Þetta til dæmis er rosalega mikilvægt að breyta.Þannig getur við gert til dæmis miklu betur.Hvernig þá?Jú, vegna þess að tóstu lárunsast í COVID.Ég endur fjármanna í COVID og festi í þrjú ár.Hefur ekki getið það festað í tíu ár?Það hefur heldur ljúft.Af hverju getum við það ekki?Já, segðu mér.Við getum alveg gert það og það var til dæmis vinna hjá fyrir ríkistjórnað undirbyggja það að við gætum gert það með þeim hætti.Og ég var í þrjú vinni og það er hægt að gera það með því að farasvipaðilega eða menn eru að gera í nákvæmlega landum.Það sem að menn eru, sko, algengustur lánin í til dæmisNoregi og Svítjóð eru fimm ára lán.Í bandarengjarn mérttum ég alltaf þrjáttjóra lán,en það er að öðrum ástæðum og í Danmörsku mérttum ég líka lengri lán.Því það þá að lánveitandin er að takla miklu meiri áhættu.Það þarf að segja að ef verðbólgu tróðum verður með það hættiað lánveitandin var með ekki hagstætt, þá setur hann uppi meðmörg, mörg ár vaksta umhverfi sem hann bara tapar á.Ef þú ert lánveitandi, segjum sér svo að þú sért bankiog þú ætlar að lána í tíu ár.Og svo hérna lánar í tíu ár, en svo eftir fimm ára eða þrjú árþá segir það sem að er með lánu, herði ég til ég að borga þið upp.En hvað ef bankin er búin að vera fjármagn að þetta tíu ára lání tíu ár, en þú bara allt einu segir upp að því að það erhagstæri fyrir þið og þá er að vera fyrir banka.Þá eru reglunar til þess að þannig í Norri og Svíðjóðu.Jújú, þú getur alveg gert það, en þá berður líka kostnaðinaþví sem því fylgir.En á Íslandi þá voru einhverja Evrópureglur innleitarmeð sko ekki gullhúðun, heldur blíhúðun, með þeim hættiátt að vera svo gott fyrir neytjandan, að það bara er eiginlegaómögulegt fyrir bankina að bjóðu upp á þetta nema að verafyrir velunum skafa að það verður endur fjármagnum.Og þess að það bara, þess að segja, menn herri, byrju viðeigum við að fara upp í tíu ára lán og með þessar regluren það, þetta er bara stór hættilegð sko.Og þessum má bara breyta?Þetta er bara undir okkur að koma í.Og það var eitt af því sem að, ég legg það til í þessariskísli sem ég hérna gaf út fyrir einhverju tsefnbráðuren við hefum myndið til þess að breyta því.Önnulegð er til dæmis svo að nota það sem aðí Nóri og Svíþjóður, það sem menn nota mikið baravaxtskiptarsamlinga, að því fyrir suma aðalegi svo ríkiað þá er eðlilegra að hafa, þú veist,stóran hluta af fjármögnunarþörfinni á skamtífamarkaði.En fyrir þá sem að við vilja fara í lönglánfyrir fastegnafískipti, að þá viltu hafamögulega lengri lán.En, og, sem sagt, það eru ákveðin hlutastlegayfirbyrði sem ríkið hefur í lánakjörumog þá er það tækifæri til þess að skipta áað skipta á vaxtakjörum á milli ríkis og bankanaþar sem bankana geta, sem sagt, láta þetta rennatil þeirra sem vera að fjármagna fastegna sína er.Og þetta er það sem er gert í kringum okkur.Þetta er hægt að gera í Íslandi, selvkvæmge í Íslandibýður upp á þetta, þetta er á einhverjum aðstæðumlítið notað af bankunum og ég hef, sem sagt,var að velta að fyrir mig um þetta, af hverju er það,af hverju getum við þá ekki bara nýtt beturþegar það ekki séum við nú þegar með.Og við vorum eiginlega komin að þann stað,þannig að við vorum að reyna að búa tilsvona betra kerfi fyrir þá mynd sem við erum með.En þegar þessi nýja reyngistótt kemur inn,þá er, sem sagt, þá er ég kallið aðraog fundi að dæða má og bara sætt þeirriþegar þú ætlum að slæfa þessu.Þú veit, því þeir eru hópur sem að...Nei, þetta var bara stjórnvöld, þetta er barafyrirgrænandi fjármára á þeirra.Já, hann setur á einhvern starfshópsem þú ert í eða hvað, sem er ætlaðað finna betra kerfi fyrirlandtakendur. Bæta kerfi?Bæta kerfi, já, í Íslandi.