðþað sé leiðin að betrasamfélagi og betraþví sem við erum að ræða betrabetra ernaðslífiþannig ég held að við mögum svona aðeinspassa okkur á því að við erum ekki í kæðalskjörnum páin að vera alltaf aðvæltast um einhverju markmiðég held að verða að horfa á þetta alltaf bara áástendegin svo það er og ég viðurkenni það, ég tegnu aðeins undir með þér í þessusko að manni finnstmaður að sjá augli og smerkt íhinnlega kólununarþað eraðtunleysið ermunhæra en viðmyndi ég segja erum vögn og sættum okkur viðá saman tímiðverðbólgan háselagvöndjum bæntir nú sjálfur á það í peningamálumnýlega að stóranhlut að þessara verðhækkansem við höfum verið að sjá er verðnagjald skrárhækkanhjá hennu ofinbæra meðal annarsofinbæra aðvilaþannig að jú þetta fyrirað verða þannig að þetta fyrir að býti skottvið á sér sko aðað við eigum erfitterfitt með þetta, við eigum erfittmeð að ná þessu verðbólguniður og þaðþýðir þá að það verðurjú hækka er vextir hérég er bara í framhaldþví sem ég er að segja, þá hefðu maður kannski hugsaðþannig að það hefðu kannski veriðþá tækifæri til aðdraga úrfrekar þá útþænslueins og umbimbera á síðustutil að mynda síðustu dveimur árumég held að hafi verið tækifæri til þessþað voru aðstæður uppiþar sem að það var hægtþað var hægt að draga hraðar úrtil dæmisað mínum dómivoru við of lengi í þessum COVIDaðtjærðum til að myndaþetta hefðu verið þetta að gera, það er öðvilt að verarítur eftir á, en hérnaþetta er svona það sem maður hugsaðskoAnnað semmaður verður týrættum núna, núlykkur það fyrir og kom fram ísamtali mínu við fórsættisáþur að hérna fyrir vikulíka aðað, já það er kannskiof 20 árunum tekið að segjaað þau ætti sér að afnema verðtrykkingunaen það er þó verið að taka ákveðinskref og það er væntalegt frumvarffrá fjármálar á þeirra núna í nógumberí þá áttog aðeins er verið að gera þetta núnameð það að bannaeða gera það óheimilt að vísitölutengja úsalegu frámánuði til mánuðar eins og gertu við veriðsko þetta fyrirbærisem maður verður aðmeira týrættum og mér skilja ekkiþetta, sko, það er tekin uppþessi allserjarverðtrykkinghér á Íslandi fyrir 50 árumog hún var tekin upp í 50% verðbólku1979við erum hérog þetta erhvergi gert í heiminég hérna laðist í rannsóknastar sem er með þaðþað eru Suður-Ameríkuríki sem hafa gert þetta tímabundiðtil að taka stáfi 100-200% verðbólkuþað eru hægt að kaupa ákveðinaskuldabrefaflokka, meirir segja í Vestureru búin núna í Svíðfjóð sem eruhérna verðtryðiren þessi allserjarverðtrykkingeins og við þekkjum hanaheld ég að sé bara nánast einstæðmien spurningin er þessihvernig geturefnahagsráðstöfun fyrir 50 árumtil að taka stáfi 50% verðbólkuverðið enni fullu gildi í dag50 árum setna í 5%verðbólkuer eitthvaðvit í þvífyrir Ísland eitt ríkja að vera að haldaí þetta kerfi, hver er þín skoðan á þessu?Já, mín skoðan er núþessi þáekki mikil réttur úr næður í þessuþví að ég held að þannig að séum alltaf að ræðumþað að ráðast aðsjúkdómsengjennunum en ekki sjúkdóminumsjálfum sko, því að ég held að ástæðanfyrir því aðhér höfum við haldiðí þetta, þetta er algengtþetta er almennteins og þú nefnir það, ég erekki að neyta því, þetta er almenntverðtryðið lán hérog svo framins og framins, ég held að séástæðan fyrir því ég er þessi óvisaog sveiflurog eins og þú nefnir sjálfursko, þetta þekkist nú alvegannars þar, þetta er bara ekkisvona almennt, þetta þekkist, þetta hefur veriðmeirið síðan í Þesturörbu, það hefur veriðlán og skuldabriðog ymmislegt sem hefur verið verðryggtþannig að ég er nú ekkitalveg samála því að þetta þekkist ekki, ég held baraþetta sé almennar ekki, ég er vegnasögunar, vegna þess að við erumbrendt, hvað var þarsveiflurog ég veit aðég held að það sé mjögvarhugavert að til dæmisfara að banna verðryggingubara beint út, ég held að það sé mjögég held að það sé erfti, fyrstulega ég held að það sé erfti framkvæmtþað er að ég held aðþá munum við kannski bara lendi því ástandiað það þá fara að taka þessum, að því ég er ekkiþessum að þetta mun auka eitthvað, minga eitthvaðsveiflunar, sko, og þá verðum við bara