Reykjavík síðdegis 08.09.2026 - Viðtöl þáttarins

[0:00] Undanferna ára [0:30] fyrir okkur mannfólk gríðar að við skiptum út [0:31] gulum ljósum fyrir köld [0:34] lett ljós. [0:35] Og við tryggum vera á línunni, komiði sælir. [0:38] Komiði sælir. [0:39] Já, faraðið séum við með okkur. Af hverju eru þetta [0:41] svona mikið klúður og mistökk að [0:43] hafa farið í þessa vegferð? [0:45] Já, við byrjum bara aðeins á [0:47] um hvað þetta snýst. [0:49] Í augana okkur eru frumur sem hafa [0:51] það hlutverk að segja heilanum, hvort að það sé dagur [0:53] eða nótt. Og þess að frumur eru [0:55] næmastar fyrir svo kvöldlu bláuljósi. [0:58] Og það er náttúrulega verið mikið [0:59] umræða undafarin ár varðandi [1:01] bláuljósi sem við fáum úr skjánum [1:03] okkar og símónum. [1:05] Og náttúrulega allir eiga að þekka það [1:07] að þú reynir að halda auguninum [1:10] frá bláuljósa [1:11] skjám rétt á hann fyrir að sofa. [1:14] En sko gamla [1:16] gula ljósi sem voru í perunum [1:17] hérna í den, í glóperunum, [1:19] það hafði nánast ekkert af þessu bláuljósi [1:21] en þessar leddperur [1:23] sem við sem samfélagi höfum [1:25] skiptu nú bara út [1:26] gömlu glóperunum eiginlega einu bretti [1:29] fyrir leddperur, þær hafa miklu meira af þessu. [1:33] Og eftir þess að [1:33] kvöldu leddskiftingu [1:35] þá eru í mörgum tilfellum [1:37] í ljósastörum og inn á heimilunum [1:39] okkar þessi kvöldljós sem að [1:41] við erum með yfir okkur [1:43] áður en við förum að sofa í rauninni [1:45] orðin morgunljós lífræðilega [1:48] að því að þau bæla melatonin [1:49] sem er merkið sem segir líka mannum að [1:51] nóttins er komin. Svefnin [1:53] getur því styrst í kjölfarið, það verður [1:55] erfið að fara að sofa, það verður grinnri [1:57] bláttljós dreifist meirin í auðganu [1:59] það lítur bjartar út en við sjáum verð [2:02] og þetta er bara [2:03] svolítið stort adrið. [2:05] En hvað vitum við raunverulega að [2:07] leddlýsing hefur gert við [2:09] svefnfólk sem skiptir ekki [2:11] byrtumagnir máli og tímasetningin [2:13] og fleira? [2:18] Og það er nú svona [2:19] svolítið skemmtilegur rannsóknugrunnur [2:21] núna að staplast upp undanfæri náður [2:23] sem hefur verið að skoða nákvæmlega þetta [2:25] hann kannski byrjaði svolítið á að setja áherslu [2:27] á þessi blágljós frá [2:29] skjánum en hefur í vaksendumæli [2:31] líka verið að skoða bara byrtun í kringum okkur [2:33] það er mjög gaman ef þið farað á [2:35] internetu að hafa gaman að skoða [2:37] gerfinatamindir af borgum [2:39] frá því fyrir svona 12-15 árum [2:41] og í dag þar sem að það var svona [2:43] gulur lýr [2:45] ljómi yfir þeim hérna áður fyrir en núna [2:47] er þetta orðið svona kaldar bláar [2:49] línur og maður skinnir alveg strax [2:51] munin á þessu [2:52] við mannfólki [2:55] viljum hafa byrtusti [2:57] svona í kringum [2:58] 2700-3000 ká eða kelvin [3:01] og gömlu glópeyrurnar [3:03] þær hendur alveg einstaklega vel [3:05] þar og lettljósin [3:07] geta það svo sem verð það líka [3:08] þetta er svo sem ekkit bara það lettljósir slæm [3:11] það er alveg hægt að fá í dag [3:12] miklu betri lettperu sem að geta haft [3:14] það sem er kallur hlýbyrta [3:16] en það er það sem við viljum hafa í kringum okkur [3:18] við viljum hafa meira hlýri byrtu og minna [3:20] kaldri byrtu sérstaklega árunum fyrir að [3:22] sofa. Þetta er kannski mikilvægt að velja [3:24] þessa tegum þá að byrtu [3:26] heima við [3:27] Já, ég myndi segja það á sérstaklega í kannski [3:30] þeim rýmum sem að [3:32] þú ert í til dæmis í stu [3:34] kannski 2-3 tíman árunum fyrir að [3:36] sofa. En skipta þá [3:38] kvöldiljósin það miklu máli [3:40] Já [3:40] Það er það sem er verið að skoða svolítið núna [3:44] og ég veit að það eru áttak [3:46] í fullt af starri borgum [3:48] og ég held nú að Reykjavík sé byrjað [3:50] á einhverjuleiti í því líka. Það sem er verið að skipta [3:52] út þessum kvöldustu [3:53] lettljósum fyrir svona hlýri byrtu af því að [3:56] það hefur verið að koma áhugaverðar [3:58] rannsóknir inn í það að þetta er að trubla [4:00] aukumenn, þetta að vera lengi [4:02] undir svona ljósum, getur alltaf í höfverkjum [4:04] og þetta getur trublað hérna [4:06] svona hvernig við horfum [4:08] fram á veginn og svo framvís [4:09] þannig að það er alls konar sem er undir í þessu [4:12] virðist vera. Já, en [4:13] hvað með hér á Íslandi? Það er svona sérstök [4:16] stað á veturna, við erum sko [4:17] það er bara vegna skorts á dagspirtu [4:20] skoðum bara orðað að þannig [4:21] þurfuð þá ekki bara einmitt að hafa mjög [4:24] svona bjart og jáfnvel [4:25] kaldara ljós fyrir okkur. Sko það, ég [4:28] er hjertalega sammálar og ég held að það sé alveg rétt [4:29] að að því að við búum svona norðalega [4:31] og þá er bara stóri partar af árinu [4:33] það sem að við erum í raunni bara undir [4:35] manngerðri byrtu [4:37] bara 20 til [4:39] 23 tíma sólæningnum [4:41] þá enda skiptir máli hvernig [4:43] svo byrta er [4:44] og þessi kalda byrta sem að [4:48] er allt í læ hérna [4:49] þurft að koma ára stað og vekja því upp [4:51] og allt þetta, hún enda síður [4:54] setnipartin alveg sérstakla [4:55] og það er nú kannski það sem ég var að vekja [4:57] svolítið aðtikli á í þessu [4:59] en svo eru aðri vinklar í þessu [5:01] og ég er búin að síðan í skræðanan þráð [5:03] að fá fullt af áháðarum punktum frá [5:05] rafvirkum og ljósa [5:07] sérfræðingum og annað [5:08] sem dæmi gömlu góðu glóperurnar [5:11] sem að það er nú kannski ekki góðar upp [5:13] á hvaða nóta mikla orku en það er virka [5:15] öryrsinn lett perurnar af því leytinu til að það er [5:17] hérna er í raunin að lýsa [5:20] upp glóandi máln að virka [5:22] þannig og þannig að þær eru [5:24] minna háðar til dæmis sveplum [5:25] í ramagninu upp á að halda lýsingunni [5:27] stöðugt þannig að ramagnin er að sveplast [5:30] til dæmis sá strömbreitir [5:32] sem að veitir orkun einn [5:34] á peruna að ef að hann [5:35] flöktar aðeins þá pinnur um minna [5:37] fyrir því perunum en þess að [5:39] malmunum þarf að kolna á milli [5:41] en lett perunar er miklu [5:43] næmari fyrir þessu og þess að svara [5:46] þar strömnum nánast viðstöðu löst [5:47] sem því það ef að þú ert með strömbreiti [5:49] sem er ekki hákjað strömbreiti [5:51] þá getur verið að lett perunar er að blikka [5:53] alltaf hundra sinnum á sekundu og alveg [5:55] nýri núl síðan á milli [5:57] þetta er kannski eitthvað sem tekur eitthvað meðvita [5:59] eftir með augunum en heilin skinnir þetta [6:01] og þetta getur komið fram sem höverkur [6:03] þreitegi augum, verri einbjöting [6:05] og ég hendi nú þess að [6:07] fæslu minn inn bara að ég var eitthvað pyrramásu [6:10] af því ég er nýbúin að kaupa [6:11] yfir hundra ljósaperjur og að setja upp [6:13] í húsinu mín og það var svo rosalega [6:15] mikil breyting á öllu rýmunni hjá okkur [6:17] og hvað maður náði einhvern veginn að slaka betra á kvöldin [6:19] og að ég skræði um þetta [6:21] en það bara flætti inn [6:23] aðhauðsendur í fólki sem til dæmis segir að það [6:25] upplifið mikir enni enginni [6:27] þegar það er lengi undir þessum kvöldu [6:28] lettljósum og hérna [6:30] fólk sem að vara að segja stverð með [6:33] viðkama sjón sem að upplifir [6:35] mikinn munaði [6:36] hérna starfi undir svona ljósum [6:39] eða þessum sem eru svona meiri [6:40] gullari byrtu þannig að það er [6:43] líklega mikil undir þetta [6:44] En hverju mælur eru með svona fyrir þá [6:47] sem að vilja kannski taka [6:48] þessi máli í degn heima hjá sér [6:50] hvernig leiðbyrningar ertu með [6:53] fyrir það fólk? [6:54] Hvað hugsaðu bara hans um rýmið [6:56] kannski helsta svona vinnur og þar sem að þú [6:58] býrð heima hjá það? Er það einn og alltaf [7:00] aðkveðin rými eins og kannski eldusi [7:02] og annað sem að þú vilt ekki endilega [7:04] hafa einhverja [7:05] mjög gulla byrtu [7:07] og kannski aðeins veikari byrtu [7:10] þú vilt kannski bara hafa mjög vel upplýst rýmið [7:12] þar sem þú ert að starfa [7:13] og sérstaklega bara meiri fyrir [7:16] part dægin og annað en [7:18] til dæmis kannski í stofunniðinni [7:20] eða þar sem að þú ert mest aðtapnaði [7:23] kannski síðustu klukkustundina fyrir [7:24] svefn og inn í svefnherbyggin og annað [7:26] þar myndi ég alveg klárlega að mæla með að [7:29] þú gerir aðeins úttekta á hvernig perur [7:30] eru með og reynir þá að finna [7:32] í annarkort ledd perur á þessu [7:34] á þessu [7:36] hérna [7:36] billi 2700 til 3000k [7:39] þetta er allt mert utan á perunum [7:41] eða bara gamlu góð glópöruna sem reyndar er [7:44] nú orðið erfitt að finna [7:45] en eitt af því sem ég fannst nú til dæmis [7:46] fyndi í þessu ferðalæg var þegar ég fór að [7:49] reyna að finna svona glópörur að þær eru [7:51] svona bannar eða slæta miklum [7:53] takmörkunum minn í Europasambandinu [7:55] nú, akkur að það? [7:56] að því þær taka minn meir í orgu en ledd perunar [7:59] en svo fann ég til dæmis að í Þískalandi [8:01] sem er nú svona hjarta Europasambandsins [8:03] þar eru þær seldar [8:04] í miklu magni en þá má ekki [8:07] markasettjar sem [8:09] sko ljósgjafa, þær eru markasettjar [8:11] sem hýtagjafar [8:12] og þá má selja þær [8:14] og ég fannst þetta svona skendlet og svona sínir [8:17] hvað við maðfólki erum, kannski á stuglega að fara í [8:19] fimmleika engar til þess að [8:21] hérna fá hlutinu sem við viljum [8:22] Nei, við veitum það. Við komumst ekki lengra [8:25] Trygg og Hjaltarsson, frangværtastjóri [8:26] farsaldar hraðalsfélagsins andvara og áhuga maður [8:29] um ofur heilsu lang lífi og förstur [8:31] kæra þakk ég fyrir að deila þessu með okkur [8:34] Já, takk svo með leiðis [8:34] Þetta er stór dagur [8:37] í dag, Þing [8:39] hefur komið saman [8:40] og svo var það að það písa [8:43] nýðast aðan 15 mórgun [8:44] Já, písakonunni dreifuð því miður ansett [8:47] okkar myndastöðu íslenskra [8:48] grunnskóla nefna enn eitt árið [8:50] við erum að tala um hvað 44% [8:52] 15 