Þegar er nýjir fjármára á þeirra,Dagmar Kristófarsson tökur við,þá segir hann bara, herru nei,við höfum ekki áhugað þessu.Og hvað tengir þú það viðað við ætlum að stæða með aðurbjörnsambandi eða hvað heldur þú?Ég eftir með aðra betri skilningu.Nei, þegar við það lítur útþannig bara, þú veist, þau erum meðstarfshóp sem er að vinna því að bætaumhverfi fastegnalána á Íslandifyrir neitendur ogkemur nýjir ríkistjóð og segir, nei, þetta er baramerkjarnið sem við höfum ekki áhugaá þessari stundu. Já, já,það er það sem gerðist. Ég þarf ekki að sérstaklega.Þú ert bara meðviðræðsneið stofnautan um eitt málefni. Það er að gangiað vera umhverfasamöndið og takkubæru.Og það var með þess að sagt um daginn að formannir flokksinsað að að vera umhverfasamöndið veri kannski ekki málið,að vera að vera kannski málið. Og við bætum aðeins við það.Efran málið. Efran er fastgengið.Það vita þannig að það er allir.Að fastgengið hendar ekkisvona lillum, opnum,hækjörum sem er með sértaði og stóra áföll.Það vita þannig að það er allir flestir.En þetta er alls stefna virðisnar.Við vorum með Larshérna Kristiansen hérna í vikunnisem var að helda ykkur tvilliristur og hans aðeinssko við myndum geta að vilja sjá okkur inn íefrufasamöndinu en ekki með efrufuna.Því hann er hægt frengið og skilur það.Það bara hendar ekki. Ekki frengið að það hendarmörgum efrufundum. Danir erumeð tengingu með efrufuna en ekki með efrufuna.Þeir geta alltaf. Þeir gefa út eigin skuldirí döskum krónum. Þeir geta alltafhérna fæltgengið eða þurfaðessskilur. Þeir geta alltaf komið sér út úr þessu.Þeir eru ekki með þessa áhættu.Við erum hins vega með stjórnmáflokk á Íslandisem er stofnar um eitt málefni.Um eitt málefnisem var hafna núna í þjóratkvæðakristunni.Ok.Og þá segir maður ok.Ef við þá ekki bara taka því sem niðurstuþessu var hafna. Ef við þáað vinna út frá þeirriniðurstu og segja ok.Reynum þá að gera það sem þeirragera til þess að bætakjærfið á Íslandi. Ok.Og hverju reyna að gera það?Er það þeir sem að vilja ekki draga umsóknum tilbaka?Vegna þess að þeir er alltaf að sækjumeinhvern veginn að setna? Það er alltaf að sækjum einhvern veginn að setna.Er það þá þeirra hagur?Er það þá þeirra pólitískivilji? Eða hagur?Að ástandi batni hér? Að ástandi batniog það sem getur lengur að segja, herru,efra nært lausning.Þetta er vandamál við. Þú veitir einhverju að segjaað við séum með það vandamál hér aðsko stjórnvöld,núverandi stjórnvöld séuekki bara á vetursetjandi því aðmargmið þeirra eruekki þau sömu ogokkar. Það er að segja aðhvort með stjórnmálaflokksem að stopnaður auðverðumeittmálum við, ESB og herru.ESB og herru ferðinni varhafnaf og svo er bara neittþað ekki við um engan áhuga þessu. Við um geinusvona áhuga viðræðum. Þetta er ját til að sjá sko.Þetta var ekki spilt um hvað gangi inn. Þetta er spilt um aðhvað er viðræðum. Nei, við um geinu svona áhuga því.Ok.Þá þurfum við og ég held aðallir sem að tóku þátt í þessariumræðu átt að sjá þvíog það hafi verið rúslegasko heilbrikt að fá byrjuðþað er ímest ekki sem við þurfum að læga.Akkur einn byrjuð við okkur ekki að þvíað læga það sem það er að læga. Í peningakerunnií varandi íbólán ogbara allt sem það er að læga.En það er bara þannig að það erusérhagsmunirpólitískir sérhagsmunirvið reysnar og þeirra sem að viljaað þau fyrir mér er uppsandiað við kjósum þá vegferðhverna sem þau vilja að síðan fara meðþessa umsókn í gangog þá segir ég bara býtu þetta er ekkibestur í Ísland. Almanna hansmunir erað virða niðurstöðu þjóraog vinna sérna að því að búaþessum bestum umhverfi fyrirþað sem búa einna.