að faraþá er ég ansið hættunum það að það verður fara aðgrípa til alls konar aðgjörða eins og reyndar ervið það, til og með því aðgrópuað þá verður þetta þannig aðvaksta hækkanir og vaksta breytingarskila sér strax með miklusvona áhörnir hætti inn íbara dagleitt lífhólsog ég veit ekki hvaðþaðmér verður alltaf að finna sér að þetta aldrei verða þannig, skofólk eru óalega mítið á mótiverðtríkingu, sko, þegar aðþegar við þurfum ekki á hanaað halda, sko, en svo um leið og við þurfum á hana að haldaþá eru allir óalega ánaði með hanaog við sjáum betur bara hefðum fólk, það hleypur inn og útúr verðtríðuðu lánumþað er alveg lögst, skoþannig að, eins og ég segi, ég er ekkialveg svona samálaður í þessu, skoað minnstakvæmstu held ég að þetta er mjög varlegaí það að banna, eins og við verðum að tala umreyna að banna með lögum verðtríkingég er svonaég myndi frekar vilja sjá þettasem svona hægt fara þróun í átt aðheilbriðara ástandií Íslensku mjörnarsmáluþá sýlum við hvað er að faraJá, því að nú er þetta líka náttúrulega eins og mennaðu bent áþetta er alltafsvo er verðtríkingi líka óbein, við sjáum þaðnúna í kjærasamningunum semeru núna sem er að veraþessi fórsendubrestur um hérnaog komin ástæða til að segjaupp kjærasamningunum út afverðbólgunni, þetta eru þetta óbeinverðtríking á launum, það er að segjaað það eru gerðikjærasamningar með að við tilteknafórsendur oginnan gæsa lappaverðtríðar, þannig að þeir losnaef verðbólgan verðurmeiri heldur engerðir áfyrir í samningunumsjálfumen ef við komum þá að þessarslag við þessar verðbólgunáður um að snúum okkur áðurskohver er, skoþað eru íns að rara þjóði sem búa við sveiplikenthagkerfi og við erum ekkiþeir einu sem gerum þaðsko ef þú ættir að gefa mér einhverja ástæðafyrir því, af hverju þessi barótavið verðbólgana er erfiðari hér áÍslandi en annars þar, hvert eru svariðvið því?Já, hvert eru þið svariðvið því? Ég held að það sé bara að það semerum lítið og opið hagkerfið, það sem erummjög útsett fyrir auðvitaðlengumbreytingum, það eru mikla breytingar sem verðahérna bara á skömmum tímatil dæmis bara, við séðum þess aðuppbyggjum og ferðarhjónstu sem gerist bara á mjögskömmum tíma, þetta eru mjög stórarbreytingar, það ervið erum háð alls til sluttumeins og bara afurðaverðið, sjáaravurðaálverðiog svo framins og framins, þannig ég held að það sébara erfittað segja við getum alltaf komist í það að verabara eitthvað óbáðslega stöðubara með einhver stöðuasta hættjöruí Evrópu. Ég er líka aðeinsvelt fyrir mig, þú veist, þetta er slæmtað búa við sveiblurogog óvisu, það eru þetta slæmtvið mögum við að gleima þvíá sama tíma þáþetta byggt upp hérna velferðarsamfélagi sem ereiginlega á allaþá mæli hvarða sem við getum skoðaþá búum við við einhver bestu lífstjörsvonaalltaf jafna íjafnveil heiminum öllumþannig að þú styrir hvað er að farajújú, þetta er svo sem vandamálen hver stort vandamál er þaðsvonayfir lengri tíma litiðþetta verði ekki gert að verkum að lífstjörhér séu eitthvað rosalega verðiheldur en annastar, eiginlegasvert á mátu, ég er ekkert að segjaþað sé sveiblunum að þakkaþað er þráttur í sveiblunar, þá erum við að velta fyrir sérmiklu mát til kosta aðdraga úr þessum sveiblumÞað er kannski bara allir lægi að búavið 5% verðbólgu og vera ekkiað hengja sig í þessiverðbólgu viðmið eða markmiðselabankas upp á 2,5%Ég er nú einhvern veginn að skoða þettaþað er nú úðarlega fatt sem bendið til þess aðþað sé eitthvað til lengritíma litið, þá sé það eitthvaðspurningum líf og dauðahvort að verðbólgan er1% eða 5% skostil égþað er ekki spurningum líf og dauðaþað eru stærri og meiri vandamálsem ofta er á klást viðefnarsmálum heldur en þettaþað veit að það allir er að óða verðbólgaeins og þú varst að rivja hérna upp50% verðbólga og svonahún alltaf setur allt í bálubrandog leiðir til mistaka í fjárfestingumog lélir í ráðstöðunfjármags og guðmáðutog hvaðen ég held að þetta séég hundi aldrei að segjaað þetta sé stærst að vandamálsem íslensk þjóð hefur við að klímaog þennig að þannigsnúum okkur eins að öðruþað í