ára nefenda ná ekki grunnferðni [8:54] í leinskillingi og 38% [8:56] ekki í starflæði og náttúrvísundum [8:59] Þetta eru svona tölur sem við [9:00] verðum að lesa í dag [9:01] Þau eru komið til okkar í Inga Sæland [9:03] með þá barnumalur á það [9:04] og Jón Pétur Simsen, Þing maður [9:06] Velkomin [9:07] Við byrjum á þér, Inga [9:10] Þetta er alltaf næðin goða nýðastur [9:12] Já, já, það eru það [9:15] hvað lítur að [9:17] að námsárangriðnum [9:20] en við skulum líka að horfa á [9:22] börnulíðarnar, þar sem börnin okkar [9:24] eru að skora herra en flest [9:26] önnur börnir í kringum okkur sem við [9:28] byrjum okkur sama við, vel eða við [9:29] meðaltali og þessi dýri kjöna þegar [9:31] það kemur að, hvað er þessi [9:33] velíðan og bara svona [9:35] þau eru beppuð [9:37] eins og þau segja á [9:38] og líka málinu þeim [9:41] það er minna um einert [9:42] í hér og svona ímislegt annað sem að er [9:45] jákvætt [9:45] þau eru áhuga sögum og glæðari [9:49] þannig að ég held að [9:51] efni viður og nokkar er mjög góður [9:53] þannig að fyrir okkur [9:55] Jón, Petur og mig sem ætlum að laga skólakerfi [9:57] í vettur og hérna láta þetta [9:59] ganga betur [10:00] á samt öllum hinn [10:02] ég heyri kennara samfélagið [10:05] og hérna fóreldratni [10:06] og bara samfélagið okkar allt [10:08] það er virkilega tilbúið [10:10] að taka utanum framtíðin okkar [10:12] sem eru börnin [10:13] en þú varst að veifa rauða spjaldin í dag [10:15] við erum með rauðt spjald [10:17] það er bara þannig frá 2015 [10:19] þá er bara búið að vera algjörst hrun [10:21] það er ekki dörfisi í leikskilningi [10:23] og starfflæði getur [10:24] það er ekki flóknar það [10:26] og á þeim tíma 2015 [10:28] þá eru 76% [10:30] að drengja með ágættis leikskilning [10:33] það er korki meira enn að minna [10:34] en 50% í dag [10:36] ef þetta er ekki hrun [10:37] þá er hrun valla til [10:39] og þetta er bara að grafa alvarlegt mál [10:42] og taki til sín sem eiga [10:44] en við erum sem sagt [10:46] eins og ég segi, við erum komin á botnin [10:48] allar leiðir hér eftir [10:51] er upp, það er bara upp upp [10:52] og áfrangak, þetta er framtíðin sem við höfum [10:54] í fanginu núna [10:55] Jó Pétur, hvað þarf að gera? [10:58] Já þetta er hérna [10:59] ég er auðvitað búið [11:02] að staðansi þessu [11:03] vegna þess að það hefur verið [11:06] talað, minsta kosti [11:08] hefur ég talað um það núna árum saman [11:10] að þetta er því staðan og spáður rétt [11:12] fyrir því miður aftur núna [11:14] ynga nefnir hér þætti [11:16] sem er í góðu lægi hér í okkar samfélagi [11:18] innan skólana [11:19] og það er margt í góðu þar [11:22] og þess vegna er enn sorgleira [11:24] að námsáðurun fylg ekki með [11:27] því að það ætti að vera [11:28] fylgna á millið þess [11:29] að krökkunum líði vel í skólanum [11:32] að þau tristi kennunum sínum [11:33] kennarinn legið sér fram [11:35] það er eitthvað öfust núið hér [11:38] og við þurfum að finna [11:40] þá rót [11:41] það er eitthvað sem trublar þau sem sagt [11:44] og ég er nú reynlega að [11:46] halda því fram [11:47] að síma friðurinn sem ég er að fara að veita börnunum okkar [11:50] og það [11:52] að vera með ákall út í allt samfélagi [11:54] að hækka [11:56] aldus við takmörg inn á samfélagsmiðla [11:58] að við verndum börnin okkar [12:00] og leiðum við þeim að fá frið [12:02] á skólatíma [12:03] en það er ekki sérstaklega svona læsis [12:05] bara áætlun fyrir dringi [12:07] strax á fyrsta skólastí [12:08] ef ég fæ að halda áfram aðeins [12:10] þá hefur það inga greipatn á orðu [12:13] eins og henni er tamt [12:14] en þannig er að [12:18] að stefnan í skólamálum [12:20] árum og áratugum saman [12:22] hefur því mýðu verið röng [12:23] og áhersluðna rangar [12:25] við höfum verið með allt og litla mælingar [12:28] og námskrá sem hefur ekki verið leifbeinandi [12:30] fyrir kennara [12:31] og við þurfum líka styrkja [12:34] kennaranámið [12:35] við þurfum að útskrifa ennþá fleiri góða kennara [12:37] því að góður kennari er grunnur [12:39] að góðum árangri [12:40] í öllum þáttum skólastarsins [12:43] og þetta er eitthvað sem við verðum bara að horfast í auðu við [12:46] og ég er miða við það sem [12:47] inga hefur gert hingatil [12:49] og hún hefur þórað svolítið að ávolpa [12:51] þennan vanda og nefna hann upphátt [12:53] og ég ætla ekki að draga að döla það [12:55] að þetta [12:57] sem símafríðu skiptir á lögurglámáli [12:59] að minga [13:01] það að börnin sé í skjánum [13:04] í símánum í [13:05] tripplun sem símin hefur haft [13:07] en við verðum bara sem [13:09] þjóð að taka okkur saman í [13:11] andlitinu og ég er nú [13:13] nefnt að hér að þetta byrja [13:15] líka heima, þetta er ekki bara skólastin [13:17] skólastin er kannski sérstaklega til þess að [13:19] íta nefndunum [13:21] áfram sem hafa ekki stuðning heima [13:23] og ná sér ennþá meiri árangri fyrir þá sem [13:25] eiga geta að ná aðbyrða árangri [13:27] og það sem hefur ekki verið nefnt kannski hér [13:29] eins augljóst [13:31] og það er að aðbyrða nefndunum [13:32] eru 23. færri heldur enn [13:35] í öðrum löndum [13:36] það er verk að vinna og við höfum lítið land [13:39] við hefum geta snúið þessari [13:41] skútuvið, þessari spýttbátsu [13:43] við höfum, eitt fyrir og þrýr [13:44] en til þess þurfum við kennaran okkar [13:46] þeir eru að leggja sér fram, það er nokkur ljóst [13:48] við sjáum það í konunni, en það er [13:50] niður brjótandi fyrir alla stjættir, þeir eru árangur [13:53] en þessi og við verðum [13:54] við verðum að snúa þeirri leið sem við höfum verið [13:57] og nýta okkur [13:58] þá skóla og þá kennara [14:00] það sem árangunni hefur verið góður [14:02] það er til hér á Íslandi [14:03] Mér finnst við að hafa heyrtið þetta og tekið þetta [14:06] viðtælu við ykkur áður og hef heyrtið þetta [14:07] aldrei, aldrei við mig [14:08] en breytingin hefur bara getið orðið [14:12] það hefur því mér ekki orðið þessi breyting [14:13] huga fannst breyting innan kerfisins [14:16] þeirra sem er ráða [14:17] þeir kennaröndinu er bara verkvarinn [14:19] og þeir vilja gera vel [14:21] og við sjáum það á konunni, það er en ábúst [14:23] að margt í þessum grunnþáttum [14:25] sem eru góður hér, það er alltil [14:28] alls að við getum sko ekki bara [14:29] meðaltali, heldur við að vera langt fram [14:31] úr meðaltali, eins og ættum að vera [14:33] En hverju þarf að breyta til þess að [14:35] lífa okkur upp? Það er ekki bara breytinga [14:37] framöndan, það eru stökk breytinga framöndan [14:39] og við erum að Jón Pétur, hann veit það vel [14:41] að við erum að fara að leggja [14:43] hér í fyrsta skipti [14:45] í langan tíma, þá erum við að fara að setja [14:47] hátt í halvan miljard í útgáfu [14:49] nýra námsgagna til dæmis [14:52] við erum með 600 miljóni þar undir [14:53] og hluta af þessu fjömunum við setja í [14:55] að ebla og styrkja, ennfreka [14:57] raunvísindin okkar, stemgreinan og svo kölluðu [14:59] við erum búin að leggja sérstaklega [15:01] áherslu á það í þessari ríkistjórna [15:03] ráðast í þjóðar átaki í mentamál [15:05] við gerum okkur fullkomlega grein fyrir því [15:07] að við svo búið verður ei una lengur [15:09] þannig að ég fagna því [15:11] sérstaklega að finna þennan [15:13] velvili og þetta mikla [15:15] ákall út í samfélaginu um að við [15:17] gerum raunvírulega breytingar [15:19] þannig að ég geri mjög mikla [15:21] væntingar hins vegar til [15:23] síma frísins, til síma fríðarins [15:25] og eins og ég hefði nefnt [15:27] að ég hitti finska mentamálar [15:29] áþarinn í tallinn núna í vor [15:31] og það var mjög áhugavert þegar hann var [15:33] að segja mér frá því [15:35] hvaða hefði raunvírulega komið þem á óvart [15:37] að á ekki skemmri tíma en [15:39] sex mánuðum frá því þau tóku upp [15:41] síma fríð að skildi verða [15:43] nánast stökk breyting inn í öllum [15:45] skónunum þeirra í Finnlandi [15:47] sem að hafa í rauninni verða [15:48] fara niður, rúla niður brekkuna eins og við [15:51] frá 2012 [15:52] en núna að það er bara [15:54] öll þessi gleði og þessi [15:57] mikla orka sem við erum að finna [15:59] og greinilega [16:01] mælanlegur betri námsáru [16:03] þannig að ég bind [16:05] ótrúlega vonið við þetta fyrir [16:07] utan að kennararnir okkar hafa óskað [16:09] eftir því að fá vinnufrið [16:11] við erum náttúrulega með [16:13] annað mjög stórtu [16:14] áskorunar efni sem að eru börnun okkar [16:17] sem að eru ekki með íslensku [16:19] sem fyrsta mál. Við höfum ekki verið að standa [16:21] okkur nógu vel með að sér hafingu [16:22] kennara í að kenna þessum börnum [16:24] íslensku. Við þurfum að taka [16:26] sérstaklega og mjög [16:29] mjög öðruvísi [16:30] utanum þann hóp sem að eru orðinum [16:32] 30% allra [16:34] grunnskólanema, gorki meira nefn minna [16:36] En þú segir við erum á botninu núna, ég menna hvað þarf [16:38] þá næsta písakonuna sína [16:40] til að þú getur sagt að aðgerðar hafi [16:42] virkað? Hún þarf að sína [16:44] jákvæða breytingar, hún þarf að sína [16:46] það að leskilningur hafi [16:48] vaksið, hún þarf að sína það að [16:50] það sé ekki 48% reyngja [16:52] í stanfyrir 50% núna. Heldur [16:54] kannski 53% eða 55% [16:57] ég get ekki gert mig grein fyrir [16:58] mína björnust og vonu var náttúrulega [17:00] einhverjar ævintýralega tölur [17:02] sem að hérna eitt og kannski ekki við raukast [17:04] stiðjast en ég vil bara sjá [17:06] að skútunni sé snúið við, ég vil bara sjá [17:08] að við séum að fara upp, upp [17:10] upp og áfram gakk [17:12] Og það þurfa allir að leggja bara hendur [17:14] og dekk? Já, já, það þurfa [17:16] allir að gera það og ég bara [17:18] byrja til fóreldra og [17:19] afa og amma í hérna úti að [17:22] hjálpa til líka að lestur er [17:24] þjálfun. Þú þarf að þjálfa því [17:26] í lesti, þú þarf að heyra orðin [17:28] þú þarf að endur takaðu, þú þarf að hlustaðu [17:30] þú þarf að notaðu [17:31] þannig lærist lesturinn [17:33] það er