Þú getur ekki að sjá það fyrir þér aðnúna eftir að þau fengum negið að þáhugsið dæðum ár. Það eru eitthvað endurlífka þennan hóp hátna sem var að vinna íbetra lánaðum hverju fyrir neytundurá íbóðlunamarkaði. Fyrst að við verumekki að leiðin í örgursamöndi þá ætlum ég baraað hóa í hópinn aftur og setja þetta aftur í gang.Sko ég þetta tveit í þessu.Það er samþarniog við skulum bara að vera alveg með það á rauninuað það eru ekki pólitískirhagsmunir, flokssem að stopna um þetta eina málumniað búa til umhverfisem dregur úrstuðningi við hans málog ekki gleyma því að Kristofn Frostadóðirhún sæði líka, ég maður líka að þetta varhér eitthvað annar staði fyrir einhverju tveimur árumhún sæði, hún sæði eitthvað á þá leiðvið vitumað í hverskipti sem verðbólgar háog vexturur háirþá eitthvað stuðningu við Evrópusambandiþannig að ætla þú að segja mérað þetta fólk sem hefur þettapólitíska agendaað það ætli núna að fara að tryggja þaðað íta þessu niður og far með að mingastuðningin viðþeirra hensðamálar meðað þeirra sögð þá mingar stuðningurinneða við gerum við þaðþetta bara er ákveðið svona ómuglíkog þá segjum ég eftirþér þykir vængt um dadaþá ertu reynur að vera að segjaað hagsmunir okkar far ekki saman við hagsmunir við restnarnei það er, pólitískir hagsmunir far ekki samanen ég ætla bara samt aðgefa dada og öðrumþað að mennþú veisthérna viljiþað vilji allirþað besta fyrir Íslanden okkur bara greinir á um aðferðinarsumir telja bara að við ætlum að faraí SPS, sumir telja að við ætlum að faraí takk og bevruen það er þá ekki réttað þeir sem að, sko, sönnabyrðin er áneyðekki rétt, af því hinn var hafnaðveitu, akkur erþá ekki bara rétt að þeir sem að sögðu þaðþeir bara fá þá að spritast sígengi gjaldmiðla fyrir hagkefier, það má segja að það sémikilvægast að verðið í hverju hagkefiog það segir mér okkur, af hverju er það svona mikilvægtþað er mikilvægt vegna þess aðöll önnur verðeru afleita af þvígengi kvart öðrum gjaldmiðlumjá, eins og ef dollarin kostar120 krónur, þá förum við út í búðog kaupum einhvern vegar einflögt að veruog það er afleitaaf því hvað dollarin kostaref dollarin fyrir 200 krónurþá bara breytist allir heimirinnog allting er influttvara orðin miklu dýrariog það er ekki sem áhrifá innlenda framleysluþannig að þetta er bara grundatara atriðiað gengi á gjaldmiðlunumeigin gjaldmiðli skiptir öllu málifyrir öll önnur verði í þjófnleginog það er svo magnaðað það hefur síðan áhrif á hlutieins ogeins og ég svo voru að segja, þú veist tíminahvort kaupuru influttansem bjór eða innlendanbjórjá ef gengið er mjögstertað við fáum rosalega mikið verðinu gjaldirfyrir okkar krónu og þá erinfluttvara út í raun og þá kaupuru frekarbjórin sem er influtturog það hefur það áhrif áþað sem er að framlega í Íslandska bjórinað hagnaður þar minkar og svo framvegisþannig að þetta bara ákvara rosalega mikiðhvort aðstarfsemi innanlandssé arbarið ekkiog hún ákvara líkahvert við beinum viðskiptum okkarog þaðþýði þá það að þegar að til dæmistökum bara raundæmi eins og þegar að ferðamennskanblómstraði hérna og sprakk úthérna upp á 2012að þá bara allt í hérna komur rosalega mikiðað ferðamennum inn í landið og þeir fóra eðaeitthvað með melðinu gjaldir eða skifta yfir Íslandska krónuþað var rosalega eftirspunnteftir krónin, hún var rosalega sterkog það var bara svona að þú veistþensla og markmið með peningastöfnuyfir höfuðer að reyna að viðþalda svona jöfnum vexti til lengslangstíma ánveg sem séu mikla trublanir uppeða niður, þannig að of mikilþensla eða egna ból eða eitthvað slíkþað getur verið mjög trublandi fyrir þess að