fjárlægafröðumvarpunni kemur framað það er reiknað með því að hækkuná bankasköttum skil í ríkinu6 miljörðum á næst áriá ráðstöfnu núna í vikunniráðstöfnu fyrirtækjaí fjármálaþjónustuþá fannstu þessuflestil fóráttu, hvers vegna?Já, flestil fóráttumaður auðvitað skilur að það erlosvert markmið í sjálfhauðsverðurreyna að loka fjárlægagattinuþað er hérna losverten þessi skattheimþað séstaklega held ég að sévarhugaverðþað eru ýmsar ástæðurþað erunú bara í fyrsta lega er þaðað þetta bara hafa það aldjúli í hugaólíkt því sem ég held að flest margirhaldi þá er þetta nú kannski ekki þannigað þú getur bara sókt þessa peningaþetta sem er bara eins ogJóakim von Andisblöðinu sem sittir á einhverjum peningakistuog það sem bara hætti að fara og sætjapeningana í hjólpurumþetta er nú ekki alveg þannigþetta, þeir peninga sem verðategnir með þessum skattheimþeir fara þá ekki í til að mynda útlánþeir draga úr útlánumþau eru þettaöðru óbreyttum á búastuþví að leiði til hærri vakstahærri vaksta en eitthvaðog í ljósiþess að þáer í mínum huga áog þetta er auðvitað mismundið millir bankaég veit ekki sagt að eitt banki breyðist viðalveg svo hinn og svo framins og framinsog ég trúi að þetta er munið breyðast ólíkt viðenog það er verið engin neyta því að þetta verðureinhver að borga þessa 6 miljard á endanumnú ég ersvona bend á þaðað þetta munið lenda áeinhverju leiði á vissiðvunum bankanaog svo náttúrulega á eigendumbankana sem eru þáríkisjóður á stónalhjóta40% kervin er í mann réttí landsbókanum sannsettjá já jáog svo er svonajá og svo er þrýðingur í hinnþetta er svona í eigu lífæri sjóðanaog þeir eru náttúrulega mjög dreifðri eignar aðeiltog þetta eru þettaþá eru þetta annarkvært eigendunir eða vissiðvuninnisem borga þennan skattþetta er eitt sem verður að hafa í hugaannarsog þetta mun draga tölverd úr útlánagetur fjármáli kervinsinsnú annað sem ég held að verða að hafa í hugaí þessum samband er það sem ég nefndi á þannað mér sýnir svona merkjum að það sé þá kólnunskojá það eru merkji kólnunar í hafðkjörðinuog þá veldur maður fyrir sér líka þessari tímasetninguog það veldur maðurþað sé nú fjármálafyrirtækinbetur í stakkbúininella til að stiðja viðef aðþetta heldur áframef við erum orðað að þannigog svo eru alveg aðymsiræri hlutir sko við erumþessi skattur í lagður á skuldurbankanaogþetta ersvonaleifarþeirri skattlæningu sem var upparlegalagðað á út af fjármálafyririnu2008til að er einu verið að endur greiða þannkostnað sem að ekki þá þvíaf því öllu samanþað er löngubá borga það allir bakaþetta er svona skrítin skattog hún bara heldur áframog svoer henni beitt núnaþegar þarf, já skiljanlegahenni vartur, kannski peningaog þettaleggstofan á allra sértaikaskattlæningu fjármálafyririnueða bankanasérstaklegaog þetta fyrir að verðaþetta er nú verðaþannig að þetta ekki stjórnur löndumen þetta fyrir að verða mjögíþingjandi skattemta fyrirbankana hér á landi, saman börðu verðanöluland, þetta stjættirsamtjöfnustöðu þeirraklárlegaeru þeir í nokkri samkeppni?það er ekki fákeppni hér á bankamarkaðiog engin samkeppni frá okkundum bankuþetta er nú verið skoðað sem betur fyrir skoog það eru kannski fálönd í Európuþar sem að fólk til dæmisferja mikið á milli bankaþað er auðvelt að stofna bankareikninguí Íslandi, það er auðvelt að fara í bankaviðskittiog það er sínt sig aðað flutningur viðstíðum inn í milli bankaer mjög meiri hér entil dæmis annars þar í Európu og annars þar í Norðurlanden nú frá almennu sjónamöðumég held að það sé samtjöfnog svo er mjög virt samkeppniseftieftirlit eins og við þekkjumnúeitt sem mákast sjálf við nefnaí þessu sambandi líka er það aðtalað um samkeppni að hér hefurhafasko stærstu fyrirtekkilandsinst, þau hafa auðvitað aðgangabanka þjónustu annars staðarþannig aðog gera það náttúrulega stóru fyrirtekkiþannig að þetta skemmt ég líkaþessa samtjöfnins stöðuen svo nú út fráenn og aftur, það er lásaðurframtakað að reynaað loka fjölagatinnu en það verður líkahugað bæði tímasendingunni og hvaðaaðferðum þú beitir og mættir nú hugaðútfjölda hliðinni