ekki bara einan vekja skólans [17:35] en skólin á sem jöfnuna tæki [17:38] og til að fá þessum allir [17:40] sem jöfnuna tækifæri að grýpa þá sem að [17:42] fá ekki þann stuðninga heima og lifta [17:43] undir þá sem að þurfa sér [17:45] á því að halda. Við [17:47] verðum sko, ég er bara kveit eitthvað til að skoða [17:50] fjarlögin sem er framöndan, Inga talar hér um [17:52] aukningu, en hver er [17:54] raunaukningin, með til því verðlas [17:56] ég held að hún sé núl eða hún er [17:57] neikvæð í malofloknum [17:59] og ég, mér finnst, ég veit að [18:01] Rauksið til þetta, takk. Já, það er [18:04] bara, það kemur fram í fjarlögunum [18:05] Já, ég menna, um hvað ertu þá að tala sérstaklega [18:07] við, hvað ert að míða í fjarlögunum, er það þessar [18:10] 600 miljónir sem að ég er að fá [18:12] að setja í aukinn ámskóknu eða [18:13] Það er komað annar staðar inn úr mentakerfinu [18:15] en málið er [18:16] Nei, það eru reyn viðbútt, það eru ekki að koma [18:19] annar staðar úr mentakerfinu [18:20] Enga megin, það er reyn viðbútt [18:23] Það er þannig [18:24] en sko, Inga [18:27] talar hér um [18:29] ímislegt, sem er margt mjög [18:30] gott og hún er, hátna, fyrst í ráður [18:33] hann í langa tíma sem er að [18:34] mér finnst svona þóra að áarpa hlutina [18:37] og ég er ánæðið með það [18:39] en það mættu kannski bara fleiri [18:40] í ríkistjórnunum, vegna þess að það er neyðara [18:42] ástand í margaflöfnum, það mættu fleiri [18:45] tjásu undan þetta, ég vona [18:47] að þetta verði málefni [18:49] í stefnur aðeins fórsættir á það, til dæmis [18:50] bara mentamálinni, það verði gott að það væri [18:52] Það er neyðara ástand [18:55] og það er ekki nóg að eitthvað [18:56] á þeirri ríkistjórnini [18:57] reyna að gera sýtt, eins og Inga er að gera [19:00] Það þurfa, öll ríkistjórnini [19:02] þarf að leggja svo eitt og allir þingheimur [19:04] og í raun bara allt landi, þetta er [19:06] þjóðar áttak sem þarf til þess [19:08] að við komumst úr þessum [19:10] sko pitti, það er ekki [19:12] ég hef gaggrínt hérna [19:13] yfirvöld í kennarhjá [19:16] kennarsambandinu í háskólanum og annars líkt [19:17] það eru þeir, skipta máli, mjög miklu [19:20] en það er þjóðin í heilt [19:22] sem þarf að [19:24] taka sér saman og ná þess [19:26] upp fyrir íslensk börn [19:27] Ég verða að fá að koma eitt lítin punkt [19:29] Við erum reynlega í þjóðar áttaki [19:32] og það stendur öll ríkistjórnin að bakki [19:34] það er ástæði fyrir því að ég, sem einna [19:36] fórustu sögðum þessara ríkistjórnar [19:37] er orðin menta og barnemálar á þeirra [19:40] það sýnir bara [19:41] kraftin sem við ætlum að leggja [19:44] í því að snúa þessari [19:45] öfugþróun við, það verður [19:48] þjóðar áttak í mentamálum [19:50] eins og þjóðar áttak í uppbyggingu [19:51] hjóknaheimila, við sjáum hvað skóin [19:54] kreppir og við ætlum að laga það [19:56] En ég er almennt áhagalis á þingi [19:57] kakvært mentamálum [20:00] Mér finnst það ekki [20:01] í einhvern veginn, þá hefur bara ekki verið [20:03] nógu góðu leiðsök frá í rauninni [20:05] mentamálarafinitinu [20:07] það hefur bara reynlega skort [20:09] finnst mér nógu góða sín [20:11] við þurfum að til dæmis eins og [20:12] ég tala við fjallað með Jón Pétur Sægi Hjárp [20:15] ég þarf að fá stuðning til að taka upp aðal [20:17] námskrá, við þurfum að gera hana þannig að [20:19] hún verið skýr, skilmerkileg [20:21] og það sé algjörlega á reynu [20:23] að hver og einn kennari viti [20:25] til hvers er ættast af honum eftir fyrsta bekk [20:27] eftir annan bekk, eftir þriða bekk, eftir fjóruða bekk [20:29] hvað á ég að vera búin að kenna börnunum okkar [20:31] og í rauninni þetta á að gilda [20:33] út um allt land, þá ekki eitt skóla [20:35] að kenna þetta meðan annar kennir hitt [20:36] við þurfum samhæfingu, við þurfum að vinna saman [20:39] öll sem eitt, þetta er alveg eins og með [20:41] annað eins og með nefndagrun, hún verið að komi [20:43] með hann alveg nýri í leikskólan [20:53] og þetta er á viðkvæmjum tíma [20:56] þegar börnunum okkar er að læra tungumáli [20:58] það eru mjög margar áskóranir [21:00] sem við erum í rauninni [21:02] með í fanginu akkurat núna [21:03] og það vantar að koma með kvata [21:06] út í kervi til að fá fleiri [21:07] til að læra, læra komiði [21:09] með, lærið að vera leikskóla [21:12] kennar og alvöru kennar [21:13] og takja út hannum börnunum með okkur [21:14] Þetta er að koma bæði til okkar [21:18] eftir næstu písakonun [21:19] Já, öruglega, en ég hef ekki tekið [21:21] undir mjög mærtaði sem yngar segja hér [21:23] og bara frábært að herra hann segja þetta [21:25] það sem þurfur líka er það að [21:27] við kennaröndunum getur sérhæftsi [21:29] í því sem þeir eru að kenna [21:30] að þannig að darflæðakennari kennir starflæði [21:32] og dönskukennari dönsku og annars slíkt [21:35] Þetta höfur okkur tapu inn í skólónu [21:37] Það er eina af þessum tíu aðgerðar [21:39] á allum sem ég var að telja fyrir því [21:41] Það er að ruggla allir saman og blanda allir saman [21:43] og þannig að krakkandi viti ekki í raun ekkert hvað [21:44] þau eru að læra. Þannig að ég bind [21:46] alveg vonir við það að [21:48] ynga sæland ná að gera [21:50] marga góða hluti en ég myndi [21:52] vilja fá miklu miklu meiri áhuga [21:54] inn í þingif. Komast ekki lengra, ynga sæland [21:56] Mert á Bortamar Róðara og Jón Pétur Simsen [21:58] Þingmaði Sjálfstæðslokksins kæra þakki fyrir komuna [22:00] Takk fyrir [22:01] Takk [22:01] Takk [22:01] Takk [22:01] Takk [22:01] Takk [22:01] Takk [22:01] Takk [22:02] Takk [22:02] Takk [22:02] Takk [22:02] Og við vindum okkur bara byggt í [22:14] síman. Já, við erum klóa allar [22:15] línus. Hver er hér? Bilgjarn, [22:17] góðan dag [22:18] Halló [22:20] Halló [22:22] Góðan dag, hvað heitir þú? [22:26] Anna Erla [22:27] Sæl Anna Erla. Hvað vilt þú ræða? [22:29] Hverðu? Ég hef [22:31] hérna en vartíkunar [22:31] að ringja en við erum ódöðið bara [22:33] algjörlega það sem ég [22:35] heyrði rétt í þessu. Hvað var það? [22:39] Mentamálar [22:40] áður en okkar. [22:41] Hún segir einslegt og [22:43] hérna, margótt og [22:45] margt sem að mætti kannski hugsa betur [22:47] og vantarlega þetta sem hún saði núna [22:49] Ég [22:52] hlusta á mentamálar áður en okkar [22:55] sem á að vera yfirnaðar af þaðra mentamála [22:57] í landinu. Hvetja [22:59] fólk til þess að koma og læra [23:01] að því við þurfum að bæti í kennaramettin [23:03] hérna [23:05] við þurfum að fá fólk til að læra að vera [23:08] leikskóla kennarar [23:09] og alveg veru kennarar [23:11] mér ódöð [23:13] algjörlega. Er þú [23:15] leikskóla kennari? [23:16] Ég er leikskóla kennari. [23:18] Ég held hún hefði nú eftir verið að meina þetta [23:21] í tjóðaskoðum. [23:23] Nei, þetta er það sem ég segi. Hún segir [23:25] ímislegt og alls konar [23:26] þá held ég hún að þetta hefur [23:29] mannugsað. En ég mynda bara að segja leikskóla kennari [23:31] ég vil að við fáum afsökunarbeginni [23:34] fyrir þessum orðum. [23:35] Já. [23:35] Því þetta er sko [23:37] ég er áður ekki orð. [23:40] Nei. [23:41] Já, hún er örgulega að hlusta. [23:43] Ég vonum það og ég vonust bara til að [23:46] við fáum afsökunarbeginni [23:47] því að við vitum að sem að vinnum ég [23:49] er sem bransa að þetta [23:50] þetta skólastið er ekki [23:53] síður og minna mikilvægt [23:55] heldur en hinn. [23:56] Nei, ég held að þetta langlega stið teitja undir það með þér. [23:59] Ég [24:00] Erðu [24:01] Þau, kæra þakk fyrir þú skorar á [24:03] að byrja aðstafsökunar. [24:05] Já, ég vil heyrða. [24:06] Takk fyrir þetta. [24:07] Og þá er bara að opna næstu línu. [24:11] Hver er hér? [24:12] Vilkja en góða dag. [24:13] Hæ, góða dag. Gunnar heit ég. [24:15] Sætt Gunnar. [24:17] Ég var nú að hlusta á að hengu þau. [24:19] Já. [24:20] Svo nú spáði ég þetta písa dott. [24:25] Sko að [24:25] úti þá er [24:27] bara tekinu einhver [24:28] frósend af skólunum það sem [24:30] að færi þess að hvernig [24:31] en hér tökum við allar nefnum. [24:36] Við erum kannski [24:37] þjóðinu kannski eins og lítil [24:38] gata í þessum stórbókum. [24:41] Spurning hvort þetta sé [24:43] réttlótt. [24:46] Já, ég syns að [24:47] úrtækið endur speikla ekki [24:50] allar nefnum þúst á það. [24:52] Já, ég skrist að það sem [24:54] húnar heyrir að það sé [24:55] ennþví Þýskalandi að það sé bara tekinu einhver ákveðin [24:58] hópur í mann ekki [25:00] hvaða það er mikið. [25:01] Og eins í Finnlandi [25:02] en við tökum allar nefnum. [25:05] Viltu meina þessi [25:06] sé stýrt ærlendis? [25:08] Já, það væri kannan bara að vita [25:10] hvernig þetta er gæst annars. [25:11] Hvernig framkvæmdinn er? [25:13] Já, af því að við erum nokkla mikið [25:15] af innfriðjöndum hérna sem að [25:17] kannski ná ekki alveg þessu [25:19] sem að lés til nýtti. [25:22] Já, það verður gott að fá upp á borðið bara með framkvæmdina [25:24] og hversu óræðanettir þetta er. [25:25] Þetta er eina sem við höfum. [25:27] En við erum alltaf bara [25:30] en svo lítil gata í Þískalandisku. [25:32] Já, það er lítil. [25:34] Herðu, þetta er áhugavert. [25:36] Við förum á stúana. [25:38] Herðu, takk fyrir. [25:39] Takk fyrir þetta, Gunnar. [25:40] Og þá er það næsta Lína. [25:43] Godan dag. [25:44] Já, godan daginn. [25:46] Það heiti þú? [25:47] Ég heiti Inga. [25:48] Þælinga. [25:50] Mér langar að vekja afteklega á [25:52] gjalskráharkunum [25:55] sem að tóku kildi [25:57] fyrsta september [25:59] sem er [26:01] komugjald [26:03] til sjúklaþjálfara. [26:05] Já, við hefum svolítið rætt þetta. [26:07] Já, og [26:09] það [26:12] mitt [26:12] mínar [26:13] mitt gjald hækkar í rauninu [26:17] um 140% [26:19] á mánundi. [26:20] Já, það munar það. [26:22] Já, þannig að þetta er [26:24] pröytiðar sem að fóra bara gegn [26:27] og ekkert [26:29] taka kildi meðan að [26:31] þingið er í fríi [26:33] og [26:34] fyrir utan [26:36] hækkanur um áramót [26:40] vann að verður miklu meira en [26:42] bara