langtíma þróunalveg svo að ef það kemur einhver smákreppa að þú vilt reyna að milta þaðþannig að þú vilt hafa sem jafnastað hafa vöxtog þannig teljum við að við getumhámarka að hafa vöxt til lengri tímaog ef við náum að hámarka að hafa vöxt til lengri tímaþá höfum við fórsöndi fyrir því að borgabetri laun, kaupmáttu sem mikil þessum framvegisþannig að markmið með peningastöfnier að reyna, sérstætt, raunverulegaað tryggja hér sem besti lífskjörþað er stóra markmiðog gengið er rosalega mikilvægtí því og þegar aðhérna ferðamannegina er en fer á flugþá verður þennslaog þá bregst gengið viðþetta er bara sjálfkrafa viðbraugað því að það er svo mikið innflæði af gælderiþá verður krónan sterkhvað þýðir það? Það þýðir það allirað innfluttar vörur verða ódýrariþað beinir eftirspurningi yfir í þaðyfir í innfluttar vörurfrá innlendur framleysluog dregur þannig úr spennu á innlendumarkaðiþannig að þetta er hluti af því að tryggja þaðað við höfum jafnari hæfustí lengri tímaog sama hátt frá stíðog svo gerist aðaað því að gengiðokkar eigin gældmiðil krónan, hún var sterkariþví það var auðvöldra fyrir fólk að faraerlendið svo framvegistþannig að ábadinn af því að ferðaþjónastan gegn svona vel, dreyðist út um alltþjóðflagi. Þetta er það sem þeirra velgengursíðan þeirra yllagengureins og til dæmis þegar aðCOVID varð, hvað gerist þáþá bara voruð allir komið meðmjög stóran innadferðamannið innad eins sem var háður því aðvið fængjum gældir ifra ferðamannumsvo bara kom COVIDalls þar í heiminu þá bara hættið mér að ferðasten áhrifin hér urðutil dæmis miklu meiri heldurinn íSvíþjóðog Danmörku og Finnlandicirka þrisast til fjórusinu meirihér heldurinn þar vegna þess að við vorumorðin háðar í ferðamanniðinnvið vorum meðtólsinu meiri áhrif heldurinn í Núrien það var samt sama COVIDáhrifin á mismöndi, hættið er bara mismöndiog hvað gerist þá, nú þá bara gafgengið hans eftir, hvað þýtti þaðþá þýtti það að allar heinarútrúðin skrefinnarfiskurinn, það kom meiri peningurfyrir fiskinnfiskurum í sjórum hjölkaði ekkien það kom meiri peningurinn fyrir fiskinnþeir sem voru að framleiða hugbúnatekni, líf eða hvaða erog flytti út eða leikiþað þeirra samkjæminshæfnihún batnaði, þeir fengiðmeiri tekið úr í innlændu gældmiðliþannig að þeir gáðuþá tekið, vaksi meiraráði til sín fólkog myldað áhrifin, skilur viðog líka vegna þess aðþað var skoþað var dýrara að þarnaað þá kaupa innfluttaðurog þá beintist eftirsputunumeftir og meira inn á innlændamarkaðiþannig að þetta er baraeinaði leiðin sem þetta geristmeð þessum sjálfurka hættier að setja með einn gældmiðlþannig að bara þessi þáttur og ég er ekki að tala um vextég er bara að tala um hverju ég er bara að tala um en gengiaf því það breytist af þeinseftir hvernig raunveruleg stað í hækjafunirer að þróastþannig að það að gengi sé að breytastþað er kostunum við hljóðnandi gengieða bráttið á því aðþað eru bankanirsem er búa tilraunveruleganýjan pening í nútíma hækjafunþannig virkar kerfiþegar þið er búa til nýjlánog þá bara skiptir málieru þessi nýju peningar að fara inní það að elda eignir sem eru til staðareins og fastegniref þú byr til meiri peningtil þess að elda bara fastegnir sem er ekkert að fjölgaþá er hættan svoað fastegnir verður bara hækkiaf því að það eru fleiri peningarað það er nánastuðurugtað það er það sem geristjá og þetta er smál njúans í þessuþað er þannig að þú líkar náttúrulegakaupa fastegnir sem er verið að byggjaþannig að það er ekki baraspjótingum að kaupa gammalten þess vegna og það sem hann segirsem er alveg réttþá getur skipt málihvernig við byggjum uppþetta með íbúalánikerfií