kannski eitthvað líkanú gætu maður út frá svona almennumalmennumkannski yfir réttlæti í sjónamöðumsáttinn svo heyrðu reynarvastateykjur bankana þryggja, viðskipta bankana stóruí fyrra voru167 miljardarhagnaður upp á94 miljardar eitthvað svo leiðisef það þarfá annar borð að sækja 6 miljardartil að loka fjölagatinnuer ekki upplætt að sækja þetta þonga þáJá, það verður að horfa á arðssem er í fjóri bankunum og það hefur bara veriðekkit til að hrópa húra fyrirþað hefur verið upp og niður, það hefur stundum veriðsem verið mjög fín og stundum hefur veriðekki svo góð og í alþjóðlegusamanburði er hún alls ekki að hafaþetta er eitthvað sem við erum að horfa tilþað verður líka kannski þess að koma nú afturaf því sem við byrjum að tala um, það er kannskief við ætlum að notaallt af þetta prinsíp, að við ætlum aðná í pinningana það sem þér eru17 lögmáliðþetta er bankaræningja í margættaðþá, það er því sem komumaldrei út á hálfar bröðirþá fyrir við að skallegjaþað sem gengur velþá fyrir við að skallegja, og þetta er nú baranú er ég að tala almennt, ekki bara umbankar og fjármálvistinja, þá fyrir við að skallegja það sem gengur velallt sem hefist, það er bara skallegju viðog það er náttúrulega býr til mjögannarlega kvataþá erum við að búa til mjögannarlega kvata íhagkerfinu og í skallegningu almenntog ég er ekki einnig um að segja þettaég minna alveg því að kjöldurinsjóðurinn og fleirihafa lagst gegn þvíað það sé verið að breytaskattheimtutil að afla tímabundinuað tekna, það er að segja að það sé verið að breytaskattlutföllum og slíku, það sé betraað hafa þá fyrir sjáanlegtog gagsætt skattaumhverfi, það sé verið að verið að breytaþessu bara svona eftir því hvernig ástandu þið eren mættisegja sem svokunar að hérnanúaugast tekjur bankanabíslega mikið við hverjavaksla prosentusem hérna vestirnir hækkaog ég kannu svo sem ekki aðhérna að finna þessari töluststaðbítu hvað, hæknast bankanir mikiðþegar sæðlabankin hækka stýri vestumprosent og þeir síðanþar sé tekju aukninginog þá hafa menn verið að koma meðþetta, það er að segja það sé verið að bætahag bankana með stjórnvalls ákverðunumánnokkus tilverknaðar af hálfu bankanasjálfra og þess vegnabæri að setja áeitthvað svona vindfól takstaskatta, það er að segjahvað kollum við þettahvalrega skattgæti það ekki verið rauksendfyrir því að skatt ekki að bankanameira heldur en aðraRauksend er þetta að draga framfyrir skatt hefndu bara almenntog þettaþetta eru jú að sjálfsögðu, þetta eru einhver sjónarmið um þettaað á saman tíma maður segjabýtu ennu afturhver borgar þennan skatt á endanþegar að fólk segirjá bankan er borganhver er þaðleiði ég mér að spyrja skostilurhlutavadnirþað eru hlutavadnir og það eruneytendurog það eru verið aðhluta þannig að pinningað hluta tilúr einu vasanum jánanú svona kvalreika skattarþetta er nú eitthvað sem hefur reglulega komið upptil það með selendismaður vilja leita svona kvalreika skattút af ímsuennu aftur bendi ég á þettaþað þykir ekki góð latínað vera að notaað breyta skattkjærfinueftir því hvernig vindar blásaþað bý til annarlega kvataog ég held að til lengri tíma liti þá sé það slemten ennu afturég auðvita ekki stjórnvöldiðá standið þessu stryðiþað er alveg á alla mína samáðTakk að það kærlega fyrir komunaGunnar HaraldssonHér á eftir koma alltingismenninir Sigriður Andisenfrá miðfloknum og Ása Berglindhjálmastótti frá samfélkingunni og ræðastjórnmála á standið ogpólitíkin að framöndan í upphæfi vetrareftir augna blikkSprengisandur á bylkunnií samstarfiði Líntrið Vírnett, Arjón Bangaog HirklunaSprengisandurAlla sunnudaga á bylkunniKomið þess að laftur, það eru komnatil mín Sigriður AndisenÞingmaður miðflokninsog Ása Berglind hjálmastóttisfrá samfélkingunni, verið velkomnarTakk fyrirByrjum kannski aðeins á þessu í framaldi afsamtali mínu við Gunnar Haraldsson hérna áðanmeð fjárlaga frumarpið og líkurnará þvíog aðþetta sé brostið nú þegar5 miljardar, það er lagt fram með5 miljardar afgangi og síðan kemureitthvað greiningafyrirtæki núni í vikunniog spáir hallagá rekstur í