eitthvað 25% [26:44] það var 9% [26:47] um síðustu áramót [26:49] sjá öðrörkjum. [26:50] Já, sér það þá fyrir þér að [26:52] þú fyrir að fresta meðferðið að [26:55] útráða þessum? [26:57] Þessum hækkunum? [26:58] Já, ég þarf að fara [27:00] þrjusar í viku til sjúkrafjálfara [27:03] sem að [27:05] gera þá að verku með [27:06] ég þarf að borga 1500 krónur auka [27:09] á viku fyrir [27:11] þá þjálfun [27:12] sem að ég þarf að sækja [27:14] og það er ekkert í rauninu [27:16] í bóðin eitt var [27:18] já, mérkort ég fari í þessu þjálfun [27:20] eða ekki. [27:21] Þú veist, ef ég fer ekki í hana [27:23] þá er bara endur að dýla. [27:25] Ertu orðin eldri [27:27] borgari? [27:28] Nei, ég eru öllski [27:29] eftir mjög alvarlegt bilslis [27:32] og [27:34] mín lífæð [27:36] er bara sjúkrafjálfun. [27:38] Já, já. [27:40] Hvað heldur að gerist ef þú þarfst að fara að draga úr [27:43] komnum til sjúkrafjálfara? [27:45] Það bara [27:46] það verður bara mjög slegt [27:49] ekst [27:50] nokkun livja [27:53] ég verð [27:54] fljóta að tapa [27:56] með [27:57] þeirri færðinu sem ég hef [27:58] því að [28:00] næ, ég finn það líka eftir að [28:02] bóra suma því ég er [28:04] lengi að koma mér í [28:07] aftur á þans það sem ég var [28:09] þú veist, þetta er [28:11] bara mjög fljóta [28:13] að dala, þú veist [28:14] þegar fólk er að glýma við [28:17] miklar afleðingar [28:18] af allskonar verkjum [28:21] og áverkum [28:22] miklum áverkum eftir slís [28:24] eða hvað er [28:25] og þetta er að líka að fara að draga [28:27] þetta er náttúrulega bara [28:27] eila bara einnstapurst og það [28:30] getur verið [28:31] og svo finnst manni sko að hlusta [28:34] á að færðaþjónustan [28:37] er alveg öll af hliðinu út á [28:38] einhverjum skatt [28:40] í baðurlón [28:42] þess bara glimtuði að einhverju [28:44] auðvirkja að fara í baðurlón [28:46] það var bara ekki dæfni á því [28:48] En ynga, ef að Alma helbýriðsáþur [28:50] er að hlusta núna, hvað viltu segja [28:52] við hana? [28:55] Bara [28:55] endur skoðið þetta [28:57] gælt [28:57] þetta er bara gælt [29:01] sem er lagt á [29:02] hverja komu [29:04] og það er ekkert [29:07] þú sapnar [29:09] ekkert upp í og verður svo [29:10] borga minna [29:13] eða eitthvað [29:13] þetta er bara [29:16] þetta er náttúrulega bara hrein viðbót [29:19] við það sem maður [29:21] var að borga á mánuði [29:22] Já, ynga við slúna vonað [29:25] að hún sé að hlusta á hún Alma [29:26] og heyri þessa beinni [29:29] frá þér, bara kæra þakki [29:30] fyrir að ringja og gangiði þér [29:32] Já, kæra þakki [29:35] gangiði velinga [29:36] og hérna [29:37] reynda margið sem hafa haft samband út af þessu [29:40] máli, já, við hækkum [29:42] koma ekki alls til sjúkjöðað [29:44] þá kemur þess að við [29:46] hluta fyrir marga [29:47] en hver er þér, góðan dag [29:50] Það er sælistrákar [29:52] það er Palli hérna í Nóri, góðan dag [29:54] Sæl Palli, sælablasar [29:56] ég hefði að hans hérna [29:57] vittalega henni yngu sælan [29:59] neðulagið [30:01] um skólam [30:03] og það var svo merkilegt [30:05] ég var nefnilega á fóreldra frundi [30:06] akkurat nú í dag í skólunni og strafnum mínum [30:09] sem er að byrja úlingast í [30:11] áttundabekk [30:11] Já, í Nóri [30:13] Já, í Nóri, já [30:15] og skólastjórin hérna, rektor sem heitur hérna Norskur [30:19] hann var að segja okkur það [30:21] sko það hefði komið písakömmin [30:23] hérna, þetta er ég allri eflopu [30:25] en ég er þannig ekki að [30:26] fara að greina frá hérna [30:28] hvernig hann kom út í Nóri, ég bara þekkja það ekki [30:30] ég veit það ekki, en hann segði þið okkur [30:32] rektor, 40% af strákum [30:35] eftir tíundabekk [30:37] eru næstum ekki læsir [30:38] Já, þannig að það er [30:40] líka Nóri [30:41] Já, og það [30:44] hefði verið að tala um það [30:46] sko, það hefði verið að hætta lefbörnir [30:48] að hætta að lesa bækuri og það eru bara [30:50] það eru samfélagsmeinar [30:52] og mjög takmarkaður [30:55] leskilningur [30:56] og hætta slærmanuðvita [30:58] Þannig að umræðan er svipuð í Nóri [31:00] eins og hún hefur verið hér [31:01] Já, hún er nefnilega, það er nefnilega [31:04] þeir eru ekkert að koma betur út þessu norrmennir [31:06] og eru samt að setja [31:08] fölta pening í mentamál [31:10] og reyna að finna niðurstöðu [31:12] en þetta er náttúrulega sama að gerast [31:14] í Nóri og Íslandi, það er náttúrulega [31:16] mikið af einflitundum [31:18] eins og mjög fjölskylda [31:20] við erum alltaf bara einflitundur [31:22] og þau erum við ekki ofta erfið aðra [31:23] og einflitundur þarf að segja [31:26] komast inn í kannski máli [31:28] og skilningin og annað, það hjálpar ekki til [31:29] en svo langar með að [31:31] ég ber alveg ótrúlega [31:34] mikla hérna respekt fyrir [31:35] yngu sæland og það skal enginn [31:38] taka það af henn, hún er unnið bara [31:39] alveg sko, hún er hamleip [31:41] og dögleg og frápar [31:44] stjórnmálamadur og hvernig hún komst [31:45] til valda og inn á þing og [31:47] það sögur það ekki völd, en [31:49] mér leiðist það samt að yngjör að segja [31:51] að sko, vægi [31:53] menntamálaráðinni til þessi en meira [31:55] að því formadur ykkurs flokk [31:57] sé kominn inn þar inn, sko það [31:59] bara verið fullt af fólki sem hefur verið að reyna [32:01] að gera vel sem menntamálaráðir á [32:03] það skiptir yngu máli hvar þú ert [32:05] í kokkunaröðinu, hvort sem þú formadur ekki [32:07] þá er hann bara svona aðeins að benda á þetta [32:09] mér finnst það svona að skjóta skokku við [32:11] þegar ég er að fasta ekki um að allir sem fara inn [32:13] í þessi ráðundi, þeir eru að reyna að setja stað [32:15] Já, já, ég er að [32:17] Það er örglað þannig, ég fasta ekki [32:19] Já, maður ekki geta teitt [32:20] En annars er ég bara góður [32:23] og ég, eitt að lóka, við skalum ekki [32:25] tegja lópan, ég fekk mig nýja [32:27] síma og ég komi með nýjastu típun [32:29] af andrótt hérna símonum [32:30] og þá get ég ekki lengur fengið bilgju [32:33] appið inn í síma mín, það er bara [32:35] gert ráð fyrir gamla [32:36] andrótt [32:38] Við erum fallin á tímapallin, við þurfum að retta þessu [32:40] Já, ok, þið komum þessu áfram frá mig [32:42] Já, takk kærlega [32:43] Sjómu leiðis, bless, bless [32:45] Það er spögnu kort á teppið [32:58] í öllaríkis rándunis, ég var [32:59] nokkuð slitið, það er búið að vera að kalla [33:01] svolítið mennin á teppið [33:02] Já, fulltrú að stórvaldana, rúslands og [33:05] bandaríkina, bara með stuttum yllibili [33:06] Já, fulltrú að rúslands [33:08] til þess að ræða [33:11] þess að drónamáli í fískalandi [33:13] Sprengju drónatnir í Leipzig [33:14] og svo er það kort bandaríkja [33:17] fósita sem fór öfugt ofan í þorkerri [33:19] í kattirinu, auðvitað er ekki sáþra [33:20] Já, Billy Long sendið þér að kattverðinu að teppi [33:22] Já, og hann er á línu hjá [33:24] grann Albert Jónsson, allþjóðastjórnbóru [33:26] fræðingur, hvort þú sætt, Albert? [33:27] Já, góðan dag [33:57] ég var beinum að koma [33:58] það er formleg [33:59] protest eða mótmæli [34:02] vegna þess að máls [34:03] þannig að nefnir, þetta er algengt [34:05] en takk er það nú ekki [34:08] sérstaklega næri sér [34:09] Má bara, ef við tökum bandaríkin þá fyrir [34:12] og Billy Long og bandaríkja fósita [34:13] trönd, sko, má bara afgreða þetta [34:16] sem eitthvað svona lélætt grín sem maður [34:17] ekkert að segja nitt við [34:19] Meina við kortið [34:20] Já, sko, fyrsta lægi [34:24] þá er nú hérna [34:25] sko, ég hef nú sagt [34:27] eitthvað í vittanleikum [34:28] við erum við ykkur og var að [34:30] það er enga líkur á því [34:32] að bandaríkin beiti hervaldi í þessu mál [34:35] það er enga líkur á því [34:36] bandarík samfélag, bandarík stjórnkerfið [34:39] bandarík í hérinn, bandarík að þingi [34:41] það myndur aldrei ná [34:43] ná utanan þetta mál, aldrei [34:44] og enda dró [34:46] og fórsetin dró það allt [34:49] tilbaka, hervalshóttun, hún var [34:51] dæðin tilbaka í februar og hann er ekki [34:53] endur var ekki hana því ég hef bestuði [34:54] en hann er auðvitað að tala um [34:56] þetta og koma höndum yfir [34:58] grænland og allt það og þetta er [35:00] auðvitað ekki bara óviðegandi [35:03] þetta er náttúrulega bara fyrirlitlega [35:04] framkofað, grænland og [35:06] grænland og hverjum sem væri og líka [35:08] grænland og grænlandingar [35:10] það var eins bandaríkjum hannu mjög vel [35:12] og bandaríkin á vissfjöla miklu haksmunni hann [35:14] í varnamálum og þau [35:16] munu jáfnveldi að vera vaksandi [35:18] en það er engin fyrirstað af halvu grænlandingar [35:20] og dana að bandaríkin getur [35:22] fengið meiri aðstöði í grænlandi [35:24] en þeir hafa núna, þannig að [35:26] þetta er óþarfi [35:28] hjá bandaríkin hos þetta og þetta [35:30] er fyrirlitlega [35:32] en hver eru stíla búin? [35:33] eina kenningin sem er í skýrit [35:35] dröymur hann sem að [35:38] búið að teka [35:40] monro kenningu nr. 2 [35:42] eða [35:44] ég mista því að [35:46] kaupa Alaska eða ég náði í grænland [35:48] þetta er eitthvað svona, það er eitthvað hér koma [35:50] getni [35:50] og vilt [35:52] en það er aðalega [35:53] en ef við tökum hitt málið [35:57] fulltrúi rúsnæskara stjórnvalda kallaður [36:00] til þorgjara katirinnar [36:02] út af þessu máli [36:03] í Leipzig, í Þýskalandi [36:05] er það alvanalegt að við séum að kalla til [36:08] fulltrúa [36:09] eins og rúslands út af einhverju sem gerist í öru ríki? [36:12] Já, ég meina alltaf [36:13] það er eins að bæta við hitt, sko, ég hef fullt [36:15] skilninga á því, við þarfum ekki að kalla á sendjarar [36:17] út af þessu máli, grænitingar eru náðræðan [36:19] á okkar og þetta mál er bara, eins og ég segi [36:21] þetta er ólínandi framkoma [36:23] alveg þótt að þessu hengin alvara bakvið [36:25] og stundum veldum að fyrir [36:27] segja, sko, af hverju er verið það elda bandar [36:29] ekki að fólkast þetta honi allar hólu sem hann fer í, sko [36:31] en [36:31] mörgum tilvægni ekki þessu [36:35] við erum við að gera það, sko, en það er sjálfsagt [36:37] að mótmæla þessu [36:38] Já, ég meina, svo í umvorið hugsunna [36:40] þá hefur kannski það verið bara veikleika [36:43] merkja af hólu Íslands að láta þetta algjörlega [36:44] ósvarað, má ekki lýta það henni á? [36:46] Já, það hefur verið, það hefur verið [36:48] já, skrítið óþægilegt, akkvært okkar [36:50] nágrunnum og vinnum og dögnum [36:52] vinn að þjóða, þannig að [36:54] vissulega, alveg sjálfsagt [36:56] og endilega að mótmæla þessu [36:58] en það er ekki þar mérst að við erum að [37:00] hóla að lesa það í það [37:02] að sé hótinu, herruvaldu og allt það [37:03] það er ekki þannig [37:05] það er engin [37:06] þetta er ekki trúverðust [37:09] en alveg, þá förum við austur eftir [37:11] þetta er mókandi, þetta er ekki trúverðust [37:13] þetta er mókandi, sá mókandi [37:15] en Þýskalandsmálið? [37:19] Jú, það er alveg [37:20] eðlulega líka að kalla [37:21] rúsinska sendirásins [37:23] inn á teppi eins og sagtir [37:25] út af því, ég finn að þetta er [37:27] allbendur til þess [37:29] að um því gróf [37:31] allaga að okkar [37:33] vinna þjóða, það er Þýskalandi [37:35] og við höfum tekið afstöðu [37:37] í úkrænustrýðinu, mjög [37:39] eindregna og ítrekkað afstöðu [37:41] og veitum úkrænu [37:43] mikinn stuðning [37:45] og fjárhæslega þar á meðan [37:47] og það er sjálfsagt [37:49] að mótmæla þessu [37:51] fyrir að hvað við séum [37:53] að hann þjóður [37:54] og hann döður okkar [37:55] en ég hef ekki rannsakað [37:59] en ég hef alltaf fullt að trúa því [38:00] að fleiri hafi gert þetta [38:01] en svo segja stjórnaldi Þýskalandi [38:04] að þessu ekki stríði beinilins [38:06] en eru sko daglegt skotmark [38:09] eitthvað skonar fjöldþátt að herna [38:10] hvað færst í því eiginlega [38:12] þessu ekki að við séum stríði [38:13] þá náttúrulega [38:14] við erum bara hinn um megin frá þessu [38:17] við viljum ekki fara í það orðaskak [38:21] en þetta er að því kalla [38:22] fjöldþátt að hernaður [38:24] aðgerðir sem geta verið [38:27] svona alvarlegur eins og þessi [38:28] hefur greinilega verið [38:30] en er samt sko [38:31] er fyrir neðan þróskuldin [38:34] þessu stríðbyrjar [38:35] og hvernig á það NATO að svara [38:37] svona skemdarverkum, drónum, netarásum [38:40] án þess að stígmagnast [38:41] á yfir í beina [38:42] beins hernaðlega átök [38:44] Já, já, það er náttúrulega [38:46] NATO getur lóttu ekki svara þessu [38:48] nema þeir fara að skilgra hérna [38:49] þetta sem árás [38:50] á aðeldaríki [38:52] og fjöldþátt að hernað [38:54] ég án ekki trúa að það verði gert [38:55] NATO verður náttúrulega [38:58] til að virka fintu grein [39:00] að þarf árás á eitt [39:02] bandalagsviki [39:03] og það er búin að sé árás [39:05] þá verðum við þetta eins og ég segja [39:06] þetta er ekki hernaðarlega árás [39:09] en alvarleg mál [39:11] bandalgemenn [39:13] þeir voru að ferða og flugist í Vittkóf [39:15] og Tjarit Kúsner [39:17] tengt að svonur bandalgeforsæta [39:19] voru að reyna að bera [39:20] klæði á vopnin í [39:22] deilur ús á úkrænum hana [39:24] stríðinu [39:25] Var þetta sneipu fyrr? [39:30] Ég vil ekki segja það [39:32] en allaveg [39:33] það var nú á að vera [39:34] að eigast í stað á laugata á sunnudag [39:36] og í dag er þrjúðdagar [39:38] ég hef ekki séð neitt áþjóðanlegt [39:41] um að þarna hefur voruð einhver árangur [39:43] eða mál fokast í þetta [39:45] það sem hefur þó komið fram [39:47] að það sé engin [39:49] stefnubreiting á þeim bæ [39:50] og þeir hanga á því að [39:54] ná allan áundur [39:55] síðan östur hlut að klára það [39:57] ná undir þessu östur hlut að úkrænu [39:59] sem að [40:00] þessi sérfænga telja hegin [40:02] verð ekki mikið möguleika [40:03] og mikla möguleika [40:04] þetta gengur ekki neitt hjá það [40:05] það var ekki flokklanir það [40:06] og síðan náttúrulega [40:08] lefið markmiðum að [40:10] að úkræna verði að áhrifast [40:12] að það er úslags [40:12] og komið skorkið landin [40:14] strand ekki [40:14] er okkur sambandi ekki [40:15] NATO og Sotromins [40:16] að það verðist ekkert [40:19] hagga rúsnasku stjórnini [40:22] hvað þessi aðalatriði var [40:23] einmitt og svo er [40:25] það er sko [40:26] það er varandi það [40:27] að úkræna [40:28] getur verðilega að fara að [40:29] sækta sig við að gefa eftir [40:30] Donbass [40:31] og svo er ennþá [40:31] stóra máli varandi [40:33] öryggistringar [40:35] ég menna [40:36] þetta er allt í nút [40:37] já já [40:37] og það er hangin við það [40:39] sem ég var að segja [40:39] ég menna [40:39] þú þarfst á öryggistringar [40:42] meðan það ekki bara [40:43] vilja koma með fyrir að [40:45] verði ráðast að [40:46] það er bara að þú sér sjálfstætt [40:47] fullvalda ríki [40:48] það er einhverja garant [40:49] til að það [40:50] og [40:50] þannig að [40:52] sko rúsnasku herinn [40:53] ég sá nýlega [40:54] hjá hérna [40:55] Institute for the Study of War [40:56] sem er [40:57] við nota mjög mikið [40:58] og fer inn á daglega [40:59] þeir telja [41:00] með [41:01] ef allgengi óskum [41:03] hjá rúsum [41:04] og þeir væri [41:05] á sama hrafa [41:06] á jörðinni [41:07] fyrst í úkrænu [41:08] og er hrafa verið [41:09] þá ætti það [41:09] kannski sjens að þessu [41:11] sko [41:11] 2028 [41:13] eitthvað svo leiðist [41:14] já [41:14] þetta er það hægt [41:16] þetta er bara [41:16] þetta gengur [41:18] ekkert hjá þig [41:19] og sílan er [41:20] sífælt [41:21] meira í fjöttu [41:22] sko að [41:22] það [41:23] það er talið [41:24] að [41:25] rúsneskir [41:26] herfóringar [41:27] bara beri [41:28] einhverja vikleysu [41:29] í rúsnansforsin [41:30] við erum árangur [41:31] í þessu stríð [41:32] hann talar [41:32] alveg á skjön [41:33] við [41:34] raunveruleikan [41:35] á jörðinni [41:35] í austurlýta úkræn [41:37] já [41:37] hann er margótt gert [41:38] já [41:39] verðum að hætta hér [41:40] Albert Jónsson [41:41] kæra þakti fyrir [41:42] spjallið [41:43] ok [41:44] sem við leiðist [41:44] þing kom [41:48] saman í dag [41:49] nú er [41:50] alltaf að byrja þar [41:52] já [41:53] og [41:54] verður ekki mest [41:55] rætt um fjarlögin [41:57] jú [41:57] menn þurfa að koma [41:58] sér saman um það [41:59] hvernig að [41:59] reyka ríkið [42:01] á næstu mánuðu [42:02] þannig sesturinn [42:03] hefur okkur [42:03] volgangmiksa [42:04] professor í [42:05] hægfræði [42:05] við [42:05] háskóla [42:06] Íslands [42:07] okkur langar [42:07] svolítið [42:08] svona fara yfir fjarlögin [42:10] á mannamáli [42:11] hvað [42:11] það sem verður að kynna í gær [42:13] fyrir vennlegt fólk [42:14] hvað áhrif þetta hefur [42:15] á vennlegt fólk [42:17] já [42:18] fyrir vennlegt fólk [42:19] þá þýðir þetta [42:20] já það eru [42:21] aukna gjaldtökur [42:22] svo þær [42:23] koma nú [42:24] hérna [42:24] mís mikið [42:26] niður á vennulegu fólki [42:28] ekki bara [42:29] aukna gjaldtökur [42:30] heldur líka [42:31] er til dæmis [42:32] verið að draga úr [42:33] vakstabútum [42:33] tölver mikið [42:35] einum að rétt um [42:36] 800 miljónir [42:37] og [42:38] það þýðir að [42:42] já fyrir vennlegt fólk [42:43] þá gjaldtökunar [42:44] þær eru að leggjast á [42:46] svona [42:46] ymsa ratvinugreinar [42:48] ferðamanna [42:49] ferðamál [42:50] hérna [42:51] ferðamanna geyrin [42:52] til dæmis [42:53] er hérna [42:53] ansi ósáttur [42:55] með [42:56] aukna ráluður [42:57] og [42:58] hérna [42:58] og [43:00] og [43:02] síðan er [43:04] verið að [43:04] eru svona [43:05] hinnar [43:05] ymsu gjaldskrá [43:07] hérna [43:07] hækkanir [43:07] eiga sér stað [43:08] þetta mun [43:10] bara kalla [43:11] á aukna verbulgu [43:12] er það ekki? [43:13] Jú, jú, jú [43:13] þetta kalla [43:14] á aukna verbulgu [43:15] uppi svona [43:15] gjaldskrá hækkanir [43:16] fara beint [43:17] í verbulguna [43:18] og [43:18] bara núna [43:21] síðan bara [43:21] frá því áramótu [43:22] þá hérna [43:23] þá hafa [43:25] þessa gjaldskrá hækkanir [43:26] verið bara [43:26] tölver stór [43:27] hluti af [43:28] þessari [43:29] auknu verbulgu [43:30] ég var [43:32] ég og [43:33] vantala [43:33] margiræðri [43:34] voru á vonast [43:35] því þess að [43:36] það er því svona [43:37] hér uppi [43:37] láti staða [43:38] númir í þeim efnum [43:39] það er ekki að gerast [43:41] og [43:42] og síðan [43:43] því til við bótið [43:44] þá var nú [43:45] ég hérna [43:46] byrðist viðtala [43:47] á vísi.is [43:48] núni í morgun [43:49] það sem að [43:50] að hafa svona [43:51] gefið sterklega í skýna [43:53] reykja ykkur borg [43:54] og þá vantala [43:54] ykkur sveita félug [43:55] síðan fara [43:56] fétið í svipu [43:57] fór spór [43:58] er búið að gefa tónin [43:59] það er búið að gefa tónin [44:00] heldur betur [44:01] ding dong [44:01] og [44:02] það er [44:04] þannig að [44:07] þetta er svona [44:08] það má segja [44:08] þetta sé svona [44:09] nokkur svona [44:10] vísitölu hækkanir [44:11] og kannski á hvaðin kalltæni [44:12] að hluta á þessari [44:14] hækkun [44:14] sem að [44:15] þá miða við [44:16] er tilkomið [44:18] vegna fyrir [44:18] gjalskráhækkanar [44:19] ríkisins [44:20] Já en er ekki [44:21] jákvægt að [44:21] það er svona [44:22] búin að ná tökum [44:24] á hallara [44:24] ríkisjós [44:25] Jújúp [44:26] það er [44:26] það í sjálfsvegar [44:28] er jákvægt [44:28] og hérna [44:29] vinnur það ekki [44:31] gegn [44:31] sko [44:31] öllum sem að hækkunum [44:32] varandi verðbólkuna [44:33] sko [44:36] hugsaulega eitthvað [44:37] til lengri tíma [44:38] og en þá veit ég ekki [44:39] sko [44:40] til hversu langstíma [44:41] einfalla [44:43] bara [44:43] allar [44:44] svona [44:45] hækkanir [44:46] svona [44:47] gjalskráhækkanir [44:48] draga úr [44:49] eftirspurt [44:50] það [44:51] hérna [44:51] segja sem okkur sjálf [44:52] það eru þá [44:52] færi krónur eftir [44:54] í butunni til þess að [44:55] vergi í aðra þætti [44:57] Já [44:57] en [44:58] það sem að [44:59] hugsaulega [44:59] gæti