heiminum á Íslandi og annar staðeru þetta bankaniraðala sem eru að lána inn ífastegnarláninog þar með eru þeir að búa til nýjameiri pening þeir eru að veita nýja láneða eru þetta lífrisjöði til dæmisog af hverju þetta skipt máliþað vegna þess að lífrisjöðinir eru ekki að búa tilþeir eru bara ekki í þessuþeir hafa ekki lefið til þess að gera þetta sem bankanir hafa að lefið til að geraog þeir erubara að taka pening sem er til staðarog endurfjárfesta honum í eitthvað annarþannig að það er ekki að vera að búa til nýja peningog það er svona til dæmis erðan þannig aðþannig að hérna á Íslandi eru einhverjuað því að lífrisjöðinir erusvolítið aðkvæða miklur á þessu markaþá eráhrif að þessu sem að risa þetta verðiner ekki hjá mikil á Íslandieins og annar staðarég held að það er ekki eitthvað um 20 lífrisjöðir sem eru að lána inn ífastegnarlánog það eru þá ekki nýjir peninguren bankendur eru líka lánaog ég menna eitthvað af því sem er verið að lána inn íer líka vegna þess að menn eru að búa til nýjar íbúðurog svo frá þaðþannig að þetta er alveg réttþað skiptir málií hvað peningurin er búineða byrð til meira peningumþað skiptir máli að það séekki alltaf bara sem heiklinnarað það sé verið búin til eitthvað nýttog eru við hérna á Íslandi til dæmisgætu við styrkt þessu betur?Sko já, efluðs getur við gert þaðég held að, eins og þú segir sjálfurvið erum með um 20 lífur í söðusem er að veita þettaog svo erum við bankanaen þú ert að bara fylgjast með þessuog veltaði fyrir, þú veist, ég erjafnvægið þessuBankar eru að líka lána fyrirbara hlutabriðum og svona, er þetta ekki?Jó, það er það sem aðþað er það sem að býr til oft eignamúlurað ef þú ert meðþað aðlána fyrirhlutabriðum eða einhverjumeinhverjum dílnum, skilur, sem aðer ekki búið til nefnir vermaðiá endanum, það getur verið að búatil bara bólur, skoog þess vegna eru allirsælum okkar, ég minnumalltaf að velta fyrir sér, ok, betur þú að passa búið þetta?Passa búið þetta, okog það er gert, og menn hafa lærtnáttúrulega mikið af þessu gegnum tíðinaen þaðVið lærðum sérstaklega, við fengum svonaharða leksiðu hérna 2008Mjög vermaði þetta leksiðu, hún var svolítið dýrEn já, hún varmjög dýr, svo leksiðaog hérnaen já, þetta er það sem að verður að segjaer alveg rétt, skoog hérna, það er hægt aðþað sem að segja líkaí þessari bók, að þú, hann heldur því framog hann heldur því fram í fylgjaströðunumeða þess að hérna, við talaðum við þvíað þú gætirfjölgað böngum ogdreyjum þú mistringu og auki þar með hafa aukstog það er í sjálfursér eitt og sér alveg rétt, sko líkabara, eða þúeigur samgefnað með bánkaog það eru meiri líka á því að þeirþú veist, að lána út til einhverjaverkefna sem að eru mögulegahérna, að íta undirhækjafið og búa til einhverju nývermaðien að mótikemur að grundalega vandamáliðí bánkakjafinu erað við erum bara alltaf háð því að þessi bánkarséu starfandiog þess vegna erum við með, þess vegna erþróunastar í heiminu svo aðað bánkar eru að verða færri og stærrien þess að regligerðardótiðþað eru alveg svo mikiðþað er bara rosalega dýrtað verða, sko, aðframfylgja þessuog það eru að hagra mikið í reksturinn um til þess aðNei, að þú ert nýra aðil og sér hefur þvíað þú erum svo horfur á íslensku bánkuna sér hefur þeir eru að skilabara alveg fínum hagnaði árið fyrir árþetta er bara eitthvað fít businessí markasækjarunum þá hlótu við að segjaherru, já, ég er nú bara til ég að farasko, verða bánki og fara í hérnabusiness og græða þarna penningok, en þá ertu meðmjög háan barýrþröskull til þess að komast inn á markavegna þess að þú þarfansi mikið bara til þess að skouppfylla skilir þig