ríkisjóðsupp á 43 miljardarÁsa Berglindhefur þú trú á þínu fólkiog ykkur í stjórnarflokkanumað þetta markmið um hallaglausaðan rekstur og ríkisjóða næsta áriað það náðu fram að gangaÉg hef mikla trú á því, bara mjög miklaog þetta eru þetta bara stór tíðandiað við séum hér að leggja fram hallaglausfjárlaug, fyrsta skiptið að verða áratugskoþetta eru þettafjárlega frumvarp sem er að fara núnaí meðferð þingsins og svoleiðisog þessi greining sem þú ert að vísi íer þá væntalega einhvers konar spáþetta veldruðuðalltaf á hvernigbara rekstur fyrirtækja í landinugengur og hver afkoman verðurí endanum, þannig að ég held aðþetta sé engi sannlegursem er verið að bera þarna borð, heldur verðu viðað sjá til hvernig mál fróasten markmiðið er skýrtEn ef við sjáum, ef við berum þetta samanvið það sem við horfum áfyrir síðasta ár, þá var fjárlega frumvarpiðlagt fram með 15 miljardar hallarÞingið töfaldið hannupp í tæplega 30miljardar hallarí endanlegum fjár lögumog reyndin stefni núna í67 miljardar hallarÞetta gerir ekki sérstaklegaþetta gerir ekki sérstaklegamarkmiðin um afgangin núnatrúverðu meða viðafdrifin semfjárlega frumvarpiði fyrra fekkNeiÉg, hérna, engur síðurhefur bara miklu að trúa því að það séuallir að róa sama markií þetta sinn að skila þessu hallalöysuþegar að, hérnaþegar við spyrjum að leikslögumí þessu máli, en hérnaog það er bara til mikil sem vinna því að vaksta kostnæðansem ríkið er að bera núna er gríðarlega hár168 miljardar er núnaað fara í vaksta kostnæðan sem er peningursem við getum þó ekki verið að nýta í aðbyggja upp okkar innviði og helbriðiskerfiog skólakerfi og við verðum bara að finnaleðir til að loka þessu og markmiði er skýrtog við verðum auðvitað að byrja á að hafa markmiðií lífinu og svo finnum við leðir til að fylgja því eftirekki svo að?Sýriður, hefur þú, erstu, já, Bjart sín?NeiÉg er ekki tekið undir allt sem aðÁsarbergurin segir hérna og það er bara gott aðvera með henni svona óbúslega jákværi og Bjart sínniog mennið auðvitað að gera þaðsvona almennt en ég veikaðtikla því sem hún nefnir að húnsko bara, þetta er allt svona byggt á óskikjuog sérstaklega vaktiaðtikli mín að vísun hennar tilhvernig fyrirtækjanum gengur skoþetta veldur alltaf því hvernig þeimá ganga, hvernig þeim mun tekast aðskila skattpeningum, skatthegjuminn í ríkisjótt til þess að standa við þettaog þetta er svonasmá ádráttur um það að þeim vil kannskibara ekki segja en kentum sko þegar aðég vil að fer og ekki næsta loka þessublæsaða gati, en ég er samálað þvíþað er mjög mikilvægt og ég er bent á þaðí mörg ár að vaksta teki ríkisinseru algjörlega ósjálfbærarog það verður að ráða bóta þvíborganiðu skuldir, en þessi ríkisjótthefur núna, bara nú höfum við dæminnhún hefur gert allt annar en aðreyna að gera það, hún er mitt, af því þú horfirá mig, einnig að nú Jókþingið Hallan á síðastaog varst að vísa til, einnig að á síðastaþingveitri, ánum ekki mér eða miðfloknumað kenna, heldur komir ríkisjóttinsjálf með útgjald af frumvörpinhvert að fætur öðruinn í þinglega meðferðá bæði fjárlögum og í bandorminogog Jók þannig útgjaldinnog sum þessara útgjaldu var ekkert svona einskiptistæmiheldur voru þau sko ádráttur umennfregari útgjald í framtíðinniog það, hérnaþannig ég er ekki björnstinn á að þettanáist og það er talað um aðí þessu fjárlögafriðvarsbyðar skerst ráðfyrir44 miljóðum í lækkun útgjaldhátt í helmingur og þvíeru sko ónýttar fjárheimildirþannig að þetta er svona bókalsfiffeins og menn segjaþannig að þetta er ekki nógu gottog á sama tíma og þegar aðsko mér sko til fjármálur á það að tala mjögfyrir aðhaldi og ég fulla samúð með honumog hann sjónamiðum og stið sjónamið hannsko, höfum það alveg á hreinuen á sama tíma þá kemurkoma fórustu með ríkistjórnarinnarog tala um að aukaútgjaldin, hlakkiðog gefur fólki væntingarum að nú sé að komatökum sem dæmi eingreðslutil bóta þegar sko ofan ádesember uppbót, býðið baraog sjáu þetta kemur allt tileitthvað segir fórustu kona ríkistjórnarinnarog bætunarhækka um 7,5%sá ég haft eftir einu stjórna þingmannilangt