komið [45:00] almenningi [45:01] samt [45:02] hérna [45:02] að [45:05] sko [45:05] almenningur geti [45:06] jáfnvel [45:07] sko [45:07] bara [45:07] hérna [45:08] svona [45:09] meðal manneskjan [45:10] geti fundið þetta [45:12] freka þá í [45:12] aukinni verðbólku [45:14] sem að leiði þá [45:15] jáfnvel til þess að [45:16] það verði [45:17] aukna líkur á því að [45:18] Sæðlapankin [45:19] hækki enn einu [45:20] sunni vexti [45:21] og [45:22] það [45:23] þýði það að [45:24] þá að [45:25] hérna [45:25] að [45:26] þessi vextir [45:27] vaxta hækkanir [45:29] það er farin í [45:30] hérna [45:30] leigusala [45:32] sem eru með [45:33] hérna [45:33] eiga fastegnir á lánum [45:35] þeir þurfu að [45:36] greiða hæri vexti [45:37] og það [45:38] fer inn í [45:38] hérna [45:39] hérna [45:39] leiguvært fólks [45:41] það verði að [45:42] hækka bankaskattin [45:44] og [45:44] nú er [45:46] ómuligt að segja [45:47] til og med hversu mikið [45:48] þetta fer [45:48] að hvaða markið þetta [45:50] fer í [45:50] hérna [45:51] lánakjör [45:51] fólks [45:52] en [45:52] fólks og fyrirtækja [45:54] en [45:55] ég tel að nokkuð viðbúi [45:56] að það [45:57] kom með [45:58] mjög sko stegi [45:58] einhverju liti fram [45:59] en síðan [46:01] kannski [46:01] síðust en ekki síst [46:03] það [46:04] þetta einhver líkur [46:05] á enneitni [46:06] vaxtahækkun [46:07] sælabankans [46:08] sem að [46:09] þýði það [46:10] að [46:12] húsnæðislán [46:13] hækka þá [46:13] hjá almenningi [46:14] og [46:15] ég veldi bara fyrir mér [46:17] það er eins og [46:18] sko við erum hérna [46:18] með [46:19] hérna [46:19] ríkisvald [46:21] sem er svona [46:21] tvíhöðað ríkisvald [46:23] og þetta er svona [46:24] eins og [46:24] vaxta verðbólgu [46:26] skrýmsli [46:27] að [46:28] annars vegar [46:29] er [46:30] annarlegurinn [46:32] er að [46:32] hérna [46:33] að [46:34] með þessa gjalskar [46:35] á hækkanir [46:36] sem að eigur verðbólgu [46:37] sem að [46:38] eigur þá [46:39] hérna [46:40] þrýsting á sælabankanu [46:41] sem að segir [46:42] við þurfum að ná [46:42] einhvers konar [46:43] tvekki og hálfsprósetta [46:45] verðbólgumarkmiði [46:46] við skulum hækka [46:47] stýrivexti aftur [46:48] og [46:49] svona er þetta ganga [46:50] kottla á kottli [46:51] þetta er álega [46:51] einhvers konar [46:53] víta kringur [46:54] og ég [46:56] ég [46:56] ég verð bara að segja [46:58] það þurfti nú ekki [46:59] já nú [47:01] bara önnum [47:02] kafið við störf [47:02] ég er svona [47:03] rétt leið á fyrirsagnin [47:04] ára þegar ég svo [47:05] fyrirsagnin [47:05] og hugsaði með mér [47:06] já já [47:07] þá er verðbólg [47:08] að koma aftur á stað [47:09] sem að [47:10] hérna [47:10] kom nú fram í fréttum [47:11] hérna ég gert [47:12] að hérna [47:12] var nokkuð augljósk [47:14] hvernig skuldabræðamarkanum [47:15] myndi bregðast við [47:16] þannig að þetta eru [47:17] verðbólgu fjárlug [47:18] að því [47:20] já [47:21] ég get bara að segja það [47:23] þetta eru verðbólgu fjárlug [47:24] og það er ekki verið að dra [47:26] úr verðbólgu [47:27] og [47:27] Harla Gunnarsdóttir [47:30] var með ansikúðan [47:30] Pistil [47:31] það sem hún er að [47:32] fjallar ítala um þetta [47:33] og [47:35] það [47:35] kemur meðal hans fram [47:36] að þetta er nú [47:37] varla til þess fallið [47:38] að hérna auka líkunar [47:39] á því að [47:41] kjara samningar [47:41] það verður svona [47:42] hérna [47:43] frýður á vinnumarkaði [47:44] og [47:46] ég [47:47] ég get ekki annað [47:49] segja þenn að [47:50] já [47:51] það sé nokkur fyrir sé [47:53] nema eitthvað [47:54] nema eitthvað [47:55] trómsið [47:56] í hérna [47:57] spílóstokkinum [47:58] að [47:59] að verðbólga [48:00] fara að lækka [48:01] í [48:02] náðinni tíð [48:04] En ef ég [48:04] skiljið rétt [48:05] hefur það bara verið [48:06] skynsallar að halda þessum [48:07] gjaldskrára hækkunum [48:08] við [48:08] 2,5% [48:09] verðbólgumark [48:10] með selvmankars [48:11] Já [48:13] Hefst þetta svona í hendur? [48:15] Já [48:15] Já [48:16] Ég hefði nú haldið að [48:17] það væri myndskosti [48:18] Ég hefði haldið að það var [48:19] í raun [48:19] nokkur skonar hámark [48:21] ef að þá að ná [48:22] ef að þá að ná [48:24] þessu markmiði [48:25] og [48:25] nú alltaf ég ekki að [48:28] hérna [48:28] nú alltaf ég ekki eftir að fara [48:30] í náð kvað [48:31] þá þurft að vera [48:32] einhver aðra [48:33] mótvæðs [48:33] mótvæðs aðgerðir [48:35] og ég er nú [48:36] kannski ekki skoðan á því [48:37] hvaða aðgerði [48:38] nákvæmlega þetta fari [48:39] en [48:40] það sem er [48:42] telgi að vera nokkuð [48:44] ljósa staðrendi er [48:45] þessar [48:47] já [48:48] þessi [48:49] hérna [48:50] já [48:52] þessar aðgerðir [48:53] og [48:54] tótnin í aðgerðunum [48:55] sem að þá [48:56] hérna [48:57] svona [48:58] kvíslast út í samfélagið [49:00] að [49:01] ég hef uppátt með að sjá [49:03] verðbólkumarkmiði [49:05] þá fara að nást í návunni framtíð [49:07] og [49:07] þá tala um [49:08] verðiðsaukarskattin [49:10] bensínverðir að hækka [49:11] ég geti haldið [49:12] áfram með þetta [49:13] í tvo klukkutíma [49:14] eru stjórnald að herða [49:15] of mikið [49:16] akkurat þegar að sko [49:17] við erum að sjá [49:18] svona [49:18] einhvern slaka [49:19] í þjóðbúinu [49:20] fasteignamarkarinn [49:21] hefur kólunað [49:22] sko [49:24] það var alltaf að vera [49:25] tímasending til að gera hlutina [49:26] og [49:27] hérna [49:28] og [49:29] ég hefði haldið að [49:31] já ég [49:32] það er alveg hægt að koma [49:33] raukverði því að það sé [49:35] að ná [49:36] hérna [49:37] að ná [49:38] jafnvægi [49:38] í fjárlögum [49:39] að [49:40] það hefði kannski mátt [49:41] tímasending að betur [49:42] en [49:44] hérna [49:44] en [49:45] það hefur reynd að vera bent [49:46] á það að [49:47] það sé ekki hægt að [49:48] auka [49:49] skuldir meira [49:51] skuldir [49:52] það er að segja [49:53] vakstakjöld okkar [49:54] já [49:54] hafa hækkað [49:55] ansi mikið [49:56] 168 milljarar [49:58] já [49:58] þetta er [49:59] það vera að ná þeim nýður [50:00] það vera að ná þeim nýður [50:02] að [50:03] stöðva aukningun [50:04] og alltaf heldur [50:04] já [50:04] en [50:05] á sama tíma [50:07] ef að þú ert að [50:08] hérna [50:08] að leiða til aðgerða [50:10] sem að auka [50:11] verðbólku upp [50:12] nú það [50:13] verðbólka er [50:15] eiginlega sá þáttur [50:16] sem að [50:16] fyrst er litið til [50:17] þegar við erum að horfa til [50:18] vakstastegs [50:18] já [50:19] og það því það [50:20] ef að þú ert að [50:21] með gelskróhækkanu [50:22] sem auka vakstasteg [50:23] jáfnveg þú að [50:25] hérna [50:25] skuldinnar [50:26] standi í stað [50:27] að þá getur vaksta [50:28] kostnæður [50:29] einhverju síður [50:29] halda áfram [50:30] því að [50:31] nú verður það [50:31] allir nýj í lán [50:32] með hærri ásnar [50:33] og hverju [50:34] ef þú getur nú [50:35] breykt eitthvað [50:35] í þessum fjárlögum [50:37] hverju mynd [50:37] eru þið breyta? [50:38] ég myndi [50:39] í það minnst að [50:40] sko [50:41] þetta var eftir að fá [50:43] með þær í þinginu [50:44] þannig að [50:44] þetta er ekki [50:45] orðið að vera leika en [50:46] ég ætla nú ekki að fara út [50:48] í eitthvað [50:48] smá atriði [50:50] en hérna [50:50] ég myndi [50:51] svona bara stóra myndin [50:53] ég ætla ekki að fara út [50:53] í einstök atrið [50:54] en stóra myndi [50:55] væri það að [50:56] hugsa rækilega út í [50:59] þá þætti [50:59] sem að valda [51:01] aukna verðbólku [51:02] svona það væri [51:03] að mínum að þið [51:04] fyrsta skrifið [51:05] og hérna [51:06] og [51:06] ég myndi nú halda [51:08] að það væri nú til [51:09] lausnir sem að [51:10] hérna [51:10] fólk sem að væri [51:11] betur að segja þeim [51:12] hálfum getið fundið [51:13] Vildu spá eitthvað fyrir okkur [51:15] segja eitthvað tölu [51:16] hvað getur verið að horfa [51:17] mikla verðbólku í vetur [51:18] með við þessi fjallu [51:19] ef þau fara að oprikti [51:20] gegnum þingið [51:21] Já [51:22] spá marka sæðilega [51:24] áður en þetta gerðist [51:25] var [51:26] kringu var rétt [51:27] hæfla fjögur prósent [51:28] Það er [51:30] svona [51:31] með við þetta [51:32] þá get ég að trúa [51:33] að það verði þá [51:35] rúmlega fjögur prósent [51:36] að [51:41] hér [51:42] Máru Olgang Miksa [51:43] professor í [51:43] Hækfræði Háskóla Íslands [51:45] tjæra þætti fyrir [51:45] komuna [51:46] Áfram heldur við [51:49] rétt að við sýta [51:50] það er sann og ímyndslega [51:50] sem gerist í [51:51] þjóðfélaginu [51:52] og svona [51:52] sangilægins okkar [51:53] Já [51:54] og við rákumstu að [51:55] það er áhugaverð [51:56] hérna [51:56] ráðstæfna [51:58] í næstu viku [51:59] sem nefnist [52:00] þraut segja í framlínunni [52:01] Framlínu fórst í okkar [52:03] það tjemur [52:04] víða að [52:05] Já [52:05] og það þarf að [52:06] hugsa svolítið vel um [52:07] þetta fólk okkar [52:09] sem er alltaf í [52:09] fremstu línu [52:10] en við komum til okkar [52:11] og hún sýri björnformar [52:12] eigandi og frangatastöru [52:13] í sálfræðingana [52:14] EHF [52:14] Godin Sæl sýriður [52:15] Sæl [52:17] takk fyrir að bjóða mér [52:18] Ég kannst vegna [52:19] að það sýri ráðstæfna [52:20] þraut segja [52:21] í framlínunni [52:22] Við höfum [52:24] hjá sálfræðingunum [52:25] alveg frá því við [52:26] hófum störf [52:27] fyrir 11 árun síðan [52:28] tílenka okkur það [52:30] að reyna að hlúa [52:31] sem besta að andlir [52:32] í hilsu [52:33] fólks í framlínunni [52:34] og fyrir 10 árun síðan [52:36] þá hjeldu við [52:36] svona stóran viðbjörð [52:37] og þar var megin áherslan [52:40] ymmit að skoða [52:42] hverja staðan í dag [52:43] og hvað getum við gert [52:44] til þess að reyna [52:45] að bæta stöðuna [52:45] til fremtíðar [52:46] Nú erum við 10 árun síðar [52:48] ákveðum að velja [52:49] september [52:49] eins að það er [52:50] gullur, mánur [52:51] og hefur andlega [52:52] hilsuðað markmiði [52:53] og skoðum svolítið [52:55] hvað