umfram það sem við erum að tala umog semja um hérna á almennum vinnumarkariþannig að þettastefnir ekki rétt áttJá, ég verð nú aðeins að bregðast viðþað eru, við erum hér núna að horfaá umfangsmeiri aðhaldsaðgerðirá útgjaldalegri ríkistjórn, sjæltum hefur sérsthérna í áratug. Eins og hverjar?Já, það er verða saminastofnanirog við byrjum nú á sjálfum okkur með því að legginyfir eitt ráðuneytitil fyrirlaunahækkanir sem að til dæmis þjókjörnireinstaklega er 8 að fá, voru leggartalsvert sem dæmivið erum að byrja á sjálfum okkur þannigog eftir maðurinn í dómsmanaráðuneytunnisagði okkur hér í morgun að hún er að fækkatil dæmis á sín eigin skilstofu, það þarf að segja í ráðuneytunnium 6, 8%Það er bara mjög til eftirbreytnuog vantalega fleri ráðuneytir sem fylgja í kjölfæriðJá, það verðaeinhverjar mannafækkanir því miður, en það á að verjasamt framlýnustörf eins og íhelbreyðskerfinu og annað, þannig að þetta á ekki að komaniður á þjónustu, ólíkt því semer til dæmis að gerast í Reykjavíkuborg, það semer verða að skera mjög harkalega niðurí þjónustutlum sem við böðumeins og í félagsmiðstöðum og annaðSko, nokkur stöðugildir ráðuneytum, sko, þótt aðmaður bara fagnir öllu, sko, að þá skiptirþetta auðvitað ekki stóraNei, ég tók þetta bara sem svona eitthvað svona fórtaðisem við erum að skapa. Það þarf auðvitað að fara ískoðun eins og ég með heyriðanGunnar Haraldsson var að nefnaí lögjöf umþessi verkefni ríkisins og það þarfað slá afsem verkefni ríkisins og það þarf að dragaÞað er alveg verið að skoða þaðen á sama tíma því aðSigriður er að nefna hérna að það hefur veriðútgjölda aukning. Við erum að taka viðþessu þjóðbú á sama tímaog við erum með resa vaksnarinnviðarskuld sem að byrtist ínáttúrulega samgöngukerfi, heilbríðiskerfi,mentakerfi. Ég menna nú erum við að aukatil dæmis um500 miljónir tæparí námskagnaframleyslu. Eitthvað semer bara búið að sárvanda í áraraðir. Við verðum að halda áfram aðreyka samfélag þó við séum að reynaað taka til á sama tíma og mér finnstþað bara aðdánavert hjá ríkistjórninu að náað vera að bæta í og bæta uppí þessar innviðarskuldir á sama tímaog nýra að skila fjálafrumvarpinumeð þessum hætti. Förum ég annaðá förstudagin afgreiti ríkistjórninfrá sérfrumvarp um bókun 35Hver verða afdrif þessafrumvarp sýðinginu?Sigriður, byrjum á þér.Já, það verður mælt fyrir því á næstumþá mun miðflokkurinn auðvitað tala í þvímáli, málefnulegaeins og hann gerði síðast þegar máli var lagt framog það fyrirþá einhverja þinglega meðferð og ég vonavið þá þinglegu meðferð að þá hafi núkannski runnið svolítið affórumstuminu ríkistjórninunarþetta Evropasambandsblætisem ætti nú að hafahafa runnið af þeim eftir þessa þjóðratkvæðagreðsluogog menn svona aðeinsfarnirkannski vonandi að sjá hlutina í meirasamhengi oghlusta kannski svolítið líka á þjóðinasem að sendir eða þauskilabóði þjóðratkvæðagreðslunnium aðað þjóðkjörnuföldur hún berað hafa hagsmunni þjóðar en að bara leðaljósiEn þetta frumvarp er nákvæmlega einsog þinn ráð þeirra laði það framá sínum tímaJá, já, ég ráði laði henni gegn því að gera þaðog þín klokki sjálfsæðslóksinség var nú ekki á þingi þá, ég var nú starfandi lögmarað þú veist að vísa til þess að ég satt íundibúningshópi og starfsópi sem aðþáverandi utærikisráð þeirraóskaði eftir að myndisemja svona frumvarp, það var ekki eins og að verisveigrum fyrir okkur þess að semjaeinhvers konar frumvarp sem að myndimæta þessupólitíska aði sem er stöðteða ekki stöðugt sem hefur borist af og tilsíðustu 20 árin fráBrussel, frá eftirliðstofnun eftaum þess að bókun385það er svona kannski 10-15 áragammars mál, hefur af og til komiðaðla frá íslensku starfsmunum þannþannig aðþað var ekki um það að ræðaað það erði samið ykkur frumvarptil að mæta ykkur slíkuen það er þetta ekki vandamál, við innleitumbókun 385 á sínum tíma með tilteknumhætti, við innleitum það með aðyfirluður ráði með þeim hætti sem við gerðumvegna þess aðinnleidinga bókun 385eins og þetta frumvarp feður áumhefði kallað á breytinguá stjórnarskráni og það gerir það