hefur gett síðast líðin [52:56] 10 ár [52:57] hvernig getum við gert [52:58] ennbetur [52:58] og hvaða fræðsla er það [53:00] í rauninni [53:01] og þekking sem við [53:02] teljum að viðbræðsæðlar [53:03] sem að koma [53:04] að erfi um aðbyrðum [53:06] ekki kannski bara [53:07] einu svona á dag [53:08] stöndum oft á dag [53:09] og við kannski [53:11] svona sem almenningur [53:12] við lesum fréttir [53:13] við gerum okkur [53:14] kannski ekki alltaf grein [53:14] fyrir því hvað skor [53:15] umverulega [53:16] álegið er mikið [53:18] og þetta fólk [53:20] tekur þess að [53:21] erfiður einslega [53:22] bara með sér heim [53:22] já [53:24] það tekur hana [53:25] með sér heim [53:26] og hérna [53:27] og sumir eru [53:28] dugulegir að tjá sig [53:29] og hafa góðan stuðning [53:30] og aðri kannski [53:31] tjá sig minna [53:32] og sumir hafa kannski [53:33] ekki mikið stuðning [53:34] en ég trúi því [53:35] að þetta sér djör breytt [53:36] hérna á árum áður [53:37] að þá var lítið um [53:38] svona vinslu [53:40] þið hefur breyst [53:41] mjög mikið [53:42] og sérstaklega [53:43] undan fyrir náru [53:44] sem er [53:44] algjörlega frábært [53:46] og maður finnur bara [53:47] innan [53:47] allra þessara aðila [53:49] og þetta eru náttúrulega [53:49] ólíkir aðilar [53:50] og hér eru við að tala um [53:52] sko slökkvili [53:53] og lögurglu [53:53] og landelskjæslu [53:54] og neyðalínu [53:55] ég vil rauða krossin [53:57] við erum líka að tala um landsbyrg [54:00] við erum náttúrulega með [54:01] sko sjálfbóðulega [54:03] hjá landsbyrgu [54:04] sem eru bara heimsmæli hverða [54:05] þannig að þeir nýtast [54:07] út á landi [54:08] oft sem fagfólk [54:10] þegar það er kannski lengra í [54:11] önnur úræði [54:13] og margir þeir eru [54:15] bara frábæri fagmenn [54:16] og við erum bara svo [54:18] heppin í það heima [54:19] að hafa þetta fólk [54:20] og það skiptir bara máli [54:21] að við [54:23] við bara hlúum við laðið [54:26] og sjáum til þess að [54:27] þeir þurfu ekki að vera [54:28] bera með hverja afleggingar [54:29] af þessum störnum sín [54:31] Það er svona almennt séð [54:32] hvað er svona það sem [54:33] sýtur mest í fólki [54:36] til lengri tíma [54:36] sem eru í framlefnustörnum [54:38] er það eitt stórt áfall [54:41] eða svona stöðugt álag [54:43] dag eftir dag? [54:46] Það eru þetta svona ákveð álag [54:48] innan þessara sveita [54:50] sem eru kannski [54:51] fyrstu starfi [54:52] við getum sagt eins og [54:53] lauruglum aðri fyrstu starfi [54:54] sem fyrir til sinna [54:55] vinn okkar um degi [54:56] hann er náttúrulega [54:57] undir stöðu álag [54:59] lauruglum út á landi líka [55:02] en það er kannski [55:03] farri atbyrðir [55:04] en þeir eru ekki oft verið [55:05] áhrifða meiri þeir eru verða [55:06] því að [55:06] það er kannski [55:07] allt samfélagið [55:08] stundum undir lagt [55:10] og lauruglum aðri sjálfur [55:11] já vel [55:12] partur af samfélagið [55:14] og ekki bara [55:15] í sínu starfi [55:16] heldur líka kannski [55:17] sem vinnur eða aðstandandi [55:18] Er vel hugsað um þessum [55:20] ál í dag? [55:21] Já [55:21] Það er því að þið ætlið að [55:22] líta þarna tíu ára [55:23] aftur í tíman? [55:23] Já [55:23] Ég myndi segja að það hefur [55:25] vorið mjög mikil [55:26] vitundavakning [55:27] og innan allra [55:28] þessara aðlega [55:28] hefur í rauninni [55:30] áherslu að vera lögð [55:31] á þennan þátt [55:32] og alltaf meir og meir [55:33] en eins og ég kannski [55:35] segi greininu minni [55:36] að við þurfum líka [55:37] að hugsa um það [55:38] að vera ekki að fókusara [55:39] á endila [55:39] hverjar afleggingarnar eru [55:41] heldur að það eru [55:42] svolítið óhjákamalar [55:43] við getum í rauninni [55:44] ekki losna við þennan [55:45] þátt starfsins [55:46] og þarna líkja bara [55:47] sem voru tækifæri [55:48] og þess vegna viljum við [55:50] leggja áherslu [55:52] á þrautsegina [55:53] það er margt sem [55:54] hægt er að gera [55:54] til þess að bæði [55:56] drægur árum [55:57] og byggja upp þrautseg [55:58] þannig að fólk svona [55:59] geti líka vaksið [56:02] og þroskast [56:02] og tíðarandin breytist [56:04] er það orðið töff [56:06] fyrir svona harðar [56:07] laurökluri í framlinni [56:08] að tala um tilfinningar [56:09] er ég alltaf töffa [56:12] að tala um tilfinningar [56:12] hér eru við [56:14] að tala um tilfinningar [56:14] já, ég held bara [56:18] að það sé allavega [56:19] orðið bara jákvægt [56:20] og svona merk [56:22] um personuþroska [56:23] að fólk [56:24] geti tala um hvernig [56:26] líður og svona líka [56:27] leita aðstofar [56:28] það er ekkit endilega [56:31] svona, já, töff [56:33] að vera þöggla típan í dag [56:35] nei, en á ráðstöfninu [56:37] það eru líka rætt um [56:38] hótanir í garð [56:39] svona aðstu ráðamanna [56:41] já, það [56:44] við verðum með þarna [56:45] óbóstlega vanda [56:47] vinnustofu á námstöfninu [56:49] þar sem við fáum inn [56:50] hollandskan sérfræðing [56:51] þetta eru þetta [56:53] eins og maður [56:54] hefur þetta [56:54] hefur séð í fjölmjölum [56:55] kannski aukin vandi [56:56] í samfélaginu, ekki bara á Íslandi [56:59] heldur bara á heimsvísu [57:02] það sem að kannski [57:04] með tilkommu samfélagsmiðla [57:06] og annara tóla að tækja [57:08] að fólk hefur einhvern aðgang [57:09] sem að getur látið reyði sína flakka [57:12] og sumt af þessu auðvitað er alvarlegt [57:14] og annað kannski bara einhver útráfsfyrir reyði [57:16] og skipti máli [57:18] að fá svona sérfræðing [57:19] eins og vitsi leiten [57:21] sem að er í dag sérlegu ráðkjafi [57:23] hólensku ríkistjórnarinnar [57:24] sem að hann starfi rauninni á svona daglegum grundvelli [57:28] eða bara að ráðleggja ráðamennum [57:30] og fjölskyldum þeirra [57:32] hvernig best er að taka á [57:34] einhvers konar ókn [57:36] sem að getur staðið að [57:37] starfsmanninu [57:38] En þú talaði ráðan um þrautsegju [57:42] hvað áttur annarlega við með því? [57:45] Þrautsegja [57:45] svona er stundu kvöldur sigla líka [57:47] og sumi finnst sigla að vera skýrar á orð [57:50] sumi finnst eins og þrautsegja [57:52] að bera það með sér að [57:53] maður þurfa eitthvað að tróða sér í gegn [57:56] og þól eitthvað rosalega óþægilegt [57:58] og með hann að segla sér meira [58:00] að taka eitthvað og [58:01] bera eitthvað þungt og komast með [58:04] á áfangastad [58:04] En þrautsegja er doldið þetta [58:07] að þegar maður finnur [58:10] að maður er búin að lenda í [58:12] mörgum erfum atveikum [58:14] að þá læri maður að byggja upp ákveðin [58:16] úrræði innræð með sér [58:17] þar sem maður tólkar [58:20] ekki lengur alltaf atvikið [58:21] kannski á vestaveg heldur maður læra að sjá [58:24] að hlutinir geta [58:26] líka farið á ágætan [58:28] veg þegar það er svona fram í segjir [58:30] og maður hefur ákveðin von [58:31] og ákveðin styrk [58:33] til að takast á við atvikið [58:36] eða starfið [58:36] Haf allir gott af áfallið hjálp? [58:41] Það [58:42] það myndi ég segja að allir [58:44] hafiðu gott af því ef að hjálpinn [58:46] er góð [58:46] og auðvitað getur hjálp verið [58:49] meðsmunandi [58:49] og ég held að maður fær góða hjálp [58:52] og maður nær góðri tengingu [58:54] við þann sem er að aðstofa sig [58:56] þá sína rannsóknar okkur það [58:58] að fólk hefur almennt mjög gott af því [59:00] og við viljum auðvitað leggja ásla [59:02] á þetta því að [59:03] fyrst við tölum um rannsóknir eins og ég nefndi í greininni [59:06] að þá hafa líka rannsóknir sínt [59:07] að viðbrasaðar okkar eins og slökkulur [59:10] laugla og sjúkurfjöldingar [59:12] eru með [59:13] þrísvarsunum hærri tíðni [59:15] áfallastreitu röskunar [59:17] ekki bara á Íslandi, heldur líka [59:19] Erlendis [59:20] og það er bara mjög mikilvægt að gera [59:23] það sem við getum til að draga úr því [59:25] því það er óhjókamilvægt að starfi [59:27] sérvitt. Og hvað afleggar [59:29] hefur þá svona áfallastreitu röskun [59:32] fyrir vunleitt fólk? [59:35] Hún getur átt [59:35] ímsan afleggar að því að hún hefur [59:37] afleggar á einstaklingin, fólki náttúrulega líður [59:39] ekki vel sem að þjáist af þessum [59:41] einhjörnum. Sumir eru með ákveð [59:43] magnaf einhjörnum, aðrir eru með það [59:45] mikið af einhjörnum að við tölum um áfallastreitu röskun [59:47] en það til dæmis hefur [59:49] tölvast mikið áhrif á [59:51] samskipti. Þannig að þegar [59:53] einhver einn á vaktinni [59:55] er kannski veikur af þessum [59:57] einhjörnum, að þá getur svona verið [59:59] erfitt að vera í samskiptu með viðkomandi og hann [1:00:01] fyrir auðvitað heim líka og þetta voruð áhrif á samskipti [1:00:03] engalífinu og þannig að maður sér [1:00:05] að svona félagslegur stöðningur [1:00:07] sem er kannski helst að breyta [1:00:09] sem hjálpar fólki. Hún getur [1:00:11] mingað ef þú ert erfiður í samskiptum [1:00:13] þá fyrir fólk svolítið að draga sér líka [1:00:14] kannski frá þér. Þannig að það er svona til [1:00:17] alls að vinna. Er það svona fyrstu merkin [1:00:19] sem að vinnufélagið eða ef maður ætti að taka [1:00:20] eftir þá hjá viðkomandi? Já, það [1:00:22] getur verið svona [1:00:23] kalltaðin í svöru [1:00:26] með að erfið samskipti, jáfélag [1:00:28] fólk er að ringja sem er að veikt [1:00:30] og svona [1:00:32] fara svona [1:00:34] ekki eins líkt sjálfu sér [1:00:36] en svo það hefur kannski áður verið [1:00:38] það er svona kannski fyrir leikmannin það sem að maður [1:00:40] getur helst séð. Já [1:00:42] Það er aðstöfnan, þraut segji [1:00:44] framlinni, hún fer fram að Grand Hotel í [1:00:46] næstu viku. Já [1:00:47] Hvernar? Heyrðu, [1:00:50] 17. er hún allandaginn [1:00:52] og 18. er hún til Hades [1:00:54] Og hverja vil ég þá? [1:00:55] Við erum að fá [1:00:57] ótrúlega breyðan hóp [1:00:58] Við viljum alltaf að fá viðbræsaðalina, slökkul í löglu [1:01:01] sjúkrafurninga, landingskessluna [1:01:03] rauðakrossin, landsbyrgu [1:01:05] neyðalínuna [1:01:06] þú veist, alla þessa aðla. Alla