enþásvo krafar enþá að mínumati ogmargralagfræðinga, ef ekki flestraað það kalli á breytinguekki stjórnarskrá, ekki stjórnarskránei, ég er að tala um lagfræðingaaðþað kalli á breytingu á stjórnarskráætli menn að veitatilteknum almennum lögumíslenskum lögumekkert sérstaklega forgang fram yfirönnur almenn íslensku lög, þá bara þurfum viðað gera það með tilteknum hættiog það er engin þörfa á að gera þaðþetta ereinnig sem hefur komið af og til fránokkru sinnum frá ESAeftirstofnum eftirþví hefur verið svarað mjög málefnallegaá orðunum 2018 afutarriksraðunitunum og utarriksraðunum þar að þá verandimjög málefnallegaskilmerkilega og með þannig málsástæðumað ég hefði engarsko litlar áhigjur af þvíþótt að máli færi fyrir eftir domstólinþetta getur komið hvað sem er út úr domstólumeins og við vitum, en þá er það bara þannigog ef að menn viljapikka fætt, eins og hrakan þið segjavið okkur íslendinga í þessum málumþá skulle menn bara láta eftireftir domstólin hverða uppur um þaðþað er einn eðlilega leið þegar upp kemur uppágreiningur um tólkun áEES-samlingunum. Ása?Já, mér finnst þetta nú ómaglegt að veraað setja þetta í samhengi við þjóðarat hvað grislinuþví það hefur leiði fyrir fjölmörk ár og það farfaað skerpa á þessar bókun sem eins ogSigriðu Bendi á var innleitt á sínumtíma ogsvo hafa dómaframkvæmdir undarfærinár verða að sína fram að þaðað það var ekki nóg velað því staðið og það hefurtil dæmis Björn Bjarnason minnst ábæði í Silfrinu og í Grein í Morgublaðinuog hérnaþetta snýst sko, þetta er látiðhljómið svo að þetta sé agalega flókimálen fyrst og fremst það snýst þetta umréttindi okkar íslendingaþetta snýst um réttindiíslendinga og þeirra réttindi séu treyðog ég með langar í raun að nefnabara dæmi, þú veistsem að kjarnar aðeins um hvað þetta snýst umþað var fimmar á stúlkasem að kaupir eðafær þarna úr söluturnieitthvað svona súran salgetisvökusem að lendir með einhverjum hættií lungunum hennar þannig að húnlítur bara helsutjón afhún, þess aðaðlar hennar sækja um réttindisem vilja fá einhverju skadabæturfyrir vikiðogíslensk lög segja að það sé barasöluturnin sem að hefði átt að borgaskadabætinar. Ef að þessi löghefði verið innleita rétt á sínum tíma þá hefðiframlegandin verið skadabótaskilduren henni, hún gæti ekki fengja þess aðskadabætur vegna þess að það var söluturninsem að átt að borga þettasamkvæmt íslensku lögum, en ef að þetta hefði veriðrétt gert þá hefði hún getið sótt málið tilframlegandans sem að hefði þá getastaðið undir þeim skadabótumsem að hún hefði sannalagt skildið og við erumauðvitað með annað dæmi sem hefur verið mikið umræðinnisem að snýrað konu sem að varstarfað sér lækni í Danmörku, kemur til Íslandsvo ætlar að taka fæðingurólófeins og hún á rétt á samkvæmt okkarES samning, en af því aðíslensk lögum um fóröldur og fæðingurólófvoru ekki á sama máli, þá varþað dæmt þannig að hún fekk ekkiþau réttindi sem hún sannalega hefði átt rétt áeins og bara ef við værum að uppfyllaES samningin, skoRéttar bætur bara, reynast að hlinga?Nei, nei, alls ekki, þetta er tveit dólitsem hún rekur hérna eitthvað dómusmálog það er nú kannski ekki sögum þess að faragrúndugtið við þau, en ímálefni Sjöluturðs málsinsþá er þettasnýst hafðum möguleika fólksað hafa það bara mál á hendurerlendu framlegenda, þá geramenn það, það er enginsko, það er engin réttarspjöll sem verðaað sérstaklega út af þessu, í málefnifæðingarólafæðingaróla á smálinuaf því það talaðum það að það séhafi lotið að réttindum tiltegnakonu sem að vann erlendis og kom hingaðheim og vildi fá bætur hérmenn með heldur ekki að gleima því að réttindihennar, þau geta líkaeða hennarmanneski hennarstöðu eða í sambarjummálum, þau stundum vegastá við réttindiskattgreðenda allra á Íslandiþar að segja, þannig kemur uppspurninginum, hvaða reglur við ætlumað hafa hér á landi fyrir aðgangannara en Íslandingaþeir sem hafa verið hér, inn átiltegi bóta, inn í tiltegi bóta kerfi hérþannig að menn þurfa að vegaþetta og meta, nú hefurfæðingaróla og slugum verið breykt í kjölfaratiltegum dómi, gott og velég er ekki eins og vissum að allir kannski séu sammálaþví að það sé nóg langt gengi í þeirri lagabreitinguaf því að allt snýst þetta um þaðað Íslandingarog Íslenski lögjöfin, hann vilhafa síðasta orðiðþegar að kemur að því ákvarðahver er eiga rétt úr bótakerfi, almannatryggjanga kerfinu, hér á landií tegnslu við eða samninginhöfum skuldbunduð okkur að ekkurleiti til þess aðfæra þessi réttindi á millifæðingarólaf sjóður, hérna eins og að séstað kerfi sem að er ekki annars þegar það er unnulöndumog að það er að sjálfsögðuþannig og að þessumtíma að mennhafa skoða þá sínum tíma þegar mennsettur lögin um fæðingarólafið og sjóðinþá var það vegið og myndiðá sínum tímabyggila, hvernig færiðmeð þá sem er kæmið til landsinsog hefði ekki unni sína réttin, þannig að þettaég bara bendi á það að þarna geta vegiðst átvennskona réttindi, annarsverður réttindi eins, einstaklingsversus réttindi allar sem er halda upp í kerfinuog þurfa að borga í sjóðurÞetta er alveg tæknilegten meina þettaað bókun 35hún snýst ekki um aðveita Íslandingumtiltingi réttind, ekki bara þaðvegna þess að þeim réttindum geta líka fyllthvaðir á almenningá einstaklinga og fyrirtækiMér sko, mér langar bara að mæla með það fyrir þau sem eruáhuga sem að finnst þetta svolítið flókiðað hlusta frábæran þátti hjá gímaldinusem að maður finna til dæmis á Spotifyþað sem að sérfræðingur Evrobreytti er að fara yfir þettabara á mjög góðu mannamáliog mér langar líka að segja að það erþver politísk samstada um þettaþó að miðflokkur sé ekki meðþá eru aðlar og flestu flokkur sem erusammála þessum máli og ég held að séengin stemning í þjóðfælæginu fyrir því aðmiðflokkurinn fari í einhvers konar málþófskýrinn á alþingi og tefji þar með fyrirmikilvæg framfæra málum fyrir íslenska þjóðNú eru normen líka að herða upp áöllum hérnaeftirfylgni með smálunJá þeir eru að gera, ekki eftirfylgniþeir eru reyndar að gera það sem viðhöfum gert undanfærin ára tjó reyndarað færa sig nærfæra hagsmannagjastlunanær upphafinu ípulsi gerðinni og ég held aðíslendinga geti greitt mjög mikið á þvíef að normen legja meira púður í þaðvegna þess að þeir eru að hafa leikt þetta starfí samstarfinuNú verður við, ég ætlaað grýpa fram í fyrir þér að það er aðsneiðast um tíman og ég vil endilegaaðeins farin á pólitísku stöðunaalmennt í landinuStöður ríkistjórnarinnarása Berlin, til dæmisvektist hún við þettaESB byggs allsamannog kostningarnarstaðan við höfum flokkbáðað tveir af þremur flokkum ríkistjórnarinnarhafa verið að tapa fylgibyðreist og flokku fólksinssamfylgíkin heldur sínuað það er yfirleitt alltaf að græðaHvernig metur bara pólitísku stöðunaog stöðu flokkan og stöðu ríkistjórnarinnará þessum tímanbúti?Sko, staðar ríkistjórnarinnar er mjög sterkþað er kannanir sína að það er umhelmingu þjóðarna sem stiður ríkistjórninaog ég held að margir hafieinmitt farið í þessa þjóðaragreifsluvegferð í þeim tilgangi að reyna að veikjaþessa ríkistjórna en þeim tóksþað nú ekki því að við erum komið bara mjögsterk og samstíga út úrþessu verkefni sumar því bara því erlokið og þar með erum við barabúin að uppfylla þannliðúr okkar stjórnar sáttmálaog ég er hvitt áhuga samantil þess að fara bara að lesa yfireinmitt stefnu yfirlýsingustefnu yfirlýsingu ríkistjórnarinnarvirkilega vel hjá þessu ríkistjórnavinna samkvæmt til markmiði sem hún setti sér í upphafiþannig að ég staða okkur sterkja, bara ég held að staða það að ríkistjórnaverði, fyrst og fremsthún verið demd að verkum sínum og þauhafa verið þau einna helsteitthvað endalust Evropasambatsblætifórið þessa, þetta guðnur hlaupimeð þjóðaratkvæðagreifsluna, nú er það búiðog þá er næsta mál að dasla hjá þeimsem er bókun 35 og ég held að ríkistjórnaniværi hotlast aðeinbeta sér að efnahagsmálunumefnahagsmálunum, í þennan veitu og næstaen ekki einhverju svonaþessari endalust auðaríkispólitíksem hún er verið í. Takk fyrir Sigurður ogÁsa Berglind, þetta var síðastis bretturinn á Sprengisandií dag, Ívar Haldursson sá um tæknumáluneins og venilega, takk fyrir að vera með okkur