framlínuna bara? [1:01:09] Ekki spurning, en í framlínu er líka [1:01:11] sjúkrási, það eru þarna töluverskráning [1:01:13] frá bráðamáttöku, við viljum fá [1:01:14] hjúknafrænga, félagsrákjafa [1:01:17] sem til dæmis starfi í batnavend [1:01:18] Alla þá sem að getur verið að starfa við [1:01:20] einhverja ógnistarfi til dæmis [1:01:22] þeimur nýtast mjög vel að koma [1:01:24] á þessar [1:01:25] vinnustofu hjá Vítsið Lækinn sérstaklega [1:01:28] og svo eru bara vinnustofur [1:01:30] meðal hans ég og Kristins Sigurðardóttir [1:01:32] Sliðs og Bráðalæknir erum að maður [1:01:34] vinnustofum áfull og það sem við kallum líkamsminni [1:01:37] hvernig eru henni áfullin [1:01:38] og þar með líka áfallast reytur öskunin [1:01:40] getur stundum verið [1:01:42] í líkamannu með þeim hætti [1:01:44] að fólk heldur ofta að það sé líkamlega [1:01:47] veikt, átt að segja á því að það er kannski [1:01:48] andleta áfall sem hefur orðið til þess [1:01:50] að líkamenni faran að [1:01:52] gefa frá sér merki [1:01:53] Serið Björg Þormar, eigand og frangatastjóri [1:01:57] Sálfræðingarna EHF, kærar [1:01:58] þakki fyrir að deila þessu með okkur [1:02:00] Það er kæra fyrir [1:02:00] Það er alltaf gaman þegar að [1:02:05] íslenskar kvíkmyndir eru [1:02:06] frumsýndar og nú að fara að frumsýna einnast líka [1:02:08] á morgun hér í Hauðborgin [1:02:10] Já, fuglar og menn [1:02:11] og þetta er um hjónin Ólaf Aðastinsson [1:02:14] og Jóhannu Óladóttur [1:02:15] sem hafi áratví byggt upp og verðað [1:02:17] æðavarp í loðvunda fyrir því [1:02:19] Já, nú framlegandi myndarinn [1:02:21] og einn af leikstjórunum er komin [1:02:23] Yngvar Þórvarsson, velkomin [1:02:24] Já, takk fyrir það [1:02:25] Þetta er mjög sérstök mynd [1:02:28] Já, hún er einstök [1:02:31] Það er bara þannig [1:02:32] og hérna [1:02:35] hugmyndir fættist [1:02:37] sem þess að þegar ég var í 2019 [1:02:39] fór ég gönguferð frá [1:02:41] segðsfyrir yfir borgaristra [1:02:43] og mittar á milliða loðvunda fyrir þurr [1:02:45] og þegar við komum þánga [1:02:48] þá hittum við [1:02:49] æðabonda [1:02:50] sem er búin að byggja [1:02:53] 6.000 hús fyrir fugla [1:02:55] 6.000 hús? [1:02:57] Já, þannig að það, ef maður beði sér nýður [1:02:59] þá er bara eins og maður stattur í hafnafyrði [1:03:01] nema þetta voru allt bara fuglar [1:03:03] og það var í rauninu nóf [1:03:05] að byggja bara einfaltan skjólvekk [1:03:07] fyrir hverja móðir [1:03:09] til að setja á ekkjónum [1:03:10] Nei, nei [1:03:11] hann er búin að byggja 6.000 hús fyrir fuglana [1:03:14] Er það bara af alúð [1:03:17] fyrir fugluna? [1:03:18] Ekkert annað en alúð ást [1:03:21] af því þetta er ekki [1:03:22] þetta var ekki nöðsilegt [1:03:24] ef þetta var bara business [1:03:26] sem verið alls ekki [1:03:28] þetta er bara [1:03:28] love [1:03:31] Og hvernig vissur það að þetta [1:03:34] getur orðið að kvikmyndin ekki [1:03:36] svona áhuga verið saga bara? [1:03:39] Nei, sko [1:03:39] þetta er langferðlega en fyrst [1:03:41] þegar maður sáu þetta [1:03:42] þá datmið strax í hug bara [1:03:44] ástyrrikur og steinrikur [1:03:46] þannig þannig er þorp [1:03:48] bara gölverjar nema það eru fuglar [1:03:50] svo eru að umsetja rómverjum [1:03:53] sem eru ofan máfurinn [1:03:55] hrappnin [1:03:56] að reyna að kjæra vissli þorpinu [1:03:58] og svo ertu með frutan gyrðinguna [1:04:01] það eru bara revurinn og mingurinn [1:04:03] og eina sem [1:04:05] og þetta er döðans alvara [1:04:07] eina sem stendur í vegi fyrir [1:04:09] sastir aðna er bara Ólafur og hans [1:04:11] gengi [1:04:12] og eru húsin sjálfa að stíla [1:04:15] neinei [1:04:16] neinei, alls ekki [1:04:19] ekki nema [1:04:20] huglónum líður bara vel í húsunum [1:04:22] þannig að þetta er stjól [1:04:24] og lítur að það eru mikið þrekverki að mynda þetta [1:04:26] já, og svo [1:04:29] náttúrulega eftir að hugmyndi fættist [1:04:31] þá var það eins og í [1:04:33] Blues Brothers, þá var það [1:04:34] let's get the band together [1:04:37] þannig ég [1:04:39] hvað mann einvala liði [1:04:40] og það er náttúrulega mjög sérstætt fólk í þetta [1:04:42] Rax Ljósmyndara sem er náttúrulega [1:04:44] náttúrulega bann [1:04:46] og svo vildi ég fá líka Erlend [1:04:49] sína á þetta [1:04:49] og ringdi vinn minn Míkars Káru Smæki [1:04:52] sem er fræðstilegstur í Evrópu [1:04:54] þeir voru til [1:04:56] og svo [1:04:58] er ég þannig að Birgit Guðjónsdóttur [1:05:00] sem er [1:05:02] tökumar og heinsmæli hverða [1:05:04] og íslensk [1:05:06] hálf íslensk [1:05:08] og hérna hún tók með [1:05:09] hans fyrir okkur ljósmyngingana [1:05:10] sem við skutum á Ísafjörði [1:05:12] og það er líka bara svona típu til að [1:05:15] þetta er alveg aftunbóru stæl líka [1:05:17] það er rosalega þólum að þið [1:05:19] og við ætlum að taka eitt sumar [1:05:21] en það var svo gaman að við tókum [1:05:23] í þrjú sumur [1:05:24] sem var gott fyrir myndin en ekki [1:05:26] endala fyrir veskið [1:05:29] Þetta er flokka sem heimildar myndi það [1:05:31] Þetta er heimildar mynd [1:05:32] Er það hjóninin loðmönda fyrir því aðlutverki [1:05:35] eða eru það fugglarnir? [1:05:37] Nei, það er, sko þeir sem eru aðlutverki [1:05:39] eru náttúrulega fugglarnir [1:05:40] hjónin [1:05:41] vina hjón þeirra [1:05:44] Albert og hans frú [1:05:47] sem að [1:05:47] er að hjálpa til [1:05:50] og svo skulum við ekki gleima [1:05:52] tengdasinnum [1:05:53] sem er líka æsispendi [1:05:56] mun hann taka við keflinu [1:05:58] Er þetta einhver í grunninn [1:06:01] svona, sagum eitthvað miklu [1:06:03] stærra? [1:06:03] Þetta byrjaði sem hugmyndum [1:06:06] að taka bara fugglarna [1:06:07] svo [1:06:08] þróast það á leiðinu og breytist í [1:06:11] þannig að þetta er svona 50-50 [1:06:13] hvað er í gangi? [1:06:14] Þessi hús, er þetta einbíli eða tvíbíli? [1:06:18] Það eru einbíli [1:06:19] það eru rathús [1:06:21] það eru blokk [1:06:23] Já! [1:06:25] Þetta er líin líka, sko [1:06:27] Við erum fjölbreytt [1:06:28] Ólaður er svona maður sem getur smíða allt úr öllu [1:06:32] Já [1:06:32] Þetta eru ótrúlega týpaðan Ólaður [1:06:34] á jákaðan átt [1:06:35] það kemur reka viður [1:06:37] og hann býr til hús úr honum [1:06:39] það var að vera skiptum [1:06:41] hérna ljósa [1:06:42] sem satt stati í [1:06:44] held ég á [1:06:45] held ég á hérna [1:06:47] í alfunninu og reyðafyrði [1:06:48] þá fekk hann gefin [1:06:49] gefin spiss [1:06:50] þetta er náttúrulega mjög stóri ljós, sko [1:06:52] fekk hann gefin þar 50 held ég [1:06:54] og hann breytið þeim í hús [1:06:55] þannig að hún getur að gefa hún hvað sem er [1:06:57] og hann breytir þið í hús [1:06:58] það eru torrbæra hérna [1:07:00] það eru stein hús [1:07:02] það eru vikingakverfi [1:07:03] og það er alveg [1:07:05] fugglarnir er alveg, sko [1:07:06] mikið í gangi þeim, sko [1:07:08] að, hérna [1:07:09] það vera að berjast um húsinn [1:07:11] og slegist um [1:07:14] um hérna [1:07:16] hverf um plásið, sko [1:07:17] já, já, þetta er [1:07:18] Já, þú sagir einhverstaðar [1:07:21] að þetta veri [1:07:22] svona mikil í hóverð [1:07:23] þetta veri svona líklega besta [1:07:25] kveikmynd í Íslandsvöðunar [1:07:25] Já, það er [1:07:26] stendur við það [1:07:27] það er mitt hlutlösa mat [1:07:29] Já, áhverju byggir þú það? [1:07:31] sem var alltaf ekki rekt [1:07:32] Nei, nei, ég segi þetta [1:07:34] bæði í grínu alvörum [1:07:36] að því að [1:07:36] besta myndin, vist [1:07:38] það er alltaf afstætt, skiljur [1:07:40] Já, en það er að sopa [1:07:41] þessi velinu, það er ekki [1:07:42] Myndin er mjög, mjög góð [1:07:43] það er bara [1:07:44] Já, já, og áreitur er [1:07:46] að flikjast á hana [1:07:47] Við, hérna, erum búin að sína [1:07:49] núna, hann er í 15 löndum [1:07:50] og streymin [1:07:51] festival [1:07:52] senst að tilbúin [1:07:54] og við frumsundan uppröðuna [1:07:57] á einn stærstu [1:07:59] heimildráti heims [1:08:00] sem er í kaupan [1:08:00] á hverju ári í mass [1:08:02] En eru þau farin að [1:08:04] finna fyrir meiri áhuga? [1:08:06] eru ferðan þenn [1:08:07] að koma sérstaklega [1:08:08] til þess að skoða? [1:08:09] Nei, það er að falla við þetta [1:08:10] sko, er að [1:08:11] þetta er tekið í loðmyndverði [1:08:13] það sem að [1:08:14] þú nærið ekki [1:08:14] það er ekki [1:08:15] GSM samband [1:08:16] það er ekki [1:08:17] þetta [1:08:18] netsamband [1:08:20] það er [1:08:21] fjallvegur [1:08:22] sem er fær [1:08:23] kannski í tvo mánu ári [1:08:24] og hann er [1:08:25] yllvegur [1:08:26] annars ferði ekki [1:08:27] nema labbandi [1:08:28] eða koma bát [1:08:29] þannig að [1:08:31] annars [1:08:31] þannig að við erum ekki [1:08:32] að vara búa til neitt [1:08:33] turista stað sko [1:08:34] það er bara ofa erfitt [1:08:34] að komast á staðin [1:08:36] en það þurftu við að [1:08:38] skilju að koma með all [1:08:40] bara við gifstum í skálanum [1:08:41] ferðamanna skálanum [1:08:42] við [1:08:43] þurftum að koma með all [1:08:44] þannig að hann er engin [1:08:45] veitingarstað [1:08:46] það er ekkit hótel [1:08:46] það er ekkit aðna [1:08:47] nema nátturann [1:08:48] Já [1:08:49] en einhversonar rétt í lokin [1:08:50] hvað viltu að fólk [1:08:51] taki með sér [1:08:52] þar kemur út úr salnum [1:08:53] eftir að sé fuggla á menn? [1:08:56] Ég held að [1:08:57] það gerist bara sjálfkrafa [1:08:59] að fólk taki með sér [1:09:00] um bara jákvæða ströyma [1:09:02] og eins fatti [1:09:03] sko að [1:09:04] þetta rof sem er að verða [1:09:06] núna millin út hjá mannsis [1:09:07] og nátturinnar [1:09:09] Já [1:09:09] Fín loka orð [1:09:10] og myndin verður [1:09:11] frimstinn týra [1:09:12] á höfuborgarsaginu [1:09:13] er ekki smárabíu á morgun? [1:09:14] Það er smárabíu á morgun [1:09:16] og svo viku setna [1:09:17] fer hún við bæði [1:09:19] smárabíu og bíu á baratís [1:09:20] einhvert orð [1:09:21] tæra þætti fyrir komuna [1:09:23] og til aðmyndi með myndina [1:09:24] Já, takk [1:09:25] Reykjavík Citys [1:09:27] Þetta er Vilkjan